İçeriğe atla

Zhifu adası

Zhifu Adası (芝罘島 Pinyin: Zhīfù dǎo, Wade-Giles: Chih-fu tao) ya da Kuzey Adası (北島 Běi dǎo, Pei tao), Çin'in Shandong eyaletinde tarihi öneme sahip bir adadır.[1] Batılı tarihi kayıtlarda adanın ismi—Chefoo—tüm Yantai bölgesine verilmiştir.

  • yüzölçümü: 11,5 km²
  • Sahil uzunluğu: 22,5 km
  • ortalama sıcaklık: 11,40-13,50 °C
  • koordinatları: 37°36′43.4, N°121′22

İdari olarak Zhifu Adası Dàtuǎn Köyü (大疃村), Xingfu Mahallesi, Zhifu Beldesi, Yantai şehri, Shandong eyaletine bağlıdır. Dàtuǎn'ın bir bölümü anakarada bulunur, yerleşimlerin çoğu da bu bölgededir.

Coğrafya

Bohai Denizi'inde bulunan ada, Zhifu merkezden 4 km uzaklıkta, 10 km x 1 km ebatlarındadır. 26 no.lu karayolu adanın batı ucu ile anakaranın kuzeyini birbirine bağlar. Eskiden ada anakaradan kopuktu; ancak son 1000 yıllık süreç içinde deniz tabanının kum ve toprak ile dolması sonucu anakarayla 600 mt. genişliğinde bir bağlantı oluşmuştur. Bu nedenle Çincede ada "anakaraya bağlı ada" (陸連島) olarak adlandırılır; aynı zamanda küçük bir yarımada olarak da düşünülebilir.

Adanın en büyük tepesi Laoye Dağı (老爺山 Lǎoyé Shān) 294.1 mt. rakımlıdır. Denizden 43.49 mt. yükseklikteki bir uçurumda bulunan Nine kayası (婆婆石 Pópó Shí) adını dalgaları kucaklayan bir kadın şeklinde olmasından almıştır. Adanın güneyi ağaçlarla kaplıdır.

Tarih

Arkeolojik çalışmalar burada, taş baltalar ve kısa baltalar(錛 : Bēn), kemik iğneler, çömlek parçaları dahil iki yüzün üstünde eser belirlemiştir. Bunlar ve Carbon-14 testleri adada Neolitik dönemden itibaren yerleşimlerin olduğunu gösterir.

Adadaki mezarlar Zhou Hanedanı dönemine kadar geriye gider; bunlar arasında adada ölen Qi beyi Kang'ın (齊康公) mezarı da bulunur. Yangzhu Tapınağı (陽主廟 Yángzhǔ Miào) erken Zhou Hanedanı döneminde Qí devleti (齊) tarafından Sekiz ilahi komutan'dan (八神將) beşincisi olan Yang Bey'e tapmak için yapılmıştır.

Penglai Dağı efsanesi nedeniyle ölümsüzlük iksirini arayan Qin Shi Huang adayı üç sefer ziyaret etmiştir; bıraktığı iki yazıt bugün de görülebilir:

  • MÖ 218 yılındaki ilk ziyaretinde bıraktığı yazıtta: "Fu'ya çıktım ve taşa kazıttım" (登之罘,刻石).
  • Üçüncü seferde (MÖ 210), "Fu'ya geldim, dev kayayı gördüm ve bir balık vurdum" (至之罘,見巨石,射殺一魚) yazar.

Bugün adada Shihuang yolu (始皇道 Shihuang Dao) ve Balık vurma kulesi (射魚台 Sheyu Tai) imparatora atıfla adlandırılmıştır. İksiri bulamayan imparator Xu Fu (徐福) adında bir hizmetçisini Penglai Adasını bulmak üzere yüz erkek ve yüz kadınla birlikte denize göndermiştir.

MÖ 94'te adaya gelen Han Hanedanı imparatoru Wudi de bir yazıt bırakmıştır: "Zhifu'ya geldim, büyük okyonusta süzülüyor, dağlar "çok yaşa!" diye sesleniyor" (登芝罘,浮大海,山稱萬歲).

Kaynakça

  1. ^ Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hırvatistan</span> Balkanlarda bir ülke

Hırvatistan, resmî adıyla Hırvatistan Cumhuriyeti (Hırvatça: Republika Hrvatska

<span class="mw-page-title-main">Göktürk Kağanlığı</span> Türk adını kullanan ilk Türk devleti

Göktürk Kağanlığı, asıl ismiyle Türk Kağanlığı Göktürkler tarafından kurulmuş ve 552-744 yılları arasında Orta ve İç Asya'da hükümdarlık sürdürmüş bir Türk imparatorluğudur ve bozkırların ilk model devletidir. Asya Hun İmparatorluğu'ndan sonra 2. Büyük Devlet lakabını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çin</span> Doğu Asyada bir ülke

Çin, resmî adıyla Çin Halk Cumhuriyeti (Çince:

<span class="mw-page-title-main">Hong Kong</span> Çinin özel idari bölgesi

Hong Kong (Çince: 香港, Kantonca telaffuzu:

<span class="mw-page-title-main">Maya uygarlığı</span> Kızılderili Maya halkları tarafından kurulan Kolomb öncesi Amerika uygarlıklardan biri (y. 250–1700)

Maya uygarlığı, Kızılderili Maya halkları tarafından kurulan Kolomb öncesi Amerika uygarlıklardan biridir. Bir Orta Amerika uygarlığı olan Maya uygarlığı, binlerce yıl boyunca Meksika'nın güneydoğusundan, Honduras, El Salvador ve Guatemala'ya kadar uzanan Mezoamerika bölgesinde hüküm sürmüştür. Meksika'nın güneydoğusunda beş devlet kurmuş Mayalar, tarihleri boyunca yüzlerce lehçe üretmişlerdir ve bu lehçelerden bazıları günümüzde hâlen konuşulan 21-44 Maya dilinin oluşumunu sağlamıştır. Bu uygarlık MÖ 600 dolaylarında yükselişe geçmiş, MS 3. yüzyılda altın çağına adım atmış, kent-devletlerinin siyasi kargaşalar sonucunda çöktüğü MS 900'e dek, geniş bir alanda varlığını sürdürmüş ve İspanyol işgaliyle de sona erme sürecine girmiştir. Maya uygarlığı birçok bakımdan sona ermişse de, yaygın inanışın aksine Mayalar yok olmamışlardır, hâlen bu ülkelerde yaşamakta ve Maya dillerinden bazılarını konuşmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Şanghay</span> Çin Halk Cumhuriyetinde bir şehir

Şanghay (Çince: ; Hanyu Pinyin: Shànghǎi; Putonghua telaffuzu:

<span class="mw-page-title-main">Hiung-nu</span> İlk Çağda Orta Asyada yaşamış göçebe Avrasya Türk İmparatorluğu

Hiung-nu, Türkçe tarihyazımında bilinen isimleri ile Büyük Hun İmparatorluğu veya Asya Hun İmparatorluğu, eski Çin kaynaklarına göre MÖ 3. yüzyıl ile MS 1. yüzyılın sonları arasında doğu Avrasya bozkırlarında yaşamış göçebe halklardan oluşan boylar konfederasyonudur. Bilinen ilk Türk devletidir. Hiung-nu halkı hakkındaki bütün bilgiler dağınık Çin kaynaklarına ve arkeolojik bulgulara dayanmaktadır. Dilleri hakkındaki değişik varsayımlar, Çin kaynaklarında bulunabilen çoğunluğu kişi ve unvan adları olan sözcüklere dayanmaktadır. Dillerindeki sözcüklerin Çin lehçelerindeki transkripsiyonlarına göre dillerinin Türk, İrani, Moğol, Ural, Yenisey kökenli veya yalıtık dil olduğuna ve hatta halkın çok uluslu olduğundan dilin de karışık bir dil olabileceğine dair görüşler bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tayvan</span> Doğu Asyada bir ülke

Tayvan ya da resmî adıyla Çin Cumhuriyeti, Tayvan Adası ile Penghu, Kinmen, Matsu ve bazı diğer adacıklarda yerleşik bir Doğu Asya ada ülkesi. Tayvan resmî olarak, Çin'i yöneten Çin Komünist Partisi'ni Çin anakarasında işgalci güç olarak kabul eder. 1949 yılından günümüze kadar sık sık Çin Halk Cumhuriyeti ile olan rekabetiyle gündeme gelen Tayvan yönetimi, Çin anakarasında kontrol ve yönetim hakkı iddia ederek kendini gerçek Çin olarak tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Çiçek hastalığı</span> ortadan kaldıran insan hastalığı

Çiçek hastalığı veya smallpox Orthopoxvirus cinsine ait olan variola virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Doğal olarak ortaya çıkan son vaka Ekim 1977'de teşhis edilmiş ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1980 yılında hastalığın küresel olarak yok edildiğini onaylayarak çiçek hastalığını yok edilen tek insan hastalığı haline getirmiştir.

Çin mitolojisi, Çin halk ve kültürünün biriktirdiği mitolojik ve efsanevi söylence, inanç ve tarih anlayışın bütününü tanımlar. Oxford'un Asya Mitolojisi Sözlüğü Çin mitolojisini tanımlarken şu ifadeye yer verir:

Çin mitolojisi, ..., tarih, efsane ve mitin bir karışımıdır.

Yi Jing, Değişimler Kitabı/Klasiği, en eski antik Çin klasik metinlerinden biridir. Gök ve Yer'in diğer deyişle evrenin/doğanın; değişim, dönüşüm süreçlerini, ilkelerini 64 farklı şablon üzerinden açıklar. Bu imgesel şablonların her biri, doğadaki yinyang döngü evreleri ve mevsimlerin değişim hareketlerini temsil eder. Her bir imge değişim ve dönüşümlerin kendine has iniş ve çıkış, yükseliş ve çöküş, tıkanma ve rahatlama, bunalım ve ferahlama süreçlerini resmeder. İnsanın, toplumsal ilişki ve etkileşimlerin, evrendeki/doğadaki değişimlerden bağımsız olamayacağı varsayımı ile benzer süreçlerden geçtiği öngörülür. Olgunlaşmış bir süreçte ve belirsiz koşullar altında tam olarak nasıl hareket edeceğini kestiremeyen yöneticler, o sürecin Yijing şablolarının hangisine denk düştüğünü belirleyerek, en uygun hareketin ne olabileceği konusunda Yijing metinlerinden binlerce yıldır fikir almışlardır. Yaşlılık yıllarında Kong Zi'nin (Konfüçyüs) "yeniden doğsam bütün ömrümü Yijing'i anlamaya adardım" dediği söylenir. Kongzi uzun yıllar Yijing çalışmış ve imgelere kendi yorumlarını da eklemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Guangzhou</span> Çinde şehir, Guangdongun başkenti

Guangzhou ya da Guanco, Çin'in güneyindeki Guangdong Eyaleti'nin merkezi ve en büyük şehridir. Çin Hanedanı'na kadar dayanan 2,200 yıllık tarihi vardır; tarihi boyunca da Güney Çin'in siyasi, askerî, ekonomik, kültürel, bilim ve eğitim merkezi olarak işlev göstermiştir. Günümüz Guangzhou şehri, Çin'in birinci kademe şehirlerinden biridir. Lingnan kültürünün doğduğu ve geliştiği yer olup Modern Çağ'da devrimlere patlak verildiği bir yer olmuştur ve günümüzde çağdaş Çin kültürünün önemli bir beşiğidir. Guangzhou belediye dairesi, 1921 yılında Çin anakarasındaki ilk belediye yönetimi olarak açıldı. 2010 Yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı verilerine göre Guangzhou şehrinin 10,641,400 kişilik nüfusu vardı. Komşu şehir Foshan ile beraber sayıldığında nüfus açısından Çin'in en büyük ikinci ve Dünya'nın en büyük 10. metropol alanını teşkil eder.

<span class="mw-page-title-main">Antalya</span> Antalya ilinin merkezi olan şehir

Antalya, Antalya ilinin merkezi olan şehirdir. Türkiye'de "turizmin başkenti" olarak görülür. Özellikle yaz aylarında turist sayısı artar.

<span class="mw-page-title-main">Arvad</span> Tartus, Suriyede bir şehir

Arvad, Ervad ya da Arado, Arados, Arpad, Arfad, takma ad olarak Pieria'daki Antakya bazen Ruad Adası olarak da kullanılır, Akdeniz'de 0,20 kilometrekare yüzölçümüne sahip, Suriye'nin Tartus İlçesi ve Tartus İli'ne bağlı, Arvad Adası üzerinde bulunan şehir. Suriye'de yerleşim olan tek adadır. Şehir, adanın tamamını kaplar. Şehir ve ada, Suriye'nin en büyük liman kenti Tartus'un sadece 3 km batısındadır. Arvad, bugün tamamiyle, balıkçılıkla geçinen bir şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan'a birinci Pers saldırısı</span>

Yunanistan'a birinci Pers saldırısı, Yunan-Pers Savaşları'nın bir bölümü olarak MÖ 492-490 yıları arasında gerçekleşen ve Atina ordusunun Maraton Muharebesi'ndeki kesin zaferiyle sona eren savaştır. Yunanistan'ın istilasını amaçlayan harekât, iki ayrı sefer olarak Ahameniş İmparatoru I. Darius'un emriyle başlatıldı. I. Darius'un öncelikli hedefi, İyon Ayaklanması'nı askeri yönden destekleyen Atina ve Eretria şehir devletlerinden öç almaktı. I. Darius, bu durumu aynı zamanda İmparatorluğu'nun sınırlarını Avrupa topraklarında genişletmek ve imparatorluğun batı sınırlarını güven altına almak için bir fırsat olarak değerlendirmek istemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sincan Uygur Özerk Bölgesi tarihi</span>

Sincan tarihsel olarak farklı tarihsel isimlere sahip iki ana coğrafi, tarihsel ve etnik olarak farklı bölgeden oluşuyordu: Tanrı Dağları'nın kuzeyindeki Çungarya; ve günümüzde çoğunlukla Uygurların yaşadığı Tanrı Dağları'nın güneyindeki Tarım Havzası. Her iki bölge de Dungan Ayaklanması'ndan (1862-1877) sonra Çin Çing hanedanı tarafından yeniden ele geçirildiğinde, 1884'te "yeni sınır" anlamına gelen Sincan olarak yeniden adlandırıldı.