İçeriğe atla

Çan halıları

Çan halıları, Çanakkale iline bağlı Çan ilçesinde üretilen halılar.[1]

Halı dokumacılığı önemli Türk kültür varlıklarındandır, Çan ilçesi de dokuma halıları ile bilinmektedir. Eskilerin halıları elle dokunduğu hatta kullandıkları ipleri bile kendileri yaptıkları bilinmektedir. Dokunan halılarda kullanılan teknik, yapılan motifler o dönemin hem sosyal yapısını hem de kültürel yapısını yansıtmaktadır.

Çan ilçesinde küçükbaş hayvancılık yaygındır. Bu hayvanlar sayesinde halı dokumacılığında gereksinim duydukları ipleri elde edebilmektedirler. Halı dokumacılığı bu bölgede hobi amaçlı değil daha çok ticari amaçlı kullanılmıştır. Bölgenin sanayi, turizm gibi alanlarda gelişmemiş olması ve bir yerden gelir elde etmek zorunda olmaları sebebiyle küçükbaş hayvancılık yaparak elde ettikleri gelir kaynağını halı dokumacılığı da yaparak zenginleştirmişlerdir. Yapılan halılar bordürlü ve bordürsüz olarak iki ayrı alanda incelenebilir. Bordürsüz halılarda genellikle ana renk olarak yünden elde edilen açık kahverengi ile krem arası bir renk kullanılır. Motif olarak ise gül bahçesi, papatya gibi çiçek motifleri daha çok tercih edilmektedir. Bordürsüz halıların üzerine yapılan motiflerin iplerinin bölgenin halkı tarafından boyandığı bilinmektedir. Bu ipler kırmızı ağırlıklı olmak üzere yeşil, mavi, beyaz ve kahverengi tonlarındadır. Bordürlü halılarda ise ana renk olarak kırmızı kullanılırken halının ortasında bulunan göbek motifinde ağırlıklı olarak yeşil ve krem tonları kullanılmaktadır. Köşe kısımlarda da genel olarak krem rengi tercih edilmektedir. Dokuma halılar genç kızların çeyizlerinin de önemli bir yerini oluşturmaktadır. Hatta daha eski yıllarda çeyiz odalarının duvarlarına bu halılar asılıp aynı bir müze objesi gibi sergilenirmiş. Çan Halıları, Türk kültürel mirasının devamlılığı için oldukça önemlidir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Hanife Yarmacı; Fatma Nur Başaran (25 Temmuz 2019). "Çanakkale İli Çan Halıları". Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. ss. 149-163. doi:10.30794/pausbed.427629. ISSN 1308-2922. 14 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2024. 
  2. ^ Ceylan Erol, Elif (Haziran 2018). Öztürk, Mustafa (Ed.). "Çanakkale-Çan Halıları Üzerine Bir Değerlendirme". Kadim Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2 (1). Kadim Akademi Derneği. ss. 50-68. ISSN 2564-7229. 11 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Dokuma, atkı ve çözgü ipliklerinin dikey açı yapacak şekilde, birbirinin altından, üstünden geçirilmesiyle ortaya çıkan düz yüzeyli üründür.

Bakır Taş Çağı, MÖ 5000-3000 yılları arasını kapsayan tarih öncesi dönemdir. Bakır Çağı'nın bir diğer adı Maden Taş Çağı'dır. Taş aletler yanında bakırın da kullanılmaya başlamasından dolayı Kalkolitik Çağ olarak adlandırılan bu dönem, Geç Neolitik Çağ'ın devamıdır. Bu çağda da, Neolitik Çağ'da olduğu gibi, bölgesel farklılıklar bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çan, Çanakkale</span> Çanakkale ilçesi

Çan, Çanakkale ilinin coğrafi olarak merkezinde bulunan bir ilçedir. Kuzeyde Biga ve Lapseki, doğuda Yenice, batı ve güneyde Çanakkale ve Bayramiç ilçeleri ile çevrilidir. Çanakkale-Balıkesir yolu ilçe sınırlarından geçer. İlçe nüfusu 48.376 ilçe merkezi nüfusu 30.778'dir. Yüzölçümü 887 km²'dir.

<span class="mw-page-title-main">Gördes halıları</span>

Gördes halısı, Manisa'inin Gördes ilçesi yöresine özgü özellikler taşıyan halı türüne denir. Figür ve motifleri geçmişin izlerini yaşatmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Halı</span>

Halı; atkılarının atılmasından sonra üzerine desene göre istenilen hav yüksekliğinde iplerin geçirilerek düğümlenmesi ile yapılan ev içinde ve genellikle yer örtüsü olarak kullanılan eşyadır. Bazı evlerde de duvarda görülür.

Çini, bir yüzü sırlı, su geçirmez bir tabaka veya cam ile seramiğin ateşle birbirine kaynaştırılması sonucu ortaya çıkan levhadır.

Yağcıbedir halıları, özellikle Balıkesir'in Sındırgı ve Bigadiç köylerinde, Yörükler tarafından dokunan ve önemli kültürel değere sahip motifleri olan bir halı türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Elmalı, Malkara</span>

Elmalı, Tekirdağ ilinin Malkara ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Şile bezi</span>

Şile bezi, el tezgâhlarında, pamuk ipliğinden dokunan, tamamen Şile'ye özgü bir bezdir.

<span class="mw-page-title-main">Zaferiye, Büyükorhan</span>

Zaferiye, Bursa ilinin Büyükorhan ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Türkmen halısı</span>

Türkmen halısı geleneksel olarak Orta Asya kökenli bir tür el yapımı yer kaplama tekstilidir. Orijinal Türkmen aşiret halıları ile bugün başta Pakistan ve İran olmak üzere ihracata yönelik çok sayıda üretilen kilimleri birbirinden ayırmakta fayda vardır. Orijinal Türkmen halıları, Türkmenistan'ın ana etnik grubu olan ve Afganistan ve İran'da da bulunan Türkmen aşiretleri tarafından üretilmiştir. Çadır halılarından, kapı süslerine, irili ufaklı çantalara kadar pek çok amaç için kullanılmaktadırlar.

Kozyörük, Kozyörük, Marmara bölgesinin Trakya kısmında yer alan küçük bir yerleşim yeridir. Tekirdağ ili, Malkara ilçesine bağlı olan mahalle, 5 cadde ve 40 sokaktan oluşmaktadır. Mahalle Malkara – Hayrabolu yolu üzerinde olup, güneyindeki Malkara'ya 18 km, kuzeyindeki Hayrabolu'ya 26 km, yönetsel olarak bağlı olduğu Tekirdağ il merkezine de 78 km mesafededir. Halkın yaklaşık %70'i tarım ve hayvancılık ile uğraşmakta olup, kalan %30'u ise işletme sahibi, esnaf, işçi ve memurdur. Makinalı tarım oldukça yaygındır. Hayvancılık hem niteliksel hem de niceliksel olarak iyi bir potansiyele sahiptir.Ayrıca Tarımsal Kalkinma ve Tarim Kredi olmak üzere iki adet kooperatif bulunmaktadır.Tarım dışı istihdam imkânının düşük olması sebebi ile belde genç nüfusu göç etmekle birlikte, emekliler için cazip bir yerleşim yeridir ve bu yönde göç almaktadır. Gelir dağılımı genelde iyi düzeydedir. Evsahipliği oranı bir hayli yüksektir. Özel araba sahipliği %85 civarındadır. Okuma yazma oranı %99'larda, doğurganlık oranı %5'lerde olup, ortalama hane büyüklüğü 3,8 dir. Haftanın Cuma günleri pazar kurulan mahallede güvenlik hizmeti Jandarma tarafından sağlanmaktadır. Kozyörük Belediyesi, 6360 sayılı kanunla kapatılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kasımuşağı halıları</span>

Kasımuşağı halıları, Azerbaycan'ın halıcılık okullarından biri olan Karabağ halıcılık okulunun Cebrayıl grubuna ait hovlı halılardır. Karabağ tipi Cebrayıl grubuna ait "Kasımuşağı halıları" Zengezur bölgesinin Hacışamlı idari toprak biriminde bulunan bulunan Kasımuşağı obasının yanı sıra çevre köylerin de adıyla ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Türk halısı</span>

Türk halıları, Orta Asya'dan Anadolu'ya göç eden Türkler'in anayurtlarından beraberlerinde getirdikleri dokuma geleneğine dayanan, el tezgahlarında üretilmiş düğümlü, havlı dokuma yaygı ve örtülerdir. Anadolu'nun Türkler tarafından fethinden sonra gelişimi Anadolu'da sürmüştür ve "Anadolu halısı" olarak da bilinir. "Kilim, sumak, cicim, zili" gibi düz dokumalar ile birlikte dünyada en çok bilinen ve en eski el sanat ürünlerindendir. Anadolu'da dokunan tüm halılara Türk halısı denir ancak genel olarak "Türk Halısı" diye şöhret kazanan klasik Türk halıları Anadolu'nun batısında ve büyük kısmı Ege Bölgesi ile civarı vilayetlerde dokunan halılardır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan halısı</span>

Azerbaycan halısı, Azerbaycan'da yapılan geleneksel bir halıdır. Azerbaycan halısı, çeşitli boyutlarda, yoğun bir dokuya ve havlı veya havsız bir yüzeye sahip, desenleri Azerbaycan'ın birçok halı yapım bölgesinin karakteristiği olan el yapımı bir tekstildir. Geleneksel olarak, halılar Azerbaycan'da zeminleri kaplamak, iç duvarları, kanepeleri, sandalyeleri, yatakları ve masaları süslemek için kullanılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Seccade</span>

Seccade, İslamiyet'te ibadete yardımcı olmak için kullanılan, üzerinde namaz kılmak üzere kumaş, halı, hayvan postu, hasır gibi malzemelerden yapılmış özel yer yaygısı.

<span class="mw-page-title-main">Karacasu Kırım, Dulkadiroğlu</span>

Karacasu Kırım, Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu ilçesine bağlı bir mahalledir.

Al Sadu veya kısaca Sadu, Bedeviler tarafından elle dokunan geometrik şekillerdeki bir nakış şeklini tanımlar. Kuveyt'teki Sadu Evi, Bedevilerin ve Sadu dokumacılığının çıkarlarını korumak için 1980 yılında Al Sadu Derneği tarafından kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Şırdak</span>

Şırdak veya sırmk genellikle Orta Asya'da el yapımı olarak üretilen, dikişli ve çoğunlukla renkli keçe halı ve duvar kaplamasıdır. Kazaklar ve Kırgızlar geleneksel olarak şırdak yaparlar. Bu sanat özellikle Kırgızistan'da canlı tutulmakta ve turistlere de ürün satılmaktadır.

Barak Kilimi, küçükbaş hayvanların kılından veya yününden üretilen ve iki yüzü de kullanılan özel tekniklerle üretilerek kullanılan bir kilimdir. Adını aldığı Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı Sahil Barak mahallesinde üretilmektedir.