İçeriğe atla

Çandıras Havzası

Belkavak Sulama Göleti

Çandıraz Deresi Havzası, Türkiye’nin batısında İç Batı Anadolu Bölümü’nde Kütahya il merkezinin güneydoğusunda yer alır. 39º 05' 31" N ve 39º 22' 53" N enlemleri ile 30º 01' 33" E ve 30º 29' 45" E boylamları arasında yer alıp 640 km² alana sahiptir.

Jeolojik ve Jeomorfolojik Özellikleri

Çandıraz Deresi Havzası’nda Paleozoik, Mezozoik, Neojen, Plio-Kuaterner ve Kuaterner yaşlı araziler mevcuttur. Sahada temeli Paleozoik’e ait metamofitler oluşturmaktadır. Daha üstteki Neojen kalkerleri ile neojene ait diğer unsurlar da havzanın daha çok platoları oluşturan kısımlarında mevcuttur. Bunların da üzerinde özellikle doğu ve güney kesimlerde volkanik elemanlar, orta ve güney (kısmen de doğu) kesimlerde de Plio-Kuaterner yaşlı eski alüvyonlar bulunur. Havzanın alt ucundaki sınırlı bir alan ile dere yataklarındaki dar alanlarda da Holosen’e ait yeni alüvyonlar bulunmaktadır.

Kızılcaören Güneyinde Kızılcaören Deresi Boyunca Sıralanan Söğüt (Salix) ve Titrek Kavak (Populus Tremula) Birlikleri.

Sahada mevcut jeolojik formasyonlar üzerinde gelişmiş iki farklı yükselti kademesine sahip plato sahaları, dağlık alanlar ve ovalar belli başlı yer şekillerini oluşturmaktadır. Platolar sahası havzanın çok geniş kısmını kaplar ve araştırma sahasının temel yer şeklini oluşturur. 1000–1200 m arasında gelişen alçak platolar sahası içinde akan Çandıraz Deresi Plato sathını derince kazdığı vadisi ile parçalamıştır. Alçak platolar sahasında volkanik formasyonlar üzerinde gelişen peribacaları ilgi çekici yer şekillerindendir. 1200–1400 m'ler arasında yer alan yüksek platolar sahası alçak platolara oranla daha eski olduklarından daha fazla deforme olmuştur. 1400 m'den yüksek alanları oluşturan dağlık sahalar, havza sınırlarındaki yaşlı kütlelerden oluşmaktadır.[1][2]

İklim Özellikleri

Sahada yıllık sıcaklık ortalaması 10,6 C°dir. Ocak ayı sıcaklık ortalaması 0,4 C° ve Temmuz ayı sıcaklık ortalaması 20,8 C°dir. Yıllık toplam yağış miktarı 545,4 mm'dir. Hakim rüzgar yönü N 39° W dır. Araştırma sahasında iklim unsurlarını en çok etkileyen faktörler enlem etkisi, yükselti, karasallık, bakı ve ülkemizi etkileyen basınç merkezleridir.[3]

Hidrografya Özellikleri

Sahada ana akarsu Çandıraz Deresi’dir. Havzanın farklı yerlerinde farklı isimler alan dere ile birlikte ona bağlanan kolları havzanın drenaj şebekesini oluştururlar. Çobanovası Deresi, Boyalıkyolu Deresi, Kızılcaören Deresi ve Kurudere sahadaki önemli tali akarsulardır. Sahada doğal göl olan Emre Gölü yanında Elmalı, Körs ve Belkavak sulama göletleri de mevcuttur. Dağlık alanlarda yamaç kaynakları, yatay bünyenin söz konusu olduğu platolar sahasını yaran vadilerde tabaka kaynakları ve kalker formasyonunun yaygın olduğu yerlerde de karstik kaynaklar bulunur. Havzaya yılda yaklaşık toplam 434 milyon m³ yağış düşmektedir.[3]

Toprak Özellikleri

Çandıraz Deresi Havzası’nda büyük toprak gruplarından Kireçsiz kahverengi orman toprakları, Kahverengi orman toprakları, Kırmızımsı kestane rengi topraklar,kireçsiz kahverengi topraklar, Kestane rengi topraklar, Kırmızımsı kahverengi topraklar ile kolüvyal ve alüvyal topraklar bulunmaktadır. Sahanın büyük bölümü Kireçsiz kahverengi orman toprakları ve Kahverengi orman toprakları ile kaplıdır.[3]

Bitki Örtüsü Özellikleri

Sahada bitki örtüsü olarak ormanlar ve step söz konusudur. Ormanlar içinde Karaçam ormanları, meşe ormanları ve ardıç ormanları bulunmaktadır. Bu türler yer yer saf ve karışık olarak bulunurlar. Step sahasında ise Astragalus, Fectusca, Dianthus,Papaver, Verbescum, Euphorbia gibi türler yayılış göstermektedir. Sahada orman örtüsü büyük ölçüde tahrip edilmiş, bu nedenle anrtopojen steplerin yayılış alanı genişlemiştir.[4]

Kaynakça

  1. ^ Atalay, İ. 1994. Genel Fiziki Coğrafya. Ege Üniversitesi Basımevi. İzmir.
  2. ^ Erinç, S. 1996. Jeomorfoloji. Öz Eğitim Yayınları. Konya.
  3. ^ a b c Atalay, İ.-Mortan, K. 1992). Türkiye Bölgesel Coğrafyası. İnkılap Kitabevi. İstanbul.
  4. ^ Atalay, İ. 1992. Türkiye Coğrafyası. Ege Üniversitesi Basımevi. İzmir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Demirci, Manisa</span> Manisanın ilçesi

Demirci, Türkiye'nin Batı Anadolu kısmında yer alan Manisa ilinin ilçelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Tuz Gölü</span> Türkiyenin İç Anadolu Bölgesinde Ankara, Konya ve Aksaray illerinin sınırının kesiştiği yerde yer alan tuz gölü

Tuz Gölü, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde Ankara, Konya ve Aksaray illerinin sınırının kesiştiği yerde yer alan tuz gölüdür. Türkiye'nin tuz ihtiyacının %40'ı bu gölden sağlanır. Tuz Gölü'nde tuz, meteorolojik suların yer altına süzülerek daha önce oluşmuş tuz domlarını eritmesi ve tektonik hatlar boyunca yüzeye taşımasıyla oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yıldız Dağları</span>

Yıldız Dağları veya Istranca Dağları, Trakya'nın Karadeniz kıyılarına paralel olarak, Bulgaristan'dan İstanbul iline kadar yaklaşık 150 km uzunluğunda bir dağ zincirinden oluşmaktadır. Bu zincirin en yüksek noktası Kırklareli ilinde bulunan yaklaşık 1.031 metrelik Mahya Dağı zirvesidir. Bulgaristan'da "Strandja" adı kullanılır. Türkiye'deki kısmı 197 000 hektarlık bir alan kaplar.

<span class="mw-page-title-main">Samanlı Dağları</span>

Samanlı Dağları, Marmara Bölgesi'nde kuzeyde İzmit Körfezi, güneyde İznik Gölü ve Gemlik Körfezi'yle sınırlanan yörede, batıda Bozburun, doğuda Sakarya Nehri'nin Geyve Boğazı arasında yer alan dağlara verilen ad.

<span class="mw-page-title-main">Büyükçekmece Gölü</span> İstanbul da doğal göl

Büyükçekmece Gölü, Marmara Bölgesi'nde, Çatalca yöresinin güney kesiminde deniz kulağı gölü. Göl, İstanbul'un içme suyu kaynağı olarak kullanılmaktadır. Göl, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapılarla derinleştirilmiştir. Gölün deniz ayağına bir baraj yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kadınhanı</span> Konyanın ilçesi

Kadınhanı, Konya ilinin bir ilçesi. Eski ismi Saideli'dir. 1928 yılında ise İsmi Raziye Hatun'un yaptırmış olduğu taş handan dolayı "Kadınhanı" olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fırtına Deresi</span> Türkiyede nehir

Fırtına Deresi veya eski adıyla Peruma, Doğu Karadeniz'de yer alan akarsulardan birisi olup, Kaçkar Dağları'nın Karadeniz'e bakan yamaçlarındaki derelerin birleşmesi ile oluşmuştur. Rize Ardeşen'in yaklaşık 2 km batısında Karadeniz'e dökülen Fırtına Deresi, 68 km uzunluğundadır. Çay bahçeleri içerisinden geçen, üzerindeki kemer köprülerle süslü Fırtına Deresi, raftinge elverişli parkurlara sahiptir. Nehirde sportif olta balıkçılığı yapılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Obruk Platosu</span>

Konya iline bağlı Karapınar ilçesi sınırlarında bulunan, Tuz Gölü havzası (950m) ile Konya Ovasını (1000m) birbirinden ayıran Obruk Platosu, doğu-batı yönünde yaklaşık 75–80 km uzunluğa, kuzey-güney yönünde 35–65 km genişliğe sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Madra Dağları</span>

Madra Dağları ya da Madra Dağı, Ege Bölgesi’nin Asıl Ege Bölümü ile Marmara Bölgesi’nin Güney Marmara Bölümü’nün sınırlarında yer alır. Madra Dağı, Balıkesir ilinin İvrindi, Havran, Burhaniye, Gömeç ve Ayvalık ilçeleri ile İzmir ilinin Bergama ilçesi topraklarında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İran coğrafyası</span>

İran, Güneybatı Asya'da, Umman Körfezi, Fars Körfezi, Hazar Denizi, Irak, Türkiye ve Pakistan arasında bir coğrafik konuma sahiptir. İran yeryüzündeki en dağlık ülkelerden biridir. Dağlar, üzerlerinde ana tarım ve yerleşim bölgelerinin yer aldığı çok sayıda dar havza veya platoyu çevrelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bartın Çayı</span> Karadenize dökülen akarsu

Bartın Çayı, Antik Partenios, MÖ yıllarda Parthenios adı ile anılan ve kente adını veren Bartın Irmağı'dır.Kastamonu ve Karabük'te bulunan Ilgaz Dağları'nda doğar, kuzeye doğru akar, şehir merkezinde Gazhane Burnu'nda birleşen Kocaçay ve Kocanazçay'ının oluşturduğu ırmak, 15 Km. akarak Boğaz mevkiinde Karadeniz'e ulaşır.

<span class="mw-page-title-main">Yunt Dağları</span>

Yunt Dağları, Batı Anadolu'da Ege Bölgesi'nin kuzeyinde yer alan kırık tipi dağ oluşumudur. Yükseltisi 1076 m'dir.

<span class="mw-page-title-main">Aksu Çayı</span> Akdeniz Bölgesinin Göller Yöresinden doğarak Antalya yakınlarında denize dökülen akarsu

Aksu Çayı, Akdeniz Bölgesi'nin Göller Yöresi'nden doğarak Antalya yakınlarında denize dökülen akarsudur. Aksu Çayı, Büyük Hitit Kralı IV. Tuthaliya'nın vasalı olan Tarhuntaşşa kralıyla yaptığı antlaşmaya göre bugünkü Teke yarımadasında yer alan Lukka diyarıyla Orta Toroslar'da yer alan Tarhuntaşşa bölgesini birbirinden ayıran sınır olarak belirlenmiştir.

Erzurum-Kars Platosu, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeydoğu bölümünde bulunan volkanik plato.

Yeşilırmak Deltası ya da Çarşamba Ovası, Samsun'da, Karadeniz'e dökülen Yeşilırmak'ın oluşturduğu delta. Çarşamba ve Terme ilçelerinin kurulu olduğu delta 90.000 km²'lik alanı ile Karadeniz'in en büyük deltasıdır.

İnegöl Ovası, Marmara Bölgesi, Bursa ilinde, merkezinde İnegöl ilçesinin yerleştiği ova.

Sandıklı Ovası, Ege Bölgesi'nde, Afyonkarahisar ilininnde, kuzeybatı yamacında Sandıklı ilçesinin bulunduğu tektonik ovadır.

Sündiken Dağları, Eskişehir il sınırlarında bulunan sıra dağlardır. Karadeniz Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesinin sınırını oluşturur.

Çoruh Havzası, kuzeydoğu Türkiye ve Gürcistan topraklarında bulunan Çoruh Nehri'nin havzası. Büyüklüğü 19.654 km2, yıllık ortalama yağışı 540 mm'dir.

Seyhan Havzası, Türkiye'nin su kaynakları, tarım ve ekonomisi açısından stratejik öneme sahip bir bölgedir. Coğrafi olarak İç Anadolu ile Akdeniz Bölgeleri arasında konumlanmıştır. Bu havza genel olarak dağlık bir yapıya sahiptir, güneyde düz ve alçak Çukurova tabanı ile başlar ve ince bir şeritle ayrıldıktan sonra kuzeye doğru yüksek dağlık alanlar ve tepeliklerle devam eder.