İçeriğe atla

Çad'da LGBT hakları

Çad'ın konumu

Çad'da lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler, LGBT olmayan sakinlerin uğramadığı yasal zorluklarla karşılaşmaktadır. Ülkede hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel ilişkileri yasadışıdır. Yeni ceza kanununun Ağustos 2017'de yürürlüğe girmesinden önce, yetişkinler arası hemcins cinsel ilişkileri hiçbir zaman cezaya tabi bir suç olarak sayılmazdı. Cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temeliyle işlenen ayrımcılığa karşı hiçbir yasal korunma yoktur.

Hemcins cinsel ilişkilerine ilişkin mevzuat

2017 yılından beri hemcins cinsel ilişkileri Çad'da yasadışıdır. Bundan önce hemcins cinsel ilişkilerine karşı hiç yasal kısıtlama yok idi.[1] 2014 yılında sunulan bir yasa tasarısı ("361bis" nolu madde taslağı), katılımcıların rızasıyla gerçekleşmiş hemcins cinsel ilişkilerini 20 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırmayı amaçlıyor idi.[1] 12 Aralık 2016 tarihinde Ulusal Meclis [en], hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel ilişkilerini cezalandıran fakat karşılıklı rıza gösteren yetişkinler arasındaki cinsel ilişkileri kabahat suçu olarak sınıflandıran güncellenmiş bir ceza kanununu 111 destek ve 1 karşı oyu (ve 4 çekimser oy) ile onayladı.[2] 8 Mayıs 2017 tarihinde yeni ceza kanunu, Devlet Başkanı Idriss Déby'nin onayıyla yürürlüğe girdi.

Eski Başbakan Delwa Kassiré Koumakoye [en], bu yasayı desteklemekte dinî bir motivasyona sahip olduğunu paylaştı: "Eşcinsellik tüm dinlerde kınanır. Sırf Batılılar şöyle ya da böyle söylemiş diye Tanrı'nın kendisi bile reddettiği bir şeyi affetmek zorunda değiliz."[3] Emperyalist dönemden önce Çad'ın İslamî kanunlar ile yönetilmiş olmasına rağmen, Koumakoye'nin bu yorumu, homofobinin ancak sömürge döneminde Çad'a getirildiğini savunan LGBT tarihçileri tarafından eleştirildi. Bu tarihçilere göre, Avrupalıların varışından önce eşcinselliğin yaygın ve kabul gören bir fenomen idi.[4] ABD merkezli Robert F. Kennedy Human Rights [en] merkezi, bu yasanın hem eşcinsel yaşam tarzları ve politikanın görünürlüğü ve girişkenliğinde bir artışa karşı bir tepki hem de köktendinci Hristiyanların sürdürdüğü faaliyetlerin etkisiyle Afrika çapında artış görmüş homofobiyle bağlantılı olduğunu savunarak yasanın uygulanmaması yönünde Çad Devlet Başkanı'na yönelik çağrıda bulundu. Eşcinsel karşıtı kampanyaların ABD merkezli Evanjekalist kiliseler tarafından finansmanlığı, köktendinci Hristiyanların faaliyetleri arasındadır.[5][6]

Yasa, 1 Ağustos 2017 tarihinde yürürlüğe girdi.[7]

Ceza Kanunu'nun cinsel suçlara ilişkin VII. başlığı altındaki "Namusa karşı diğer suçlar" adlı II. bölümde yer alan metin şu şekildedir:

Madde 354. Hemcinsiyle cinsel ilişkiye giren insanlar, üç aydan iki yıla kadar hapis ve 50.000 ilâ 500.000 frank değerinde para cezasına çarptırılabilir.[Note 1]

Ceza Kanunu'nun çocuk şahsı ve statüsüne karşı suçlara ilişkin VIII. başlığı altındaki "Reşit olmayanlara karşı işlenmiş cinsel suçlar" adlı III. bölümde yer alan metin şu şekildedir:

Madde 360. On sekiz (18) yaş altı bir insanla şiddet işlemeksizin cinsel ilişki sürdüren veya bu insana cinsel temas işleten biri birden (1) üç (3) yıla kadar hapis ve 100.000 ilâ 500.000 frank değerinde para cezasına çarptırılabilir.[Note 2]

Cinsel yönelim

Ceza Kanunu'ndaki 350(i) nolu madde, kurbanın cinsel yönelimi nedeniyle tecavüz işlemiş suçlulara on yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasının çarptırılmasını öngörür.[8]

Hemcins birlikteliklerinin tanınması

Hemcins çiftlerine yasal tanınma hakkı tanınmamaktadır.

Dipnot

  1. ^ Madde 354'ün özgün Fransızca metni (Code Pénal Tchad, p. 20 19 Kasım 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.):

    Est puni d'un emprisonnement de trois mois à deux ans et d'une amende e 50.000 à 500.000 francs, quiconque a des rapports sexuels avec les personnes de son sexe.

  2. ^ Madde 360'ın özgün Fransızca metni:

    FransızcaSera puni d'un emprisonnement de un (1) á trois (3) ans et d'une amende de 100.000 à 500.000 francs, quiconque, sans violence, entretient une relation sexuelle ou practique des attouchments de nature sexuelle sur une personne de son sexe âgée de moins de dix-huit (18) ans.

Kaynakça

  1. ^ a b Mendos, Lucas Ramón (2019). State-Sponsored Homophobia (PDF). Cenevre: ILGA. s. 316. 22 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Temmuz 2022. 
  2. ^ "Chad passes law to make gay sex illegal". Gay Star News (İngilizce). 15 Aralık 2016. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2016. 
  3. ^ "African Nation Chad Is the 77th Country To Criminalize Homosexuality - Towleroad Gay News". 19 Aralık 2016. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Smith, David (23 Şubat 2014). "Why Africa is a hotbed of homophobia". the Guardian. 24 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ Smith, David (22 Eylül 2014). "Chad becomes 37th African state to seek ban on homosexuality". the Guardian. 23 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ Project, The GroundTruth (12 Haziran 2015). "Anti-LGBT Groups Making Inroads Across East Africa". 30 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Loi n°001/PR/2017 Portant Code Pénal (Part 2)" (PDF). 19 Kasım 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017. 
  8. ^ "Loi n°001/PR/2017 Portant Code Pénal (Part 1)" (PDF). 19 Kasım 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Gey dostu; LGBT kültürü içerisinde eşcinseller arasındaki bireysel ilişkileri ifade eden eşcinsel ilişki ve eşcinsel seksi destekleyen, tüm yönelimlere saygılı olan, eşit davranan ve onları yargılamayan bir çevre yaratmak amacıyla eşcinsellere ve LGBT topluluğunun her üyesi dahil olmak üzere; açık ve onları hoş karşılayan, diğer mekanlardaki olabilecek homofobik tavırlara ve yasaklara karşı gey mekanları, politikaları, insanları veya kurumları ifade eder. Gelişmiş batı ülkelerinde ve yine birçok medeni ülkede eşcinsellerin kendilerini rahat hissettikleri, onlara özel; saunalar, sinemalar ve gey dostu konaklama ile diğer LGBT mekanları bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da LGBT hakları</span>

Azerbaycan'da LGBT hakları, Azerbaycan sınırları içerisindeki eşcinsel bireylerin yaşam biçimidir. Azerbaycan'da LGBT bireyler için hiçbir yasal güvence bulunmamakla birlikte ülke genelinde homofobik yaklaşım bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'da LGBT hakları</span>

Ermenistan'da LGBT hakları, 2003 yılından bu yana yasaldır ancak LGBT hakları ülkenin kuruluşundan bu yana değişmiş değildir. Eşcinsellik Ermenistan toplumunun bir kısmında tabu konusu olmaya devam etmekle birlikte LGBT bireyler için ayrımcılık karşıtı yasa yoktur. Erkek ve kadın hemcins cinsel aktivite cinsel rüşt yaşını gözetmek şartıyla yasaldır. Ancak ülkede eşcinsel ilişki ve birlikteliklere yönelik haklar ve anayasada ayrımcılık karşıtı bir yasa mevcut değildir. Yine ülkede eşcinsellik karşıtlığı yaygın olmasına karşın ülke genelinde ihbar olmaması da dikkat çekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nde LGBT tarihi</span>

Sovyetler Birliği'nde LGBT tarihi, Sovyetler Birliği'nde LGBT tarihini konu alır. Sovyetler Birliği'nde eşcinselliğin durumu üç ana dönemde incelenir. Ekim Devrimi sonrası dönemde 1917-1933 arasında homoseksüellik suç olmaktan çıkarılarak eşcinseller kanun önünde önceki ve sonraki döneme göre daha avantajlı bir konuma sahip olmuştur. Bu yılların akabinde Stalin döneminden itibaren kanunlarca "hastalık" olarak nitelendirilmiştir. 1934-1986 yılları arasında yeniden suç kapsamına alınarak kamuoyuna duyurulmaksızın kovuşturma ve hukuki süreçlere tabi tutulmuştur. 1987-1990 yılları arasında ise kamuya açık tartışmalara izin verilmiş; bilim, akademi ve edebiyatta çeşitli konularla ele alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'da LGBT hakları</span>

Rusya'da LGBT bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal ve sosyal zorluklarla yüz yüze gelmektedir. Özel olarak ve karşılıklı rıza göstermiş yetişkinler arası hemcins cinsel ilişkilerin 1993 yılında yasallaştırılmasına rağmen hemcins çiftler, karşıcins çiftlere mevcut olan yasal korumalara hak sahibi değiller ve cinsel yönelime dayalı ayrımcılığı yasaklayan yasalar mevcut değildir. Trans bireyler, cinsiyet değiştirme ameliyatı geçirdikten sonra legal cinsiyetlerini değiştirme hakkına sahipler, fakat cinsiyet kimliği ya da ifadesine dayalı ayrımcılığı yasaklayan yasalar da mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan'da LGBT hakları</span>

Özbekistan'da erkekler arası cinsel ilişki yasadışıdır. Özbekistan Ceza Kanunu'nun 120. maddesine göre karşılıklı rıza gösteren iki erkek arasında cinsel ilişki, üç yıla kadar hapis ile cezalandırılır. Buna rağmen Ceza Kanunu'nda kadınlar arası cinsel ilişkiden bahsedilmemektedir ve böylece yasal olarak sayılır.

<span class="mw-page-title-main">Cezayir'de LGBT hakları</span>

Cezayir'de LGBT bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal ve sosyal zorluklarla yüz yüze gelmektedir. Uluslararası Lezbiyen ve Gey Birliği'nin Mayıs 2008'de yayımladığı rapora göre Cezayir'de hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel ilişkiler yasaktır.

<span class="mw-page-title-main">Gambiya'da LGBT hakları</span>

Gambiya'da LGBT bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal ve sosyal zorluklarla yüz yüze gelmektedir. Eşcinselliğin toplum tarafından hoş görülmemesine ek olarak hemcins cinsel ilişkileri kanunen yasaktır.

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek'te LGBT hakları</span>

Bosna-Hersek'te lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan insanların karşılaşmadığı yasal zorluklara uğrayabilir. Bosna-Hersek'te hemcins cinsel aktiviteler, hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır. Buna rağmen, karşı cins çiftlerin sahip olduğu yasal korunmalar, hemcins çiftlerin başta olduğu hanehalklarına mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Çekya'da LGBT hakları</span>

Çek Cumhuriyeti lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) hakları konusunda en liberal Orta Avrupa ülkelerinden biridir. 2006 yılında kayıtlı birliktelikler, hemcins çiftler için yasal oldu; 2019 yılı itibarıyla evliliği hemcins çiftler için yasallaştıracak bir yasa tasarısı Çek Parlamentosu'nda mütalaa edilme sürecindedir.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ'da LGBT hakları</span>

Karadağ'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal zorluklara uğrayabilir. Hemcins cinsel ilişkiler Karadağ'da hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır ve Temmuz 2020'den beri sivil birliktelik hakkı hemcins çiftleri için mevcut kılınmıştır, ancak karşı cins evli çiftlere mevcut olan bazı yasal haklar, hemcins çiftlerin başta olduğu hanehalklarına henüz mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Makedonya'da LGBT hakları</span>

Kuzey Makedonya'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan sakinlerin karşılaşmadığı yasal zorluklara uğrayabilir. Kuzey Makedonya'da hemcins cinsel aktiviteler, 1996 yılından beri yasaldır ve ülkede cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine dayalı ayrımcılık, 2019'dan beri yasaktır, ancak karşı cins evli çiftlerine mevcut olan yasal korunmalar, hemcins çiftlerinin başta olduğu hanehalklarına henüz mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya'da LGBT hakları</span>

Litvanya'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan vatandaşların karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Litvanya'da hemcins cinsel ilişkileri hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır, ancak hemcins çiftlere hemcins evliliği ya da sivil birliktelik gibi kurumlar mevcut değildir; bu açıdan hemcins çiftlerinde karşı cins çiftlerinin sahip olduğu bazı haklar yoktur. Eşcinselliğin 1993 yılında suç olmaktan çıkarılmasına rağmen, bu zamandan beri LGBT hakları ancak sınırlı olarak genişletilmiştir. Ayrımcılıktan korunma, Avrupa Birliği üyeliğinin bir koşulu olarak kanunlaştırıldı ve 2010'da ülkenin ilk onur yürüyüşü başkent Vilnius'ta yer aldı.

<span class="mw-page-title-main">Slovenya'da LGBT hakları</span>

Slovenya'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan sakinlerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Buna rağmen, LGBT haklarına ilişkin mevzuat zaman geçtikçe değişmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan'da LGBT hakları</span>

Kırgızistan'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Kırgızistan'da hemcins cinsel ilişkileri hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır fakat karşı cins çiftlerinin sahip olduğu yasal korunmalar hemcins çiftlerinin başta olduğu hanehalklarına mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan'da LGBT hakları</span>

Türkmenistan'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir.

<span class="mw-page-title-main">Sudan'da LGBT hakları</span>

Sudan'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan sakinlerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Temmuz 2020'de idam cezası ve bedensel ceza, anal seks yapmış erkek veya kadınlara uygulanabilen ceza yöntemleri olarak ortadan kaldırıldı. Buna rağmen, hapis cezası hâlen erkeklere uygulanabilecek olası bir ceza yöntemi olarak ortada durmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fas'ta LGBT hakları</span>

Fas'ta lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal zorluklarla karşılaşmaktadır. Fas'ta hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel ilişkileri yasadışıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gine'de LGBT hakları</span>

Gine'de lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal zorluklara uğramaktadır. Gine'de hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel ilişkileri yasaktır.

<span class="mw-page-title-main">Irak'ta LGBT hakları</span>

Irak'ta lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler yoğun oranda ayrımcılığa uğramaktadır. Açık eşcinsel erkeklerin Irak Silahlı Kuvvetleri'nde askerlik hizmetinde bulunmalarına izin verilmemektedir ve hem hemcins evlilikleri hem de medenî birliktelikler kanunen yasaktır. Cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temelinde yapılan ayrımcılığı yasaklayan hiçbir yasa yoktur ve LGBT bireyleri sürekli olarak vigilantist şiddete veya namus cinayetlerine maruz kalmaktadır.