İçeriğe atla

Zoser Piramidi

Koordinatlar: 29°52′16.56″K 31°12′59.02″D / 29.8712667°K 31.2163944°D / 29.8712667; 31.2163944
Zoser Piramidi
Zoser'in Sakkara'daki basamaklı piramidi
Harita
Djoser
Koordinatlar29°52′16.56″K 31°12′59.02″D / 29.8712667°K 31.2163944°D / 29.8712667; 31.2163944
MimarImhotep
İnşay. MÖ. 2670–2650[1] (III. Hanedanlık)
TürüBasamaklı piramit
MalzemeKireç taşı
Yükseklik625 m (2.051 ft; 1.193 cu)[2]
Taban121 m (397 ft; 231 cu) x
109 m (358 ft; 208 cu)[2][3]
Hacim330,400 m3 (11.668 cu ft)[3]
KriterCultural: i, iii, vi
Referans86-002
Tescil1979 (3. oturum)
Zoser Piramidi, Sakkara, Mısır

Zoser Piramidi, basamaklı piramit ya da Zoser'in basamak piramidi, günümüzden 4 bin 700 yıl önce MÖ 27. yüzyıl'da Mısır'ın üçüncü hanedanı döneminde Firavun Zoser adına yapılmıştır. Antik Mısır'da yapılan ilk ve en eski piramittir.[4][5] Tasarımı, çağının dehaları arasında gösterilen vezir İmhotep'e ait olan altı basamaklı piramit, başkent Kahire'nin batısındaki Sakkara bölgesinde yer almaktadır. Zoser piramidi diğer piramitlerden farklı olarak merdivenli inşa edildi. Piramidin girişi en üst basamaktadır. Firavun Zoser'e ait olan piramidin duvarları kabartmalarla süslüdür. Diğer piramitlerde mezar içleri süslenmemiştir. Bu da diğer piramitleri basamaklı piramitten ayırmaktadır.

Tamamlandığında, Zoser Piramidi 62 metre (204 fit) yüksekliği ile zamanının en yüksek yapısıydı. Çevresindeki kompleks, 40 dönümlük (16 hektar) bir alanı kaplayan ve 10,5 metre yüksekliğindeki bir duvarla çevriliydi, rahipler için bir tapınak, avlu, türbe ve yaşam alanlarını içeriyordu.[6]

Zoser, Mısır Eski Krallığı'nın (MÖ 2686-2125) 3. hanedanlığının birinci veya ikinci kralıydı.[1] 19 ya da 38 yıl hüküm sürdüğüne inanılıyor.[7] Piramidinin görkemli planının yaşamı boyunca gerçekleşmesine izin verecek kadar uzun süre hüküm sürdü.[8]

Böylesine büyük ve özenle yontulmuş bir taş yapının toplumsal etkileri şaşırtıcıdır.[9] Böyle bir yapı inşa etme süreci, önceki kerpiç anıtlardan çok daha fazla emek yoğun olacaktır. Bu, devletin ve dolayısıyla kraliyet hükûmetinin hem maddi hem de insan kaynakları üzerinde yeni bir kontrol düzeyine sahip olduğunu gösteriyor. Ayrıca, bu noktadan sonra, Eski Krallık kralları Abydos yerine kuzeye gömüldü.

Zoser Piramidi 14 yıl süren restorasyonun ardından Mart 2020’de yeniden ziyarete açıldı.[10]

Ayrıca bakınız

  • Basamak piramidi

Kaynakça

  1. ^ a b Shaw, Ian, (Ed.) (2000). The Oxford History of Ancient Egypt. Oxford University Press. s. 480. ISBN 0-19-815034-2. 
  2. ^ a b Verner 2001d, s. 461.
  3. ^ a b Lehner 2008, s. 17.
  4. ^ "Oldest pyramid". Guinness Dünya Rekorları (İngilizce). 25 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2022. 
  5. ^ Jennifer Walter (30 Aralık 2020). "The Pyramid of Djoser: The World's Oldest Pyramid Is Often Overshadowed" (İngilizce). Discover Magazine. 30 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2022. 
  6. ^ J. Mark, Joshua. "The Step Pyramid of Djoser". Ancient History Encyclopedia. 28 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2020. 
  7. ^ George Hart, Pharaohs, and Pyramids, A Guide Through Old Kingdom Egypt (London: The Herbert Press, 1991), 57–68.
  8. ^ Kathryn A. Bard, An Introduction to the Archaeology of Ancient Egypt (Oxford: Blackwell Publishing Ltd, 2008), 128–133.
  9. ^ The Complete Pyramids. New York: Thames and Hudson. 1997. ss. 80-93. ISBN 978-0-500-05084-2. 
  10. ^ "Egypt reopens Djoser pyramid, country's oldest, after 14-year restoration". France 24. 6 Mart 2020. 23 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Antik Mısır</span> Kuzeydoğu Afrikada varolmuş bir antik medeniyet

Antik Mısır, Antik Çağ'daki medeniyetlerden biridir. Kuzeydoğu Afrika'da Nil Nehri'nin denize ulaştığı yarısı çevresinde yayılmış antik bir uygarlıktır. Uygarlığın yayıldığı bölge, bugünkü Mısır toprakları içinde yer almaktadır. MÖ 3.050 yılları civarında kuruluşundan önce, "Aşağı Mısır" ve "Yukarı Mısır" olarak ikiye ayrılmaktaydı. Uygarlık, MÖ 3.150 yılında ilk firavunun yönetimi altında Aşağı Mısır ve Yukarı Mısır'ı politik olarak birleştirdi. Bu politik birlik, izleyen 3 bin yıl boyunca sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Keops Piramidi</span> İki harikalar listesinde de bulunan harika yapı

Keops Piramidi, Khufu Piramidi ya da Büyük Piramit; günümüzde Mısır’ın başkenti Kahire'nin bir parçası olan Gize'yi çevreleyen antik “Gize mezar kenti”nde bulunan üç anıtsal piramitten en eski ve en büyük olanıdır. MÖ 2551-2560 yılları civarında yapıldığı sanılan bu anıtsal kompleks, Dünyanın yedi harikasından biri olup, bu yedi harika içinde günümüze kadar ulaşan tek eserdir.

<span class="mw-page-title-main">Piramit</span> prizma şeklinde inşaa edilen yapı

Piramit dış yüzeyleri üçgen olan ve üstte tek bir noktada birleşen ve şekli geometrik anlamda kabaca bir piramit halindeki bir yapıdır. Bir piramidin tabanı üçgen, dörtgen veya herhangi bir çokgen şekli olabilir. Bir piramit kütlesinin çoğunluğu yere yakın olup, daha az kütle tepedeki piramite doğru olur. Bunun nedeni, artan yükseklikle birlikte düşey eksen boyunca kesit alanının kademeli olarak azalmasıdır. Bu, ilk uygarlıkların anıtsal yapılar yaratmasına olanak tanıyan bir ağırlık dağılımı sundu. Dünyanın birçok yerindeki medeniyetler piramitler inşa etmişlerdir. Hacimce en büyük piramit, Meksika'nın Puebla eyaletindeki Orta Amerika Büyük Cholula Piramidi'dir. Binlerce yıl boyunca Dünya üzerindeki en büyük yapılar piramitlerdi. Mısır'daki Büyük Khufu Piramidi, Antik Dünyanın Yedi Harikası'nın günümüze ulaşan tek örneğidir.

<span class="mw-page-title-main">Eski Krallık</span>

Eski Krallık MÖ 3. bin yıllık döneme verilen addır. Mısır ilk defa bu dönemde medeniyet gelişmişliği ve başarıları açısından devamlı zirvededir. Bu dönem "Krallık" dönemleri olarak adlandırılan üç dönemden ilkidir, bunlar Nil Vadisi'nde medeniyetin en yüksek olduğu dönemlerdir. Eski Krallık genellikle Mısır'ın Üçüncü Hanedan'dan Altıncı Hanedan'a kadar yönetildiği zaman aralığından bahseder. Ayrıca birçok mısırbilimci, Memphisli yedinci ve sekizinci hanedanları Memphis merkezi idari yapılanmasının devamı olması nedeniyle Eski Krallık içinde sayar. Eski Krallık dönemini, mısırbilimciler tarafından Birinci Ara Dönemi olarak adlandırılan ayrılık ve göreli kültürel düşüş dönemi takip eder.

<span class="mw-page-title-main">Kefren Piramidi</span>

Kefren Piramidi ya da Kafre Piramidi, Mısır'ın başkenti Kahire'de, Giza bölgesinde yer alan bir piramit. Piramidin boyu 143,5 metre, eğimi 53,2 derecedir. Firavun Kefren'in oğlu Mikerinos’un yaptırdığı sanılmaktadır. En önemli özelliği piramidin en üst bölümündeki koruyucu kaplamalarının bozulmadan günümüze kadar gelmesidir. En üstündeki taş 36 tondur ve bu taşın oraya nasıl konduğu hala çözülememiştir.

Antik Mısır tarihinin Üçüncü Hanedanı içinde yer aldığı bilinen yöneticiler.

<span class="mw-page-title-main">Mikerinos</span>

Mikerinos Mısır'ın dördüncü hanedanı döneminde bir firavun idi. 3. ve Giza'nın en küçük piramidi olan Mikerinos Piramidi O'nun döneminde yapıldı. Başlıca kraliçesi Khamerernebty II idi.

<span class="mw-page-title-main">Zahi Havas</span> Arkeoloji uzmanı

Zahi Hawass Mısır arkeolojisi uzmanı, akademisyen, yazar ve araştırmacıdır. 2011 yılında Mısır'da baş gösteren halk ayaklanması ve takiben Hüsnü Mübarek rejiminin devrilmesinin ardından Askeri Konsey tarafından Kültür İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı olarak kurulan yeni kabinede Bakanlık görevine getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mısır Piramitleri</span> Mısırda bulunan piramit şeklinde antik yapılar

Mısır Piramitleri, Mısır'da yer alan piramit şeklinde antik yapılardır. Kasım 2008 tarihi itibarı ile tespit edilen piramitlerin sayısı 118 ile 138 arasındadır. Piramitlerin büyük çoğunluğu Eski Krallık ile Orta Krallık dönemlerinde firavunlar ve eşleri için anıt mezarlar olarak inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nyuserre Ini</span>

Nyuserre Ini : Mısır'ın 5. Hanedanın 6. firavunu. Aşağı Mısır'daki Abu Cirap'ta güneş tanrısı Ra adına yaptırdığı tapınakla hükümdarlık döneminden günümüze pek az belge kalmışsa da Abu Cirap'taki tapınağın yanında, Abu Sir'deki bir piramide gömülü olduğu bilinmektedir. Nuserre İli'nin piramidinin tapınaktan daha küçük boyutlarda yapılmış olması Ra kültürünün 5. Hanedan Dönemi'ndeki etkisinin göstergesidir.

<span class="mw-page-title-main">Zoser</span>

Zoser, Antik Mısır'ın üçüncü hanedanında bir firavun.

<span class="mw-page-title-main">II. Mentuhotep</span> Antik Mısırın 11. Hanedanı döneminde 51 yıl hüküm süren bir firavun

II. Nebhepetre Mentuhotep Antik Mısır'ın 11. Hanedan'ı döneminde 51 yıl hüküm süren bir Firavun'dur. Tahtta bulunduğu 39 yıl boyunca Mısır'ın çeşitli sorunlarla mücadele ettiği Birinci Ara Dönem denilen dönemde ekonomik ve siyasi problemlerle uğraştı ve sonunda Mısır'ı yeniden bir araya getirdi. Dolayısıyla Mısır Orta Krallık Döneminin ilk firavunu olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Keops</span>

4. Hanedanlığın 2. Firavunu Khufu ya da bilinen adıyla Keops, doğum tarihi bilinmemekle beraber 23 ya da 46 yıl hüküm sürdüğü bilinen Eski Mısır hükümdarıdır. Bugüne kalan 4 inçlik bir heykeli dışında tasvir edilen bir eseri yoktur. Buna bağlı olarak elde edilen bilgilerden çıkarılan varsayımlarla ardından çoğu izinin silindiği ve soyguncuların kişisel eşyalarını çaldığı ortaya çıkmaktadır. Daha hükümdarlığının ilk yıllarında o güne kadar yapılmış en büyük piramidi yaptırmak istemiş ve bunun için Mısır'ın her yerindeki tüm insanları vergilerini ödeme amaçlarını gerçekleştirme şartı ile işçi olarak almıştır. Kendi piramidinin yapımı 20 yıl sürmüştür. Aşağı ve Yukarı Mısır'ı birleştiren ilk hanedanın hükümdarı olarak babası Sneferu'nun yolundan gitmiş ve genişleme politikası izlemiştir. Sina ve Nübye 'da askerî birlikleri bulunduğu bilinmektedir. Babasının aksine zalim ve acımasız olduğu söylenen Khufu piramidinin bitişini görecek kadar yaşamıştır. Döneminde ölen annesinin mumyasının çalınması üzerine korkularından dolayı mimarlar piramidin yapımında büyük zorluklar yaşamış ve iki türlü defin odası fikri ilk defa burada ortaya çıkmıştır. MÖ 2566'da öldükten sonra granitten yapılan odasında bir lahte konulmuş ancak hırsızlar burayı da açmayı başarıp hem mumyasını hem de değerli eşyalarını çalmıştır. Bugüne kalan tek heykeli Abidos'ta 1903'te bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Piramit metinleri</span>

Piramit metinleri, Eski Krallık dönemi 5., 6. ve 8. hanedana ait firavunların inşa ettirdiği piramitlerin iç duvarlarına yazılmış dini içeriğe sahip özlü sözlerdir. Bu piramitler 5. hanedana ait firavun Unas Piramidi, 6. Hanedana ait firavun II. Teti, I. Pepi, Merenre ve II. Pepi ile kraliçeler II. Anchenespepi, Behenu, Neith, Wedjebten ve II. Iput piramitleri ve son olarak 8. hanedana ait Qakare Ibi piramididir. Eski Mısır diline ait günümüze dek ulaşabilmiş en büyük metin grubu olan piramit metinleri daha sonra Orta Krallık döneminde tabutların iç taraflarında yeniden ortaya çıkmaktadırlar. Ancak daha yeni olarak ve piramitlerden ziyade tabutlarda ortaya çıkan bu metinler tabut metinleri olarak adlandırılırlar. Gerek piramit metinlerinde gerekse tabut metinlerinde karşılaşılan çoğu özlü sözün eski Mısır'ın geç dönemlerine kadar kullanıldığı kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Unas Piramidi</span>

Unas Piramidi, Eski Krallık döneminin en küçük piramididir ve Sakkara'da Zoser Piramidi'nin yanında bulunur. Unas antik Mısır'ın 5. hanedanının son krallarından biriydi ve milattan önce 2380'den 2350'a kadar hüküm sürmüştü. Unas piramidi için barındırdığı Eski Mısır dili'ne ait ilk örnekler olarak kabul edilen piramit metinleri ile ünlüdür.

<span class="mw-page-title-main">Neferirkare Piramidi</span>

Neferirkare Piramidi, MÖ 25. yüzyılda Beşinci Hanedan firavunu Neferirkare Kakai tarafından inşa edilmiştir. Abusir nekropol alanında en yüksek noktada bulunan en yüksek yapıydı ve günümüzde hâlâ kuleleri nekropol üzerinde yer almaktadır. Tahliyesi Abusir papirüsünün keşfine yol açtığı için piramit ayrıca önem kazanmaktadır.

Basamak piramidi, normal bir piramidi andıran, ancak basamaklar halinde yükselen mimari yapılara verilen addır. Farklı kültürlerde farklı örnekleri bulunan basamak piramitlerinin genellikle tapınak yahut mezar olacak şekilde inşa edildiği görülse de, bu iki özelliğin aynı anda var olduğu örnekler de bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sekhemkhet</span>

Sekhemkhet Eski Krallık döneminde 3. Hanedanlığın Mısır kralı (firavunu) idi. Saltanatının MÖ 2648'den MÖ 2640'a kadar olduğu düşünülmektedir. Ayrıca doğum adı Djoser-tety ve Helenleştirilmiş adı Tyreis ile bilinir. Sekhemkhet muhtemelen kral Djoser'in erkek kardeşi veya en büyük oğluydu. Sadece birkaç yıl hüküm sürdüğü için bu kral hakkında çok az şey biliniyor. Ancak, Saqqara'da bir basamaklı piramit dikti ve Wadi Maghareh'de iyi bilinen bir kaya yazıtı bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Sneferu</span>

Sneferu,, Helenleştirilmiş adıyla Soris Eski Krallık döneminde Mısır'ın Dördüncü Hanedanlığının kurucusu olan firavun. Saltanat süresine ilişkin tahminler değişkendir, örneğin The Oxford History of Ancient Egypt'e göre MÖ 2613 ile 2589 yılları arasında 24 yıllık bir saltanat, Rolf Krauss'e göre 30 yıllık bir saltanat ve Rainer Stadelmann'a göre 48 yıllık bir saltanatı vardır. Bugüne kadar ayakta kalan en az üç piramit inşa etti ve piramitlerin tasarımında ve yapımında büyük yenilikler getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Mısır piramitleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, mevcut olduğunda kronolojik sırayla listelenen piramitlerin yaşamsal istatistiklerini sunmaktadır.