İçeriğe atla

Çelenk (nişan)

Çelenk

Osmanlı Padişahı tarafından verilir
Ülke Osmanlı İmparatorluğu
TürMücevherat
Olası Hak
Sahipleri
Sivil ve askeri
GerekçeDevlete üstün hizmet
DurumVerilmemektedir
İstatistikler
Kuruluş1798
Öncelik
ÜstOsmaniye Nişanı
AstHarp Madalyası

Çelenk (Osmanlıcaچـلنك),[1] Osmanlı İmparatorluğu'nda 1798 yılından itibaren verilen nişandır.

Türk askeri ödülü

Başlangıçta çelenk 18. yüzyılın sonuna kadar "kuş tüyü şeklinde cesaret işareti olarak"[2] verilirdi. Osmanlı askeri geleneğinde kurumsallaşmış olarak 1820'lere kadar askeri liyakat ödülü olarak verilmeye devam etti.[3]

Modern Türkçede çelenk, genellikle bir süs ekseni düzenlenmiş çiçek ve yapraklardan yapılmış bir dairesel dekorasyon olarak tanımlanır.

Türk olmayan deniz kahramanları

Horatio Nelson'un Lemuel Francis Abbott tarafından şapkasının üzerinde bir çelenk ile yapılmış portresi

Özel yapılmış bir çelenk 1798 yılında Nil Deniz Savaşı'nda gösterdiği başarı nedeniyle Sultan III. Selim tarafından Horatio Nelson'a verildi. Bu Osmanlı olmayan birine verilen ilk çelenk oldu.

Nelson'a verilen çelenk 1929 yılında Denizcilik Araştırmaları Derneği tarafından satın alındı. 1951 yılında çalındıysa da kurtarıldı. Daha sonra Ulusal Denizcilik Müzesi'ne yerleştirildi.

III. Selim aynı zamanda 1799 yılında Korfu'da Fransız donanmasını mağlup etmesi onuruna, Rus Amiral Fyodor Uşakov'a da bir çelenk verdi.

Kaynakça

  1. ^ "Osmanlica Lûgât" [Ottoman Glossary]. 5 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2012. 
  2. ^ Abel Pavet de Courteille, Mahdī Khān Astarābādī and Muḥammed Khuweyyi (1870). Dictionnaire Turk-Oriental. Paris: Imprimerie impériale. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2015. FransızcaPlume d'oiseau qu'on attache sur le bonnet en signe de vaillance 
  3. ^ "Ottoman Orders and Decorations as Forms of Honor". Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi. 25 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">III. Selim</span> 28. Osmanlı padişahı (1789–1807)

III. Selim, divan edebiyatındaki mahlasıyla İlhami, 28. Osmanlı padişahı ve 107. İslam halifesidir.

<span class="mw-page-title-main">III. Murad</span> 12. Osmanlı padişahı (1574–1595)

III. Murad, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradi, 12. Osmanlı padişahı ve 91. İslam halifesi. Saltanatı sırasında Osmanlı İmparatorluğu en geniş sınırlara ulaşmasına rağmen, devletteki yozlaşma yine saltanatı sırasında başlamıştır. Saltanatı boyunca sefere gitmemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kahire</span> Mısırın başkenti

Kahire, Mısır'ın başkenti, Arap dünyası ve Afrika'nın en büyük kenti. Büyük bölümü Nil Irmağının doğu kıyısında, ırmağın Reşid ve Dimyat kollarına ayrıldığı noktanın biraz aşağısında yer alır. 1300 yılı aşkın süredir aynı alanda, aynı adla yer alan kent, Doğu ve Batı'nın, eski ile yeninin gelişigüzel bir bileşimini yansıtır. Kentin adı Mısırlılar tarafından çoğu kez ülkenin adı olan Arapça Misru, Mısır Arapçası Masr olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Napolyon Bonapart</span> Fransız asker ve imparator (1769–1821)

Napolyon Bonapart veya I. Napolyon kısaca Napolyon, Fransız asker, politikacı ve 1804-1814 arası Fransa imparatoru. Gerek Fransız Devrim Savaşları gerekse Napolyon Savaşları sırasında Fransa'ya önderlik ettiği gibi tüm Avrupa'yı da etkilemiş önemli bir komutandır. Girdiği savaş ve çatışmaların büyük bölümünü kazanmış, 1815'teki nihai yenilgisine kadar hızla Avrupa kıtasının hakimiyetini ele geçirmiştir. Tarihteki en önemli komutanlardan biri olan Napolyon'un savaşları dünyanın her yerinde askerî okullarda ders olarak okutulmaktadır ve kendi Avrupa tarihinin en ünlü ve en tartışmalı siyasi figürlerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa</span> 158. Osmanlı sadrazamı

Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa III. Selim saltanatında 19 Ekim 1794 - 30 Ağustos 1798 tarihleri arasında üç yıl on ay on iki gün Sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Nil Muharebesi</span> 1 Ağu 1798 – 2 Ağu 1798 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu ve Fransa arasındaki Deniz savaşı

Nil Muharebesi, Fransız Devrim Savaşları'nın deniz savaşlarından biridir. Fransa'nın Mısır Seferi'nin ilk aşamalarındandır. Amiral Horatio Nelson komutasındaki Britanya donanmasıyla Amiral François-Paul Brueys D'Aigalliers komutasındaki Fransız donanması arasında 1-2 Ağustos 1798 tarihlerinde, Nil deltasındaki Abukir Koyu'nda gerçekleşmiştir. Abukir Deniz Muharebesi olarak da adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Fransa'nın Mısır ve Suriye seferi</span>

Mısır Seferi, 1798-1801 yılları arasında Fransa'nın Mısır ve doğu ticaret yolları üzerinde üstünlük elde etme amacıyla sürdürdüğü askeri sefer; 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı ve İkinci Koalisyon Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı ordusu (klasik dönem)</span> 15-19. yüzyıllarda Osmanlı Ordusuna genel bakış

Klasik Osmanlı Ordusu, Osmanlı ordusunun 1451'de II. Mehmed'in yapılandırmasından başlayıp 1826 Vaka-i Hayriye biten kısmına verilen isimdir. Dönemin ordusu, 1606 sonrasında yenilmeye başlamış ve 17. ve 18. yy itibarıyla geçirdiği reformlar ardından 1826 yılında lağvedilmiştir. Bu dönemde birçok ocaklardan birisi olan Yeniçeri ocağı olarak adlandırılan ve devşirmelerden kurulan ocağın ordu ve siyasette büyük yeri ve etkisi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Rahmi M. Koç Müzesi</span> Müze

Rahmi M. Koç Müzesi, İstanbul'un Hasköy semtinde, Haliç kıyısında bir sanayi müzesidir. 1994 yılında iş insanı Rahmi Koç'un desteği ile açılmış müze, Türkiye'de sanayi, ulaşım, endüstri ve iletişim tarihine adanmış ilk önemli müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Horatio Nelson</span> İngiliz deniz subayı

A. Horatio Nelson, Napolyon Savaşlarında savaşmış İngiliz deniz subayıdır. Norfolk'da doğup Trafalgar savaşı sırasında, 47 yaşında ölmüştür. İngilizlerin ünlü denizcisidir. 1771-1805 yılları arasında denizcilik yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Piramitler Muharebesi</span> Napolyonun Mısıra çıkışı

Piramitler Muharebesi, 21 Temmuz 1798 tarihinde Mısır'daki Napolyon komutasındaki Fransız ordusu ile yerel Memlûk kuvvetleri arasında meydana gelen çatışma.

<span class="mw-page-title-main">Akka Kuşatması (1799)</span> Askeri harekat

Akka Kuşatması ya da Akka Müdafaası, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu</span> Güneydoğu Avrupa, Güneybatı Asya ve Kuzey Afrikada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk (1299–1922)

Osmanlı İmparatorluğu ya da Osmanlı Devleti, resmî olarak Devlet-i Aliyye ve yine resmî olarak antlaşmalarda ve uluslararası kullanımlarda Türkiye, Batı kroniklerindeki kullanımlarda ise Türk İmparatorluğu, 1299 yılında Oğuz Türklerinden Osman Gazi'nin kurduğu Osmanoğlu Hanedanı'nın hükümdarlığında Orta Çağ'dan Yakın Çağ'a kadar varlığını sürdürmüş bir imparatorluktur.

<span class="mw-page-title-main">Mahmud Raif Efendi</span>

Mahmud Raif Efendi, Osmanlı reîsü'l-küttâbı, ıslahat yazarı, ressamı ve musiki erbabıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mersin Deniz Müzesi</span>

Mersin Deniz Müzesi, Mersin'in Yenişehir ilçesinde bulunan bir müze. 16 Eylül 2009 tarihinde inşaatına başlanan müze 15 Ekim 2010 tarihinde geçici kabul ile ziyaretçilere açılmış, 14 Temmuz 2011 tarihinde ise resmî açılış töreni yapılmıştır. İstanbul, Çanakkale ve İskenderun'un ardından açılan dördüncü deniz müzesi olan Mersin Deniz Müzesi; İzmir ve Gölcük'te de deniz müzeleri açılması sonrası Türkiye'deki altı deniz müzesinden biri olarak faaliyet göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hilal Nişanı</span>

Hilal Nişanı, Osmanlı İmparatorluğu'nda verilen en yüksek kahramanlık nişanıdır. İlk defa Sultan III. Selim tarafından 1799 yılında Nil Muharebesi'nde kazandığı zafer dolayısıyla İngiliz amiral Horatio Nelson'a verildi. Mevcut tüm Osmanlı nişanları gayrimüslimlere verilirken böylece III. Selim, Nelson'u özel bir kahramanlık vermek amacıyla Ağustos 1799 yılında ona nişanları gönderdi. Ancak bu nişan Nelson için bir defalık olarak oluşturulmadı. Nişan daha sonra Mısır ve 1801 yılında Doğu Akdeniz'de Napolyon'un güçlerine karşı karada ve denizde savaşan başarı İngiliz askerlerini ödüllendirmek için uzatıldı.

Antoine de Favray, Fransız ressam. Favray Osmanlı'nın belli başlı kişilikleri için yaptığı portre çalışmaları ile olduğu kadar Hospitalier Şövalyeleri'ni resmettiği eserleri ile de tanınır.

Vaka-i Misriye Madalyası, Osmanlı sultanı III. Selim döneminde bastırılan Osmanlı devlet madalyalarından biridir.

Osmanlı askerî reformları 18. yüzyılın sonlarında başladı.

1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı, Fransız Devrim Savaşları'nda evre.