İçeriğe atla

Zeynel Paşa

Zeynel Paşa; beylerbeyi ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Kapıcıbaşı görevindeyken Safevîler üzerine yapılan seferde Hemdem Paşa’nın öldürülmesiyle Temmuz/Ağustos 1514’de Karaman beylerbeyi görevine getirildi.[1] Çaldıran Muharebesi’nde Karaman beylerbeyi olarak Anadolu beylerbeyi Hadım Sinan Paşa’nın yanında Osmanlı ordusunun sağ kanadında görev aldı.[2] Çaldıran Muharebesinden sonra Hadım Sinan Paşa’nın Rumeli beylerbeyi olmasıyla kendisi de Anadolu beylerbeyi olarak atandı.[1] 24 Ağustos 1516 yılında yaşanan Mercidâbık Muharebesinde Anadolu beylerbeyi olarak Osmanlı ordusunun sağ kanadını kumanda etti.[3]

1516 yılının Ekim/Kasım ayında I. Selim’in huzurunda gerçekleştirilen toplantıda, Anadolu Eyaleti Defterdarı Zehrimar Kasım Efendi ile tartışması sebebiyle görevinden alındı.[4] Sadrazam Yunus Paşa'nın 13 Eylül 1517'de I. Selim tarafından idam ettirilmesi sonrasında yeni sadrazam olarak düşünülse de padişah tarafından bu görev için uygun görülmedi.[5] Bununla birlikte padişahla yakın ilişkisi devam etmiş olmaktadır ki Osmanlı kaynaklarında Mart/Nisan 1518’de padişahla ava giden kişiler arasında yer aldığı görülmektedir. Mısır Seferi dönüşünde vezirlik görevine getirildi.[1]

I. Süleyman döneminde Belgrad üzerine düzenlenen seferde, 1521 yılı Haziran ayında Sofya dolaylarında padişah huzurunda gerçekleştirilen divanda (mecliste) Kefe mutasarrıflığıyla görevlendirildi.[6]

Bazı kaynaklarda Zeynel Paşa'nın 1527 yılında görevi sırasında Kefe’de öldüğü belirtilmekle birlikte,[7] başka bir Zeynel Paşa ile karıştırılmıyorsa 27 Haziran 1530'da başlayan I. Süleyman’ın şehzadelerinin sünnet düğünü törenine emekli vezir olarak katıldığı görülmektedir.[8][9]

Şairliği

Zeynel Paşa, Zeynî ve Zeynîlî mahlalarıyla şiirleri olan divan şairlerindendir.[10]

Kaynakça

  1. ^ a b c Seslikaya, Ali (2014). "Yavuz Sultan Selim'in Sefer Menzilnâmeleri (Çaldıran, Kemah, Dulkadiroğlu Ve Mısır Seferi Menzilnâmeleri) Ve Haydar Çelebi Ruznâmesi: Transkripsiyon Ve Değerlendirme" (PDF). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi Bilim Dalı–Yüksek Lisans Tezi. acikbilim.yok.gov.tr. ss. 21,57,115,119,159,162,177. 19 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  2. ^ Varlık, Mustafa Çetin (1993). "Çaldıran Savaşı". Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Cilt 8. Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 193-195. 10 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  3. ^ Emecen, Feridun yıl= 2004. "Mercidâbık Muharebesi". Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Cilt 29. Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 174-176. 30 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  4. ^ Emecen, Feridun (2009). "Selim I". Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Cilt 36. Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 407-414. 16 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  5. ^ Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (2011). Osmanlı Tarihi II. Cilt İstanbul'un Fethinden Kanuni Sultan Süleyman'ın Ölümüne Kadar 10. Baskı (Tıpkı Basım). Ankara: Türk Tarih Kurumu. s. 294. ISBN 978-975-16-0010-3. 
  6. ^ Yurdaydın, Hüseyin G. (1950). "Ferdî'nin Süleymannâme"sinin Yeni Bir Nüshası-Tebliğ". Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih –Coğrafya Fakültesi Dergisi. 8 (1-2). DergiPark. s. 214. 19 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  7. ^ Önkan, Ömer (2015). "Osmanlı Şiirinde Bir Edebi Muhit Olarak Kefe (Feodisiya)" (PDF). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 8 (38). sosyalarastirmalar.com. s. 300. 19 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  8. ^ Kapanşahin, Muhittin (2019). "Kanûnî Sultan Süleyman'ın Çocuklarının Sünnet Düğününde Oynanan Oyunlar" (PDF). New Era International Journal Of Interdisciplinary Social Researches. Cilt 4. www.newerajournal.com. s. 37. 19 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  9. ^ Gökbilgin, Tayyip. "Süleyman I" (PDF). tayyibgokbilgin.info/. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  10. ^ Tanyıldız, Ahmet (2014). "ZEYNÎ, Zeynel Paşa". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. teis.yesevi.edu.tr. 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sokollu Mehmed Paşa</span> 36. Osmanlı sadrazamı

Sokollu veya Sokullu Mehmed Paşa, I. Süleyman döneminde Osmanlı donanmasının Kaptan-ı Deryalığı ve yine I. Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde 14 yıl Osmanlı Devleti'nin sadrazamlığını yapmış Osmanlı devlet adamıdır. I. Süleyman'ın son sadrazamı olmuştur. Hem Osmanlı İmparatorluğu'nun zirvede bulunduğu dönemi simgelemesi itibarıyla hem de icraatları, projeleri ve kişiliği sayesinde en önemli Osmanlı sadrazamlarından biri kabul edilir. II. Selim'in damadı ve Esmehan Sultan'ın eşidir.

<span class="mw-page-title-main">I. Selim</span> 9. Osmanlı padişahı (1512–1520)

I. Selim veya bilinen adıyla Yavuz Sultan Selim, Osmanlı İmparatorluğu'nun 9. padişahı ve 88. İslam hâlifesidir. "Hâdimü'l-Haremeyni'ş-Şerîfeyn" unvanına ve divan edebiyatındaki "Selîmî" mahlasına sahiptir. Babası sekizinci Osmanlı padişahı II. Bayezid, annesi II. Gülbahar Sultan'dır. 1512-1520 yılları arasında süren yalnızca 8 yıllık saltanatında imparatorluğu muazzam bir hızla genişletti ve özellikle 1516 ile 1517 yılları arasında düzenlediği sefer ile tüm Doğu Akdeniz ile Mısır dahil önemli Orta Doğu bölgelerini ele geçirdi. Padişahlığı döneminde Anadolu'da birlik sağlandı ve Mısır'da hüküm süren Memlûk Devleti'ne son verildi. Devrin en önemli iki ticaret yolu olan İpek ve Baharat Yolu'nu da ele geçiren Osmanlılar, bu sayede doğu ticaret yollarını da tamamen kontrolleri altına aldılar.

Hersekzade Ahmed Paşa II. Bayezid saltanatında 1497-1498, 1503-1506, 1511 tarihlerinde dört defa ve I. Selim saltanatında 1515-1516 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. 1506-1511 döneminde Kaptan-ı Derya görevi de yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ayas Mehmed Paşa</span> 30. Osmanlı sadrazamı

Ayas Mehmet Paşa veya Ayas Paşa, I. Süleyman saltanatı döneminde 14 Mart 1536-13 Temmuz 1539 arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Farklı yıllarda Anadolu, Rumeli ve Şam Beylerbeyi'dir. Ferhad Paşa ile birlikte Canberdi Gazâlî İsyanı'nı bastırdı.

<span class="mw-page-title-main">Lütfi Paşa</span> 31. Osmanlı sadrazamı

Damat Çelebi Lütfi Paşa, Kanuni Sultan Süleyman saltanatı döneminde 13 Temmuz 1539 - Nisan 1541 arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Kara Ahmed Paşa,, Kanuni Sultan Süleyman döneminde 6 Ekim 1553 ile 28 Eylül 1555 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. I. Selim'in en küçük kızı ve Kanuni Sultan Süleyman'ın en küçük kız kardeşi Fatma Sultan'ın eşidir.

Semiz Ali Paşa, I. Süleyman saltanatı döneminde 1561-1565 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şemsi Ahmed Paşa</span> Osmanlı soylu ve beylerbey

Şemsi Ahmed Paşa ; ; Şam, Anadolu ve Rumeli beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Hadım Sinan Paşa, I. Selim saltanatında 18 Haziran 1515-23 Eylül 1515 ile 26 Nisan 1516-22 Ocak 1517 tarihleri arasında iki kez sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mercidâbık Muharebesi</span> I. Selim komutasındaki Osmanlı ordusu ile Kansu Gavri komutasındaki Memlük ordusu arasında gerçekleşen muharebe

Mercidâbık Muharebesi 24 Ağustos 1516 tarihinde I. Selim komutasındaki Osmanlı Devleti ordusu ile Kansu Gavri komutasındaki Memlûk Devleti ordusu arasında gerçekleşen muharebedir. Suriye'nin Halep şehrinin kuzeyinde gerçekleşen muharebe, Osmanlı ordusunun mutlak zaferiyle sonuçlanmıştır. Muharebenin sonucunda Memlûk Sultanı Kansu Gavri ölmüş, Memlûk kuvvetleri bozulmuş ve Suriye toprakları Osmanlı Devleti egemenliğine açılmıştır. Jane Hathaway'ın yazdığına göre Kansu Gavri'nin cesedi hiç bulunamadı ve çok geçmeden, onun cinler tarafından alınıp kaçırıldığına dair rivayetler yayıldı. Memlük İmparatorluğu, kuruluşundan beri, tarihi boyunca böyle bir meydan muharebesi kaybetmemiş ve hiçbir hükümdarını muharebe meydanında bırakmamıştır. Moğollar, İlhanlılar, Timur bile Memlükler'i böylesine bir mağlubiyete uğratamamışlardır. Bu bozgundan sonra Mısır'ı değilse bile, Suriye, Lübnan, Filistin, hatta Hicaz'ı Osmanlılar'ın eline düşmekten koruyabilecek hiçbir kuvvet kalmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bıyıklı Mehmed Paşa</span> Şark serdarı ve Diyarbakır beylerbeyi

Bıyıklı Mehmed Paşa, sancakbeyi, beylerbeyi ve vezir görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır. Fırat-Dicle Seferi ile geniş bir coğrafyada Safevi hakimiyetini bitirerek Fatih Paşa unvanı aldı ve Diyarbakır'ın da ilk Osmanlı valisi olmuştur.

Kurdoğlu Hızır Reis, Osmanlı denizcidir. Osmanlı amirali Kurdoğlu Muslihiddin Reis'in oğludur.

Sarı Kenan Paşa , vezirlik ve kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mastaba Muharebesi</span>

Mastaba Meydan Muharebesi, 1521 kışında isyan eden Şam Beylerbeyi Canberdi Gazâlî komutasındaki asiler ile Ferhat Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu arasında gerçekleşmiş ve Osmanlı'nın isyanı bastırmasıyla sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Mısır Seferi</span> 1516–1517 yılları arasında Osmanlılar ile Memlûkler arasında Orta Doğuda gerçekleşmiş olan bir dizi savaş

Büyük Mısır Seferi, Mısır Seferi veya 1516–1517 Osmanlı–Memlûk Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile Memlûk Sultanlığı arasında Ağustos 1516 ile Ocak 1517 tarihleri arasında Orta Doğu'da gerçekleşmiş bir dizi savaştır. Sefer sırasında meydana gelen Mercidâbık, Gazze, Ridâniye ve son olarak Kahire muharebelerinde bozguna uğrayan Memlûk Devleti, akabinde Osmanlılar tarafından tamamen ilhak edildi ve Suriye, Filistin, Hicaz ve Mısır toprakları ele geçirildi.

Satırcı Mehmed Paşa , Yeniçeri ağalığı, beylerbeyliği ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Cenabi Ahmed Paşa ; Anadolu beylerbeyi görevinde bulunmuş Osmanlı İmparatorluğu devlet adamıdır.

Fazlı Paşa ya da Damat Fazlullah Fazlı Paşa (?-1658); beylerbeyi ve Kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Sarhoş Ahmed Paşa ; beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Has Murad Paşa, vezir ve beylerbeyi görevinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.