İçeriğe atla

Zeynep Çelik

Zeynep Çelik
Eğitimİstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi
MeslekMimar, mimarlık tarihçisi ve kuramcısı, akademisyen

Zeynep Çelik, Türkiye doğumlu mimar, mimarlık tarihçisi ve kuramcısı, akademisyendir. Çalışmaları özellikle 19.ve 20. yüzyıl kent tarihi, sömürgecilik, oryantalizm, modernite konularına yoğunlaşmaktadır.

Biyografi

Robert Lisesi'nden 1970 yılında mezun olmuştur. 1975 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden mezun oldu. Rice Üniversitesi'nden yüksek lisans, Kaliforniya Üniversitesi'nden doktora derecesini alan Çelik, 1991 yılında New Jersey Teknoloji Enstitüsü'nün Mimarlık ve Tasarım Fakültesi'nde eğitim vermeye başladı.[1] Bilim Akademisi üyesi, New Jersey Teknoloji Ensitüsü’nde distinguished emerita profesör ve Columbia Üniversitesi’nde ve Sabancı Üniversitesi'nde tarih profesörüdür.[2]

İlk çalışması 1986 yılında yayımlanan Zeynep Çelik, "İstanbul'u Yeniden Yapmak: 19. Yüzyılda Bir Osmanlı Kentinin Portresi" isimli kitabı ile Türk Araştırmaları Enstitüsü Kitap Ödülü'nü, "Empire, Architecture, and the City" adlı kitabıyla ise Mimarlık Tarihçileri Cemiyeti tarafından desteklenen 2010 Spiro Kostof Ödülü'nü kazandı. Osmanlı kent, kültür ve zihniyet tarihi alanlarında yaptığı çalışmalarından dolayı 2013 yılında Boğaziçi Üniversitesi fahri doktora unvanına layık görüldü.[1]

Çelik, 19. Yüzyılda Osmanlı Başkenti: Değişen İstanbul, Şark'ın Sergilenişi: 10. Yüzyıl Dünya Fuarlarında İslam Mimarisi, Urban Formans and Colonial Confrontations: Algiers under French Rule (Kent Biçimleri ve Sömürge Karşılaşmaları: Fransız İdaresi Altında Cezayir Şehri) ve İmparatorluk, Mimari ve Kent: Osmanlı-Fransız Karşılaşmaları (1830-1914) kitaplarının yazarı; Streets: Critical Perspectives on Public Space (Sokaklar: Kamusal Alana Eleştirel Bakışlar), Walls of Algiers (Cezayir Şehrinin Surları) ve Geçmişe Hücum: Osmanlı İmparatorluğu'nda Arkeolojinin Öyküsü, 1753-1914'ün ortak editörüdür. Aynı zamanda, şehir ve mimarlık tarihinde kültürlerarası konular üzerine yazılar yazmıştır.[3]

Ödüller

  • John Simon Guggenheim Memorial Foundation Fellowship (2004)
  • American Council of Learned Societies Fellowship (1992, 2004 ve 2011)
  • National Endowment for the Humanities Fellowship (2012)
  • Fahri doktora, Boğaziçi Üniversitesi (2013)
  • Vehbi Koç Ödülü (2013)
  • Sarton Madalyası (Ghent Üniversitesi, 2014)
  • Giorgio Della Vida Ödülü (UCLA, 2019)
  • Tamayouz Ödülü (2019)

Yayınları

  • The Remaking of Istanbul (1986 [Institute of Turkish Studies Kitap Ödülü, 1987]; Türkçesi: Değişen İstanbul, 1996)
  • Displaying the Orient (1992; Türkçesi Şarkın Sergilenişi, 2004)
  • Streets (1993—editör; Türkçesi Sokaklar ve İnsanlar, 2007)
  • Urban Forms and Colonial Confrontations (1997)
  • Empire, Architecture, and the City (2008—Society of Architectural Historians Spiro Kostof Kitap Ödülü, 2010; Türkçesi İmparatorluk, Mimari ve Kent, 2012)
  • Walls of Algiers (2009—editör), Scramble for the Past (2011, editör; Türkçesi Tarihe Hücum, 2011)
  • Camera Ottomana (2015—editör: Türkçesi Camera Ottomana, 2015)
  • About Antiquities (2016; Türkçesi Asar-ı Atika, 2016)
  • Avrupa Șark’ı Bilmez (2020)

Kaynakça

  1. ^ a b emctr. "Prof. Dr. Zeynep Çelik | Vehbi Koç Ödülü 2014". | 2014 Vehbi Koç Ödülü. 3 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021. 
  2. ^ "Avrupa Șark'ı Bilmez - Prof. Dr. Zeynep Çelik". Bilim Akademisi. 29 Ocak 2021. 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021. 
  3. ^ Vehbi Koç Ödülleri 2014 3 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim tarihi: 5 Haziran 2016

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mimarlık</span> bir ürünün hem planlaması, hem tasarımı ve hem de yapım süreci

Mimarlık veya mimari, binaları ve diğer fiziki yapıları tasarlama ve kurma sanatı ve bilimidir. İnsanların yaşamasını kolaylaştırmak ve barınma, dinlenme, çalışma, eğlenme gibi eylemlerini sürdürebilmelerini sağlamak üzere gerekli mekânları, işlevsel gereksinmeleri ekonomik ve teknik olanaklarla bağdaştırarak estetik yaratıcılıkla inşa etme sanatı; başka bir tanımlamayla, yapıları ve fiziksel çevreyi uygun ölçülerde tasarlama ve inşa etme sanat ve bilimidir. İnsan yaşamak için yurtlanmak ve doğa şartlarından korunmak için bir mekan ihtiyacı duyar ve bu mekanı kendine özgü kültürel, fonksiyonel, teknik ve farklı zevklerde inşa eder.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de mimarlık</span> Türkiyenin mimari geçmişine genel bir bakış

Türkiye'de mimarlık, Türk mimarisi veya Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarisi 1923'te kurulan Türkiye Cumhuriyeti devletinin toprakları üzerinde süregelen mimarlık sürecini inceler. Türkiye’deki mimarlık uygulamaları belli dönemlerde yaygın olan mimari akımlardan, cumhuriyet tarihi boyunca yaşanan belli sorunlardan ve çelişkilerden etkilenerek veya onlara tepki olarak oluşmuştur. Bu çelişkilerden başta geleni özellikle cumhuriyetin ilk dönemlerinde gündeme gelen Doğu-Batı ikilemidir. Buna ek olarak ulusal-evrensel, geleneksel-modern veya dindarlık-laiklik gibi ikilemler ve farklı siyasi görüşler de mimarlık uygulamalarının seyrini etkilemiştir. Bu dönemlerin birbirinden kesin olarak ayrılması pek mümkün değildir. Bazı akımlar diğerleri ile iç içe belirli bir zaman dilimine kadar varlığını sürdümüşler; bir dönemin veya ekolün temsilcisi olarak nitelendirilen bazı Türk mimarlar, kariyerlerinin ileriki dönemlerinde daha farklı stillerde de eserler tasarlamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Halil İnalcık</span> Türk tarih profesörü (1916–2016)

Halil İbrahim İnalcık, Türk tarihçidir.

Turgut Cansever, Türk mimar, şehir plancısı, düşünür. Dünyada üç kez Ağa Han Mimarlık Ödülü almış tek mimardır. "Bilge Mimar" da olarak anılır. Kent, imar, koruma alanlarında pek çok görev almış, Beyazıt Meydanı'nı tasarlamıştır. Türkiye'deki ilk sanat tarihi doktora tezinin sahibidir.

Doğan Hasol,, mimarlık doktoru, yüksek mühendis mimar. Mimarlık, kentleşme, kent ve mimarlık sosyolojisi gibi mimarlığın farklı alanlarında faaliyet gösteren Hasol, çağdaş Türk mimarlığının en önemli temsilcilerinden biridir.

Zeynep Ahunbay Türk mimar, restorasyon uzmanı ve mimarlık tarihçisi.

Ieoh Ming Pei veya ismin baş harfleri ile daha çok bilinen I. M. Pei Pritzker Mimarlık Ödülü kazanan Çinli-Amerikalı mimardır. Yüksek modernist mimarlığın son temsilcisi olarak bilinmektedir. Kayaç, beton, cam ve çelik kullanarak soyut formu ile çalışıyor. Pei, dünyanın her dört köşesinde ortaya koyduğu çalışmaları ile, muhtemelen 20. yüzyılın en başarılı mimarlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı mimarisi</span> Osmanlı mimarisine genel bakış

Osmanlı mimarisi, Osmanlı İmparatorluğu'nun beylik olarak kurulup, imparatorluk olarak yayıldığı ve hüküm sürdüğü dönemlerde inşa ettiği veya fikir öncülüğü yaptığı mimari üslupları ve eserleri kapsar. Osmanlı mimarisi kendinden önce gelen Erken dönem Anadolu Türk mimarisi, Selçuklu mimarisi, Bizans mimarisi, İran mimarisi ve Memlük mimarisi'nden etkilenmiştir. Osmanlı mimarisinin, Akdeniz ile Ortadoğu mimari geleneklerinin sentezi olduğunu düşünen mimarlık eleştirmenleri de vardır. Her ne kadar farklı dönemlerdeki ihtiyaca ve teknolojiye göre farklı yapı türleri inşa edildiyse de, genelde Osmanlı'nın hakim olduğu bölgelerde camiler ve çevresinde yapıların inşa edilmesi sıklıkla rastlanan bir olguydu. Camiler, çevrelerine yapılan sosyal yapılarla birlikte bir külliye teşkil ediyorlardı.

İlhan Tekeli, Türk sosyal bilimci, şehir ve bölge plancısı, sosyolog. İlk ve ortaöğrenimini İzmir’de tamamladı. İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. 1964’te Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde Şehir ve Bölge Planlama alanında; 1966’da Pennsylvania Üniversitesi’nde yüksek lisansını tamamladı.

Mehmet Celal Özdoğan, Türk arkeolog.

<span class="mw-page-title-main">Uğur Tanyeli</span>

Uğur Tanyeli, Türk mimar, akademisiyen, mimarlık tarihçisi ve kuramcısı.

Çetin Ünalın Türk mimar ve araştırmacı yazar.

<span class="mw-page-title-main">Afife Batur</span>

Afife Batur, Türk bir mimar, mimarlık tarihçisi ve eğitimcidir. İTÜ Mimarlık Fakültesinde profesör olarak cumhuriyet dönemi Türkiye mimarisi, geç dönem Osmanlı mimarisi, çağdaş mimarlık, rölöve ve restorasyon alanlarında ders vermiş, sayısız tez danışmanlığı yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Nurhan Atasoy</span> Türk sanat tarihçisi

Nurhan Atasoy, Türk sanat tarihi profesörü, akademisyen ve yazardır. Osmanlı ve İslami sanat tarihinde uzmanlaşmış; bu konularda akademik çalışmalar yapmış ve çeşitli eserler kaleme almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cinnah Caddesi</span> Ankarada bir cadde

Cinnah Caddesi; Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan bir caddedir. Atatürk Bulvarı'nın devamı niteliğinde olup Kuğulu Park'tan başlayarak Atakule'ye kadar uzanır. Aziziye, Çankaya ve Remzi Oğuz Arık mahalleleri arasında bir sınır oluşturan cadde; Hoşdere, Çankaya ve Simon Bolivar caddelerinin kesiştiği noktada son bulur. Tek yönlü olarak araç trafiğine açık olup yaklaşık 1.8 kilometre uzunluğundadır. Cadde boyunca Afganistan, Bangladeş, Hindistan, İsveç, Kanada ve Libya gibi ülkelerin büyükelçilikleri bulunur.

Vehbi Koç Vakfı tarafından her yıl eğitim, sağlık veya kültür alanlarından herhangi birinde, Türkiye’nin ve Türk insanının gelişimine önemli katkıda bulunmuş kişi veya kurumlara verilmektedir.

Cemal Kafadar, Türk-Amerikan tarih akademisyeni, Osmanlı tarihçisi, araştırmacı ve yazardır. Harvard Üniversitesi Tarih Bölümü Vehbi Koç Tarih Profesörü olarak görev yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gülru Necipoğlu</span> Türk sanat tarihçisi

Gülru Necipoğlu Kafadar, 3 Nisan 1956, İstanbul doğumlu bir sanat ve mimarlık tarihi profesörüdür. 1987 yılında ders vermeye başladığı Harvard Üniversitesi'nin Sanat ve Mimarlık Tarihi Bölümü'nde 1993'ten beri Ağa Han Profesörü ve Ağa Han İslam Mimarisi Programı'nın direktörüdür. Doktora derecesini 1986'da Harvard Üniversitesi'nde, lisans derecesini Wesleyan Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nde ve lise eğitimini İstanbul Robert Lisesi'nde tamamlamıştır. Osmanlı tarihçisi ve Harvard Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Cemal Kafadar'ın eşidir.

Muharrem Hilmi Şenalp, Türk mimardır. Eserleri genellikle Osmanlı mimarisinden esinlenmiştir. Kendi deyimiyle "yeni strüktürler deneyerek farklı bir uslûb oluşturmaya çalışmakta, taklide yeltenmeden alışılmışın dışında farklı bir mimari dil kullanmaya gayret etmektedir." Şenalp, Kanuni Sultan Süleyman için çalışan 16. yüzyıl mimarı Mimar Sinan'dan ilham alıyor.

Koç Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (VEKAM), Ankara'ya ilişkin bilgi ve belgeleri derleyerek araştırmacılara sunmak üzere Ankara'nın Keçiören semtinde 1994 yılından faaliyete geçiş araştırma merkezi.