İçeriğe atla

Çampa pirinci

Çampa pirinci, Güneydoğu Asya bölgesine özgü, yüksek verimliliğe ve kuraklık karşısında dayanıklılığa sahip bir pirinç çeşidi.

Kökeni

Hindiçin bölgesindeki Çampa altbölgesinden adını alan pirinç, günümüz güney Vietnam bölgesinde yetişmiştir. Çampa pirinci yalnızca bu bölgede yetiştirilen pirinci değil, Hindiçin, Yunnan ve Guangxi'de de yaygın olan çeşitleri de ifade eder. Çin'deki Song Hanedanı döneminde Çin'in haraç sistemi dolayısıyla Çin İmparatoruna hediye olarak Çampa'dan gönderildiği de bilinmektedir.[1]

Yayılışı

Çin'de yaşanan kuraklık ve iklim sorunlarının tarıma etkisi, daha dayanıklı ve zor koşullara rağmen verimini koruyan bir bitki çeşidine olan ihtiyacı doğurdu. Hindiçin bölgesinden getirilen Çampa pirinci, Yangtze ve Huai Nehri boyunca var olan tarım havzasında ekilmeye başlandı. Güney Song Hanedanlığından Shu Lin (1136-1198), Çampa pirincinin iyi özelliklere sahip olduğuna dikkat çekerek şu kaydı tutmuştur: İri ve küçük taneleri vardır. Bereketli tarlalara ekilmelidir. Küçük tanelere Zhancheng denir, aynı zamanda dağ taneleri olarak da bilinir. Tahılı küçüktür ve kılçıksızdır. Verimli veya kısır olup olmadığına bakılmaksızın her araziye de ekilebilirler. Japonica denilen tahıllardan az pirinç verimi alınır ve bu sebeple fiyatları yüksektir. Bu bölgede yaşanan kuraklığa rağmen erken olgunlaşma özelliğine sahip bu pirinç çeşidi, yerel iklim koşullarına dayanıklılığı sayesinde üretimi arttırdı.[2]

Etkisi

Song Hanedanlığı'ndaki mevcut pirinç türünün olgunlaşması en az 180 gün sürmekteydi (tohum yatağında 4-6 hafta ve ekimden 150 gün sonra). Başlangıçta, Champa pirincinin ekimden sonra olgunlaşması için 100 gün yeterliydi. 11. yüzyılın ertesinde Çin nüfusunun tarımsal üretimin artışına paralel artması ve 100 milyonu aşmasında, bu ürünün verimliliği etkili olmuştur.[3] 15. yüzyıla gelindiğinde sadece 60 günde verim sağlayan çeşitleri geliştirilmişti.

Kaynakça

  1. ^ Ainslie T. Embree and Carol Gluck (ed.), A Concrete Panoply of Intercultural Exchange: Asia in World History in Asia in Western and World History, s.839-840
  2. ^ "TABDER - Dünden Bugüne Tarım". 15 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2022. 
  3. ^ Justin Yifu Lin, “The Needham Puzzle: Why the Industrial Revolution did not Originate in China”, Economic Development and Cultural Change, C.43, S.2, 1995, s.269

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tarım</span> bitki ve hayvan evcilleştirme bilimi.

Tarım veya ziraat, bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi, bunların kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, bu ürünlerin uygun koşullarda muhafazası, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanmasını ele alan bilim dalıdır. Diğer bir ifade ile insan besini olabilecek ve ekonomik değeri olan her türlü bitkisel-Hayvansal ürünün bakım, besleme, yetiştirme, koruma ve mekanizasyon faaliyetlerinin tamamı ile durgun sularda veya özel alanlarda yapılan balıkçılık faaliyetlerinin tümüdür.

<span class="mw-page-title-main">Asya</span> kıta

Asya veya Asya Kıtası, Avrupa'nın doğusunda, Büyük Okyanus'un batısında, Okyanusya'nın kuzeyinde ve Arktik Okyanus'un güneyinde bulunan kıta, yüz ölçümü olarak Dünya'nın en büyük kıtası, aynı zamanda nüfus açısından en kalabalık kıtasıdır. Sınırları değişkenlik gösterse de Avrupa ve Afrika kıtaları ile kara sınırı vardır. Avrupa ile birlikle Avrasya'yı, Avrupa ve Afrika kıtalarıyla birlikte Eski Dünya'yı oluşturur. İnsanlığın Afrika'dan çıktıktan sonra ayak bastığı ilk kıta olan Asya, aynı zamanda Dünya üzerindeki birçok dinin çıkış bölgesidir. Ortadoğu kökenli İslam, Hristiyanlık gibi İbrani dinler ile Hint Yarımadası kökenli Budizm ve Hinduizm gibi Dharmatik dinler buna örnektir. Kuzey Kutup Dairesi'nden Ekvator'a kadar uzanan Asya Kıtası, yeryüzünün en alçak noktası olan Lut Gölü ve en yüksek noktası olan Everest gibi çok farklı yeryüzü şekillerini içinde barındırır.

<span class="mw-page-title-main">Ege Bölgesi</span> Türkiyenin Ege Denizi kıyısındaki coğrafi bölgesi

Ege Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. İsmini kıyısında olduğu Ege Denizi'nden alır. Ege ve İç Batı Anadolu olmak üzere iki bölüme ayrılır. Kuzeyde Marmara, doğuda İç Anadolu, güneyde Akdeniz bölgeleriyle ve batıda Ege Denizi'yle çevrilidir. Türkiye'nin en uzun kıyı şeridine sahip bölgesidir. Tarihi mekanlar çoktur. Efes Antik Kenti, Laodikya Antik Kenti, Sardis Antik Kenti, Stratonikenia Antik Kenti, Tralleis Antik Kenti, Blaundus Antik Kenti, Aizanoi Antik Kenti gibi birçok tarihi mekan vardır. Ege Bölgesi'nin iklimi Akdeniz İklimi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Pirinç</span> Buğdaygiller (Poaceae) familyasından otsu bir bitki türü

Pirinç, Buğdaygiller familyasından Oryza sativa veya daha az yaygın olarak Oryza glaberrima türüne ait bitki ve bu bitkinin tohumlarıdır. Yabani pirinç adı genellikle terim her ne kadar yabani ve evcilleştirilmiş olsa da Zizania ve Porteresia cinslerinin türleri için kullanılır ayrıca ilkel veya ekilmemiş Oryza çeşitleri için de kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Dut</span> bitki cinsi

Dut olarak yaygın olarak bilinen Moraceae familyasındaki çiçekli bitki'lerin bir cinsi olan Morus çeşitli yaprak döken ağaç türlerinden oluşur ve dünyanın birçok ılıman bölgesinde yabani olarak yetişir ve ekimi yapılır.

<span class="mw-page-title-main">Pilav</span> Pirinç temelli yemek

Pilav; pirinç, bulgur gibi taneli bitkilerin veya şehriye, kuskus gibi makarna türlerinin suda pişirilmesiyle yapılan bir yemektir.

<span class="mw-page-title-main">Yulaf</span>

Yulaf (Avena), bol nişastalı taneleri (tohumları) için yetiştirilen bir tarım bitkisi. Daha çok hayvan yemi olarak kullanılan bu tahıldan insanların beslenmesinde de yararlanılır. Bir yulaf tarlası, buğday ya da arpa başaklarına benzemeyen, salkım biçimindeki dağınık başakları sayesinde öbürlerinden kolayca ayırt edilebilir. Sapçıkların ucunda bulunan başakcıkların her biri iki ya da üç tohum içerir. Dışları kılıfta örtülü olan bu tohumların ikisini birden yeniden zarsı iki yaprak kuşatır.

<span class="mw-page-title-main">Bakla</span> baklagiller (Fabaceae) familyasına adını veren, gıda ve yem bitkisi olarak tarımı yapılan tek yıllık bitki

Bakla, baklagiller (Fabaceae) familyasına adını veren, gıda ve yem bitkisi olarak tarımı yapılan tek yıllık bir bitkidir.

<span class="mw-page-title-main">Bozkır</span>

Bozkır veya step, fiziki coğrafyada kurakçıl otsu bitkilerden oluşan, sıcak ve ılıman iklimlerdeki ağaçsız ekolojik bölge.

<span class="mw-page-title-main">Aksu (il)</span> Çinin Sincan Uygur Özerk Bölgesinin orta-batısındaki bir il

Aksu İli, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinin orta-batısında, bir ildir. Aksu başşehridir.

<span class="mw-page-title-main">Onsu İlçesi</span>

Onsu İlçesi, Çinnde Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeyinde, Aksu İline bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Çin mutfağı</span>

Çin mutfağı başta Çin olmak üzere Tayvan, Singapur, Malezya, Endonezya gibi Çin kültürünün yaygın olduğu Uzak Doğu ülkelerinden kaynaklanan ve Çin lokantaları sayesinde dünyanın birçok yörelerinde geniş bir biçimde tanınan bir mutfaktır. Çeşit bakımından dünyanın en zengin mutfaklarından biri olan Çin mutfağı Uzakdoğu'da bile Çinlilerin yaşadığı her bölgede büyük farklılıklar gösterir. Ayrıca Uzakdoğu dışındaki Çin lokantalarında hazırlanan yemekler bulundukları ülkelerin kültürlerine uyarlandıkları için Uzakdoğu'dan çok farklı malzemeler kullanırlar ve farklı lezzetler sunarlar. Bunlara rağmen Çin mutfağı bazı ortak özelliklerden yoksun değildir. Sebze ağırlıklı yemekler, yemeklerin wok adı verilen çukur tavalarda pişirilmesi ve yemeklerin sofralarda yemek çubuklarıyla yenmesi Çin mutfağının en çarpıcı özellikleri arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Tarım devrimi</span> kömünal mülkiyet

Tarım devrimi ya da neolitik devrim, insan topluluklarının ilk kez tarım yapmasıyla gerçekleşen ve bu toplumların sosyo-ekonomik yapılarında devrimsel dönüşümler yaratan süreçtir. Bu süreç, insan topluluklarının avcılık ve toplayıcılıktan tarıma ve bir daha bırakmamak üzere yerleşik düzene geçişlerini temsil etmektedir. Bu geçiş, kabaca 2,5 milyon yıllık insanlık tarihinde çok önemli bir dönüm noktasına işaret etmektedir. İnsanlık, bu kadar bir süre sürdürdüğü avcılık-toplayıcılık düzeninden, ihtiyaçlarını karşılamak için yaşadığı çevreyi aktif olarak değiştiren bir türe dönüşmüştür. Arkeolojik veriler, çeşitli bitki ve hayvan evcilleştirmelerinin dünya genelinde altı farklı bölgede, birbirinden etkilenmeksizin bağımsız olarak, 10 bin ile 7 bin yıl öncesinde gelişme gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bilinen en eski kanıtlar bu bölgelerin Güneybatı Asya, Güney Asya, Kuzey ve Orta Afrika ile Orta Amerika’nın, tropik ve subtropik kuşaklarında yer aldığını ortaya koymaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Akçaşehir, Karaman</span> Karaman merkez ilçesinde bir belde

Akçaşehir Karaman iline bağlı bir kasabadır. 28 Şubat 1967 tarihinde belediye teşkilatı kurulmuştur. Güneydoğusundaki Ayrancı ilçesine 20, kuzeyindeki Karapınar ilçesine 38, doğusundaki Ereğli ilçesine 53 km uzaklıkta bulunur. Söz konusu il ve ilçelere asfaltlanmış kara yolları aracılığı ile ulaşım yapılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Japonya tarihi</span> Japonya tarihi

Japonya tarihi antik zamanların şehir devletlerinin modern Japon ulus devletine ulaşacak şekilde coğrafi ve sosyal tarihini anlatmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kuru tarım</span> sulama yapılmadan yapılan tarım türü

Kuru tarım, kurak ve yarı kurak bölgelerde sulama yapılmadan yapılan tarım türüdür. Tarlaya düşen yağış ile tarım yapmak için teknikler uygulanır.

<span class="mw-page-title-main">Nijer Mutfağı</span>

Nijer mutfağı, geleneksel Afrika mutfaklarından yararlanmaktadır. Çeşitli baharatlar kullanılır ve yemeklerde ızgara et, mevsim sebzeleri, salatalar ve çeşitli soslar tüketilen gıdalardan bazılarıdır. Nijer'de yemekler genellikle mevsim sebzelerinden yapılan renkli salatalarla başlar. Moringa yaprakları salata için favoridir.

<span class="mw-page-title-main">Japon pirinci</span>

Japon pirinci, normal tipte olan pirinç ve yapışkan tipte olan pirinç dahil olmak üzere Japonica pirincinin bir dizi kısa taneli çeşitleri.

Tosya pirinci, Kastamonu ilinin Tosya ilçesinde üretilen pirinç türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Malezya'da tarım</span>

Malezya'da tarım, ülkenin GSYİH'sının yüzde 12'sini oluşturmaktadır ve nüfusun yüzde 16'sı tarım yoluyla istihdam edilmektedir. İngilizler tarafından büyük ölçekli plantasyonlar kurulmuştur. Bu plantasyonlar kauçuk (1876), palm yağı (1917) ve kakao (1950) gibi yeni ürünler için fırsatlar yaratmıştır. Muz, hindistan cevizi, durian, ananas, pirinç ve rambutan gibi bir dizi ürün de Malezya topraklarında yetiştirilmektedir.