İçeriğe atla

Züleyha Gözlerini Açıyor (roman)

Züleyha Gözlerini Açıyor
YazarGuzel Yahina
DilRusça
TürRoman
Yayım2015
Sayfa450

Züleyha Gözlerini Açıyor, Guzel Yahina'nın 2015 tarihli Rusça ve 2016 tarihli Tatarca neşredilen romanı. Eserde Sovyetler Birliği'nde 1930 yılındaki baskılar anlatılır.
Tatarcaya tercümesi — Flora Tarhanova.[1]
2020 yılında Rossiya telekanalında 8 diziden oluşan filmi gösterildi. Züleyha rolünü Çulpan Hamatova oynadı. Romanda geçene Semruk kampı Tataristanın Yeşil Özen ve Layeş bölgelerinde filme mahsusen düzenlenmiştir. Çoğu sahne ise Kazanda çekilmiştir.

Konusu

Eserde Tatar kadını Züleyha'nın ve başka siyasi zulüm kurbanlarının sürgündeki tecrübeleri ve yaşam mücadelesi anlatılıyor. Olaylar 1930 yılında Yulbaş denilen kurgulanmış Tatar köyünde başlayıp, Sibiryada (Angara boyunda) devam eder. Sibiryaya gidip, İgnatovla evlendiğinde, çocuğuna Rus ismi verildiğinde,Tatar kadınının gözü açılır. Daha önce yoksulluk içinde yaşadığını anlar. SSCB İçişleri Halk Komiserliği subayı onun kocası Murtazayı öldürür. Sürgünde Züleyha`ya evliliği gözünde artık cennet olarak görünüyordu. Farklı milletlerden ve ortak kaderden insanlar, sert doğaya ve yeni düzene karşı hayatta kalmak için birlikte mücadele etmek zorundadır.[2]

Eser kahramanları

Değerlendirmeler

Bu romanla ilgili değerlendirmeler türlü türlüdür.

  • Lüdmila Ulitskaya ve Boris Akunin ilklerden olup esere olumlu değerlendirmeler yapmışlardır.[4]
  • Lüdmila Ulitskaya kitabın söz başına: «Yahinanın romanı SSCB'nin dağılmasından şu ana kadar ki vakitte yok olan edebiyat türüne bakıyor»,- diye yazmıştır.
  • fM. Habetdinova: «Yazar,“ kölelikten kurtarılan Sovyet hükümeti ve ezilen kadın hakkındaki Sovyet dönemi mitinden ayrılamazdı. Tatar mitolojisini gerçekten bilmiyordu (Шүрәлене зиратта йөртә, эират иясен уйлап чыгарган һ.б.[5]
  • Fevziye Bayramova: «"Zöleyha küzlerin aça" kitabı — milletke karşı kitap».[6]
  • Marat Kebirov: «Güzelliğin güzelliğini küçümseme».[7]

Yayınlar

Rusça

  • Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза: roman. — Ressam: Andrey Rybakov. Önsöz Lyudmila Ulitskaya. - M .: AST, Elena Shubina tarafından düzenlenmiştir. - 508 s. Mayıs 2015 ISBN 978-5-17-090436-5
  • Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза: роман. — Resim: Andrey Rybakov. Önsöz Lyudmila Ulitskaya . - M : AST, ed. Elena Şubina, yazdır. 2016. - 508 s. - 10.000 tiraj. ISBN 978-5-17-090436-5
  • Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза: роман. — :АСТ (издательство), Ред. Елены Шубиной, 2019. — 508 с. — 50 000 экз. (Проза Гузель Яхиной) ISBN 978-5-17-090436-5

Tatarca

  • Яхина Г. Ш. Зөләйха күзләрен ача: роман. Rusçadan F. Tarhanova tercümesi. — Kazan: Tataristan Kitap Neşriyatı, 2016. — 510 с. — 1000 tiraj. — ISBN 978-5-298-03158-5

Ses kaydı

  • Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза : аудиокнига Звукозапись . Читает Елена Калабина. — АСТ, cop. 2016. — 1 электрон. опт. диск (MP3). (Аудиокнига mp3)

Kaynakça

  1. ^ Azatlık Radiosı
  2. ^ Kadın nesri. Yorumlayan: Galina Yuzefoviç https://meduza.io/feature/2015/05/29/sledy-na-vode-zuleyha-i-zavidnoe-chuvstvo-very-steninoy 30 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  3. ^ "Әдәбият елы яңалыклары". 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2021. 
  4. ^ "Бер нәшрият кенә шунда ук җавап бирде". 10 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2021. 
  5. ^ М. Хәбетдинова. Romana değerlendirme. «Звезда Поволжья», 2015 ел, № 43.
  6. ^ Azatlık Radiosı
  7. ^ Azatlıq Radiosı

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Suphi</span> Türk gazeteci, yazar ve komünist siyasetçi

Mehmed Mustafa Subhi, kısaca Mustafa Suphi veya bazı kaynaklarda kullanıldığı haliyle Osmanlıca yazıma göre Mustafa Subhi, Türk komünist ve Türkiye Komünist Partisinin ilk Merkez Komitesi Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Josef Stalin</span> Sovyetler Birliği lideri (1924–1953)

Josef Stalin, Gürcü asıllı Sovyet devlet adamı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri (1922-1953). Sovyetler Birliği'ni 1924'ten ölümüne kadar diktatörlük rejimi ile yönetti. Stalin; Sovyetler Birliği'ni endüstriyel ve askerî bir süper güce dönüştürdü, fakat bunu gerçekleştirirken totaliter politikalar uyguladı ve milyonlarca Sovyet vatandaşı diktatörlüğü sırasında hayatını kaybetti. Stalin döneminde; 3 ila 20 milyon arasında insan çalışma kampları, zorunlu kolektivizasyon, kıtlık ve yargısız infazlardan dolayı ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Çerkesler</span> Kafkas halkı

Çerkesler ya da Adigeler, Kuzey Kafkasya'da, tarihi Çerkesya'nın yerli halkı olan etnik grup. Rus İmparatorluğu tarafından işlenen Çerkes Soykırımı'nın sonucunda Çerkeslerin çoğu öldürülmüş, kalanlar ise Osmanlı topraklarına sürülmüştür. Çerkesler Çerkesçe konuşur ve neredeyse tamamı Sünni Müslümandır. Çerkesya eski zamanlardan beri istilalara maruz kalmıştır; izole edilmiş arazisi, bitmeyen savaşlarla birlikte Çerkes ulusal kimliğini büyük ölçüde etkilemiştir. Çerkes bayrağı Çerkeslerin millî bayrağıdır ve yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz oktan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Tatarları</span> Türklerin kıpçak kolundaki topluluk

Kırım Tatarları ya da Kırımlılar, anayurtları Karadeniz'in kuzeyindeki Kırım yarımadası olan Türkî halktır. 1783'te Kırım Hanlığı'nın Rusya tarafından ilhak edilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'ne zorunlu göçe tabi tutulmuşlar ve kendi vatanlarında azınlığa düşmüşlerdir. SSCB döneminde Stalin'in emriyle 18 Mayıs 1944'te sürgüne uğrayarak nüfuslarının yarısını yitirmişlerdir. SSCB'nin yıkılmasıyla sürüldükleri topraklardan Kırım'a geri dönmeye başlayan halk, Ukrayna'nın ana Müslüman unsurunu oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Nasreddin Hoca</span> efsanevi kişi ve mizah kahramanı

Nasreddin Hoca, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Hortu ile Akşehir çevresinde yaşamış olan efsanevi kişi ve mizah kahramanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Putin</span> 2. Rusya devlet başkanı (1999–2008, 2012–görevde)

Vladimir Vladimiroviç Putin, Rusya Federasyonu'nun günümüzdeki devlet başkanı olan Rus politikacı ve eski istihbarat görevlisidir. Putin, 1999-2000 yılları arasında başbakanlık, 2000-2008 yılları arasında başkanlık, 2008-2012 yılları arasında tekrar başbakanlık görevini üstlenmiştir. Başbakanlığı döneminde, iktidar partisi Birleşik Rusya'nın genel başkanlığı görevini üstlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Balkanlar</span> Avrupanın güneydoğusunda kalan bölge

Balkanlar veya Balkan Yarımadası, Avrupa kıtasının güneydoğu kesiminde, İtalya Yarımadası'nın doğusu, Anadolu'nun batısı ve kuzeybatısında yer alan coğrafi ve kültürel bölgedir. Bölge için bazı yayınlarda Güneydoğu Avrupa terimi de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Beslan Katliamı</span> Kanlı sonbahar

Beslan Katliamı, 1 Eylül 2004'te başlayan, üç gün süren, Çeçen ayrılıkçılar tarafından 777'si çocuk olmak üzere 1.100'den fazla kişinin rehin alındığı ve Rus güvenlik güçlerinin olaya müdahale etmesiyle yaşanan çatışmalarda 331 veya 334 kişinin ölümüyle sonuçlanan saldırı.

<span class="mw-page-title-main">Tatarlar</span> Doğu Asyadan köken alan etnik grup

Tatarlar veya Tatar Türkleri, "Tatar" ismini taşıyan farklı Türki etnik gruplar için kullanılan bir şemsiye terimdir.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan</span> Rusyaya bağlı federal bir bölge

Başkurdistan Cumhuriyeti, Rusya'ya bağlı federal bir cumhuriyettir. İdil Nehri ile Ural Dağları arasında yer alır. Başkenti Ufa şehridir. 2010 nüfus sayımı itibarıyla 4.072.292 nüfusa sahip Başkurdistan, Rusya'nın en kalabalık cumhuriyetlerinden biridir. Başkurdistan'da 2010'da yapılan nüfus sayımına göre 1.584.554 Başkurt yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Türkmenleri</span> Anadoluda yaşamını sürdüren çoğunlukla Oğuz kökenli Türk halkları

Türkiye Türkmenleri ya da Anadolu Türkmenleri, Anadolu Oğuzları veya kısa söylenişiyle Türkmenler, Selçuklular döneminde Anadolu ve çevresinde Türkmeneli denen bölgelerde yerleşmeye başlayan, dilleri Türkiye Türkçesine bağlı Anadolu ağızları içinde ele alınan ve Türkiye Türklerini oluşturan Oğuz oymakları Müslüman olup, Hanefi Sünni ve Anadolu Aleviliği olarak görülür. Anadolu’nun Türkleşmesi sürecinde etkili olmuşlardır. Türkmen (تركمنلر) ve Yörük (يوروك) kelimeleri tarihî belgelerde eş anlamlı olarak da kullanılmıştır. Osmanlı arşiv belgelerinde, yerleşim durumuna ve şekline bağlı olarak köylü «Türk» olarak adlandırılırken, göçer veya yarı-göçer topluluklar «Türkmen» ya da «Yörük» tabiriyle anılmışlardır. Aşiretler, yerleşik veya konar-göçer olma durumlarına ve bulundukları bölgelere göre «Türkmen» ya da «Yörük» adını almışlardır. Kimilerine göre Kızılırmak'ın doğusundakilere Türkmen batısındakilere ise Yörük denir. Maraş ve çevresinde yaşayan Dulkadirli Türkmenleri için Osmanlı kaynaklarında hem Türkmen hem de Yörük tabiri birlikte kullanılmıştır. Etnik olarak akraba oldukları Türkmenistan Türkmenleri ile aynı adı taşıdıkları gibi kimi uruğ/oymak adları da ortaktır.

<span class="mw-page-title-main">Medya Devleti</span>

Medya, Midiya, Mada ya da Maday (İbranice: מָדַי, translit: Maday) — MÖ 728–MÖ 549 yılları arasında var olmuş eski bir doğu imparatorluğu, ayrıca kuzeyde Aras nehri ve Elbruz Dağı'na, doğuda Deşti-Kevir çölüne, batıda ise Zagros Dağları'na kadar uzanan tarihi bir bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Dal</span>

Vladimir İvanoviç Dal ya da Dahl. Hekim, doğabilimcisi, sözlükbilimci, dilbilimci, Rus Coğrafya Derneği’nin kurucu üyesi, yaşamı boyunca sözlü tarih ve Rus folklorunun ögelerini derlemiş, yayınlamış bir etnolog ve nihayetinde Türkolojinin öncülerinden birisi olarak kabul edilen Rus bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Murad Adji</span>

Murad Eskenderoviç Adjiev, Sovyet ve Rus bilim insanı, türkolog, araştırmacı yazar. Kadim Türklerin ana vatanı Altay'dan başlayan Büyük Kavimler Göçü tezinin müellifi. Coğrafyacı, Doktorasını iktisat alanında yapmıştır. Doçent. Kumuk kökenli.

Ukrayna alfabesi Ukrayna'nın resmî dili olan Ukraynacayı yazmak için kullanılan alfabedir. Kiril alfabesi'nin ulusal varyasyonlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Belarus'ta insan hakları</span>

Belarus hükûmeti, insan hakları ihlalleri ve sivil toplum kuruluşlarına, bağımsız gazetecilere, ulusal azınlıklara ve muhalif politikacılara yönelik zulmü nedeniyle eleştiriliyor. Eski ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Amerika Birleşik Devletleri Senatosu Dış İlişkiler Komitesi'nde yaptığı konuşmada, Belarus'u dünyanın altı "tiranlığın ileri karakolundan" biri olarak nitelendirdi. Buna karşılık, Belarus hükûmeti değerlendirmeyi "gerçekten oldukça uzak" olarak nitelendirdi. 2020 Belarus cumhurbaşkanlığı seçimleri ve protestoları sırasında Viasna İnsan Hakları Merkezi tarafından belirtilen siyasi mahkûmların sayısı 16 iken Şubat 2022 itibarıyla çarpıcı bir şekilde 1062'ye kadar yükseldi. 2020 protestoları sırasında kolluk kuvvetleri tarafından yasa dışı ve taciz edici güç kullanılmasından ötürü birkaç kişi öldü. Uluslararası Af Örgütü'ne göre, yetkililer protestolar sırasında yaşanan ihlalleri soruşturmadı, bunun yerine ihlallere karşı çıkanlar taciz edildi. Temmuz 2021'de yetkililer, kalan sivil toplum kuruluşlarına karşı bir kampanya başlattı ve ülkede önceden kayıtlı tüm insan hakları kuruluşları da dahil olmak üzere en az 270 tanesini Ekim ayına kadar tasfiye etti.

Rusya'nın dilleri arasında, en yaygın konuşulan dili olan Rusça, ulusal düzeyde yalnızca resmi dil olarak kabul edilmektedir. Rusya'nın çeşitli bölgelerinde, Rusça ile birlikte resmi dil olarak kabul edilen 26 dil bulunmaktadır. Bugün Rusya'da konuşulan 100'den fazla azınlık dili bulunmaktadır. 2020 yılından itibaren, Rus Anayasası'na yapılan değişiklikler, Rusçanın "devleti oluşturan halkın" dili olduğunu belirtmektedir. Başkan Vladimir Putin, 3 Temmuz 2020 tarihinde anayasaya değişiklikleri eklemek için bir yönetmelik imzalayarak, bu değişikliklerin 4 Temmuz 2020 tarihinde yürürlüğe girdiğini bildirdi.

Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşmesine yönelik çabalar II. Abdülhamid döneminde de devam etmiştir. Bürokraside yapılan reformların yanı sıra Bağdat Demiryolu ve Hicaz Demiryolu'nun inşası gibi projeler bu dönemde yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'ın kültürel etkileri</span>

Azerbaycan kültürel etkisi - Azerbaycan'ın dilsel ve kültürel ortamının etki alanının gelişim tarihi, Azerbaycan kültürünün farklı bölge ve uluslarda oynadığı rol.