İçeriğe atla

Zoleka Mandela

Zoleka Mandela
Doğum9 Nisan 1980(1980-04-09)
Johannesburg, Güney Afrika
Ölüm25 Eylül 2023 (43 yaşında)
Johannesburg, Güney Afrika
Ölüm sebebiGöğüs kanseri
MeslekAktivist ve yazar
EvlilikThierry Bashala
?
Çocuk(lar)6
AkrabaNelson Mandela (dedesi)
Winnie Madikizela-Mandela (büyük annesi)
Zwelibanzi Hlongwane (babası)
Zindzi Mandela (annesi)

Zoleka Mandela (9 Nisan 1980 – 25 Eylül 2023), Güney Afrikalı aktivist ve yazar.[1]

Yaşamı ve kariyeri

Mandela, 9 Nisan 1980'de Johannesburg, Güney Afrika'da Güney Afrikalı siyasetçi Zindzi Mandela ve ilk eşi Zwelibanzi Hlongwane'nin kızı olarak doğdu. Apartheid karşıtı aktivist ve Güney Afrika'nın ilk siyahi başkanı Nelson Mandela'nın torunuydu. Anne tarafından soyu Thembu kabilesinden Kral Madiba'ya dayanmaktaydı.[2] Alkol bağımlılığı, çocukluk yıllarına uğradığı cinsel istismar, trafik kazasında ölen kızı ve göğüs kanseriyle mücadelesi üzerine kaleme aldığı yazılarıyla tanındı.[3] 2013'te otobiyografisini yayınladı.[2]

Aynı zamanda trafik kazalarından kaynaklanan ölümlere karşı kampanyalar yürütmüş ve bu konuda Sahraaltı Afrikalı çocukları etkileyen tehlikelere dikkat çekmiştir.[4] Ölümüne kadar sosyal medya üzerinden yol güvenliği, kanserle olan mücadelesi ve yaşamından kesitlere yer verdiği paylaşımlarda bulundu.[5]

Özel yaşamı

Sonradan ayrıldığı eşi Thierry Bashala dahil olmak üzere iki evliliğinden altı çocuk sahibiydi.

Sağlık sorunları ve ölümü

Mandela 2011'de göğüs kanserine yakalandı tedavisi gördü bir ara iyileşsede hastalık 2016'da tekrarladı. Çıkarılan tümörün ve kemoterapi tedavisinin yan etkilerini anlatmak için sosyal medyayı aktfi olarak kullandı.[2][6]

Mandela, 25 Eylül 2023'te doğum yeri Johannesburg, Güney Afrika'da göğüs kanserine bağlı sağlık sorunları nedeniyle henüz 43 yaşındayken hayata veda etti.[7][8]

Başarıları

2016'da BBC'nin en başarılı "100 Kadın" listesinde yer aldı.[9] En büyük pişmanlığının dedesi hayattayken değil sadece ölümünden sonra iyi bir şeyler yaptığını hissetmesi olduğunu ifade etmiştir.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b Lang, Justine (2 Aralık 2016). "100 Women 2016: Zoleka Mandela, survivor and granddaughter". BBC News. 2 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016. 
  2. ^ a b c "Zoleka Mandela Remembers her Daughter in Touching Tribute". TimesLive. 13 Haziran 2016. 14 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016. 
  3. ^ Llewellyn Smith, Julia (15 Aralık 2013). "Zinzi Mandela - The Father I Knew". Telegraph. 15 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016. 
  4. ^ Mohn, Tanya (30 Eylül 2016). "Zoleka Mandela Speaks Out: Africa's "Hidden Epidemic" Of Road Crashes Kills & Injures Schoolchildren". Forbes. 30 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016. 
  5. ^ "Zoleka Mandela Biography: Age, Husband, Mother, Children, Breast Cancer" www.thesaga.co.za 26 Eylül 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 26 Eylül 2023
  6. ^ "Mandela's granddaughter Instagrams fight against breast cancer". Metro. 19 Ağustos 2016. 19 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016. 
  7. ^ "Zoleka Mandela passes away". SABC News (İngilizce). 26 Eylül 2023. 26 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2023. 
  8. ^ Patel, Faizel (26 Eylül 2023). "Zoleka Mandela: Madiba's granddaughter loses brave battle against cancer". The Citizen (İngilizce). 26 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2023. 
  9. ^ "BBC 100 Women 2016: Who is on the list?". BBC. 21 Kasım 2016. 20 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Meme kanseri</span>

Meme kanseri, meme hücrelerinde başlayan kanser türüdür. Akciğer kanserinden sonra, dünyada görülme sıklığı en yüksek olan kanser türüdür. Her 8 kadından birinin hayatının belirli bir zamanında meme kanserine yakalanacağı bildirilmektedir. Erkeklerde de görülmekle beraber, kadın vakaları erkek vakalarından 100 kat daha fazladır. 1970'lerden bu yana meme kanserinin görülme sıklığında artış yaşanmaktadır ve bu artışa modern, Batılı yaşam tarzı sebep olarak gösterilmektedir. Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde görülme sıklığı, dünyanın diğer bölgelerinde görülme sıklığından daha fazladır.

<span class="mw-page-title-main">Nelson Mandela</span> Güney Afrika Cumhuriyetinin ilk cumhurbaşkanı

Nelson Rolihlahla Mandela ya da kabile adıyla Madiba, Güney Afrikalı Anti Apartheid aktivist ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nin ilk siyahî devlet başkanı. 1994'te ilk defa tüm halkın katıldığı seçimlerde devlet başkanı seçilmiştir. Yönetimi, Apartheid'ın mirasının dağılmasına, ırkçılığı engellemeye, fakirlik ve eşitsizliğe odaklanmıştır. Siyasi görüş olarak Demokratik Sosyalist olan Mandela, Afrika Ulusal Konseyi siyasi partisinde 1990'dan 1999'a kadar parti başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Desmond Tutu</span> Başpiskopos

Desmond Mpilo Tutu Cape Town, Güney Afrika Cumhuriyeti), apartheid karşıtı ve insan hakları aktivisti olarak yaptığı çalışmalarla tanınan Güney Afrika Anglikan Kilisesi başpiskoposu ve ilahiyatçı. 1984 yılında Nobel Barış Ödülünü kazandı. 1985'ten 1986'ya kadar Johannesburg Piskoposu ve ardından 1986'dan 1996'ya kadar Cape Town Başpiskoposu olup her iki durumda da bu mevkiye gelen ilk Siyah Afrikalı oldu. İlahiyat alanında Siyah ilahiyat kaynaklı fikirleri Afrika ilahiyatı ile birleştirmeye çalıştı.

<span class="mw-page-title-main">Afrika Ulusal Kongresi</span>

Afrika Ulusal Konseyi, Güney Afrika Cumhuriyeti'nde çoğunluk yönetiminin kurulduğu Mayıs 1994'ten bu yana hükûmette bulunan merkez-sol çizgideki partidir. Parti Güney Afrika Sendikalar Birliği (COSATU) ve Güney Afrika Komünist Partisi'yle (SACP) birlikte bir üç parçalı ittifak içinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">F. W. de Klerk</span>

Frederik Willem de Klerk, Güney Afrikalı siyasetçi. De Klerk, 1989 Eylül'ünden 1994 Mayıs'ına kadar görev yapmış olan Aparthayd dönemi Güney Afrika Cumhuriyeti'nin son devlet başkanıdır. De Klerk 1989 Şubat'ından 1997 Eylül'üne kadar Ulusal Parti'nin başkanıydı. De Klerk Güney Afrika'daki ırkçı ayrım politikası aparthaydn sonunu hazırlaması ve Güney Afrika'nın çok ırklı bir demokrasiye dönüşümünü desteklemesi ile tanınır. Aparthaydın sona erdirilmesindeki rolünden ötürü 1993'te Nelson Mandela ile birlikte Nobel Barış ödülünü almıştır. Uzlaştırıcı tavırları nedeniyle 1993 yılında Yasser Arafat ve Yitzhak Rabin ile beraber Time Yılın Kişisi seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Apartheid</span> Güney Afrikada ırk ayrımı sistemi

Apartheid, Afrika'nın güneyinde bulunan Güney Afrika Cumhuriyeti ile bu devlete bağlı Güneybatı Afrika'da (Namibya) 1948-1994 yılları arasında resmî devlet politikası olarak iktidarda bulunan Ulusal Parti hükûmeti tarafından uygulanan ve bu doğrultuda yasalar çıkartarak ırksal ayrımcılığı savunan sistemdir. Apartheid kelimesi Afrikaanca "ayrılık" anlamına gelmektedir. Bu süreç Avrupa kökenli beyazlar tarafından, baasskap adı da verilen ve beyaz ırkın diğer ırklardan üstün olduğunu savunan bir ideoloji ile yürütülmüştür.

<i>Mandela: Özgürlüğe Giden Uzun Yol</i>

Mandela: Özgürlüğe Giden Uzun Yol, Güney Afrika ve ABD 2013 ortak yapımı dram ve otobiyografi filmidir. Film Güney Afrika Başkanı Nelson Mandela'nın çocukluğundan, başbakanlığına kadar uzanan hayatını Mandela'nın otobiyografisi ekseninde konu almaktadır. Yönetmenliğini Justin Chadwick'in üstlendiği ve William Nicholson'ın senaryosuyla çekilen filmin başrol oyunculuğunu Idris Elba yapmıştır. Filmde ayrıca Naomie Harris, Robert Hobbs ve Mark Elderk gibi oyuncular da yer almaktadır. Film, 4 Nisan 2014 tarihinde Türkiye'de vizyona girdi.

Lawrence Brittain Güney Afrikalı kürekçi. 2016 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler iki tek yarışmasında yarıştı. Partneri Shaun Keeling ile birlikte gümüş madalya kazandı. Brittain 2015 yılında kanseri yenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Winnie Mandela</span> Güney Afrikalı siyasetçi (1936-2018)

Winnie Madikizela-Mandela,, Güney Afrikalı siyasetçi ve aktivisttir. Ünlü Güney Afrikalı özgürlükçü efsane lider, Nelson Mandela ile 1958'de evlenip 1996'da ayrılmıştır.

Rachael Bland Galli gazeteci, radyocu ve Tv haber sunucusudur. BBC Radyo 5'te çalışmış ayrıca BBC'de gece haber kuşağı programı BBC North West Tonight 'ı sunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Denis Goldberg</span>

Denis Theodore Goldberg, Güney Afrikalı insan hakları aktivisti ve siyasetçidir.

Göğüs ütüleme sert ve sıcak bir objeyle ergenlik çağındaki kız çocuğunun göğüslerine masaj veya baskı uygulayarak gelişmelerini engellemek veya geciktirmek için uygulanan bir yöntemdir. Bu gelenek genellikle kız çocuğunun akrabası olan bir kadın aile bireyi tarafından çocuğu tecavüz veya cinsel istismardan korumak için uygulanır. Bazı kaynaklar kız çocuğunu erken evlilik, HIV/AIDS'ten korumak için yapıldığına da işaret etmektedir.

Nobel Ödülü, 1901'den beri Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat ve Barış alanlarındaki başarılar için her yıl verilen uluslararası bir ödüldür. İktisadi Bilimler alanı ödülü 1969'dan beri verilmektedir. Nobel Ödülleri 800'den fazla kişiye verildi.

<span class="mw-page-title-main">Belinda Bozzoli</span> Güney Afrikalı siyasetçi

Belinda Bozzoli Güney Afrikalı yazar, akademisyen, sosyolog ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Shona Ferguson</span>

Aaron Arthur Ferguson ya da Shona Ferguson, Botsvana doğumlu Güney Afrikalı, yönetmen, yapımcı, oyuncu ve iş insanı. Prodüksiyon firması Ferguson Filmcilik kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Zindzi Mandela</span> Güney Afrikalı kadın siyasetçi

Zindziswa Mandela ya da Zindzi Mandela-Hlongwane, Güney Afrikalı kadın siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Jackson Mthembu</span> Güney Afrikalı siyasetçi

Jackson Mphikwa Mthembu –, Güney Afrikalı siyasetçi ve aktivist.

<span class="mw-page-title-main">Jamie Bartlett</span>

James Bartlett, İngiliz-Güney Afrikalı aktör.

<span class="mw-page-title-main">Sandra Deal</span>

Emilie Sandra Deal, Amerikalı eğitimci, aktivist ve first lady.

Peter Sexford Magubane "OMSS", Güney Afrikalı fotoğrafçı, gazeteci ve aktivist.