İçeriğe atla

Çatalağzı Termik Santrali

ÇATES
Genel bilgiler
Santralin tipi: Rankine Birleşik Krallık
Santralin sahibi: EÜAŞ Türkiye
İnşaata başlanması: 1979
Deneme üretimi: 1989
Açılışı: 1989
Ana yakıt tedarikçisi: Türkiye Taşkömürü Kurumu Türkiye
Elektrik müşterisi: TEİAŞ Türkiye
Personel sayısı: 820 (memur, işçi ve dış hizmet alımı toplamı)
Teknik özellikleri
Ana yakıt: Taş kömürü şlamı
Teorik verim: %34
Ana makina: Mitsubishi Reaksiyon Türbini Japonya
Ana makina gücü: 2 x 157 MW
Kazan

(yük. sıcaklık kaynağı):

KUTLUTAŞ Türkiye

EVT Almanya Transelektro Macaristan

Soğutma sistemi (düşük sıcaklık kaynağı): Deniz suyu, (Karadeniz)
İkincil yakıtlar: Fuel-oil, motorin, LPG
Ana kontrol sistemi: 1984 Siemens Almanya

Rev.2007 Skoda Çekya

Jeneratör: Mitsubishi Elecrtic Japonya
Kondenser: Mitsubishi Heavy Industry Japonya
Değirmenler: EVT Almanya
Şalt-manevra: Siemens Almanya, ELİN Avusturya, KWU Almanya, ESAŞ Türkiye
Çatalağzı Termik Santrali

Resmi adı : Çatalağzı B Termik Santral İşletmesi
Kısa adı : ÇATES[1][2]

Türkiye'de Cumhuriyet döneminde inşa edilmiş ilk termik santraldir. Santralin bugünkü sahibi Elektrik Üretim A.Ş.'dir (EÜAŞ). Zonguldak iline 17 km mesafedeki Çatalağzı Beldesinde kurulmuştur. Santralin son sahibi EÜAŞ ise, T.C. Enerji Bakanlığına bağlı bir kamu iktisadi teşekkülüdür.

Çatalağzı Beldesi ve çevresinde bu güne kadar birçok Termik Santral Projesi geliştirilmiştir. Bunlarden sadece ÇATES A ve ÇATES B projeleri hayata geçirilebilmiştir. Fakat son yıllarda artan özel sektör enerji girişimleriyle yeni bir Termik Santral tesisi inşaatına daha başlanmıştır. Yakın gelecekte yüksek güçlü birkaç ünitenin daha kurulması beklenmektedir.

Tarihçe

  • A Santrali : Müteahhit English Electric tarafından Etibank için inşa edilmiştir. 1946 yılında inşaatına başlanmış 1948 de devreye alınmış ve 1991 yılında kapatılmıştır.
  • B Santrali : Bu gün devrede olan santral B santralidir. İki ünitesi bulunmaktadır. 70'li yıllarda yatırım programına alınmış, 80'lerde inşaatına başlanmıştır. 1989 da 1.ünitesi 1991'de 2.ünitesi devreye alınmıştır.
  • Santralin eski sahipleri : Aslında santralin el değiştirmesi tamamen bürokratik bir konudur. Bazı devlet kurumlarının kapanması, bölünmesi, iş değiştirmesi gibi sebeplere dayanmaktadır. Fakat sonuç olarak santral kurulduğundan bu yana devletin idaresinde kalmıştır. 1946 ETİBANK, 1970 TEK, 1993 TEAŞ, 2001 EÜAŞ
  • Özelleştirme : Santral 90'lı yılların çoğunu özelleştirme kapsamında geçirmiştir. Fakat 1999 yılında özelleştirilmesi için yapılan ihale iptal edilmiştir. Takip eden dönemde diğer bazı santrallerle birlikte özelleştirme gruplarına alınmış fakat daha sonra bu gruplar iptal edilmiştir. Bu gün için EPDK nın görüşü ve devam eden hükûmet politikaları göz önüne alındığında belirsiz bir tarihte özelleştirilmek üzere EÜAŞ tarafından işletilmeye devam edilmektedir. Son yıllardaki hükûmet politikaları gereği enerji alanındaki özelleştirme programı kapsamında EÜAŞ'a bağlı 45 adet santralle birlikte Çatalağzı Termik Santralinin de özelleştirilmesi yakın bir gelecekte planlanmaktadır.
  • Büyük rehabilitasyonlar : Santralin ana makinaları inşa edildiği dönemden bu yana ciddi bir rehabilitasyona uğramamıştır. 2000 li yıllarda baca gazı emisyonunu yasal sınırlara indirmek için elektrofiltre rehabilitasyonu yapılmıştır. Yine aynı dönemde denize atılan kül atık sorununa çare olması için yapımına başlanan kül barajının inşaatı devam etmektedir. Son dönemde elektrik üretim standartlarındaki modernizasyona ayak uydurulması için yeni bir güç kontrol sistemi kurulmuştur. Ayrıca santralin değişken kömüre uyum sağlayabilmesi için kazan-brülör-değirmen-kömür besleme sistamlarinde topyekûn bir rehabilitasyon projesi üzerinde çalışılmaktadır.

Eski Sahipleri;


Olaylar;

Kaynakça

  1. ^ "Çatalağzı Termik Santrali (ÇATES)". Enerji Atlası. 17 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2022. 
  2. ^ "Enerji". 17 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çayırhan Termik Santrali</span>

Çayırhan Termik Santrali, yıllık 5 milyar kilovat saat üretim gerçekleştirerek kömür yakıtlı termik santraldir. Santralin işletme hakkı EÜAŞ tarafından Park Termik Elektrik Sanayii ve Ticaret A.Ş.'ne devredilmiştir. Çayırhan Termik Santrali Nallıhan ilçe sınırları içinde kalmakla birlikte Beypazarı'na 23 km uzaklıktadır. Çayırhan Termik Santrali'nin 14 Kasım 1976'da temeli atılmıştır. 1978 yılında inşatı tamamlanan Çayırhan Termik Santrali zaman içerisinde çeşitli genişletmeler ve ek binalar ile bugünkü halini almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi</span>

Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ), 8 Haziran 1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve değişiklikleri ile 22 Ocak 1990 tarih ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye dayanılarak çıkarılan, 2001/2026 sayılı kararnamenin eki Bakanlar Kurulu kararı ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Birecik Barajı ve Hidroelektrik Santrali</span>

Birecik Barajı, Şanlıurfa ile Gaziantep sınırları üzerinde olmasına karşın idari yapı olarak Şanlıurfa iline bağlıdır. Baraj, elektrik üretme ve sulama amaçlı olarak 1985-2000 yılları arasında inşa edilmiştir. kronolojik sıralaması şu şekildedir;

<span class="mw-page-title-main">Elektrik Üretim Anonim Şirketi</span>

Elektrik Üretim Anonim Şirketi, (EÜAŞ); Türkiye'nin genel enerji ve ekonomi politikasına uygun olarak, elektrik üretim faaliyetlerinde bulunmak amacıyla teşkil edilen kamu kuruluşu niteliğindeki, %100 hissesi hazineye ait bir şirkettir. Türkiye'deki elektrik üretiminin büyük bir kısmını karşılamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Akkuyu Nükleer Güç Santrali</span> Türkiyede inşa edilen nükleer enerji santrali

Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Türkiye'nin yapımı devam eden ilk nükleer enerji santralidir. İdari olarak Mersin ilinin Gülnar ilçesine bağlı, en yakın yerleşim merkezi Büyükeceli beldesi olan sahada inşa edilmektedir. 27 Nisan 2023'te yakıt çubukları getirilmiş ve yapı nükleer tesis olarak anılmaya başlanmıştır. İlk reaktördeki elektriğin 2025 dolaylarında üretilmesi beklenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de nükleer enerji</span>

Türkiye'de şu an nükleer enerji santrali yapılma aşamasındadır. 1970 yılından itibaren nükleer santral kurulma girişimlerinde bulunuldu fakat bu girişimlerin çoğu sonuçsuz kalmış, 2004'te nükleer enerji santrali konusu yeniden gündeme gelmiş ve toplamda üç santralden biri için yapıma aşamasına gelinmiştir. İki santral daha planlama aşamasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Silahtarağa Elektrik Santrali</span> Eyüpsultanın Haliç kıyısında bulunan tarihi elektrik santrali

Silahtarağa Elektrik Santrali, Silahtarağa Termik Santrali ya da kısaca Silahtarağa Santrali, İstanbul'da bulunan eski bir enerji üretim tesisidir. 1914 yılında, Osmanlı İmparatorluğu döneminde kurulan kömür yakıtlı santral, kurulduğu tarihten, kapılarını kapattığı 1983 yılına değin İstanbul'un enerji gereksiniminin karşılanmasında kullanıldı. 20 yıl metruk durumda kaldıktan sonra, İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından 20 yıllığına kiralandı ve tesis restore edilerek üniversite yerleşkesi, müze ve sanat galerisi olarak hizmet vermeye başladı. 2007'de yenilenmiş biçimde açılan tesis, günümüzde Santralistanbul olarak hizmet vermeye devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afşin-Elbistan B Termik Santrali</span>

Afşin-Elbistan B Termik Santrali Kahramanmaraş İli, Afşin İlçesi'nin, Çoğulhan Belde'sinde Çöllolar sektöründeki 544 milyon ton düşük kalorili linyit kömür rezervlerinin kullanılması ile Türkiye'de devamlı olarak artan enerji ihtiyacına katkı sağlamak amacıyla kurulmuş bir termik santraldir. Afşin-Elbistan B Termik Santrali, 4 üniteden oluşmaktadır ve her bir ünite 360MW kurulu güce sahiptir. Santralin toplam kurulu gücü 1440MW'tır. Mitsubishi, Babcock, Gama-Tekfen-Tokar Ortaklığı, Enka Konsorsiyumu tarafından inşa edilmiştir. Müşaviri ELTEM-TEK 'dir.

Gerze Enerji Santrali, Sinop ilinin Gerze ilçesindeki Yaykıl köyü civarında kurulması planlanan enerji santralidir.

<span class="mw-page-title-main">Yatağan Termik Santrali</span> termik santral

Yatağan Termik Santrali, Muğla ili Yatağan ilçesinde bulunan termik santraldir. 4.500 GWH yıllık enerji üretimi kapasitesinin yanında 630 MWe kurulu güce sahip olan santral 20.11.1982 tarihinde ilk defa faaliyete geçmiştir.

Kemerköy Termik Santrali, Muğla ili Milas ilçesinde, linyit ile çalışan termik santraldir. Muğla'nın en büyük, Türkiye'nin ise 30. elektrik santrali ve 4. linyit santralidir.

Eren Enerji Çatalağzı Termik Santrali (ZETES-Zonguldak Eren Termik Santrali), Zonguldak, Çatalağzı'nda kurulu, Eren Holding'e ait termik santraldir. Toplam kurulu gücü 2790 MW olan üç kömür santrali bulunur. Bir yılda Türkiye'nin sera gazı emisyonlarının % 2'sinden fazlasına karşılık gelen 10.25 Mt CO2 yaydığı tahmin edilmektedir.

Afşin- Elbistan A Termik Santrali Kahramanmaraş'ta bulunan 1.355 MWe [(1x335) + (3x344)] kurulu gücü ile Türkiye'nin 8. Kahramanmaraş'ın ise 2. büyük enerji santralidir. Tesis ayrıca Türkiye'nin 3. büyük linyit termik santralidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de elektrik</span>

Türkiye'de her yıl yaklaşık 300 TWs elektriği, yani Türkiye'nin birincil enerjisinin miktar karşı beşte bir, kullanılır. Türkiye'de elektriği çok kömür yakıyor, hem yerel hem ital. O yüzden Türkiye'nin sera gaz emisyonlarının en büyük kaynağı Türkiye'nin kömür yakan termik santralleri. Onlar'dan çok hükûmet sübvansiyon veriyor.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki kömür yakıtlı elektrik santralleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye'deki kömür yakıtlı elektrik santralleri listesi, Türkiye'de kömürden elektrik enerjisi üreten bütün tesisleri listelemektedir. Türkiye'de 2020'den bu yana elektrik üreten bütün kömür yakıtlı termik santraller aşağıda listelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çernobil Nükleer Santrali</span> Ukraynada yer alan kapalı ama tamamen devreden çıkarılmamış nükleer santral

Çernobil Nükleer Santrali veya resmî adıyla Vladimir İlyiç Lenin Nükleer Santrali, Ukrayna'nın Pripyat şehrinin yakınında yer alan kapalı fakat tamamen devreden çıkarılmamış nükleer santraldir. Santral, Çernobil şehrinin kuzeybatısına 14,5 km; Belarus-Ukrayna sınırına 16 km ve Kiev'in kuzeyine yaklaşık 110 km uzaklıktadır ve Kızıl Orman tarafından çevrelenmektedir. 4 numaralı reaktörde, 1986'daki Çernobil reaktör kazası meydana geldi ve santral günümüzde Çernobil Yasak Bölgesi olarak bilinen geniş bir alanda yer almaktadır. Hem bölge hem de eski santral, Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından yönetilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tekirdağ Doğal Gaz Kombine Çevrim B Santrali</span>

Tekirdağ Doğal Gaz Kombine Çevrim B Santrali, Tekirdağ'ın Marmaraereğlisi ilçesinde bulunan doğal gazdan kombine çevrim ile enerji üreten bir elektrik santralidir. Tesis inşasına Eylül 1996 yılında başlanmış ve 1999 yılında işletmeye alınmıştır. Günümüzde EÜAŞ tarafından işletilen santralin kurulu gücü 478 MW'tır.

Tekirdağ Doğal Gaz Kombine Çevrim A Santrali, Tekirdağ'ın Marmaraereğlisi ilçesinde bulunan doğal gazdan kombine çevrim ile enerji üreten bir elektrik santralidir. Tesis inşasına Eylül 1996 yılında başlanmış ve 12 Haziran 1999 yılında işletmeye alınmıştır. Günümüzde EÜAŞ tarafından işletilen santralin kurulu gücü 480 MW'tır.

Seyitömer Termik Santrali Türkiye'de kömür yakan bir termik santraldir.