İçeriğe atla

Yıldız (Kırım Tatarca dergi)

Yıldız
KategorilerDergi, süreli yayın
İlk sayı1976
ÜlkeKırım
DilKırım Tatarca

Yıldız dergisi, Kırım Tatarca olarak yayımlanan siyaset, yazın (edebiyat) ve sanat dergisi.

Kırım Tatarlarının sürgün edildiği yıllarda Taşkent'te yayımlanmaya başlamıştır. Günümüzde Akmescit'te yayımlanır. Kırım Tatar milli kimliğinin Kırım toprakları üzerinde yeniden inşa edilmesi sürecinde yeri olan süreli yayınlardan birisidir.[1] Kırım Tatar dilinde yayımlanan tek akademik dergi olma özelliğini sürdürür.[1] Başyazarlığını 1997-2008 yılları arasında ünlü şair Şakir Selim yapmış, onun ölümünden sonra başyazarlık görevini Dilaver Osman üstlenmiştir.

Geçmiş

1976 yılında Taşkent'te bir almanak olarak yayına başladı.[2] 1980’e kadar yılda iki kere çıkmakta iken, derginin miladı sayılan 1980'den itibaren "siyasî, toplumsal ve sanatsal dergi" haline dönüştü ve iki ayda 4-5 bin tirajla yayımlandı. Nesir (düzyazı), şiir örnekleri, tarih, felsefe, dil, edebiyat incelemeleri, kitap tanıtma gibi bölümler içeriyordu. Kırım Tatarları'nın vatana dönüşünden sonra yayın hayatına Kırım'da devam etti. Kırım'daki ilk sayısı Ocak 1992’de basıldı.[3]

Baş editörlüğünü şair Çerkez Ali (1976-1979), yazar Şamil Alâdin (1980-1985), yazar Ayder Osman (1985-1998), şair Şakir Selim (1998-2008) yaptı. 2009 yılından baş editörlüğü şair Dilâver Osmanov üstlendi.[3] 2011 yılında 35. yaşını kutlayan dergi 2011 itibarıyla 300bin tirajla basılmakta idi.[4]

Kaynakça

  1. ^ a b Yolcu, Mehmet Ali; Aça Mehmet. "Kırım Tatar Kimliğini Yeniden İnşa Etme Çabalarında Süreli Yayınlar ve Kitaplarda Yer Alan Folklor Ürünlerinin Rolü (1991-2014)". Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi Yaz 2015. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2021. 
  2. ^ Işıktaş-Sava, Işılay. "18 Mayıs 1944 Sürgününden Günümüze Kırım Tatarcasının Durumu". Rumeli'de Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 2018 Özel Sayı 4 (Ağustos). 13 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2021. 
  3. ^ a b "Yıldız Dergisi 35 Yaşında". Kırım Haber Ajansı 26 Aralık 20211. 4 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2021. 
  4. ^ "Kırım Yıldız Dergisi 35 Yaşında". Trthaber.com 26 Aralık 2011. 4 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Kitap-lık, Yapı Kredi Yayınları (YKY) tarafından 1993 yılından itibaren çıkarılan edebiyat dergisi.

Yaşar Nabi Nayır, Türk şair, yazar ve yayıncıydı.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Ziya Ortaç</span> Türk yazar

Yusuf Ziyaettin Ortaç, Türk şair, yazar, edebiyat öğretmeni, yayımcı ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Tukay</span>

Abdullah Muhammed Arif oğlu Tukay veya Abdullah Tukay, Tatar halk şairi, yazar ve yayımcı.

Şakir Selim, Kırım Tatarı şair, yayımcı, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Bekir Çobanzade</span>

Bekir Çobanzade – Kırım Tatarı milli şair ve Türkolog.

Hisar, 1950-1980 yılları arasında Ankara'da yayınlanmış olan aylık fikir, edebiyat ve sanat dergisi.

<span class="mw-page-title-main">Saim Osman Karahan</span>

Saim Osman Karahan, Kırım Tatar dil bilgini ve yazar.

<i>Molla Nasreddin</i> Azerbeycanda yayımlanan karakitürcü dergi (1875-1908)

Molla Nasreddin, 20. yüzyıl başında Celil Memmedguluzade editörlüğünde Azerbaycan Türkçesi ile yayımlanan haftalık siyasi mizah dergisi.

Hanımlara Mahsus Gazete, İstanbul'da 1895-1906 yılları arasında yayımlanmış kadın dergisi.

Mehmet Niyazi Cemali, Rumen ve Kırım Tatarı şair, gazeteci, öğretmen, akademisyen ve etnik Tatar davasının aktivistiydi. Rus İmparatorluğu ve Kırım'da geçirdiği yaşamının bir parçası olan eserlerinin çoğunu Kırım Tatarcasında ve Osmanlı Türkçesinde yazmıştır. Niyazi, Kırım Tatar Diasporası ile Kırım arasındaki bağlantıyı sürdürmede önemli bir rol oynamış olmasından dolayı itibarlı bir konuma sahiptir.

Yeni Dünya, Kırım Tatarca yayınlanan gazete. 1918 yılında kurulup aralıklarla yayın hayatına devam eden gazete, yaklaşık 3.700 adet tiraja sahiptir ve Cuma günleri Simferopol'de yayınlanan haftalık bir gazetesidir.

<i>Alem-i Nisvan</i>

Alem-i Nisvan dünyadaki ilk Türk-Müslüman kadın dergisidir. "Kadınlar Dünyası" anlamına gelir. Arap alfabesini kullanarak Kırım Tatar dilinde 1906-1912 arasında Kırım'da basılmıştır. Baş Editörlüğünü, Şefika Gaspıralı (Gasprinskaya) (1886-1973) yapmıştır.

Tercüman 1883'ten 1918'e kadar Bahçesaray'da yayınlanan ve Rus İmparatorluğu'nda Türkçe konuşan nüfusunun basılı organı olan bir gazeteydi. Kurucu ve yayıncısı Kırım Tatar eğitimci İsmail Gaspıralı idi. Tercüman, 35 yıl boyunca yayınlanmış olan tarihteki ilk Kırım Tatar gazetesiydi.

İsmail Gaspıralı Kırım Tatar Kütüphanesi - Simferopol'de yer alan kütüphane.

İbrahim Niyazi Aslanoğlu, Türk derlemeci, halk kültürü araştırmacısı, yayıncı, yazar ve öğretmendir.

Kırım Tatar edebiyatı eserlerinin en eskileri, Altın Orda döneminde, altın çağı ise Kırım Hanlığı döneminde verilmiştir.

Stern Bertelsmann'ın bir yan kuruluşu olan Gruner + Jahr tarafından Hamburg, Almanya'da yayınlanan resimli, geniş ölçüde sol-liberal, haftalık güncel olaylar dergisidir. Kurucusu Henri Nannen'in editörlüğünde (1948–1980), 1,5 ile 1,8 milyon arasında bir tiraj elde etti ve bu, kendi türünde bir dergi için Avrupa'nın en büyük satış rakamıdır.

Dilaver İbrahimoviç Osmanov - Kırım Tatar kökenli Sovyet ve Ukraynalı şair ve yayıncı. "Yıldız" dergisinin Genel Yayın Yönetmeni. Tataristan Cumhuriyeti Yazarlar Birliği (1993), Ukrayna Ulusal Gazeteciler Birliği ve Ukrayna Tiyatro Çalışanları Ulusal Birliği üyesi. Tataristan Cumhuriyeti Onur Sanatçısı (2003) ve Kırım Özerk Cumhuriyeti Onur Sanatçısı (2010). KIPU'da öğretim üyesi ve Kanditat. Kırım Tatarcası ve Rusça yazıyor.

Yönelişler, 1981 yılında Ebubekir Eroğlu, Ahmet Yücel ve Adnan Tekşen tarafından İstanbul'da kurulan aylık sanat ve kültür dergisi. 1981-1990 yılları arasında toplam 53 sayısı çıkmıştır.