İçeriğe atla

Zincirli Hürriyet

Zincirli Hürriyet gazetesinin 5 Nisan 1947 tarihli 1. sayısının kapak sayfası
Zincirli Hürriyet gazetesinin 5 Nisan 1947 tarihli 1. sayısının kapak sayfası

Zincirli Hürriyet, Mehmet Ali Aybar'ın 1947'de önce İzmir'de, daha sonra İstanbul'da çıkardığı gazete.

Aybar'ın ilk sayısı 1 Şubat 1947’de, İstanbul’daki sıkıyönetim uygulaması altında yayımlanan, cumartesi günleri çıkan dört sayfalık Hür 18 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ismindeki gazetesi altı sayı sonra Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından kapatıldı. Aybar’a sıkıyönetim bölgesinde başka bir adla gazete veya dergi çıkaramayacağı tebliğ edildi. Bunun üzerine İzmirli bir matbaacının davetiyle İzmir'e giden Aybar, burada 5 Nisan 1947 tarihinden itibaren Zincirli Hürriyet'i çıkarmaya başladı.

Tek parti yönetimine sert eleştiriler getiren Hür ve Zincirli Hürriyet'in yazarları arasında Orhan Veli, Oktay Rifat, Sabahattin Ali, Cami Baykut, Aziz Nesin, Zekeriya Sertel, Behice Boran gibi aydınlar ve edebiyatçılar vardı.

Zincirli Hürriyet'teki eleştirel yazılara gelen tepkiler, sonunda fiili saldırı boyutuna geçti: Gazete, Tan Olayı'nda olduğu gibi kışkırtmalar sonucu 100-150 kişilik bir grup tarafından "Kahrolsun Komünizm" sloganlarıyla basıldı ve tahrip edildi. Gazetenin 3. sayı nüshaları İzmir Cumhuriyet Meydanı'nda polisin gözü önünde yakıldı. Bu olaydan sonra gazeteyi basacak matbaa bulamayan Aybar, İstanbul'a döndü.

Aybar, burada sıkıyönetimin kalkması üzerine Zincirli Hürriyet’i tekrar çıkarmaya girişti ve 5 Şubat 1948 tarihinde birinci sayı yayınlandı. Fakat matbaalara yapılan baskılar sonucu bunu sadece bir sayı başarabildi. Sabahattin Ali'nin bu son sayıda çıkan yazısı, hayattayken yayımlanan son yazısıdır.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Takvîm-i Vekâyi</i> 1831de yayımlanmaya başlanan ilk Osmanlı Türk resmî gazetesi

Takvim-i Vekayi, Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde 11 Kasım 1831'de yayımlanmaya başlanan ilk Osmanlı Türk resmî gazetesidir.

<i>Milliyet</i> (gazete) Türkiyede yayımlanan günlük gazete

Milliyet, Demirören Holding'in sahibi olduğu günlük gazetedir.

<span class="mw-page-title-main">Çetin Altan</span> Türk yazar, gazeteci, köşe yazarı, oyun yazarı, siyasetçi

Çetin Altan, Türk yazar, gazeteci, köşe yazarı, oyun yazarı, siyasetçidir.

<i>Hürriyet</i> (gazete) Türkiye merkezli günlük gazete

Hürriyet, Türkiye'de yayımlanan günlük gazete. 1 Mayıs 1948 tarihinde Sedat Simavi tarafından kurulmuş olup, günümüzde Demirören Holding bünyesinde bulunmaktadır.

<i>Tercümân-ı Ahvâl</i> İstanbulda 1860-1866 arasında yayımlanan ilk özel gazete

Tercüman-ı Ahvâl, İstanbul'da 1860-1866 arasında yayımlanan ilk özel gazetedir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Ali Aybar</span> Türk siyasetçi, hukukçu, sporcu, yazar

Mehmet Ali Aybar, Türkiye'de sosyalist hareketin önde gelen isimlerinden, 1971'de kapatılan Türkiye İşçi Partisi lideri ve Sosyalist Devrim Partisi kurucu genel başkanı, avukat, atlet ve milletvekili.

<span class="mw-page-title-main">Gazete</span> haber, bilgi, bulmaca ve reklam içeren, genellikle düşük maliyetli kâğıt kullanılarak basılan ve dağıtımı yapılan bir yayın

Gazete, haber, bilgi, bulmaca ve reklam içeren, genellikle düşük maliyetli kâğıt kullanılarak basılan ve dağıtımı yapılan bir yayım olup, halka güncel olaylara ilişkin bilgi verme amacı gütmektedir. Genel olarak yayınlandığı gibi, özel bir konu üzerine de yayınlanabilir ve genellikle günlük ya da haftalık olarak yayınlanır. Gazete anlamında Osmanlı döneminde Arapça kökenli ceride sözcüğünün yanında günlük gazete anlamında Farsça rûznâme sözcüğünün de kullanıldığı ve geçmişte günlük olayları kaydetmek üzere günnâme, aylık olayları kaydetmek üzere aynâme yazıldığı da belirtilir. Gazete sözcüğünün Türkçe eş anlamlısı ise yenün sözcüğüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Emin Yalman</span> Türk gazeteci ve yazar (1888-1972)

Ahmet Emin Yalman, Türk liberal gazeteci ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Dergi</span> yayın türü

Dergi, belirli aralıklarla yayımlanan, genellikle kuşe veya mat kâğıda basılan ya da elektronik olarak dağıtılan süreli yayın. Dergiler genellikle belirli zaman aralıklarıyla piyasaya çıkan sayılar halinde yayımlanır ve her sayı birden fazla içerik barındırır. Reklam alma, satış ve abonelik yöntemleriyle gelir elde ederler.

<i>Yeni Sabah</i> Türkiyede 1938-1964 yılları arasında yayımlanmış günlük gazete

Yeni Sabah, 1938-1964 yılları arasında yayınlanan günlük gazetedir. Türk basın tarihinde "Sabah" adıyla yayınlanan ikinci gazete olduğu için adında "Yeni" sıfatını kullanılmıştır; Sabah adlı gazetelerin ilki, 1922'de kapanan Sabah gazetesidir. 1985'te isim hakkını Dinç Bilgin'in satın almasıyla günümüzde yayımını sürdüren Sabah Gazetesi yayın hayatına girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ali Fuad Başgil</span> Türk hukukçu ve siyasetçi (1893-1967)

Ali Fuad Başgil,, Türk hukukçu ve siyasetçi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi anayasa profesörü, senatör ve milletvekili. Cumhuriyet tarihinin ilk liberal kuruluşu sayılan "Hür Fikirler Cemiyeti" kurucu başkanı ve derneğin aylık yayın organı Hür Fikirler dergisinin sahibi.

<i>Ulus</i> (gazete)

Ulus, 10 Ocak 1920 tarihinden beri Türkiye'de yayımlanan haftalık gazete.

"Tan gazetesi olayı" ya da "Tan gazetesi baskını", 4 Aralık 1945 tarihinde sol eğilimli, günlük Tan gazetesinin bir grup tarafından yağmalanması olayıdır.

<i>Vakit</i> (gazete) 1875-1959 yıllarında İstanbulda yayımlanan günlük gazete

Vakit gazetesi, ilk defa 15 Mayıs 1875'te Diyarbakırlı Filip Efendi İstanbul'da Kemalzade Lastik Said Bey başyazarlığı altında yayınlanmaya başladı. Gazetenin yönetimi önce Ketenciler başındaki Han-ı Halil'de iken, sonraları Bab-ı Ali caddesindeki 54 numaraya taşınmıştı. Gazete o dönemde 30 paraya satılırdı. Yayınlanan makaleler imzasız olup yazıların altında "Muharriri evvel" imzası vardı. Vakit mücadeleci gazete olarak kısa zamanda en çok okunan gazetelerden biri oldu. Gazetenin yayınlanmasına bir süre göz yumuldu fakat daha sonra Padişah Abdülaziz'in ve hükûmetin tahammülü kalmadı, Vakit kapatıldı.

<i>Tan</i> (gazete, 1935) 1935-1945 arasında İstanbulda yayımlanan günlük gazete

Tan, 1926-1935 yılları arasında Milliyet ve 1935-1945 yılları arasında Tan adıyla Türkiye'nin İstanbul ilinde yayımlanan, sloganı "Günlük Siyasi Halk Gazetesi" olan sol eğilimli günlük gazete.

Dünya gazetesi, siyasi günlük gazete olarak 1 Mart 1952'de yayın hayatına başladı. Kurucusu ve başyazarı Falih Rıfkı Atay'dı. Başlığı "Dünya-Ekonomi Politika"dır.

<i>Tanin</i> 1908-1947 arasında İstanbulda yayımlanan İttihatçı bir gazete

Tanin, II. Meşrutiyet'ten sonra İstanbul'da yayınlanan İttihatçı bir gazete.

Hürriyet, 1868-1870 arasında Genç Osmanlılar tarafından Avrupa ülkelerinde yayınlanan haftalık, Türkçe siyasi gazete.

<i>Vatan</i> (gazete, 1940)

Vatan, Ahmet Emin Yalman tarafından kurulan ve 1940-1975 yılları arasında yayımlanan Türk gazetesi.

Semih Lütfi Erciyas, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında İstanbul’da yayıncılık yapmış Kayserili Ermeni iş insanı.