İçeriğe atla

Zabıta

Zabıta, bir şehirde güvenliği sağlamakla görevli olan idare.

Türkiye'de iki türlü zabıta veya kolluk vardır. Bunlar genel zabıta (polis ve jandarma) ve özel zabıta (belediye zabıtası)'dır.

Bunlardan biri, kamu düzenin korunması, yani toplumda güvenlik, dirlik ve sağlık şartlarının bozulmaması amacıyla yürütülen önleyici faaliyet, diğeri de, suç delillerini toplama ve tespit, failleri yakalama, tutma, adlî makamlara teslim etme gibi gibi ceza yargılamasına yardımcı olma işidir. Birincisine idarî zabıta, ikincisine de adlî zabıta denir.[1] Ancak Türkiye'de bu iki tür faaliyeti, esas itibarıyla aynı kurum ve personel yürütür. Bu teşkilât İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır. Genel zabıta polis ve jandarmadan oluşur. Genel zabıta yanında, yine kamu düzenini koruyan mahallî zabıta ile belli bir hizmetin özellikleri dolayısıyla faaliyet gösteren hizmet zabıtası yer alır. Belediye zabıtası, orman zabıtası, gümrük zabıtası gibi. Adlî zabıta, yani kriminoloji alanında bilgi sahibi personelden oluşması gereken ve ceza yargılama makamlarına yardımcı olan teşkilât henüz Türkiye'de hizmetin aradığı özelliklere göre kurulamamıştır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Meydan Larousse, c. 20, s. 442.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Jandarma Genel Komutanlığı</span> Türkiyede İçişleri Bakanlığına bağlı askerî kolluk kuvveti

Jandarma Genel Komutanlığı, Türkiye'de il ve ilçe belediye sınırları dışında kalan veya polis teşkilatı bulunmayan yerler ile sahil güvenlik bulunmayan kıyı, deniz ve sahillerde görev yapan silahlı genel kolluk kuvvetidir. 1983 tarih ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilatı Görev ve Yetkileri Kanunu ile 1934 tarih ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Sâlahiyet Kanunu'nda ve diğer yasalarda kendisine verilen görevleri yerine getiren Jandarma Teşkilatı, İçişleri Bakanlığına bağlı olarak çalışır. Belirlenecek jandarma birlikleri; seferberlik ve savaş hâlinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin emrine geçer.

<span class="mw-page-title-main">Polis</span> kolluk kuvveti

Polis, halkın emniyetini sağlamak, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğüne, Anayasal düzenine ve genel güvenliğine dair önleyici ve koruyucu tedbirler almak üzere görev yapan kamusal hizmet birimi. Polis birimleri amaç ve sorumluluklarını gerçekleştirmek üzere bilgi toplar, değerlendirir, yetkili mercilere veya kullanma alanlarına ulaştırır ve devletin istihbarat kuruluşlarıyla işbirliği yapar. İç güvenlik, dış güvenlik, millî güvenlik ve kamu güvenliğinde önemli rol oynamakdadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Adalet Bakanlığı (Türkiye)</span> Türkiyede bir bakanlık

Adalet Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, adalet ve yargı işlerinden sorumlu olan bakanlıktır. Bakanlığın temel görevleri arasında, kanunlarda öngörülen mahkemelerin kurulması ve teşkilatlandırılması, ceza infaz kurumları, icra ve iflas daireleri gibi adalet kurumlarının planlanması, idari gözetimi ve denetimi yer alır. Kamu veya özel kurumlarla iş birliği yaparak adalet hizmetlerinin geliştirilmesine katkıda bulunur ve kanunlarla veya cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yerine getirir.

<span class="mw-page-title-main">İçişleri Bakanlığı (Türkiye)</span> Türkiyede bir bakanlık

Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, genellikle güvenlik ve asayiş ile iller idaresinden sorumlu olan bakanlık. Başında 2023 yılından beri Ali Yerlikaya bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sahil Güvenlik Komutanlığı</span> Türkiyede İçişleri Bakanlığına bağlı askerî deniz kolluk gücü

Sahil Güvenlik Komutanlığı, Türkiye'nin bütün sahillerinde, iç suları Marmara Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazlarında, liman ve körfezlerinde, karasularında, münhasır ekonomik bölgesi ile ulusal ve uluslararası hukuk kuralları uyarınca egemenlik ve denetimi altında bulunan deniz alanlarında hizmet veren silahlı bir genel kolluk kuvveti.

<span class="mw-page-title-main">Polis Akademisi (Türkiye)</span> Ankarada kurulu devlet üniversitesi

Polis Akademisi veya kısaca PA; Ankara'da bulunan bir devlet üniversitedir. Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren akademinin temel amacı hem kamu güvenliğini sağlamaya yönelik nitelikli amir ve polis memurları yetiştirmek hem de güvenlik ve adli bilimler alanlarında yükseköğrenim düzeyinde eğitim vermektir. Bu bağlamda; Polis Amirleri Eğitimi Merkezi (PAEM), Polis Meslek Yüksekokulları (PMYO) ve Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) gibi alt kuruluşlarında Türkiye genelinde görev yapmak üzere polis adaylarına eğitim verilir. Adli Bilimler Enstitüsü (ABE), Güvenlik Bilimleri Enstitüsü (GBE) ve Trafik Bilimleri Enstitüsü (TBE) ise ilgili bilim dallarında akademik eğitim vererek uzman yetiştirmek üzerine tasarlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki kolluk kuvvetleri</span> Türkiye Cumhuriyetinin asayişten sorumlu birimlerinin genel ismi

Türkiye'deki kolluk kuvvetleri, Türkiye'deki kolluk kuvvetleri veya aynı anlamı taşıyan kolluk kuruluşlarının sınıflandırılması ve türlerine göre ayrımıdır. Türkiye'deki kolluk kuvvetlerinin çoğu Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığına bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Belediye zabıtası</span>

Belediye zabıtası, yerel yönetimlere bağlı kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması görevini yapan bir kolluk kuruluşudur. Genellikle önleyici kolluk olup, genel polisten daha az yetkiye sahiptir ve taşıyabildikleri ekipman sayısı daha kısıtlıdır.

Trafik zabıtası, trafik hizmetlerini yürütmektir. Trafik zabıtası karşılaştığı acil ve zorunlu durumlarda genel zabıta görevi yapmakla yetkilidir. Zorunlu görülen haller dışında genel zabıta görevi verilemez, araç gereç ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında kullanamaz.

<span class="mw-page-title-main">Arjantin Ulusal Jandarması</span>

Arjantin Ulusal Jandarması, Arjantin'in iç güvenlik ve sınır güvenliğinden sorunlu askerî bir kolluk teşkilatıdır. 28 Temmuz 1938 tarihinde Arjantin Ulusal Kongresi tarafından çıkartılan kanun kurulmuş olup ulusal savunma ve Ulusal güvenlik sisteminde ara kuvvet özelliği taşıyan askeri statülü güvenlik kuvvetidir.

Kolluk kuruluşu, ülkelerdeki rejime göre değişmekle birlikte; genel anlamda, bir devlette emniyet ve asayiş ile ilgili yasaları uygulamaktan sorumlu genellikle silahlı devlet kuruluşlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Emniyet Genel Müdürlüğü</span> Türk Polis Teşkilatı

Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) veya Türk Polis Teşkilatı, ilk kez 10 Nisan 1845 tarihinde kurulan, günümüzde Türkiye'deki tüm il ve ilçelerde örgütlenmiş iç güvenlikten sorumlu devlet teşkilatıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü şehirlerde görev yapmakta olup, sahillerde Sahil Güvenlik Komutanlığı, kırsallarda ise Jandarma Genel Komutanlığı sorumludur.

<span class="mw-page-title-main">Kolluk kuvveti</span> Toplumun bazı üyeleri tarafından yasanın uygulanması

Kolluk kuvveti, kanunları ihlal eden kişileri keşfederek, caydırarak, rehabilite ederek veya cezalandırarak kanunu uygulamak için organize bir şekilde hareket eden hükûmete bağlı kurumların faaliyetidir. Terim polisi, mahkemeleri ve düzeltmeleri kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Uzman jandarma</span> Türkiye Cumhuriyeti Jandarma Genel Komutanlığında görevli kolluk personeli

Uzman Jandarma, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanununa tabi, astsubay kadrolarında görev yapan, Uzman Jandarma Çavuştan Uzman Jandarma Sekizinci Kademeli Çavuşa kadar rütbelere haiz, Jandarma Okullar Komutanlığında Uzman Jandarma Okulunda 1 yıl süreyle eğitim görüp, nasıp tarihinden itibaren mecburi hizmet süresince istifa edemeyen, muvazzaf ve jandarma personelidir.

Romanya Jandarması, Romanya Devletinin özellikle yüksek riskli görevler tevdi edilen jandarma kuvvetidir. Romanya'daki iki kolluk kuvvetinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Jandarma (Burkina Faso)</span> Kolluk kuvveti

Ulusal Jandarma, Burkina Faso kolluk kuvvetlerine bağlı jandarma gücü. Görev ve faaliyetleri Fransa Ulusal Jandarma örgütüne göre düzenlenmiştir. Sloganı "Vatan, Hukuk ve Onur" dur

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Jandarma (Kamerun)</span>

Kamerun Ulusal Jandarması, Kamerun kolluk kuvvetlerine bağlı jandarma gücü. Görev ve faaliyetleri Fransa Ulusal Jandarma örgütüne göre düzenlenmiştir. Kamerun Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı olan Ulusal Jandarma örgütünün aklaşık 10.000 mensubu bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi</span> Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay, astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılayan askeri yükseköğretim kurumu

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA), Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay, astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın yapmak üzere, bünyesinde fakülte, enstitü, astsubay meslek yüksekokulları, eğitim ve araştırma merkezleri ile kurslar bulunan İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir askeri yükseköğretim kurumudur. Akademi, 31 Temmuz 2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 25 Temmuz 2016 tarih ve 669 sayılı KHK ile 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'na eklenen 13/A maddesine göre kurulmuştur. Jandarma Eğitim Komutanlığı ve Jandarma Okullar Komutanlığı'nın lağvedilmesiyle, söz konusu teşkillerin konuşlu bulunduğu Ankara Beytepe Yerleşkesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'nin kullanımına tahsis edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Belediye zabıtası (Türkiye)</span>

Belediye zabıtası, Türkiye'de belediyelere bağlı olarak belediye sınırları içerisinde kamusal bazı hizmetlerin yürütülmesi ve kontrolünü sağlamaktan sorumlu bir kolluk kuruluşudur. Zabıtalar aynı zamanda yeni kanunlarla birlikte büyükşehir belediyelerinde trafik zabıtası olarak yetkilerini kullanırlar. Özel bir amaç doğrultusunda güvenlik görevini yürüten zabıtalar bir özel kolluk kuvveti görevlisidirler.

<span class="mw-page-title-main">Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü</span> Adalet Bakanlığına bağlı cezaevi kurumu

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE), Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığına bağlı ceza infaz kurumları, denetimli serbestlik müdürlüklerinden sorumlu devlet kurumudur.