İçeriğe atla

Yusuf bin Abdullah el-İbrahim

Yusuf bin Abdullah El Ibrahim Arapçaيوسف بن عبد الله الإبراهيم (1845 Kuveyt - 1 Ocak 1906 tahminen Hail) yerel bir ileri gelen ve çok zengin bir inci ve hurma tüccarıydı. Kuveyt Şehri'nde doğdu ve orada büyüdü. Çevresinde birçok mülkü ve büyük meyve bahçeleri vardı. Ailesinin bir kısmıyla birlikte yaşadığı Basra eyaletinin El-Dora köyünde, sonrasında yaptığı ticareti serveti ve yetenekleri ile Kuveyt hükümdarı Muhammed bin Sabah'ın kayınbiraderi aynı zamanda yakın danışmanı ve emirlikte ikinci adam, emirin iktidarının arkasındaki en büyük güç olacak kadar yükseldi. Özellikle Muhammed bin Sabah'ın zayıf yönetimi de bunda etkili olmuştur.

Daha sonra Kuveyt, Basra'da ve Basra Körfezi tarihi üzerinde tarihin akışını etkileyecek kadar büyük siyasi nüfuza sahip oldu. Kendisi Osmanlı İmparatorluğu'na taraftı ve siyasi nüfuzu ile Kuveyt yönetiminde çok çeşitli entrikalar çevirdi özellikle Muhammed bin Sabah'ın rakibi olarak gördüğü kardeşlerine karşı bunlardan biri de ve en önemlisi Mübarek el Sabah'a karşı onu uzaklaştırmak için çeşitli oyunlar tertip etti.Siyasi entrikalarının arkasında Osmanlı'nın bir gün Kuveyt'e el koyması ve onu Kuveyt Şeyhi yapması düşüncesinin olduğu da ileri sürülmektedir.[1] Bununla birlikte Kuveyt seyhi ile birlikte izlediği yönlendirdiği Türk yanlısı politikaları Arap milliyetçisi halktaki belli kesimin tepkisini toplamıştır.Bu kesimi de yanına alarak 1896'da Mübarek, bir suikast ve baskın planıyla kardeşini öldürüp tahta çıktı; Yusuf'u da yakalayıp öldürmek veya hapse atmak istedi fakat Yusuf, Mübarek ve adamlarının elinden kurtulmayı başardı. Mübarek El-Sabah'ın yönetimine karşı çıktı ve Kuveyt yönetiminin Muhammed bin Sabah El-Sabah ve Cerrah bin Sabah El-Sabah'ın oğullarına verilmesini istedi. Kuveyt'e müdahale etme ve siyasi haritasını yeniden çizme yetkisine sahipti.Defa kere Osmanlı ve Reşidileri Kuveyt'e saldırmaları için kışkırttı, çesitli yerlere mektuplar yazdı, Reşidilere maddi destekte sağladı ve Sarif Muharebesi'nde bu yönden kilit rol oynadı. 1906'da ölene kadar Mübarek'in en çekindiği kişi kendisiydi.Kimi kaynaklar Mübarek'in üvey kardeşini öldürmesine Yusuf nedeniyle hak vermekte ve öldurmese Yusuf tarafından ekarte edileceğini iddia etmektedir.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b H.R.P. Dickson (2015), "How Mubarak al Subah Won His Throne", The Arab of the Desert (RLE Saudi Arabia): A Glimpse into Badawin Life in Kuwait and Saudi Arabia, Routledge, 20 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 22 Aralık 2023 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Suudi Arabistan</span> Orta Doğuda yer alan bir ülke

Suudi Arabistan veya Suudistan ya da resmî adıyla Suudi Arabistan Krallığı, Arap Yarımadası'nda bulunan en büyük ülkedir. Kuzeybatı'da Ürdün, kuzey ve kuzeydoğu'da Irak, doğuda Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri, güneydoğuda Umman, güneyde Yemen, kuzeydoğusunda Basra Körfezi ve batısında Kızıldeniz ile çevrilidir. Buraya iki kutsal caminin arazisi de denir; çünkü İslam'a göre iki kutsal şehir olan Mekke ve Medine bu ülkededir. Suudi Arabistan, Orta Doğu'daki bütün körfez ülkelerinde olduğu gibi hızla gelişmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Körfez Savaşı</span> 1990-1991 yılları arasında Irak ile 42 ülkeden oluşan koalisyon arasında yaşanan çatışma

Körfez Savaşı veya Birinci Körfez Savaşı, kod adı Çöl Fırtınası Harekâtı 2 Ağustos 1990'da Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesiyle başlayan krizin sonucunda, ABD öncülüğünde, Birleşik Krallık, Fransa, Suudi Arabistan, Suriye, Mısır'ın da aralarında bulunduğu 37 ülkenin dahil olduğu koalisyon gücünün Irak'a karşı düzenlediği askerî harekât.

<span class="mw-page-title-main">Kuveyt</span> Arap Yarımadasının kuzeydoğusundaki bir ülke

Kuveyt, resmî adıyla Kuveyt Devleti, Arap Yarımadası'nın kuzeydoğusunda, Basra Körfezi kıyısında yer alan ülkedir. Kuzeyde Irak ve güneyde Suudi Arabistan ile komşudur. Ülkenin ismi, Arapçada "su kenarındaki kale" anlamına gelen akwat kelimesinden gelmektedir. Yüzölçümü 17.818 km² olan ülkenin nüfusu 2020 tahminiyle yaklaşık 2,9 milyondur.

Şeyh Muhammed bin Sabah el-Sabah Paşa Kuveyt'in Es-Sabah ailesinden hizmet veren altıncı Şeyhiydi. Şeyh Muhammed Paşa Mayıs 1892 – 17 Mayıs 1896 tarihleri arası ülkesinin basındaydı ve Osmanlı Sultanı tarafından Paşa ilan edilmişti. Şeyh Muhammed Paşa Kuveyt'in dördüncü Şeyhi olan II. Sabah es-Sabah'ın ikinci evladıydı ve ölümü sonrası üvey kardeşi II. Abdullah es-Sabah'ın yerine geçmişti. Şeyh Muhammed Paşa hareminde kardeşi Mübarek el-Sabah tarafından öldürülmüştü.

<span class="mw-page-title-main">Mübarek es-Sabah</span>

Şeyh Mübarek Bin Sabah Es-Sabah Paşa Mayıs 18 1896 – 28 Kasım 1915 tarihleri arası Kuveyt Şeyhi olarak hizmet verdi. Kardeşi Muhammed es-Sabah'ı öldürdükten sonra Şeyh olan Mübarek, Kuveyt'in yedinci Şeyhiydi. Aynı zamanda Mübarek ondan sonra gelen ve Kuveyt'in iki önemli Şeyhlerinden kabul edilen II. Cabir es-Sabah ve Salim el-Mübarek es-Sabah'ın babasıydı. Bu iki kardeş sonradan Es-Sabah ailesinin Al-Cabir ve Al-Salim dalları yarattı.

<span class="mw-page-title-main">Necid Emirliği</span>

Necid Emirliği veya İkinci Suudi Devleti 19. yüzyılın başları ile sonlarında, 1818 ve 1891 yılları arasında var olan ikinci Suudi devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Lahsa Seferi (1550-51)</span>

Lahsa Seferi, 1550-51 yıllarında Basra Körfezi çıkışını tutan Portekiz İmparatorluğu'nu bölgeden atma hedefine yönelik stratejik bir hamle olarak Arap Yarımadası'nın doğu kıyılarının Osmanlı İmparatorluğu tarafından ele geçirilerek doğrudan Türk idaresine alınışı.

<span class="mw-page-title-main">İbn Suud</span> Suudi Arabistanın kurucusu ve ilk kralı

Abdülaziz bin Abdurrahman bin Faysal Âl-i Suud veya bilinen adıyla İbn Suud, Suudi Arabistan'nın kurucusu ve ilk kralı. Abdurrahman bin Faysal ile Sare bint Ahmed es-Sudeyri'nin oğlu olarak Riyad'ın yüksek taraflarındaki Necid bölgesinde doğan Abdülaziz 1953'te Taif kentinde öldü.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Arabistanı</span>

Osmanlı Arabistanı, Arap Yarımadası'nın 1517-1918 yılları arasında Osmanlılar tarafından yönetildiği dönemdir. Osmanlı'nın bu bölgedeki kontrol gücü, 4 asır boyunca devlet otoritesinin gücüyle orantılı olarak değişmiştir.

Suudi Arabistan'ın birleşmesi 1902 ve 1932 yılları arasında İbni Suud'un liderliğinde günümüzdeki Suudi Arabistan Krallığının Arap Yarımadasında bulunan çeşitli kabile, emirlik ve krallıklarla birlikte Arap Yarımadasının büyük bir kısmını ele geçirdiği askeri ve politik süreç.

<span class="mw-page-title-main">Hicaz Krallığı</span> Orta Doğuda Hicaz bölgesinde hüküm sürmüş bir devlet

Hicaz Haşimi Krallığı, Orta Doğu'da Hicaz bölgesinde Haşimi Hanedanlığı tarafından yönetilmiş bir devletti. Arap İsyanı esnasında Mekke Şerifi Hüseyin'in Osmanlı ordusunu Arabistan Yarımadası'ndan sürmek için Britanya İmparatorluğu güçleri ile ittifak içinde mücadele etmesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu I. Dünya Savaşı'nda Britanya İmparatorluğu'na yenilerek, bölgeyi tamamen kaybetmiş ve Hicaz millî bağımsızlığını kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Seyyid Talip Bey</span> Iraklı siyasetçi

Seyyid Talip Bey ya da Talib bin Recep bin Muhammed Seyyid bin Talip el-Nakib el-Refa'i Arap siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Lahsa Seferi (1871)</span> Osmanlı İmparatorluğunun Nejd Emirliğine karşı harekatı

Lahsa Seferi ya da Ahsa Seferi, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1551-1670 arasında egemenliği altında bulunan Doğu Arabistan'ın El-Ahsa bölgesini yeniden ele geçirmek amacıyla icra ettiği askerî harekât.

<span class="mw-page-title-main">Riyad Muharebesi</span>

Riyad Muharebesi Reşidi ile Suudi güçleri arasında Birleşme Savaşı sırasında yaşanan küçük çaplı ama önemli bir muharebedir. Bu muharebe 13 Ocak 1902'de bugünkü Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Masmak Kalesi'nde meydana geldi.

<span class="mw-page-title-main">Sarif Muharebesi</span>

El-Sarif Muharebesi, 17 Mart 1901'de Kuveyt Emirliği ile Cebel Şammar Emirliği arasında Bureyde'nin kuzeydoğusundaki El-Sarif'te gerçekleşen muharebedir. Muharebe, Abdulaziz El-Mitab El-Reşid komutasındaki Cebel Şammar'ın zaferiyle sona erdi.

Kuveyt-Reşidi savaşı Kuveyt Şeyhliği ile Cebel Şammar Emirliği arasında 1900'den 1901'e kadar süren bir çatışmaydı. Aralık 1900'ün ortalarında başladı, Muharebeler önce sınır çatışmaları ve Cebel Şammar Emirliği'nin Kuveyt'e girmeye çalışması ile başladı, ancak bu saldırılar püskürtüldü, ardından Kuveyt Emiri Mübarek es-Sabah çeşitli İbn Reşid'e düşman aşiret ve emirleri biraraya getirerek Orta Arabistan'a büyük bir ordu ile harekât başlattı. Kuveytlilerin Şubat 1901'in sonlarına doğru Necid'e girmesi, ve 11 Mart'a kadar Uneyze, Bureyde ve El Zülfi'yi ele geçirmesiyle başlangıçta ılımlı bir başarı elde etti. Riyad'ın büyük bir kısmı da ele geçirildi ve buradan Kuveytliler Hail üzerine yürümeye çalıştı, ve 11 Mart'ta Kuveytliler Hail civarında olduğu düşünülen Cebel Şammar emirini takibe başladı. Ancak Kuveyt'in başarısı 17 Mart 1901'de tersine döndü ve sayıca fazla olmasına karşın Kuveyt ordusu Sarif Muharebesi'nde ağır bir yenilgiye uğradı. Bu yenilgiyi duyan İbn Suud, Riyad'daki Masmak Kalesindeki kuşatmayı kaldırıp hızla Kuveyt'e çekildi, ve Kuveyt emiri de aynı yolu izleyerek 31 Mart'ta Kuveyt'e vardı. Cebel Şammar emiri Abdülaziz bin Mitab el-Reşid, El Cehre'yi kuşatarak bu zaferi takip etmeye çalıştı, ancak 2-3 hafta boyunca El Cehre'yi ele geçiremedikten sonra Kuveyt'in dışına çekildi.

İngiliz-Kuveyt 1899 Anlaşması, Britanya İmparatorluğu ile Kuveyt Şeyhliği arasında 23 Ocak 1899 tarihinde imzalanan gizli bir anlaşmadır. Anlaşma hükümlerine göre İngiltere, yabancı güçlerin Şeyhliğe erişimini kısıtlama ve iç işlerini düzenleme karşılığında Kuveyt'in toprak bütünlüğünü korumayı taahhüt etti.

<span class="mw-page-title-main">Abdülaziz bin Mitab el-Reşid</span>

Abdülaziz bin Mitab el-Reşid, bilinen adıyla İbn Reşid, 1897'den 1906'ya kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun Arabistan'daki vasalı konumundaki Cebel Şammar Emiri.

Rakhima veya el-Rakhima Muharebesi, Kuveyt kuvvetleri tarafından 1901 yılında Kuveyt'in kuzeybatısındaki el-Rakhima bölgesinde Cebel Şammar (Hail-Reşidi) hükümdarına bağlık Şammar aşireti kuvvetlerine karşı yapılan ani baskın şeklinde gerçekleşen bir muharebedir.

<span class="mw-page-title-main">II. Abdülhamid dönemi Osmanlı tarihi (1897-1903)</span> 1897-1903 yılları arasında Osmanlı tarihi

Bu madde II. Abdulhamid'in 1881-1897 yılları arasındaki padişahlığında Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan tarihi olayları ele almaktadır.