İçeriğe atla

Zemin sıvılaşması

1964 Niigata depreminden sonra toprak sıvılaşmasının bazı etkileri
Toprak sıvılaşması, 2004 Chūetsu depremi sırasında bu lağım kapağının yukarı doğru çıkmasına ve kaldırımı aşmasına neden oldu.
Christchurch'te toprak sıvılaşması. 2011 depremi, sokakta bir su tabakası ve ince kum birikmesine neden oldu.
Jamaika, Port Royal'deki Giddy House, 1907'deki bir depremin neden olduğu toprak sıvılaşması yüzünden kısmen zemine batması kendine özgü eğimli görünümüne neden olmuştur.

Zemin sıvılaşması ya da toprak sıvılaşması, kohezyonsuz, doymuş veya kısmen doymuş bir toprak, deprem sırasındaki sallanma veya gerilme durumundaki diğer ani değişiklikler gibi uygulanan bir gerilmeye tepki olarak mukavemetini ve sertliğini önemli ölçüde kaybettiğinde meydana gelir. Böylelikle normalde katı olan malzeme sıvı gibi davranır. Zemin mekaniğinde, "sıvılaştırılmış" terimi ilk olarak Allen Hazen[1] tarafından Kaliforniya'daki Calaveras Barajı'nın 1918'deki başarısızlığına atıfta bulunmak için kullanılmıştır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Hazen, A. (1920). "Hydraulic Fill Dams". Transactions of the American Society of Civil Engineers. 83: 1717-1745. 

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Soil liquefaction ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Deprem</span> yer kabuğunda beklenmedik anda ortaya çıkan enerji atımı

Deprem, yer sarsıntısı, seizma veya zelzele, yer kabuğunda beklenmedik bir anda ortaya çıkan enerji sonucunda meydana gelen sismik dalgalanmalar ve bu dalgaların yeryüzünü sarsması olayıdır. Sismik aktivite ile kastedilen, meydana geldiği alandaki depremin frekansı, türü ve büyüklüğüdür. Depremler sismograf ile ölçülür. Bu olayları inceleyen bilim dalına da sismoloji denir. Depremin büyüklüğü Moment magnitüd ölçeği ile belirlenir. Bu ölçeğe göre 3 ve altı büyüklükteki depremler genelde hissedilmezken 7 ve üstü büyüklükteki depremler yıkıcı olabilir. Sarsıntının şiddeti Mercalli şiddet ölçeği ile ölçülür. Depremin meydana geldiği noktanın derinliği de yıkım kuvveti üzerinde etkilidir, bu sebepten yeryüzüne yakın noktalarda gerçekleşen depremler daha çok hasara neden olmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Geoteknik</span>

Geoteknik, bilimsel metotlar ve mühendislik prensipleri kullanılarak zemin tabakasının ve malzemelerin özelliklerinin elde edilmesi, tahmin edilmesi ve bu bilgilerin mühendislik problemlerinde kullanılması uygulamasıdır. Zeminin ve çeşitli zemin malzemelerinin davranışlarını tahmin etmeye çalışarak, zemini insanlar için yaşanabilir hale getirme bilimidir. İnşaat mühendisliği disiplini içinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">İnşaat mühendisliği</span> altyapıların tasarımı, planlanması, inşası ve yönetimi ile ilgilenen profesyonel disiplin

İnşaat mühendisliği, malzeme ve tekniği en iyi şekilde bir araya getiren, yapıların plan, proje, yapım ve denetlenmesiyle uğraşan temel mühendislik dalıdır. İnşaat mühendisleri her türlü bina, baraj, havaalanı, köprü, yol, su kemerleri, liman, kanalizasyon, su şebekesi, tünel, konvansiyonel ve yüksek hızlı demiryolu projeleri, metro vb. hizmet ve endüstri yapılarının planlanması, projelendirilmesi, yapımı ve denetimi konuları ile ilgili eğitim ve araştırma yapar. Mühendisliğin anası olarak da kabul edilen inşaat mühendisliği askerî mühendislikten sonra gelen en eski temel mühendislik dalıdır ve İngilizce kelime anlamı civil engineering ilk olarak 18.yy. da askerî olmayan mühendislik çalışmalarını askerî mühendislikten ayırabilmek için kullanılmıştır. İnşaat mühendisliği kurucu mühendislik alanlarının başında gelir. İnşaat mühendisliği geniş bir alanı kapsadığından çeşitli dallarda uzmanlaşma gereği duyulmaktadır. Bu alanların başlıcaları, çevre mühendisliği, geoteknik, belediye ya da kentsel mühendislik, kıyı mühendisliği, ölçme bilgisi, yapı mühendisliği, temel mühendisliği, su mühendisliği, malzeme bilimi, ulaştırma mühendisliği vb. konulardır.

YouTube, Google'a ait bir Amerikan çevrimiçi video paylaşım ve sosyal medya platformudur. Merkezi San Bruno, Kaliforniya'da olan platform; 15 Şubat 2005'te üç eski PayPal çalışanı tarafından kuruldu. Platform; kullanıcılarına video yükleme, izleme ve paylaşma imkânı sunmakta olup medya şirketleri ve kullanıcı üretimi videoların gösterimi için WebM, H.264 ve Adobe Flash Video teknolojilerini kullanır. Genel olarak video klipler, televizyon klipleri, müzik videoları, video bloglar, kısa özgün videolar ve eğitim videoları gibi içerikler yayınlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Meseret Defar</span>

Meseret Defar, Etiyopyalı atlet.

<span class="mw-page-title-main">İran'da tarım</span>

Kabaca İran'ın toplam yüzeyinin üçte biri tarım için uygundur ancak toprak kalitesinin düşüklüğü ve birçok yerde yetersiz sulama yapılamadığı için birçok yerde tarım yapılamamaktadır. Toplam alanın yalnızca %12'sinde tarım yapılabilmektedir ancak tarım yapılan arazinin üçte birinde sulu tarım yapılırken, geri kalanında susuz tarım yapılabilmektedir. Ülkenin batı ve kuzeybatı bölgeleri en verimli topraklara sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">2011 Tōhoku depremi ve tsunamisi</span> 11 Mart 2011de Japonyada gerçekleşen deprem ve tsunami

2011 Tōhoku depremi ve tsunamisi, 11 Mart 2011 tarihinde, merkez üssü Japonya'nın Tōhoku bölgesindeki Oshika Yarımadası'nın 72 km doğusunda, Pasifik Okyanusu'nda 9,1 Mw büyüklüğünde meydana gelen deprem. Yaklaşık 6 dakika süren deprem bazı bölgelerde 40.5 metreye kadar ulaşan tsunamiye neden oldu. Tsunami dalgaları saatte 500 km hızla 6.372 km uzaklıktaki Amerika Birleşik Devletleri'nin Hawaii adalarını vurdu. Yerin 29 km derinliğinde olan deprem, yerel saatte 14.46'da gerçekleşti. Japonya hükûmeti, felaketi resmi olarak Büyük Doğu Japonya depremi olarak adlandırdı.

<span class="mw-page-title-main">Burt Bacharach</span> Amerikalı piyanist, besteci, yapımcı (1928–2023)

Burt F. Bacharach Amerikalı bir piyanist, besteci ve müzik yapımcısı. Bacharach 1950'lerin ortalarından 1980'lerin ortalarına kadar seslendirdiği ve bestelediği hit şarkılarıyla bilinir. Bu şarkıların sözlerini Hal David yazmıştır. Birçok hit olmuş parçası Dionne Warwick tarafından seslendirilmiştir. Bacharach bu iş ortaklığının yakaladığı başarıyı fark etmiş ve bundan sonra Dusty Springfield, Bobbie Gentry, Jackie DeShannon ve diğer birçok sanatçıyla beraber birçok hit olmuş parça üretmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Deprem mühendisliği</span>

Deprem mühendisliği, binalar ve köprüler gibi yapıları depremler göz önünde bulundurularak tasarlayan ve analiz eden disiplinler arası bir mühendislik dalıdır. Genel amacı, bu tür yapıları depreme karşı daha dayanıklı hale getirmektir. Deprem mühendisi, küçük sarsıntılarda hasar görmeyecek ve büyük bir depremde ciddi hasar veya çökmeyi önleyecek yapılar inşa etmeyi hedefler. Uygun şekilde tasarlanmış yapı mutlaka aşırı sağlam veya pahalı olmak zorunda değildir. Kabul edilebilir bir hasar seviyesini sürdürürken sismik etkilere dayanacak şekilde uygun tasarlanmalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Jawed Karim</span> YouTubeun kurucularından Amerikalı girişimci

Jawed Karim, Bangladeş asıllı Doğu Almanya doğumlu Amerikalı bilgisayar bilimcisi ve internet girişimcisidir. Popüler video paylaşım sitesi YouTube'un kurucu ortağı ve siteye video yükleyen ilk kişidir. Eski PayPal çalışanıdır. Me at the zoo başlıklı bu açılış videosu Aralık 2021 itibarıyla 245 milyondan fazla kez izlendi. Karim, YouTube'un kurucu ortaklarından Steve Chen ve Chad Hurley ile tanıştığı PayPal'da çalışırken, gerçek zamanlı dolandırıcılıkla mücadele sistemi de dahil olmak üzere birçok temel bileşen tasarladı.

<span class="mw-page-title-main">Universal Music Group</span> Amerikan merkezli çok uluslu bir müzik şirketi

Universal Music Group (UMG), dünyanın en büyük müzik şirketidir. Amerikan merkezli çok uluslu bir müzik şirketi olan UMG, Paris merkezli medya kuruluşu Vivendi'nin bir işletmesidir. UMG, dünyanın en büyük ikinci müzik yayıncılık şirketi Universal Music Publishing Group'un yanı sıra, çok sayıda müzik yapım şirketini de bünyesinde bulundurmaktadır. Universal Music Group'un merkezi Santa Monica, Kaliforniya'da bulunmaktadır.

<i>Me at the zoo</i> YouTubea yüklenen ilk video

Me at the zoo, YouTube'a yüklenen ilk videodur. Sitenin kurucularından Jawed Karim tarafından; 24 Nisan 2005, 03:31:52 UTC tarihinde "jawed" kullanıcı isimli kanala yüklenmiştir. Toplamda 19 saniye süren videoda; Karim, San Diego Hayvanat Bahçesi'ndeki fillerin önünde durmakta ve onların hortumlarının uzunluğuna dikkat çekmektedir. Videoyu, o sırada Delaware Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olan ve yaptığı bir araştırmayı Amerikan Kimya Topluluğu'na sunmak için San Diego'ya gelmiş Yakov Lapitsky çekmiştir. Videoyu çekerken Karim'in kamerasını kullanmıştır. Lapitsky, aynı zamanda Karim'in lise arkadaşıdır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık monarşisi</span> Britanya Monarşisinin işlevi ve tarihi

Birleşik Krallık Monarşisi ya da kısaca Britanya Monarşisi, Birleşik Krallık ve Britanya Denizaşırı Toprakları'nın yönetildiği meşrutî monarşiye verilen ad. Bu monarşide hükümdar "Kral" ya da "Kraliçe" olarak adlandırılır. Günümüzdeki hükümdar III. Charles'dir.

<span class="mw-page-title-main">Basınçlı su reaktörü</span> reaktör çekirdeğinin yüksek basınçlı su ile soğutulduğu nükleer reaktörler

Basınçlı su reaktörü (PWR), reaktör çekirdeğinin yüksek basınçlı su ile soğutulduğu nükleer reaktörlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Donmuş toprak</span> en az iki yıl süreyle donmuş toprak

Donmuş toprak veya permafrost, jeolojide iki veya daha fazla yıl suyun donma noktası veya altında yer alan topraktır. Sürekli olarak donmuş halde bulunan toprak ve/veya kayaçlardan müteşekkil zemini ifade etmek için kullanılan bir terim. Terim ilk kez 1947 yılında S.W. Muller tarafından ortaya atılmıştır. Permafrost alanlarının bir kısmında, donmuş olan zemin, yaz mevsiminde, süresi ve derinliği yerden yere değişmek üzere, üst kısmından çözülür, buzundan kurtulur. Bu tür permafrosta süreksiz permafrost adı da verilmektedir. Bunun tersi ise, sürekli permafrost olarak isimlendirilmektedir. Çoğu donmuş toprak yüksek enlemlerde yer alır, ancak alp permafrostu çok daha düşük enlemlerde yer alabilmektedir. Zeminde buz her zaman olmayabilir, ancak sık sık meydana gelir ve zemin malzemesinin potansiyel hidrolik doygunluğunu aşmayan miktarlarda olabilir. Donmuş topraklar yeryüzündeki toplam suyun %0.022'sini ve Kuzey Yarımküre'nin %24'ünü oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Zemin</span> Bir odanın üzerinde yürülen yüzeyi

Zemin ya da taban, geoteknik mühendisliğinde, kayaç döngüsü ile meydana gelen kaynaşmamış ya da zayıf kaynaşık olma özelliği gösteren mineral tanelerinden oluşmuş birikintilerdir. Bu taneler arasındaki boşluklar ya da gözenekler sıvı(genellikle su) ve/veya hava içerir. Zeminler jeolojik süreç boyunca, kayaç döngüsünün bir parçası olarak, kayaç tiplerinin kimyasal, fiziksel ve biyolojik aşınması, birikmesi ve yer değiştirmesi ile meydana gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İstinat duvarı</span>

İstinat duvarı, arkasında kalan zemin hacmini tutmak amacıyla yapılan bir tutma yapısıdır. Sıklıkla derin kazılarda ve şevlerin stabilitesini tahkik etmek için inşa edilir.

<span class="mw-page-title-main">Susan Wojcicki</span> Amerikalı iş insanı

Susan Diane Wojcicki, Google'ın kuruluşunda yer alan ve 1999 yılında şirketin ilk pazarlama müdürü olan Susan Diane Wojcicki daha önce şirketin çevrimiçi reklamcılık işini yönetti ve Google'ın video hizmetinden sorumlu oldu. 2006 yılında YouTube'un Google tarafından satın alınmasını önerdi. 2014 yılından beri YouTube'un CEO'luğunu yaptığı görevinden 16 Şubat 2023 tarihinde istifa etmiştir. 9 Ağustos 2024'te akciğer kanserinden öldü.

Robert D. Holtz, Amerikalı bir inşaat mühendisidir. Holtz, Minnesota Üniversitesi'nde 1960'ta inşaat mühendisliği lisans ve 1962'de ise yüksek lisans derecesini aldı. 1966'da Harvard Üniversitesi'nde Arthur Casagrande ile zemin mekaniği üzerine yüksek lisans eğitimini tamamladı. 1970 yılında Northwestern Üniversitesi'nden doktorasını aldı. 1988'de Washington Üniversitesi'nde Profesör olmadan önce Sacramento'daki Purdue Üniversitesi ve şu anda Fahri Profesör olduğu California Eyalet Üniversitesi'nde ders verdi. Ayrıca İsveç Jeoteknik Enstitüsü, Kaliforniya Su Kaynakları Departmanı ve Kanada Ulusal Araştırma Konseyi için çalıştı. Milano, Paris ve Chicago'da danışmanlık mühendisi olarak çalıştı.

Boşluk suyu basıncı, bir toprak veya kaya içinde, boşluklar arasındaki boşluklarda tutulan yeraltı suyunun basıncını ifade eder. Yeraltı suyunun serbest su seviyesinin altındaki boşluk suyu basınçları piezometreler ile ölçülür. Akiferlerdeki dikey boşluk suyu basınç dağılımının genellikle hidrostatiğe yakın olduğu varsayılabilir.