İçeriğe atla

Yuri Dolgoruki

Yuri Dolgoruki
Yuri Dolgorukiy'in portresi
Vladimir-Suzdal knezi
Hüküm süresi1108/1125 - 1157
Sonra gelenAndrey Bogolyubski
Kiev Knezi
Hüküm süresi1149–1151
Önce gelenII. İzyaslav
Sonra gelenII. İzyaslav
Kiev Knezi
Hüküm süresi1155-1157
Önce gelenIII. İzyaslav
Sonra gelenIII. İzyaslav
Doğum1190'lar
Ölüm15 Mayıs 1157
Kiev
Eş(ler)iEyyub Han'ın kızı
Konstantinopolisli Elena
Çocuk(lar)ıRostislav
Andrey Bogolyubski
Gleb
Mihayll
III. Vsevolod
HanedanMonomakoviçi (doğum)
Yurievichi (kurucusu)
BabasıII. Vladimir Monomah
AnnesiGytha of Wessex veya Yefimia

Yuri Vladimirovich (Rusça: Юрий Владимирович; Romanize:Yury Vladimirovich; Eski Doğu Slavcası:Гюрьги, Дюрьги Romanize: Gyurgi, Dyurgi), yaygın olarak Yuri Dolgorukiy veya Uzun Kol (Rusça: Юрий Долгорукий). Rostov'un (daha sonra Vladimir-Suzdal olarak adlandırılacaktır) kuzey bölgesinde hüküm süren ilk Rurikid prensidir. Rostov-Suzdal'daki toprak sahibi boyar sınıfının ayrıcalıklarını başarıyla sınırlamasıyla tanınan Yuri, Kiev Rus prensliğini erken modern Moskova'ya dönüşecek bağımsız bir güce dönüştürmüştür.[1] Günümüzde Moskova'da şehrin kurucusu olarak onuruna yapılmış anıtsal bir heykel bulunmaktadır.

Hayatı

Doğumu

Yuri, II. Vladimir Monomah'ın altıncı oğluydu. Bazı kronikler abisi Vyaçeslav'ın Ben senden çok daha yaşlıyım; sen doğduğunda ben zaten sakallıydım." dediğini anlatır. Bu kronikler Vyaçeslav'ın 1083'te doğduğu düşünülürse Yuri'nin doğumu için 1099/1100 yıllarını verir. Ancak İlk Vakayiname onun ilk evliliğini 1108'de kaydeder. Bazı araştırmacılar bu vakayinameye dayanarak doğum yılını 1099'dan öncesinde doğduğunu söyler

Suzdal knezi olma

Babası onu 1108'de Rostov-Suzdal'a knez olarak gönderdi. 1121'de Rostov boyarlarıyla anlaşmazlığa düştü. Bu yüzden başkenti Suzdal'a taşıdı. Orada birçok kale inşa etti.

Kiev knezi olma ve ölümü

Abisi Mstislav 1132'de öldü. Daha sonra Kiev tahtına geçmek için Kiev knezine ve abisi II. Yaropolk'a savaş ilan etti. Daha sonra oğlu Rostislav'ı Novgorod tahtına çıkardı. 1149'da Kiev knezi oldu. 1151'de yeğeni II. İzyaslav tarafından Kiev'den kovuldu. Daha sonrasında ise 1155'te Kiev'i geri almayı başardı. 1157'de öldü.

Evlilikleri ve çocukları

Yuri iki kez evlenmiştir. İlk Vakayiname onun ilk karısının Kıpçak hanı Eyyub Han'ın kızı olarak belirtir. İkinci eşi Elena kendisinden ölümünden Konstantinopolis'e taşınmıştır.

Aşağıdaki çocukların anneleri genellikle ilk karısı olarak verilir.

  • Rostislav (1151'de öldü): Novgorod ve Pereyaslav kneziydi.
  • İvan (1147'de öldü): Kursk kneziydi.
  • Olga: Haliç prensi Yaroslav Osmomysl ile evlendi.
  • Andrey Bogolyubski (1175'te öldü): 1157-1175 yılları arasında Vladimir-Suzdal kneziydi.
  • Elena: Novhorod-Siverskyi knezi Oleg Svyataslaviç ile evlendi.
  • Mariya
  • Boris (1159'da öldü): Turov kneziydi.
  • Gleb (1171'de öldü): 1169-1171 yılları arasında Kiev kneziydi.

Aşağıdaki çocukların anneleri ise ikinci karısı olarak verilir.

Kaynakça

  1. ^ The Tsardom of Muscovy. Price, Robert F. tarafından çevrildi. ABD: Academic International Press. 1986. ss. ix-x. ISBN 9780875690902. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Rusya</span> Doğu Avrupa ve Kuzey Asyada yer alan bir ülke

Rusya,

<span class="mw-page-title-main">Peçenekler</span> Batı Sibirya kökenli Türkî göçebe etno grup

Peçenekler veya Beçenekler, Göktürk Devleti'nin yıkılmasıyla birlikte ana yurtları olan Batı Sibirya'dan ayrılarak geldikleri Volga ve Ural Nehri arasındaki bölgeyi merkez edip oradan da Kuzey Kafkasya, Karadeniz, Doğu Avrupa ve Balkanlar'a akınlar düzenleyen göçebe Türk halkı.

<span class="mw-page-title-main">Altın Orda Devleti</span> Türk-Moğol hanlığı

Altın Orda, Altın Ordu Devleti, Uluğ Ulus veya Kıpçak Hanlığı bir Türk hanlığıdır. Cengiz Han ölmeden önce topraklarını oğulları arasında paylaştırmış ve Seyhun Irmağı ile Balkaş Gölü'nün batısındaki yerleri büyük oğlu Cuci Han'a vermişti. Cuci Han'ın küçük oğlu Batu Han, batıya doğru giriştiği seferlerle bu toprakları genişletti. Cuci'nin toprakları sonradan Batu Han ile ağabeyi Orda Han arasında paylaşıldı. Balkaş ile Aral gölleri arasındaki ve Seyhun Irmağı'nın güneyindeki yerler Orda'ya verildi. Harezm ve yeni alınan topraklarsa Batu'nun yönetimine bırakıldı. Orda'nın yönetimindeki doğu bölgesine Ak Orda, Batu'un yönetimindeki batı bölgesine de Gök Orda adı verildi. Gök Orda sonradan Altın Orda olarak adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Türk tarihi</span> Türk topluluklarının ortak tarihi

Türk tarihi, günümüzdeki Türk halklarının ve yabancı halkların arasında Türk dilini konuşmuş olan Türk topluluklarının ortak tarihidir. Göktürklerden önce var olmuş Türk dili konuşan topluluklar bazı tarihçiler tarafından, Türk tâbiri yerine Ön Türk tabiri ile anılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Rus hükümdarları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Rus hükümdarları listesi; Kiev Knezliği, Vladimir-Suzdal Knezliği, Moskova Knezliği, Rusya Çarlığı ve Rus İmparatorluğu'nun hükümdarlarını içeren bir liste maddesidir. Bu listedeki hükümdarlar değişik dönemlerde Knez, Veliki Knez, Çar sonra da İmparator unvanıyla anılmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Batu Han</span> Cengiz Hanın en büyük oğlu olan Cucinin oğlu

Batu, Cengiz Han'ın en büyük oğlu olan Cuci'nin oğludur. Moğol İmparatorluğu'na bağlı Altın Orda'nın kurucusudur. 1240 - 1255 yılları arasında Altın Orda Devleti'ni yönetmiştir. Lehistan ve Macaristan ordularını yendikten sonra kurduğu devlet Rus toprakları ve Kafkaslarda 250 yıl egemen olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">I. Yaroslav (Kiev büyük knezi)</span>

I. Yaroslav, 1019-1054 arasında Kiev büyük prensi. Novgorodluların ve Vikinglerin desteğiyle ağabeyini yenilgiye uğrattıktan sonra bir dizi sefere çıkarak Kiev Prensliği'ni güçlendirdi. Polonyalılardan Galiçya'yı geri aldı. Peçenek saldırılarını durdurdu (1036), Litvanya, Estonya ve Fin kabilelerine boyun eğdirdi. Ama 1043'te Konstantinopolis'e (İstanbul) düzenlediği sefer başarısızlıkla sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Moskova Knezliği</span>

Moskova Knezliği ya da Moskova Dukalığı, Rusya toprakları içerisinde kurulmuş Moskova merkezli devlettir. Başlangıçta Altın Orda Devleti'ne bağlı olan Moskova Prensliği Vladimir-Suzdal Knezliği'nin halefi olup 1340-1547 yılları arasında hüküm sürmüştür. Çar III. İvan'ın reformları ile knezlik gelişmiş ve Rusya Çarlığı adını almıştır. Çar olarak bilinen ilk hükümdar IV. İvan olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hazar Kağanlığı</span> Musevi Türk devleti

Hazar Kağanlığı ya da kısaca Hazarlar, 7. ve 11. yüzyıllar arasında; Hazar Denizi'nin çevresinde; Van Gölü'nden, Karadeniz kıyılarından, Kiev'e; Aral Gölü'nden, Macaristan'a kadar olan geniş topraklarda hüküm sürmüş, Doğu Avrupa'da yerleşik bir Türk devletidir. Hazar kelimesi, gez(mek) anlamına gelen kaz- kökünden türemiştir. Ka-zar; gezer yani serbest dolaşan, bir yere bağlı olmayan anlamına gelmektedir. Hudūd al-'Ālam adlı esere göre, Hazar kağanları Ansa' sülalesindendir ve Orta Asya'dan gelmişlerdir. Hazarların bir süre Büyük Hun Devleti'ne bağlı kavimler arasında bulunmuş olmaları ihtimali vardır. 586'dan sonraki Bizans kaynaklarında Hazarlar, "Türkler" olarak geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Galiçya-Volhinya Krallığı</span>

Galiçya-Volhinya Prensliği ya da, 1253'ten itibaren, Galiçya-Volhinya Krallığı, 1199'dan 1349'a kadar, Doğu Avrupa'nın Galiçya ve Volhynia bölgelerinde Altın Orda'nın bir vasalı olarak varlığını sürdürmüş, Orta Çağ devleti. Toprakları ağırlıklı olarak günümüzde Ukrayna'yı ve Belarus, Polonya, Litvanya'nın ufak parçalarını içerir. Novgorod ve Vladimir-Suzdal ile birlikte, Kiev Rus'unun çöküşünden çıkan en önemli üç güçten biriydi. Ana dili, modern Doğu Slav dillerinin öncülü olan Eski Doğu Slav diliydi ve resmi dini Doğu Ortodoksluğu idi.

Bu sayfa yıl maddelerini listeler.

<span class="mw-page-title-main">II. Vladimir Monomah</span>

II. Vladimir Monomah - 1113 yılından 1125 yılına kadar hüküm süren Rus Knezi. Annesi Bizans imparatoru IX. Konstantinos Monomah'ın bir akrabasıydı. Bu yüzden Vladimir'e "Monomah" adı verilmişti. Doğu Ortodoks Kilisesi'nde bir aziz olarak kabul edilir ve 6 Mayıs'ta kutlanır.

<span class="mw-page-title-main">Veche</span>

Veche, eski ve Orta Çağ Rusya'sında ve erken bir feodal toplumda yani devlet iktidarının oluşumundan önce Slav kökenli tüm halklar arasında sosyal, politik ve kültürel yaşamla ilgili kararların alındığı, ortak meseleleri tartışıldığı ve doğrudan acil sorunları ele alındığı bir meclistir.

<span class="mw-page-title-main">Zalesye</span>

Zalesye veya Opolye, Rusya'nın tarihi bir bölgesidir. Bölge; Vladimir Oblastı'nın batı kısımları, Moskova Oblastı'nın kuzey-doğusu ve Yaroslavl Oblastı'nın güneyinden oluşmaktaydı. Vladimir-Suzdal Knezliği'nin çekirdeği olan bu bölge, Rus devletinin gelişmesinde hayati bir rol oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Andrey Bogolyubski</span> Rus knez ve aziz

Andrey Bogolyubskiy, Rus knez ve aziz. 1157'den 1174'e kadar Vladimir-Suzdal Kneziydi. 1164 yılında Volga Bulgarları'na saldırdı ve zafer kazandı ama oğlu savaşta öldürüldü. 1169'da birlikleri Kiev'ı yağmaladı. Bu yağma sonrası büyük knez unvanı aldı. Ancak Kiev yerine Vladimir'i merkez yaptı. Vladimir şehri Moskova Knezliği Rusya'ya egemen olana kadar merkez olarak kaldı. Kardeşi Gleb'i Kiev knezi olarak atadı. Gleb'in 1171'de ölümünün ardından Kiev'deki kontrolünü devam ettirmek için iki yıllık bir savaş başlattı ve yenildi. 1172'de Novgorod tahtına oğlunu çıkardı. Boyarların siyasi gücünü sınırlamaya çalıştığı için 1174'te öldürüldü. 1702'de Rus Ortodoks Kilisesi tarafından kutsandı.

<span class="mw-page-title-main">I. Mstislav (Kiev Büyük Knezi)</span>

I. Mstislav Vladimiroviç Monomah, aynı zamanda Büyük Mstislav olarak da bilinir, 1125 ile 1132 yılları arası Kiev Büyük Prensidir, Wessex'li Gytha ile II. Vladimir Monomah'ın en büyük oğludur. Büyükbabası İngiltere Kralı Harold Godwinson'a atıfta bulunmak için İskandinav Destanlarında Harald adı altında belirgin bir şekilde yer alır. Theodore, Mstislav'ın Hristiyan adıdır.

Wessex'li Gytha İngiltere'nin son Anglo-Sakson kralı Harold Godwinson ve eşi Güzel Edith'in birkaç kızından birisidir. II. Vladimir Monomah ile evlenen Gytha, Kiev Ruslarının prensesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">I. Valdemar</span> Danimarka kralı

I. Valdemar Knudsen, Büyük Valdemar olarak da bilinir. 1154'ten 1182'deki ölümüne kadar Danimarka Kralıdır. Kral I. Valdemar'ın hükümdarlığı, oğlu Kral II. Valdemar'ın yönetimi altında Orta Çağ zirvesine ulaşan Danimarka'nın yükselişine tanık olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">II. Géza</span> Macaristan ve Hırvatistan Kralı (1130-1162)

II. Géza, 1141'den 1162'ye kadar Macaristan ve Hırvatistan Kralıydı. Kör Béla ve eşi Sırbistanlı Helena'nın en büyük oğluydu. Babası öldüğünde Géza henüz çocuktu ve annesi ve erkek kardeşi Beloš'un vesayeti altında ülkeyi yönetmeye başladı. Tahtın taliplisi Boris Kalamanos, Kör Béla'nın hükümdarlığı sırasında Macaristan'ı ele geçirmiş ve 1146'nın başlarında Alman paralı askerlerinin yardımıyla Pressburg'u geçici olarak ele geçirdi. Misilleme olarak aynı yıl reşit olan Géza, Avusturya'yı işgal etti ve Fischa Muharebesi'nde Avusturya Uçbeyi Heinrich Jasomirgott'u bozguna uğratmıştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Vsevolod</span>

I. Vsevolod Yaroslaviç 1078'den 1093'teki ölümüne kadar Kiev Büyük kneziydi.