İçeriğe atla

Yurungkaş Nehri

Yurungkaş Nehri
Yorungkax He
Konum
Ülke(ler)Çin Çin
Genel bilgiler
KaynakKunlun Dağları
AğızHotan Nehri
Uzunluk400 km
Havza alanı14.575 km²

Yurungkaş Nehri veya Yorungkax (Çince: 白玉河; pinyin: Báiyù Hé), güney Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde bir nehirdir.

Hakkında

Yurungkaş Nehri, Kurum Dağlarından denizden 5316 metre yükseklikte konumlanan Togatax[1] (T'u-ko-t'a-shih) yakınlarında doğar. Nehir 200 kilometreden daha az doğuya doğru, sonra kuzeye ve daha sonra tekrar 200 kilometre Hotan şehrinden önce, Hotanın kuzeyinden Taklamakan Çölüne akar ve burada sularını kaybeder, onun mevsimlik yatağı Koşlaş (K'uo-shih-la-shih)[2] yakınında Karakaş Nehri ile birleşir.

Nehir yatağında sık sık bulunan beyaz yeşim (Uygurca: قاشتاش Kaştaş; Çince: 玉; ) taşından dolayı, nehre beyaz yeşim adı da verilir. Beyaz Yeşim (Yurungkaş) ve Kara Yeşim (Karakaş) nehirleri birleşerek Hotan Nehrini oluştururlar.

Kaşgarlı Mahmud, Türk Dili'nin en eski ve değerli sözlüklerinden Divân-ı Lügati't-Türk'te;

"... Birine ارنك قاش اكوز Ürünğ kaş öküz" denir. temiz beyaz taş burada bulunur; dere, adını bu taştan almıştır."[3] şeklinde tanımlamıştır.

Kaynakça

  1. ^ Togatax, China Page 15 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
  2. ^ Koxlax, China Page 7 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
  3. ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt III, sayfa 152.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yeşim (taş)</span>

Yeşim, yüzyıllar boyunca mücevherat ve küçük heykel yapımında kullanılmış, en çok yeşil renkte bulunan sert, kıymetli taş. En kıymetlileri zümrüt yeşimi ve Burma yeşimidir.

<span class="mw-page-title-main">Hotan (şehir)</span> Sincan Uygur Özerk Bölgesi, Çinde bir şehir

Hotan (şehir), Çin'e bağlı Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güney batısında İpek Yolu'nun Taklamakan güney güzergâhı üzerinde yer alan tarihi bir vaha şehridir.

<span class="mw-page-title-main">İli Nehri</span>

İli,, Orta Asya'da Kazakistan ve Uygur Özerk Bölgesi'nin batı bölümlerinden geçen bir nehirdir. 815 kilometresi Kazakistan sınırlarında olmak üzere, toplam 1439 kilometre uzunluğundadır.

<span class="mw-page-title-main">İrtiş</span> Asyada bir nehir

İrtiş Irmağı, Sibirya'da bir nehir, ana kaynağı Obi Nehri'dir. İrtiş ismi Beyaz anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Atuş</span>

Atuş İlçesi,, Sincan Uygur Özerk Bölgesinde Kızılsu Kırgız Özerk İli'nde bir şehir. Bu bölge 15.509 km² ve toplam nüfusu yaklaşık 200.000 (2002) kişidir. Şehir yıllık ortalama sıcaklığı 12 ℃, ortalama yağış 80 milimetredir.

<span class="mw-page-title-main">Tarım Nehri</span>

Tarım Nehri, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde ortalama 2.030 km uzunluğunda bir nehir.

<span class="mw-page-title-main">Kumul (şehir)</span>

Kumul (şehir) Çin Halk Cumhuriyetinde Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde İpek Yolu'nun Taklamakan kuzeydoğu güzergâhı üzerinde yer alan tarihi bir vaha şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Gulca</span>

Gulca ya da Çince ismiyle Yining, Sincan Uygur Özerk Bölgesi içinde İli Kazak Özerk İlinde Çin Halk Cumhuriyeti'nde bir şehirdir. Gulca İli Kazak Özerk İli'nin başkenti, İli Nehri'nin sağ kıyısında bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Akto İlçesi</span>

Akto İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin batısında, Kızılsu Kırgız Özerk İli'ne bağlı bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Dörbiljin İlçesi</span>

Dörbiljin İlçesi,, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinin kuzeyinde Tarbagatay İli toprakları içinde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Hoşut İlçesi</span>

Hoşut İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinde, Bayangolin Moğol Özerk İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Çerçen İlçesi</span>

Çerçen İlçesi, Çin Sincan Uygur Özerk Bölgesinin güneyinde, Bayangolin Moğol Özerk İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Taşkurgan Tacik Özerk İlçesi</span>

Taşkurgan Tacik Özerk İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin batısında, Kaşgar İli'inde bir "Tacik" özerk ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Toksu İlçesi</span>

Toksu İlçesi,, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeyinde, Aksu İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Uçturfan İlçesi</span> Çinin Sincan Uygur Özerk Bölgesinde bir ilçe

Uçturfan İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeyinde, Kırgızistan'a komşu, Aksu iline bağlı bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Hotan İlçesi</span>

Hotan İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde, Hotan İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Çira İlçesi</span> İlçe

Çira İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde, Hotan İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Karakaş İlçesi</span>

Karakaş İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde, Hotan İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Hotan Nehri</span>

Hotan Nehri veya Ho-t’ien Nehri, Beyaz Yeşim (Yurungkaş) ve Kara Yeşim (Karakaş) nehirlerinin birleşmesi ile oluşur ki kuzey Kunlun Dağlarından kuzey Çindeki Taklamakan Çölüne doğru akar. İki nehir çölün ortasında, ortalama 145 km Hotan şehrinin kuzeyinde birleşir. Nehir sonra 290 kilometre çölün içinden kuzeye doğru akar ve Tarım Nehrine sularını boşaltır. Dağlarda eriyen kar sularıyla beslenen nehir, yaz aylarında tamamen kurur. Tarım Havzasında su ileten tek Hotan nehir yatağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karakaş Nehri</span>

Karakaş Nehri veya Karakax, Karakurum Dağlarından doğan, güney Sincan Uygur Özerk Bölgesinde bir nehirdir.