İçeriğe atla

Yunanistan Holokost Müzesi

Müzenin inşa alanı

Yunanistan Holokost Müzesi (YunancaΜουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος) ya da resmî adıyla Yunanistan Holokost Anma Müzesi ve İnsan Hakları Eğitim Merkezi, Yunanistan Selanik şehrinde henüz inşa aşamasında bulunan, Holokost hakkında bir müzedir. Müze inşasının önerisi 2016 yılında ortaya atıldı; inşa da Selanik Büyükşehir Belediyesi'yle belediye başkanı Yannis Butaris'ın desteğiyle gerçekleşmekte, maliyetin bir kısmı (€10 milyon) da Alman Federal Cumhuriyeti tarafından karşılanmaktadır.[1] İnşanın toplam maliyetinin €25 milyon (yani $28,55 milyon)[1] olduğu tahmin edilmektedir. Temel taşı 30 Ocak 2018 tarihinde konuldu.[2]

Yunanistan'da Holokost

Selanik'in İkinci Dünya Savaşı'ndan uğradığı çilelerin pek büyük olmasından dolayı müzenin konumu başkent Atina'dan ziyade Selanik olarak seçildi. Savaş boyunca Yunanistan'ın çoğu İtalya veya Bulgaristan işgâli altında bulunurken, Selanik hep Alman işgâli altındaydı. Adolf Hitler, Selanik'in Birinci Dünya Savaşı'ndaki katılımına (Selanik Cephesi) misilleme olarak, şehri Üçüncü Reich topraklarına dahil etmeyi planladı.[3]

1942'de Alman kuvvetleri şehirde Nürnberg Yasaları'nı uygulamaya başladı ve erkek Yahudilerin Hürriyet Meydanı [en]'na gelip kaydolmalarını emretti. Bu Yahudiler alenen işkence edildi ve aşağılandı, sonra da zorla çalıştırıldılar.[4][5] Tren istasyonu yakınlarında bir Yahudi gettosu kuruldu.[6] 1943'te şehrin 56.000 Yahudisi Holokost trenleriyle Auschwitz-Birkenau ve Bergen-Belsen toplama kamplarına yollandı. Kamplarda bu Yahudilerin 43.000 ila 49.000'i öldürüldü.[7][8][9] Selanik'ten toplama kamplarına giden tren yolculukları tüm Holokost trenlerinin en uzunuydu ve bu trenlere binen Yahudiler bilet satın almaya da zorlandı.[10]

15. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar Selanik, tüm Avrupa'da Yahudilerin en büyük toplumsal kesimi oluşturdukları tek şehir idi.[1] Buna rağmen, savaştan sonra sadece 2.000 Yahudi Selanik'e geri döndü ve günümüzde şehirde yalnızca 1.000 Yahudi kalmıştır.[8][9] Toplam olarak 80.000 Yunanistanlı Yahudi ya da Yunan Yahudi nüfusunun %85'i, Holokost'ta yok oldu.[11]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c "EXECUTIVE SUMMARY". www.holocausteducenter.gr (İngilizce). 24 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2018. 
  2. ^ "Mουσείο Ολοκαυτώματος, μνημείο στην Ιστορία". Η Εφημερίδα των Συντακτών (Yunanca). 31 Ocak 2018. 6 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2018. 
  3. ^ Panagiotopoulos, Apostolos (2009). Θεσσαλονίκη ... εν Θερμώ – Ο συγκλονιστικός 20ός αιώνας της πόλης [Thessaloniki ... on Fire – The City's Sensational 20th Century]. B. Maliaris Paideia. s. 753. ISBN 978-960-457-239-7. 
  4. ^ Atina Üniversitesi: Faculty of Political Science and Public Administration (1998). Documents on the history of the Greek Jews: records from the historical archives of the Ministry of Foreign Affairs (İngilizce). Kastaniotis Editions. ISBN 9789600323306. 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021. 
  5. ^ Winstone, Martin (30 Haziran 2010). The Holocaust Sites of Europe: An Historical Guide (İngilizce). I.B.Tauris. ISBN 9780857730282. 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021. 
  6. ^ Jewish Community of Thessaloniki (2005). "Cultural forum of the Jewish community of Thessaloniki" (İngilizce). Ets Ahaim Foundation. 5 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2018. 
  7. ^ Martin Gilbert (1982). The Routledge atlas of the Holocaust. ISBN 9780415281454. 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2011. 
  8. ^ a b Yale Strom (1992). The Expulsion of the Jews: Five Hundred Years of Exodus. SP Books. s. 102. Erişim tarihi: 13 Eylül 2018. 
  9. ^ a b "Thessaloniki's new Holocaust museum a sign of a city finally embracing its Jewish past". www.timesofisrael.com (İngilizce). The Times of Israel. 17 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2018. 
  10. ^ "Jews made pay train fares to Auschwitz". 23 Mart 2015. 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2018. 
  11. ^ Smith, Lyn (15 Eylül 2010). Forgotten Voices of The Holocaust: A new history in the words of the men and women who survived (İngilizce). Random House. ISBN 9781409003595. 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2018. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Holokost</span> Adolf Hitler liderliğindeki Nazi Almanyasının azınlıklar, eşcinseller, esirler ve muhaliflere uyguladığı soykırım

Holokost, Yahudi Soykırımı veya HaŞoah, Nazi Almanyası döneminde 1941 ve 1945 yılları arasında, Adolf Hitler ve Heinrich Himmler'in liderliğindeki SS güçleri tarafından işgal edilen sınırlar içerisinde yaklaşık 6 milyon Yahudi'nin sistemli bir şekilde öldürüldükleri soykırımdır.

<span class="mw-page-title-main">Auschwitz-Birkenau</span> toplama ve imha kampları ağı

Auschwitz-Birkenau, Nazi Almanyası tarafından II. Dünya Savaşı döneminde kurulmuş en büyük toplama, zorunlu çalışma, sistematik katliam ve imha kampı.

<span class="mw-page-title-main">Majdanek toplama kampı</span>

Majdanek toplama kampı, II. Dünya Savaşı'nda Polonya'nın Alman işgali sırasında Schutzstaffel tarafından Lublin şehrinin eteklerinde inşa edilen ve işletilen bir Nazi toplama ve imha kampıydı. Yedi gaz odası, iki ahşap darağacı ve toplam 227 yapısıyla Nazi toplama kamplarının en büyükleri arasında yer alıyordu. Başlangıçta imhadan ziyade zorla çalıştırma amaçlı olsa da, Almanların işgal altındaki kendi anavatanlarındaki tüm Polonya Yahudilerini öldürme planı olan Reinhardt Operasyonu sırasında insanları endüstriyel ölçekte öldürmek için kullanıldı. 1 Ekim 1941'den 22 Temmuz 1944'e kadar faaliyette olan kamp neredeyse hiç bozulmadan ele geçirildi. Bagration Harekâtı sırasında Sovyet Kızıl Ordusu'nun hızlı ilerleyişi SS'lerin altyapısının çoğunu yok etmesini engelledi.

<span class="mw-page-title-main">Treblinka imha kampı</span>

Treblinka imha kampı, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından işgal altındaki Polonya'da inşa edilen ve işletilen en ölümcül ikinci imha kampıydı. Varşova'nın kuzey doğusunda, günümüzde Mazovya voyvodalığı olan Treblinka köyünün 4 km güneyindeki bir ormanda bulunuyordu. Kamp, Nihai Çözüm'ün en ölümcül aşaması olan Reinhardt Operasyonu'nun bir parçası olarak 23 Temmuz 1942 ile 19 Ekim 1943 tarihleri arasında faaliyet göstermiştir. Bu süre zarfında gaz odalarında 700.000 ila 900.000 Yahudi'nin ve 2.000 Roman'ın öldürüldüğü tahmin edilmektedir. Treblinka'da Auschwitz-Birkenau dışındaki diğer Nazi imha kamplarından daha fazla Yahudi öldürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Dürüstler</span> Holokosta maruz kalan yahudilere yardım eden gayri-yahudi kişilere verilen onursal sıfat

Uluslararası Dürüstler, İsrail Devleti'nin Naziler tarafından Holokost'a maruz kalan Yahudileri kurtarmak için hayatını riske atan gayri-Yahudilere verdiği onursal sıfattır. Terim, Nuh’un evrensel kanunlarına itaat eden Yahudi olmayan insanları anlatan “dürüst Yahudi olmayan” kavramından gelir.

<span class="mw-page-title-main">Selanik Yahudi Müzesi</span>

Selanik Yahudi Müzesi, Selanik’teki Seferad mirası anısına 2001 yılında kurulmuş müzedir.

<span class="mw-page-title-main">İmha kampı</span>

İmha kampları, II. Dünya Savaşı dönemindeki Holokost sırasında Nazi Almanyası tarafından milyonlarca Yahudiyi sistematik bir şekilde öldürmek için inşa ettirilmiştir. Polonyalılar, savaştaki Sovyet esirleri ve Çingeneler gibi diğer etnik gruplar da imha kamplarında öldürülmüştür. İmha kamplarındaki kurbanlar en çok gaz odalarında öldürülmüştür. Öldürülmeler ya bu özel amaç için yapılmış kalıcı tesislerde ya da gaz kamyonetlerinde gerçekleşmiştir. Auschwitz-Birkenau ve Majdanek gibi bazı Nazi toplama kampları, 1945 yılında savaşın bitiminden önceki dönemde ikili bir amaca hizmet etmiştir: zehirli gazla imha ve açıktan ölmek üzere olan insanları çok yoğun bir şekilde çalıştırma.

<span class="mw-page-title-main">Pruszków</span>

Pruszków, Polonya'nın merkezinde, 1999'dan beri Masovya Voyvodalığı'na bağlı olan şehir. Daha önce 1975-1998 yılları arasında Varşova Voyvodalığı'nda bağlı idi. Pruszków, Varşova kent bölgesinin batı kenarı boyunca yer alan Pruszków İlçesi'nin başkentidir. Kasabanın nüfusu, 20. yüzyılın başlarında 16.000'den, Polonya Merkez İstatistik Ofisi'nin gerçekleştirdiği 2014 nüfus sayımında 60.068'e yükselmiştir.

Westerbork Kampı II. Dünya Savaşı sırasında Hollanda'nın kuzeydoğusundaki Drenthe ilinde kurulan transit kamp. 1939 yazında Hollanda hükûmeti tarafından Hollanda'ya yasadışı yollardan giren Yahudiler için bir mülteci kampı olarak inşa edilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Auschwitz Albümü</span> Yahudi albüm

Auschwitz Albümü, Holokost'un fotografik bir kaydıdır. Bu ve Sonderkommando fotoğrafları, işgal Polonyası'ndaki Alman imha kampı olan Auschwitz II-Birkenau'daki imha sürecinin bilinen tek resimli ispatıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan'daki Yahudilerin tarihi</span>

Yunanistan'daki Yahudilerin tarihi, MÖ 4. yüzyıla kadar izlenebilir. Yunanistan'da yaşayan en eski ve en karakteristik Yahudi grubu, "Yunan Yahudileri" olarak da bilinen Romanyotlardır. "Yunan Yahudisi" terimi ağırlıklı olarak Yunanistan'ın bugünkü modern bölgesinde yaşayan Yahudi kökenli veya inançlı herhangi bir kişi için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan'daki Yahudilerin tarihi</span>

Macaristan'daki Yahudilerin tarihi, Macaristan Krallığı'na kadar uzanmaktadır; hatta bazı kayıtlara göre, 895 yılında Karpat Havzası'nı Macarların fethinden 600 yıldan daha uzun bir süre öncesine kadar uzanmaktadır. Yazılı kaynaklar, Yahudi topluluklarının Orta Çağ Macaristan Krallığı'nda yaşadığını kanıtlıyor ve hatta heterojen Macar kabilelerinin birkaç klanının Yahudiliği uyguladığı varsayılıyor. Yahudi yetkililer, 13. yüzyılın başlarında II. András'ın hükümdarlığı sırasında krala hizmet etti. 13. yüzyılın ikinci yarısından itibaren genel dini hoşgörü azaldı ve Macaristan'ın politikaları Batı Avrupa'daki Yahudi nüfusa yönelik muameleye benzer hale geldi.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan'da Holokost</span>

Yunanistan'da Holokost, II. Dünya Savaşı boyunca çoğu Auschwitz toplama kampına tehcir edilmek üzere Yunanistan Yahudilerinin toplu katliâmını kapsar. 1945 yılına gelindiğinde, Yunanistan Yahudilerinin %83 ilâ %87'si öldürülmüştü. Bu, Avrupa'da Holokost kapsamında katledilmiş Yahudi toplulukların en büyük ölüm oranlarından biridir.

Rudolf "Rudi" Vrba, Slovak Yahudisi biyokimyacı. 1942 yılında, bir genç iken, Alman işgâli altındaki Polonya'da bulunan Auschwitz toplama kampına tehcir edildi. Nisan 1944'te, yani Holokost'un zirvesinde, kamptan kaçmasıyla ve orada yer alan toplu cinayetler hakkında detaylı bir raporun yazarı olmasıyla bilinir. Raporun İsviçre'de George Mantello tarafından dağıtılması, Temmuz 1944'te Macaristan'daki Yahudilerin toplu olarak tehcir edilmesinin durdurulması ve böylece 200 bin kişinin hayatının kurtarılmasıyla ilişkilendirilmiştir. Savaşın ardından Vrba biyokimya dalında eğitim gördü ve çoğunlukla İngiltere ve Kanada'da çalıştı.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya'da Holokost</span>

Litvanya'da Holokost, Nazi işgâli altındaki Litvanya SSC'nde kurulmuş Reichskommissariat Ostland'a bağlı Generalbezirk Litauen alanında yaşayan Litvanya (Litvak) ve Polonya Yahudileri'nin neredeyse tümünün imha edilmesine sebep oldu. Yaklaşık 208.000-210.000 Yahudinin arasında tahminen 190.000-195.000'i, çoğu Haziran ile Aralık 1941 arasında öldürülmek üzere İkinci Dünya Savaşı'nın sonundan önce öldürüldü. Üç senelik Alman işgâli boyunca Litvanya'daki Yahudi nüfusunun %95'inden fazlası katledildi; bu, Holokost'un yer aldığı tüm diğer ülkelerden daha eksiksiz bir yıkımdı. Tarihçiler, bu imha oranını Yahudi olmayan yerel paramiliter oluşumlarının soykırımda Nazilerle kitlesel oranda işbirliklerinde bulunmalarına bağlamıştır, ancak bu işbirliklerinin nedenleri tartışılmaya devam etmektedir. Holokost, Litvanya tarihinde bu kadar kısa bir sürede şimdiye kadarki en büyük can kaybıyla sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Polonya'da Holokost</span>

Polonya'da Holokost, Nazi Almanyasının Avrupa çapında çoğunlukla 101.Yedek Ordnungspolizei Taburu eliyle işlediği Holokost'un o dönem Alman işgâlinde bulunan Polonya'daki tezahürlerini kapsar. Bu soykırım kapsamında üç milyon Polonya Yahudisi, yani Holokost'ta katledilmiş tüm Yahudilerin yarısı, öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan'da Holokost</span>

Holokost'un Macaristan'daki tezahürleri, başta Mart 1944'te Macaristan'ın Nazi Alman işgâline girmesinin ardından yer almak üzere Macaristan Yahudilerinin yarısından fazlasının mülksüzleştirilmesi, tehcir edilmesi ve katledilmesini içerir.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna'da Holokost</span>

Ukrayna'da Holokost, II. Dünya Savaşı boyunca işlenmiş Holokost'un Reichskommissariat Ukraine, Kırım Genel Hükümeti, Reichskommissariat'ın doğusunda yer alan ve Nazi askerî işgâli altında bulunan topraklar, Romanya işgâli altında bulunan Transdinyester Valiliği, Romanya işgâli altında sonra Romanya tarafından ilhâk edilen Kuzey Bukovina ve o dönem Macaristan'a ait Karpat Rutenya'daki tezahürlerini kapsar. Bütün bu topraklar günümüz Ukrayna devletine ait. 1941 ile 1944 yılları arasında, Sovyetler Birliği'nde yaşayan bir milyondan fazla Yahudi, Nazi Almanyası'nın "Nihai Çözüm" imha politikaları kapsamında katledildi. II. Dünya Savaşı öncesinde Sovyet Yahudilerinin çoğunun Ukrayna'nın en büyük parçasını oluşturduğu Çit Yerleşimi'nde yaşamasından dolayı bu Yahudilerin çoğu Ukrayna'da öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Holokost için ispatlar ve belgeler</span>

Nazi Almanyası'nın 1941 ve 1945 yılları arasında yaklaşık altı milyon Yahudi'yi öldürmesi olan Holokost, tarihte en iyi şekilde belgelenmiş soykırımlardan biridir. Tüm Yahudi kurbanlarını listeleyen bir belge olmamasına rağmen yaklaşık altı milyon Yahudi'nin öldürüldüğüne dair kesin kanıtlar vardır. Ayrıca; Nazilerin, Yahudileri imha kamplarında ve gaz vagonlarında öldürdüğüne ve bunu Nihai Çözüm planı altında sistematik olarak yaptığına dair kanıtlar vardır.

<span class="mw-page-title-main">Avusturya'da Holokost</span>

Avusturya'da Holokost, 1938'den 1945'e kadar Alman ve Avusturyalı Naziler tarafından Yahudilerin sistematik olarak zulme uğraması, yağmalanması ve yok edilmesidir. Tahminen 65.000 Yahudi öldürüldü ve 125 bini mülteci olarak Avusturya'dan kaçmak zorunda kaldı.