İçeriğe atla

Zulfugarov'un mollakhanası

Zülfüqarov'un mollakhanası
Yerel ad
KonumŞeki, Azerbaycan
En Yakın ŞehirŞeki
Alan685.6 m² (avlu dahil)
Kuruluşu1888
KurucusuHacı Mehemmed Zülfüqar oğlu
İnşa nedeniKonut ve medrese olarak kullanılmak üzere
İlk kullanım amacı1888 (tahmini)
Web sitesihttps://sheki.heritage.org.az/heritage/168


Zülfüqarov'un mollakhanası — Azerbaycan'ın Şeki şehrinde, Yuxarı Baş Devlet Tarih-Mimari Koruma Alanı'nda bulunan tarihi bir konuttur. Bina 1888 yılında tüccar Hacı Mehemmed Zülfüqar oğlu tarafından yaptırılmıştır.[1]

Tarihçe

Zülfüqarov'un mollakhanası, 1888 yılında Şeki'nin tanınmış tüccarlarından Hacı Mehemmed Zülfüqar oğlu tarafından inşa ettirilmiştir.[1] Bina esas olarak konut olarak kullanılmış olsa da, aynı zamanda bir mollakhana (medrese) olarak da hizmet vermiştir. Bu medresede dönemin tanınmış din adamları ders vermiş, öğrenciler ise burada eğitim almışlardır.

Sovyet döneminde bina kamulaştırılarak konuta dönüştürülmüş ve uzun süre bu şekilde kullanılmıştır. 1990'lı yıllarda Azerbaycan'ın bağımsızlığını yeniden kazanmasından sonra bina tekrar özel mülkiyete geçirilmiştir.

Mimari Özellikleri

Konumu

Zülfüqarov'un mollakhanası, Şeki şehrinin merkezinde, Yuxarı Baş Devlet Tarih-Mimari Koruma Alanı içerisinde yer almaktadır. Bina, şehrin tarihi mahallelerinden biri olan Aşağı Baş mahallesinde konumlanmıştır ve çevresindeki diğer tarihi yapılarla birlikte şehrin mimari dokusunu zenginleştirmektedir.

Plan Yapısı

Mollakhana, Şeki mimarlık okulunun geleneksel üslubunda inşa edilmiştir. İki katlı olan bina, avlu ile birlikte 685.6 metrekarelik bir alana sahiptir.[1] Binanın plan yapısı sade ve işlevseldir. Birinci katta yaşam alanları, ikinci katta ise mollakhana için ayrılmış odalar bulunmaktaydı.

Cephe

Binanın cephesi, Şeki şebekesi ve oyma motiflerden oluşan zengin süslemelerle bezenmiştir. Ahşap eyvanlar ve pencereler binaya özel bir güzellik katmaktadır. Cephe süslemelerinde kullanılan motifler hem dini hem de dünyevi öğeleri yansıtmaktadır.

İç Mekan

Binanın iç mekanı da Şeki mimarlık okulunun geleneksel tarzında düzenlenmiştir. Odalar geniş ve aydınlıktır. Tavanlar ahşaptan, duvarlar ise kireçle sıvanmıştır. Bazı odalarda duvar resimleri ve süslemeler de mevcuttur.

Kültürel Miras

Zülfüqarov'un mollakhanası, Azerbaycan'ın kültürel mirasının bir parçası olarak devlet tarafından korunmaktadır. Bina, 2001 yılında "Ülke çapında öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesi"ne dahil edilmiştir.[2]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c "Zülfüqarovun mollaxanası - Şeki İrs Reyestri". sheki.heritage.org.az (Azerice). 3 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2024. 
  2. ^ "Azerbaycan Respublikası Nazirler Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömreli qerarı". mct.gov.az (Azerice). Erişim tarihi: 3 Ağustos 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Hünkâr Köşkü Müzesi, Bursa'da Uludağ'ın eteklerindeki Temenyeri'de bulunan tarihî yapıda 2003 yılında ziyarete açılan bir müze.

<span class="mw-page-title-main">Kabartma</span>

Kabartma veya diğer adıyla rölyef, yüzey üzerine yapılan yükseltme ya da çökertmelere denir.

<span class="mw-page-title-main">Şişli Camii</span> İstanbul, Türkiyede bir cami

Şişli Camii, İstanbul, Türkiye'de, Şişli ilçesinde bulunan bir camidir. Halâskârgazi Caddesi ile Abide-i Hürriyet Caddesi'nin kesişmesiyle oluşan bir adacıkta konumlanır.

<span class="mw-page-title-main">Çatalhöyük</span> Konya, Türkiyede bulunan tarihi yerleşim yeri

Çatalhöyük, bugün Konya'nın Çumra ilçesine bağlı Küçükköy yakınlarında, milattan önce 7000 yıllarından itibaren Cilalı Taş Devri ve Bakır Çağı'nda yerleşim yeri olarak kullanılmış arkeolojik kalıntılardır.

Şeki Han Sarayı

Şeki Han Sarayı, Azerbaycan'ın Şeki şehrinde bulunan eski bir han sarayıdır. Şu anda müze olarak faaliyet göstermektedir. Yukarı Baş Devlet Tarihi-Mimari Koruma Alanı topraklarında bulunan saray, dünya çapında öneme sahip tarihi ve mimari bir anıttır. 18. yüzyılda inşa edilen saray binası, şehrin kuzeydoğu kesiminde, kale duvarlarıyla çevrili alanda yer almaktadır

<span class="mw-page-title-main">Çakırağa Konağı</span>

Birgi Çakırağa Konağı, Ödemiş'in Birgi beldesinde bulunan Osmanlı sivil mimari örneği konaktır. 1761-1764 yılları arasında, zengin bir tüccar olan Çakıroğlu Mehmet Bey tarafından yaptırılan ahşap konak üç katlıdır. Restore edilerek müze hâline getirilmiştir. Duvar ve tavan süslemeleri, kalem işleri ve ahşap oymalar döneminin üslubunun özel örneklerinden sayılır.

<span class="mw-page-title-main">İçerişehir</span> Bakünün tarihî çekirdeği

İçerişehir ya da Eskişehir, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün tarihî çekirdeği olarak bilinmektedir. Haydar Aliyev Vakfı'nın çalışmaları sonucunda UNESCO'nun Dünya Miras Komitesi'nin 2000 yılında Avustralya'nın Cairns kentinde yaptığı 24. oturumda Şirvanşahlar Sarayı ve Kız Kulesi ile birlikte Dünya Mirası olarak kabul edilen İçerişehir, Azerbaycan'dan listeye dahil olan ilk yapıdır. Bakü'nün en eski kısmı olan İçerişehir, iyi korunmuş kale duvarları ile çevrilidir. 221.000 m² alana sahip olan koruma alanında 1300'den fazla aile yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Zekate Evi</span>

Zekate Evi, Arnavutluğun Ergiri kentinde bulunmakta olan ve Osmanlı döneminde inşa edilen tarihî bir yapıdır. Zekate evi Tepedelenli Ali Paşa döneminde 1811 ve 1812 yılları arasında inşa edilmiş ve Osmanlı mimarisinin Arnavutluk'taki yapıtlarından birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Konak Sahnesi</span>

İzmir Devlet Tiyatrosu Konak Sahnesi, 1927 yılında İzmir'de inşa edilen ve Bahribaba, Mithatpaşa Caddesi, Sabancı Kültür Merkezi ile Ordu Evi arasında bulunan tiyatro binası.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan mimarisi</span>

Azerbaycan mimarisi Azerbaycan'daki mimari gelişmeyi ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Fehmi Ataç Apartmanı</span> Ankarada bir apartman

Hasan Fehmi Ataç Apartmanı; Altındağ'ın Ulus semtinde bulunan tarihi bir apartmandır. Anafartalar ve Denizciler Caddesi'nin kesişiminde yer alan bina Büyük Otel olarak da anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bakü Ulu Camii</span>

Bakü Ulu Camii ya da Cuma Camii, Bakü, Azerbaycan'da yer alan bir camidir. Katedral Camii, 12. yüzyılda bir Zerdüşt tapınağının yerine inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İmam Ali Camii (Şeki)</span>

İmam Ali Camii, Azerbaycan'ın Şeki şehrinde bulunan tarihi ve mimari bir camidir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan mimarisi</span> gürcistan mimarisine genel bakış

Gürcistan mimarisi, Gürcistan'da bulunan mimari tarzları ifade eder. Ülke mimari anıtlar açısından son derece zengindir. Gürcü mimarisinin karakteristik özellikleri, anıtsallık, net kompozisyon, katı orantılar, makul derecede dekorasyon kullanımı ve hepsinden önemlisi doğa ile uyumlu etkileşimdir.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Kulular'ın mülkü</span>

Hacı Kulular'ın mülkü, Azerbaycan'ın Şuşa kentinde tarihi ve mimari bir yapıdır. 1849'da ikinci loncanın tüccarı Kulu Muhammetali oğlu tarafından üç katlı bir saray inşa ettirilmiştir. Sarayda 46 oda ve iki büyük salon vardı.

<span class="mw-page-title-main">Karabüyük Hanım sarayı</span>

Karabüyük Hanım sarayı veya Karabüyük Hanım kulesi, Şuşa şehrinin tarihi merkezinde bulunan tarihi bir saraydır. Kaynaklar, Şuşa Kalesinin topraklarında birkaç sarayın varlığı hakkında bilgi verse de, bunlardan sadece ikisi, Karabüyük Hanım sarayı ve Penah Ali Han sarayı günümüze kadar gelebilmiştir. Karabüyük Hanım sarayı'nın giriş kapısındaki kitabeden, hicrî takvimle 1182 (1768) yılında yapıldığı anlaşılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmandarovlar'ın evi</span>

Mehmandarovlar'ın evi, Şuşa'da bulunan saray tarzı tarihi bir konut kompleksidir. 18. yüzyıl Azerbaycan sivil mimarisinin en ilginç örneklerinden biridir. Bir zamanlar Mehmandarovlar ailesine ait olan konut kompleksi, bir Büyük konut binası, bir Küçük konut binası ve bir aile camisinden oluşmaktadır. Kompleks taş duvarlarla çevrilidir. Mehmandarovların büyük konut binası, Sovyet döneminde Şuşa Şehir Hastanesi olarak işlev gördü. İşgalden sonra büyük bina tamamen yıkıldı. Mehmandarovların küçük konut binası, işgalciler tarafından Şuşa Tarih Müzesi olarak kullanıldı. Külliyede bulunan cami aynı zamanda mahalle camisi olarak da hizmet vermiştir. Şuşa'nın işgalinden sonra cami işgalciler tarafından Jeoloji Müzesi olarak da kullanılmıştır. Şuşa'nın 2020'de işgalcilerden kurtarılmasının ardından Mehmandarovlar'ın konak kompleksi yenileniyor.

<span class="mw-page-title-main">Ömer Efendi Camii</span>

Ömer Efendi Camii 18.-19. yüzyıllara ait tarihi-mimari bir eserdir. Azerbaycan'ın Şeki şehrinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gilehli Camii</span>

Gilehli Camii veya Gileyli Camii, Şeki şehrinde bulunan, 18. yüzyılda inşa edilmiş tarihi bir camidir. Gilak Camii, 1749 yılında Şeki Han'ı Hacı Çelebi Han tarafından yaptırılmıştır. 1805 yılında Hacı Şemseddin Bey o caminin yerine yeni bir cami yaptırdı. Bundan sonra cami "Hacı Şemseddin Bey Camii" adıyla anılmaya başlandı.

<span class="mw-page-title-main">Kısa Minareli Cami</span>

Kısa minareli cami, Şeki şehrinde bulunan, 19. yüzyılda inşa edilmiş tarihi bir camidir. Azerbaycan'ın Şeki kentindeki Yukarı Baş Devlet Tarihi-Mimari Koruma Alanı topraklarında yer almaktadır.