İçeriğe atla

Yuki Soykırımı

Diğer kabilelerle birlikte kapatıldıkları Round Valley Reservation Kızılderili rezervasyonu soykırımın son evresidir, 1876. Yukilerin maruz kaldığı soykırım üzerine esas olarak çalışan Yale Üniversitesi'nden tarihçi Benjamin Madley bu rezervasyonları etnik gulag olarak nitelendirmiştir.
Kaliforniya'nın kuzeybatısında (karenin düz olmayan tarafında)[1]
Yuki boyları
  Asıl Yukiler (Yuki proper)
  Huchnom Yukileri
  Kıyı Yukileri (Coast Yuki)
Yukilerin komşuları
  Pomolar (her üç Yuki boyunun güneyinde)
  Patvin / Patwin (Asıl Yukilerin güneydoğusunda)
  Nomlakiler (Asıl Yukilerin doğusunda)
  Vintu / Wintu (Asıl Yukilerin kuzeyinde)
  Lassik (Asıl Yukilerin kuzeybatısında)
  Wailaki (Asıl Yukilerin kuzeybatısında)
  Katolar (her üç Yuki boyunun kuzey ortalarında)
  Sinkyone (Asıl Yukilerin kuzeybatısında, Kıyı Yukilerinin kuzeyinde)

Yuki Soykırımı (İngilizce Yuki Genocide ya da Yuki genocide, Yuki Indian genocide, Yuki catastrophe, Yuki massacre), Kuzeybatı Kaliforniya'da Round Valley vadisinde yaşayan Kaliforniya Kızılderililerinden avcı ve toplayıcı Yukilere karşı 1851–1910 yıllarında valilerin direktifleri doğrultusunda Beyaz Amerikalılar tarafından uygulanan Kızılderili soykırımı.[2][3][4][5][6] 19. yüzyılın ikinci yarısında Kaliforniya'daki Avrupalı-Amerikalılar tarafından kendi özel çıkarlarını korumak ve geliştirmek için demokratik süreçleri ve mekanizmaları kullanarak yerli Kaliforniya Kızılderililerine karşı cinayet, tecavüz ve binlerce yerli Kızılderilinin köleleştirilmesi gibi araçlar kullanılarak kitlesel soykırım (mass genocide) uygulamıştır.[4]

Amerika'daki Yuki Soykırımı birçok yönden Avustralya'daki Tasmanya Soykırımı ile güneybatı Afrika'daki Herero Soykırımına benzemektedir.[7] Sosyal Darwinizm gereği, her üçünde de kendini humaninsan») olarak vasıflandıran birçok Beyaz yerleşimci tarafından yerliler subhuman («insan-altı, alt-insan: insan olmayan, insanla aynı kategoride bulunmayan, insandan daha aşağıda bulunan») olarak görülmüştür.[8]

1848 yılında Meksika'dan alınmasıyla birlikte Kaliforniya'nın % 90'ını oluşturan 200.000 yerli Kızılderili ABD'nin bir parçası hâline gelmiş, fakat bir asır sonra sayıları azalarak 20.000 rakamına gerilemiştir.[9]

1854-64 yıllarındaki Yuki Genocide sırasında Kaliforniyalı yerleşimciler 10.000 Yuki Kızılderilisini öldürmüştür.[10]

Yukilerin maruz kaldığı soykırım konusu üzerine esas olarak Yale Üniversitesi'nden tarihçi Benjamin Madley çalışmıştır. Ona göre Yuki felaketi dört evre olarak gelişim göstermiştir: birinci evre, yerleşimcilerin 1854 ve 1855 akınları ve daha sonra 1856 yılındaki yerleşimleri ile Yuki topraklarının gaspedilip kadın (squaw) ve çocukların (papoose) kaçırılması ve köleleştirilmesi; ikinci evre, 1857-1859 yıllarında Yukilerin orantısız güç doğrultusunda topluca öldürülmesi; üçüncü evre, Kaliforniya valisi tarafından kiralanan milis güçlerince Yukilerin avlanması; dördüncü ve son evre ise federal yetkililer tarafından Yukilerin rezervasyona kapatılması.[11] 1854-1864 yıllarında Yukilerin nüfusu:[12] 1854 yılında 6.000-20.000 kişi

1856 yılında 5.000+ kişi
1858 yılında 2.300-3.000+ kişi
1861 yılında 500-600+ kişi
1864 yılında 300-600 kişi

Günümüzde 50 (elli) kadarı Round Valley Reservation adlı Kızılderili rezervasyonunda olmak üzere toplam 85 (seksenbeş) Yuki yaşamaktadır ve anadilleri olan Yukice artık ölü bir dildir.[13]

A war of extermination will continue to be waged between the two races until the Indian race becomes extinct
(«Kızılderili ırkı yok olana kadar bu iki ırk arasında yürütülen imha savaşı devam edecektir»)

—Kaliforniya valisi Peter Hardeman Burnett (Ocak 1851), [14]

Etno-Tarih

Kuzeybatı Kaliforniya'da Round Valley vadisindeki geleneksel toprakları Eel Nehri Atabasklarının (Lassik, Sinkyone, Wailaki, Kato) güneyinde olan Yukiler (Ukomno’m «vadi halkı») doğudan batıya doğru Asıl Yukiler, Huchnom Yukileri ve Kıyı Yukileri olmak üzere üç ana boya ayrılır. Dilleri Vapoların (Wappo) dilleri ile birlikte sınıflandırılır ve her ikisi de Penuti dillerinin bir kolu olarak ele alınır. Kıyıdaki Yukiler balık ve denizkabuğu omurgasızlarını avlardı. Vadideki büyük nehirler boyunca denizden yumurtlamak için gelen Pasifik sombalığı türlerinden Oncorhynchus tshawytscha balığını yakalar ve meşe palamudu ile beslenirlerdi. Diğer kara avları onlar için az öneme sahiptir. Coast Range eteklerinde ise meşe palamudu ana besin kaynaklarıdır ve onu diğer bitkiler ve avlar izler.[13]

Tarihçilerin ve antropologların Kaliforniya yerli nüfusu üzerine ulaşılabilir belgeler ve tahminlere dayanarak yaptıkları nüfus rakamları önemli ölçüde farklılıklar gösterebilmektedir. Alfred L. Kroeber 1770 yılındaki nüfuslarını Yuki proper (2.000 kişi), Huchnom (500 kişi), Coast Yuki (500 kişi) olmak üzere toplam 3.000 kişi olarak tahmin eder.[15] Sherburne F. Cook önce 3.500[16] olarak verdiği rakamı daha sonra 9.730 olarak düzeltmiştir.[17] 2000 yılındaki nüfusları A. Yamamoto tarafından 1.200 (binikiyüz) olarak verilmiştir.[18] Günümüzde ise 50 (elli) kadarı Round Valley Reservation adlı Kızılderili rezervasyonunda olmak üzere toplam 85 (sensenbeş) Yuki yaşamaktadır ve anadilleri olan Yukice artık ölü bir dildir.[13]

Arka plan

Kaliforniya Cumhuriyeti (1846) ve sonrasında çıkan Meksika-Amerika Savaşı (1846–1848) sonucu 2 Şubat 1848 tarihinde Guadalupe Hidalgo Antlaşmasıyla Kaliforniya bölgesi Meksika'dan ABD'ye geçer. On ay sonra Sutter's Mill'de altın bulunduğu haberinin duyulması üzerine bu yeni ABD topraklarına madenci akını başlar. Kaliforniya Altına Hücumu sırasında 1849 ve 1851 yılları arasında 250.000 yeni yerleşimci akın etmiştir.[19] Akın eden bu yeni göçmenleri doyurabilmek için tarım arazilerine gereksinim duyulmuş ve arazi kapma şok dalgası yaşanmıştır. 1851 yılında ilk kâşiflerin Yuki topraklarına gelmesinden sonra, 1854 yılında yerleşimciler tarım ve sığır çiftliklerini vadinin en verimli bölümlerine kurmuşlardır.[20]

Beyazların 1854 yılında gelmelerinden kısa bir süre sonra da onların pastoral faaliyetleri Yukilerin avcı ve toplayıcı ekonomilerini tehdit etmeye başlamıştır.[7] Yuki geçimlik ekonomisi büyük ölçüde geyik ve kuş avcılığı, gökkuşağı alabalığı (çelikbaş) ve Pasifik sombalığı balıkçılığı gibi avcılık ve böcek, meyve, kök, tohum ve yabani bitki toplayıcılığından oluşurdu.[21]

Yuki topraklarındaki yemyeşil çayırlar ve nehir vadileri Beyaz yerleşimciler için eşsiz yerleşim yeridir ve bu alandaki meralarda otlayan domuz, sığır ve at gibi evcil çiftlik hayvanları Yukilerin ana besin maddelerinden biri olan tohumları da tüketmeye başlamıştır. Ayrıca, Beyazların bu evcil hayvanları Yukilerin et ihtiyacını karşıladığı yabani hayvanları da bölgenin dışana itmiştir.[7]

Soykırım

Round Valley Reservation Kızılderili rezervasyonu damgası

Kaliforniya'nın ilk valisi Peter Hardeman Burnett'in 1851 Ocak ayında söylediği «Kızılderili ırkı yok olana kadar bu iki ırk arasında yürütülen imha savaşı devam edecektir» («A war of extermination will continue to be waged between the two races until the Indian race becomes extinct»)[14][22] beyanı ile, yeni elde edilen bu bölgenin gelişimi ve yeni keşfedilen maden kaynaklarının işletimi için kuzey Kaliforniya'daki yerli Kızılderililerin zararlı kabul edildiği görülmektedir.[23] Burnett'ten sonra vali koltuğuna oturan Kaliforniya'nın ikinci valisi John McDougall da eski valinin benzer duygularını paylaşmıştır. McDougal'a göre Kaliforniya yerlileri ile müzakereler verimsiz olup «kabilelerin birçoğunun imhası» (extermination [of] many of the tribes) zorunluluktur ve savaş kaçınılmazdır. Takip eden yıllarda valilerin ifşa ettikleri bu politika doğrultusunda Round Valley vadisindeki Yukilere karşı kıyım gerçekleştirilmiş ve binlercesi öldürülmüştür.[24] Valilerin kayıtlara geçmiş olan bu niyetleri doğrultusunda Yukiler imha edildiği için olaylar soykırım uzmanlarının ilgisini çekmiştir.[23]

Beyazlar gelmeden önce, Yukilerin nüfusu 5.000 ilâ 20.000 arasında tahmin edilmektedir.[20] Yeni eyaletteki iskân politikaları ve soykırım savaşı sonucu 1864 yılındaki Yuki nüfusu 85 erkek ve 215 kadından oluşmakta idi.[25] Soykırım politikaları 20. yüzyılda da devam etmiş ve buna bağlı olarak da nüfusları daha da azalmıştır.[26]

Amerika'daki Yuki Soykırımı birçok yönden Avustralya'daki Tasmanya yerlileri ile güneybatı Afrika'daki Herero Soykırımına benzemektedir. Tasmanya yerlileri gibi Yukiler de, avcılık ve toplayıcılık yaptıkları atalarından kalma arazilerinin gaspedilmesi, çocuklarının kaçırılması, kadınlarının cariyeleştirilmesi ve diğer kötü muameleler yüzünden Beyaz yerleşimcilerle çatışmaya girmişlerdir. Yukiler de Tasmanya yerlileri gibi neredeyse avlanılmış ve ölümcül etnik gulaglara (ethnic gulags) hapsedilmişlerdir.[7]

Kaliforniya'da kendini humaninsan») olarak vasıflandıran birçok Beyaz yerleşimci tarafından Yukiler subhuman («insan-altı, alt-insan: insan olmayan, insanla aynı kategoride bulunmayan, insandan daha aşağıda bulunan») olarak görülmüştür. O yüzden yerleşimcilerden Dryden Lacock ile komşusu Hank Larrabee birlikte rutin Yuki kıyım partilerine katıldığını ve 60 Yuki çocuğunu baltayla öldürdüğünü övünerek anlatmıştır.[27]

Kaliforniya Altına Hücumu'nda yalnızca birkaç Beyaz kadın gelmiştir. Hemen hemen tamamı erkeklerden oluşan Beyaz yerleşimciler cinsel ihtiyaçları için Yuki kadınlarını kaçırmış ve onları köleleştirerek esir gibi çalıştırmıştır.[7] Soykırım uzmanları Frank Chalk ile Kurt Jonassohn'a göre bu "çalıntı" (stolen) Yuki kadınları geçici hasat işçisi, ev hizmetçisi ve kamp karısı (camp wives) olarak kullanılmıştır.[28] Kaçırılan bu kadınlar için Yukilerin tepkileri yazılı belgelerde bulunmuyor,[7] fakat Sherburne F. Cook Yuki kadınlarının kaçırılıp istismar edilmelerinin yerleşimcilerle Yukiler arasında şiddetli çatışmalara sebep olduğunu ifade etmiştir.[29]

Azılı Kızılderili katili (notorious Indian killer) Walter S. Jarboe 1859 yılında Kaliforniya valisine yazdığı mektupta Yukilere karşı ırkçı Beyaz bakışını the most degraded, filthy, miserable thieving lot of any living thing that comes under the head and rank of human being biçiminde yansıtmıştır.[27] Jarboe aynı yıl 62 Yuki adamı, kadın ve çocuğunu öldürmüş birisidir.[30] Kaliforniya'nın beşinci valisi John B. Weller 6 Eylül 1859 tarihinde Walter Jarboe ile onun Eel Nehri Rencırlarına (Eel River Rangers) soykırım yapmaları için bir eyalet görevi verir. Valiye göre Yukiler daha da aşırı tedbirleri gerektiren bir tehdittir. Amerika Birleşik Devletleri Ordusunun Yukilere karşı savaşma teklifini geri çevirmesi üzerine vali Jarboe ve Rencırlarını kiralamıştır.[7] Beş ay sonra Ocak 1860 tarihinde vali Weller Eel Nehri Rencırları ile komutanları Jarboe'yi terhis eder ve onun raporlarını yeni vali John G. Downey'e sunar: 20 Eylülden 24 Ocak 1860'a kadar, onlarla yirmi üç kez savaştım, 283 savaşçı öldürdüm, yaralı sayısı bilinmemektedir, 292 esir aldım ve onları rezervasyona yolladım.[31] Jarboe'nin daha sonra 11.143 dolarlık bir faturayı eyalete sunduğu gazete haberlerinde yer almıştır.[32] Daha önce kadın ve çocukları öldürdüğü göz önüne alındığında Jarboe'nin resmi hesabına güven olmaz, zira kendisi yalnızca öldürülen erkeklerin sayısını vermiştir. Ancak, o ve mangası Eel Nehri Rencırları erkek ve kadın ile çocuk arasında ayrım yapmamış, büyük olasılıkla hepsi hedef alınmıştır.[33] Kaliforniya basınının yazdığı gibi, vali Weller da Jarboe'nin kadın ve çocukları öldürüldüğünü anlamıştır. San Francisco Bulletin gazetesinde, daha önceki başyazıya karşın, Şubat 1860 tarihli baskısında Jarboe'nin eylemleri şok edici bulup eleştirilmiştir.[32] Aynı yılın Mart ayında, San Francisco Herald gazetesi editörü İrlandalı John Nugent (1821–1880) hükûmetin soykırımına (government’s genocide) karşı iğneleyici bir yazı kaleme almıştır:[33]:I propose to the legislature to create the office of Indian Butcher with the princely salary conferred upon the man who has killed the most Indians in a given time provided it is satisfactorily shown that the Indians were unarmed at the time and the greater of them were squaws and papooses.[34]

Kadın ve çocuk ayrımını yapmadan bütün Kızılderilileri avladığı bilinen Jarboe'ye eyalet görevi vermekle vali Weller resmen soykırımı onaylamış oldu (officially sanctioned genocide). Kaliforniya hükûmeti Weller'ın soykırım politikasını (genocide policy) ve Jarboe'nin Kızılderili infazlarını onaylamış ve ödemeleri yapmıştır. 12 Nisan 1860 tarihinde, Kaliforniya eyaleti yasama organı, 1859 yılında Mendocino ilçesindeki Kızılderililere karşı yüzbaşı W. S. Jarboe komutasında yapılan seferin borç ödeme tahakkuku için 9,347.39 dolar tahsis etmiştir.[35]

Etnik gulag olarak nitelendirilen Nome Cult çiftliğindeki Yukiler, yaklaşık 1858. Kapatıldıkları bu rezervasyon çiftliğinde çalıştırılan Yukilere yalnızca kişi başına günde altı buğday başağı olarak açlık diyeti (starvation diet) uygulanmış ve 1858 yılında rezervasyonu ziyaret eden bir San Francisco Alta California raportörü yetersiz beslenme ve hastalıklardan ölümler görüldüğünü rapor etmiştir.

Kızılderili rezervasyonu Round Valley Reservation esas olarak Yukileri ve diğer kuzey Kaliforniya Kızılderililerini toplama noktası olarak Nome Cult Farm adıyla 1854 yılında kurulmuştur.[33] Özel Kızılderili Ajanı (Special Indian Agent) Browne 1857 yılındaki raporunda 3.000 kadar Kızılderilinin bu rezervasyonda yaşadığını belirtmiştir.[36] Buraya kapatıldıktan sonra kaç Yukinin öldüğü konusunda herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Ancak, sürekli yüzlercesinin toplanıp kapatıldığı bu rezervasyonda yetersiz beslenme (malnütrisyon), kadın ve çocukların kaçırılması, tecavüz ve sonucunda zührevi hastalıklar ile sabit yerleşimcilerin saldırıları sonucu nüfusları azalmıştır. Görünüşte Yukileri korumak için oluşturulmuş olmasına rağmen, pratikte Round Valley Rezervasyonu Tasmanya yerlileri için Flinders Adası'nda oluşturulan etnik gulagla benzerlik taşımaktadır.[37]

1858 yılında rezervasyonu ziyaret eden bir San Francisco Alta California raportörü yetersiz beslenme ve hastalıklardan ölümler görüldüğünü rapor etmiştir.[37] Fakat Nome Cult rezervasyon çiftliğinde çalıştırılan Yukilere yalnızca açlık diyeti (starvation diet) uygulanmıştır. Tayınlar (rations) günlük işçi başına yalnızca altı buğday başağı (six ears of corn) ya da ekmek yapmak için biraz undur ve bunların dışında onlara ek yiyecek verilmemiştir.[37][38][39] 1860 yılındaki alınan günlük kalori miktarı, Afroamerikan zenci köleler için 4185 kalori, özgür Beyaz Amerikalılar için 3741 kalori, Round Valley Rezervasyonundaki Kızılderililer için ise yalnızca 480-910 kaloridir.[40] Bu yetersiz tayını tamamlamak için Yukiler rezervasyonda avcılık ve toplayıcılığa geri dönmüştür[41] Fakat burada da onları yok etmek üzere tasarlanmış bir ceza sistemi uygulamaya konmuştur: Sığır çiftçilerinin büyükbaş hayvanlarını rezervasyon içinde otlatmalarına izin verilmiştir. Böylece rezervasyon içinde tohum, bitki, yumru ve meşe palamudunun evcil hayvanlarca yenmesi sağlanmıştır. Yukilerin bu umudu da yok edilince yetersiz beslenmeden dolayı bağışıklık sistemleri zayıflamış ve birçok Yuki buna yenik düşmüştür[37]

Yuki kadınlarının (squaw) rezervasyondan kaçırılması ve tecavüz edilmesi ölüm oranlarını artırmıştır. Yukileri korumak için rezervasyon içinde konuşlanan Amerika Birleşik Devletleri Ordusuna bağlı askerlerin varlığına rağmen, Round Valley Rezervasyonu Yukiler için sığınaklı ve korunaklı bir yer olmamıştır.[37] Rezervasyonda görev yapan teğmen Edward Dillon raporlarında «Kızılderili kadınlarının (squaws) buradan zorla alınması sık karşılaşılan bir durumdur» (It is a common occurrence to have squaws taken by force from the place) biçiminde yazmıştır.[42] Çok sık rastlanan tecavüzler sonucu zührevi hastalıklar rezervasyon toplumunda yayılmış ve ölümler olmuştur. 1859 yılında Tehama County yerleşimcileri tarafından ABD İçişleri Bakanına rezervasyondan sorumlu olan ajana gönderilen bir dilekçede «Kızılderili kadınlarının (squaws) zorla, hatta kocalarının yanında adamlar ve onun kayırıcılarının şehvet ve hayvanî arzularını giderdiği» (compelling the squaws, even in the presence of their Indian husbands to submit to (he and his cronies’) lecherous and beastly desires) ve «en iğrenç karakterli hastalıkların onların arasında» (among them diseases of the most loathsome character) olduğu yazılmıştır.[43] Simon Storms Haziran 1859'da Round Valley Rezervasyonuna girdiğinde zührevi hastalıklardan etkilenen tek bir Kızılderilinin bile olmadığını belirtirken, Ağustos 1858'de beşte birinin hastalıklı olduğunu kaydetmiştir.[42]

Yasalar gereği Beyazlara kapalı olması gereken Round Valley Rezervasyonu hatta Beyaz yerleşimciler için çekim merkezi olmuştur. Rezervayon dışındaki Beyazları tutuklama yetkisi bulunmayan ABD Ordusundaki askerlerin rezervasyon içinde Beyazlar tarafından Yukilere yapılan saldırıları da önlemekte aciz kalmıştır. Burada suç işleyen Beyaz yerleşimciler cezalandırılmaktan kurtulmuşlardır.[37] Ayrıca, Kaliforniya yasama kurumları Kızılderilileri dışlar ve Kaliforniya mahkeme sistemi onların "herhangi bir Beyaza karşı" tanıklığını kabul etmez, bu rezervasyondaki mağdur Yukilerin haklarını araması neredeyse olanaksızdır.[44]

Savaşların sona ermesinden epey sonra, rezervasyon politikaları Yukileri yok etmiştir.[45] Sherburne Cook'a göre 1873 ile 1910 arasında rezervasyondaki Yukilerin % 80 (seksen) kadarı açlık ve hastalıklar ile beyaz yerleşimcilerin tecavüzleri sonucu imha olmuştur.[46] Böylece, rezervasyon sistemi 20. yüzyılda da soykırımı sürdürmüştür. Tıpkı Flinders Adasındaki Tasmanya yerlilerinin kapatıldıkları kampta giderek nüfuslarının azalması gibi Round Valley Rezervasyonundaki Yukilerin de nüfusları belirgin biçimde azalmıştır.[45]

Tarih yazımı

Kuzey Amerika'da ve Yerli Amerika'da soykırım çalışmalarının historiyografisi (tarih yazımı) ağır ilerlemektedir.[47] Yuki Soykırımı konusu üzerine esas olarak Yale Üniversitesi'nden tarihçi Benjamin Madley çalışmıştır[48] ve onun çalışmaları inandırıcı bir örnek olup kullanışlı bir mikro-tarih sunumudur.[49]

Kaliforniya Eyaleti Eğitim Kurulu için Kaliforniya Eğitim Departmanı tarafından yayımlanan ve insan hakları ve soykırım dersleri için öğretmenlere yönelik tasarlanan model müfredat proğramında Yuki Soykırımı yer almıyor.[50]

Dipnotlar

  1. ^ "Yale University: Genocide Studies Program". 31 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2013. 
  2. ^ Madley, Benjamin (2004). "Patterns of frontier genocide 1803–1910: the Aboriginal Tasmanians, the Yuki of California, and the Herero of Namibia." 26 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 'Journal of Genocide Research (2004), 6(2), June, 167–192.
  3. ^ Madley, Benjamin (2008). "California's Yuki Indians: Defining Genocide in Native American History." Western Historical Quarterly 39( 3): 303-332.
  4. ^ a b Brendan C. Lindsay (2012), Murder State: California's Native American Genocide, 1846-1873 22 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. University of Nebraska Press, Lincoln, NE, pp. 455
  5. ^ Carranco, Lynwood, and Estle Beard (1981). Genocide and Vendetta: The Round Valley Wars of Northern California. Norman: University of Oklahoma Press. 384 pp.
  6. ^ Perry, Barbara (general editor) (2009). Hate Crimes
  7. ^ a b c d e f g Madley 2004, sayfa: 177
  8. ^ Madley 2004, sayfa: 169, 186
  9. ^ California Indians- Double Genocide[]. Native American Right Fund Announcement, volume 1, no. 4, September 1972
  10. ^ Naveed S. Sheikh (2009). Body Count, a quantitative review of political violence across world civilizations 23 Şubat 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. The Royal Aal al-Bayt Institute for Islamic Thought, 2009 Jordan
  11. ^ Madley 2008, sayfa: 310
  12. ^ Madley 2008, sayfa: 329
  13. ^ a b c "California Indians and their reservations: an online dictionary". 30 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2013. 
  14. ^ a b The Great California Genocide 22 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., January 27, 2011
  15. ^ Kroeber, sayfa: 83
  16. ^ Cook 1976 sayfa: 172
  17. ^ Cook 1956 sayfa: 106, 108
  18. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2013. 
  19. ^ Cook 1970, sayfa: 28
  20. ^ a b Madley 2004, sayfa: 176
  21. ^ Carranco and Beard 1981, sayfa: 18–19
  22. ^ Madley 2008 sayfa: 309
  23. ^ a b Rensink 2011 sayfa: 20
  24. ^ Baumgardner 2005 sayfa 34
  25. ^ Carranco and Beard 1981, sayfa: 126
  26. ^ Madley 2004, sayfa: 176-177
  27. ^ a b Madley 2004, sayfa: 169
  28. ^ Chalk and Jonassohn 1990, sayfa: 197
  29. ^ Cook 1976, sayfa: 278
  30. ^ Carranco and Beard 1981, sayfa: 90–91, 89
  31. ^ Carranco and Beard 1981, sayfa: 95–96)
  32. ^ a b Madley 2004, sayfa: 179 (< San Francisco Bulletin, February 24, 1860)
  33. ^ a b c Madley 2004, sayfa: 179
  34. ^ San Francisco Herald, March 5, 1860
  35. ^ Carranco and Beard 1981, sayfa: 97
  36. ^ Carranco and Beard 1981, sayfa: 58
  37. ^ a b c d e f Madley 2004, sayfa: 180
  38. ^ Carranco and Beard 1981, sayfa: 68
  39. ^ Heizer 1974, sayfa: 106
  40. ^ Madley 2008, sayfa: 323
  41. ^ Heizer 1974, sayfa 106
  42. ^ a b Carranco and Beard 1981, sayfa: 61
  43. ^ Heizer 1974, sayfa: 139
  44. ^ Heizer, 1974, sayfa: 5
  45. ^ a b Madley 2004, sayfa: 181
  46. ^ Cook 1976, sayfa: 238
  47. ^ Rensink 2011 sayfa: 24
  48. ^ Jones, Adam (2006). Genocide: A Comprehensive Introduction. First edition 2006, second edition 2011 (sayfa: 135 Benjamin Madley, a leading authority on the Yuki genocide)
  49. ^ Rensink 2011 sayfa: 32-33
  50. ^ Model Curriculum for Human Rights and Genocide 13 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by the California Department of Education. Published for the California State Board of Education

Kaynakça

  • Baumgardner, Frank H. (2005). Killing for Land in Early California: Indian Blood at Round Valley, 1856-1863. New York: Algora Publishing.
  • Carranco, Lynwood, and Estle Beard (1981). Genocide and Vendetta: The Round Valley Wars of Northern California. Norman: University of Oklahoma Press. 384 pp.
  • Chalk, F. and Jonassohn, K. (1990). The History and Sociology of Genocide. New Haven: Yale University Press.
  • Cook, Sherburne F. (1956). "The Aboriginal Population of the North Coast of California", Anthropological Records, 16:81-130. University of California, Berkeley.
  • Cook, Sherburne F. (1970) “The California Indian and Anglo-American culture,” in C. Wollenberg, ed., Ethnic Conflict in California History (Los Angeles: Tinnon–Brown).
  • Cook, Sherburne F. (1976). The Conflict between the California Indian and White Civilization. University of California Press, Berkeley. 522 pages. → Book Reviews17 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Heizer, R., ed. (1974). The Destruction of California Indians: A Collection of Documents from the Period 1847–1865 . Santa Barbara: University of California Press.
  • Kroeber, A. L. 1925. Handbook of the Indians of California. Bureau of American Ethnology Bulletin No. 78. Washington, D.C.
  • Lindsay, Brendan C. (2012). Murder State: California's Native American Genocide, 1846-1873. University of Nebraska Press, Lincoln, NE, pp. 455.
  • Madley, Benjamin (2004). "Patterns of frontier genocide 1803–1910: the Aboriginal Tasmanians, the Yuki of California, and the Herero of Namibia." 'Journal of Genocide Research (2004), 6(2), June, 167–192.
  • Madley, Benjamin (2008). "California's Yuki Indians: Defining Genocide in Native American History."22 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Western Historical Quarterly 39( 3): 303-332. → JSTOR
  • Madley, Benjamin (2012). American Genocide: The California Indian Catastrophe, 1846–1873, Yale University Press, 2012.
  • Rensink, Brenden (2011), Genocide of Native Americans: Historical Facts and Historiographic Debates5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Dissertations, Theses, & Student Research, Department of History, University of Nebraska - Lincoln, 1-1-2011

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri Kızılderilileri</span>

Kızılderililer ya da Amerika Yerlileri veya kısaca Yerliler, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan Kızılderililer için kullanılan ortak birleştirici ad. Dilce birbiriyle akraba olmayan en az iki ayrı grupta toplanırlar: Sibirya kökenli olan Na-Dene dilleri ile Na-Dene dilleri dışındaki bütün Kızılderili dillerini içeren Amerind dilleri.

<span class="mw-page-title-main">Kızılderililer</span> Amerika kıtasının yerlilerine verilen isim

Kızılderililer ya da Amerika Yerlileri, Sibirya kökenli Eskimo - Aleut halkları dışında kalan bütün Amerika yerlileri için kullanılan ortak birleştirici ad. Dilce birbiriyle akraba olmayan iki ayrı ana grupta toplanırlar: Sibirya kökenli olan Na-Dene dilleri ile Na-Dene dilleri dışındaki bütün Kızılderili dillerini içeren Amerind dilleri.

<span class="mw-page-title-main">Gulag</span> Sovyet baskılı cezai çalışma kamplarının başındaki hükümet kurumu

Gulag, GULAG veya GULag, Vladimir Lenin'in emriyle kurulan ve 1930'lardan 1950'lerin başına kadar Josef Stalin'in yönetimi sırasında zirveye ulaşan Sovyet zorunlu çalışma kampları ağından sorumlu devlet kurumuydu. Sovyet rejimi karşıtı unsurların hızla kovuşturulması ve toplumdan soyutlanması için 25 Nisan 1930 tarihinde kurulan bir tür yargı ve infaz sistemidir. Zaman içinde Sovyetler Birliği'nin birçok yerinde çok sayıda çalışma kampını da bünyesinde barındırır olmuştur. Bu kamplarda, 1930'dan 1953'e kadar yaklaşık 1,7 milyon mahkûm öldü. Batı dünyası Gulag kavramını ilk kez Aleksandr Soljenitsin'in Gulag Takımadaları kitabıyla tanıdı.

<span class="mw-page-title-main">Hupalar</span> Amerika Kızılderili Topluluğu

Hupalar, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde yaşayan, avcı ve toplayıcı, animist ya da şamanist Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkı. Atabaskların Pasifik Atabaskları grubunun Kaliforniya Atabaskları alt grubunda yer alırlar. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Hupalar da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar. Günümüzde çoğu Humboldt County, California'daki Cher-Ae Heights Indian Community of the Trinidad Rancheria rezervasyonunda, bazıları da Elk Valley Rancheria rezervasyonunda yaşarlar.

<span class="mw-page-title-main">Misket tüfeği</span>

Misket tüfeği, ağızdan doldurmalı, yivsiz, tek namlusu olan uzun bir ateşli silahtır. Omuz hizasından doğrultularak kullanmak üzere tasarlanmıştır. İlk olarak ne zaman kullanıldığına ilişkin kesin bilgiler yoktur. Çin kaynaklı askerî kitaplarda yazılanlara bakıldığında geçmişi 14. yüzyıla dek gitmektedir. Piyade erler için kullanmak üzere üretilmişlerdir. Osmanlı Devleti'nde de bu tüfekleri Yeniçeriler kullanmıştır. Türkler sayesinde Avrupalılar tüfek ile tanışmışlardır. Bundan önce Avrupalılar elden ateşlenen küçük toplar kullanıyordu fakat bu tip tüfekleri Avrupa'ya Türkler sokmuştur. 1870 yılına dek tüm dünyada en çok kullanılan silah olarak kalmışlardır. Özel olarak misket piyade terimi de yaygınlaştı. Misket tüfeklerinin kalibreleri 12 mm ile 20 mm değişebilir.

<span class="mw-page-title-main">Kızılderili rezervasyonu</span>

Kızılderili rezervasyonu ya da kısaca Rezervasyon, Amerika Birleşik Devletleri'nde ABD Kızılderilileri için oluşturulan kısıtlayıcı yasal yerleşim bölgelerine verilen ad. 1840'lı yıllarda oluşturuldu. Bureau of Indian Affairs adlı bölüme bağlıdır. Kanada'daki muadili ise yasal olarak Kızılderili rezervi adını alır.

Kaliforniya Kızılderilileri, Kuzey Amerika'nın güneybatısında Amerika Birleşik Devletleri'nde kuzey Kaliforniya eyaletinde Kuzey Amerika yerlileri kültür bölgesinden yerli kültürü oluşturan Kızılderililer. Kuzeyde Pasifik Kuzeybatısı Kızılderilileri ile Plato Kızılderilileri, doğuda Büyük Havza Kızılderilileri, güney ve güneybatıda Güneybatı Kızılderilileri kültür gruplarıyla komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Kızılderili rezervi</span>

Kızılderili rezervi, Kanada'da Nunavut hariç bütün eyalet ve topraklarda Kanada Kızılderililerinin 1951 Kızılderili Yasası gereği Kanada hükûmeti tarafından yerlilere bir ayrıcalık olarak verilen yerleşim yerlerine verilen yasal ad. Bu ad ve düzenleme, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ABD Kızılderilileri için oluşturulan Kızılderili rezervasyonu kamplarının bir benzeridir.

<span class="mw-page-title-main">Çumaşlar</span>

Çumaşlar, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinin orta ve güney kıyılarında yaşayan, avcı ve toplayıcı, Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkı. Ana besinlerini balık, deniz yumuşakçaları, deniz memelileri ve kuşlardır. Renkli kaya resimleriyle ünlüdürler. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Çumaşlar da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Yuroklar</span>

Yuroklar, Amerika Birleşik Devletleri'nde Kaliforniya eyaletinin kuzeybatısında yaşayan Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan bir Kızılderili halkı. En yakın akrabaları Viyotlar ile Algonkin halklarıdır. Nüfusları kayıtlı 3.500 kişidir. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Yuroklar da yasal olarak Kızılderili rezervi ya da rancheria adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Kızılderili savaşları</span> Kuzey Amerika yerlilerinin beyaz yerleşimciler tarafından boyunduruk altına alınması

Kızılderili savaşları ya da ABD Kızılderili savaşları, Yeni Dünya'da Kuzey Amerika'nın yerlisi ABD Kızılderilileri ile Eski Dünya'dan gelen Avrupalı göçmen yerleşimciler arasında patlak veren ve 1622-1924 yıllarında aralıklı olarak asırlara yayılan Amerikan Bağımsızlık Savaşı öncesi ve sonrası bir dizi çatışmalar silsilesidir. Savaşın ana sebebi, keşfedildiği andan itibaren Amerika kıtasını doğudan işgal etmeye başlayan Avrupalı sömürgecilerin sürekli artması ve bu artış sonunda yerlileri batıya sürmeleridir. Bu savaşlar Amerika kıtasının doğu kıyısından batı kıyısına kadar genişlemenin mukadder olduğunu ifade eden Kader Manifestosu gibi ideolojiler tarafından teşvik edildiği gibi, politik kaygıyla zorla ya da antlaşmalarla Kızılderili Tehciri gibi etnik temizlik hareketleri de savaşların tetikleyici unsurlarıdır. Bu savaşlar sırasında ABD Kızılderili katliamları da görülür.

<span class="mw-page-title-main">Bear Nehri Katliamı</span>

Bear Nehri Katliamı ya da Bear Nehri Muharebesi veya Boa Ogoi Katliamı, 19. yüzyılın sonlarında Kızılderili savaşları sırasında 29 Ocak 1863 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri Ordusundan albay Patrick Edward Connor komutasındaki Kaliforniya gönüllüleri tarafından günümüzdeki Idaho'ya denk gelen Washington Territory'nin güneydoğusunda Bear Nehri ile Beaver Creek dereleri civarında toplanan Bear Hunter (Wirasuap) önderliğindeki Kuzeybatı Şoşonilerine karşı yapılan katliam Katliam sit alanı günümüzde Franklin County'deki Preston'da bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Amerika'daki Kızılderili katliamları listesi</span>

Kuzey Amerika'daki Kızılderili katliamı, Amerika'nın Avrupalılarca sömürgeleştirilmesi sürecinde çoğunlukla Amerika Birleşik Devletleri topraklarında ABD Kızılderililerine karşı Avrupa'dan göç eden Beyaz yerleşimciler ile bunların soyundan gelen Amerikalılar tarafından gerçekleştirilen katliamları nitelendirdiği gibi, Kızılderililer tarafından diğer Amerika yerlilerine ya da Beyaz yerleşimcilere karşı yapılan katliamları da belirtir. Katliamların bir kısmı ABD Kızılderili savaşlarının parçası olarak gelişmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Eel Nehri (Kaliforniya)</span>

Eel Nehri, ABD'nin Kaliforniya eyaletinde Pasifik Okyanusuna dökülen bir nehir. Uzunluğu 315 km dir.

<span class="mw-page-title-main">Eel Nehri Atabaskları</span>

Eel Nehri Atabaskları, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatı Kaliforniya eyaletinde Eel Nehri civarında yaşayan ve adlarını da buradan alan, avcı ve toplayıcı, animist ya da şamanist Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkı. Atabaskların Pasifik Atabaskları grubunun Kaliforniya Atabaskları alt grubunda yer alırlar. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Eel Nehri Atabaskları da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Katolar</span>

Katolar, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatı Kaliforniya eyaletinde yaşayan, avcı ve toplayıcı, animist ya da şamanist Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkı. Atabaskların Pasifik Atabaskları grubunun Kaliforniya Atabaskları alt grubunda yer alırlar. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Katolar da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Kızılderili soykırımları</span> Kuzey Amerika, Orta Amerika, Güney Amerika ve Karayiplerdeki Kızılderili halklarının soykırımı

Kızılderili soykırımları, Kristof Kolomb'un 1492'de Amerika Kıtası'na ulaşmasından sonraki beş asır boyunca Avrupalılar tarafından kıtanın yerlileri olan Kızılderililere karşı yapılan soykırımlardır.

<span class="mw-page-title-main">Yukiler</span>

Yukiler, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatı Kaliforniya eyaletinde yaşayan, avcı ve toplayıcı, Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkı. En yakın akrabaları dilce Yuki-Vapo dilleri ailesini oluşturan Vapolardır. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Yukiler de da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar. Diğer kabilelerle birlikte bugün Round Valley Indian Tribes of the Round Valley Reservation adlı rezervasyonda yaşaşarlar. Soykırıma uğrayan Yukilerin dilleri de 20. yüzyılda tükenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Vapolar</span>

Vapolar, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatı Kaliforniya eyaletinde yaşayan, avcı ve toplayıcı, Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan soyları tükenmek üzere olan Kızılderili halkı. En yakın akrabaları dilce Yuki-Vapo dilleri ailesini oluşturan Yukilerdir. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Yukiler de da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu ya da rancheria adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Tasmanya Soykırımı</span>

Tasmanya Soykırımı, Avustralya kıtasının güneyinde eyalet olarak ona bağlı Tasmanya adasında yaşamış olan ve 48 kabileden oluşan avcı ve toplayıcı Tasmanya yerlilerine karşı 1803-1847 yıllarında Britanyalı yerleşimciler tarafından uygulanan soykırım. 1828-1832 yılları arasında yapılan Kara Savaş, kaydedilen ilk modern soykırım örneğidir. Kara Savaş çatışmaları safkan Tasmanyalıları yok etmeye yönelik bir soykırımdır. Tasmanya olayı Avustralya'daki soykırımın bilinen tek örneğidir. Tasmanya olayları çağdaş Avustralyalılar için «soykırım» (genocide) yerine ondan daha ciddi olan «imha» (') biçiminde görülür. Türkçe kaynaklarda Tasmanya adasındakiler ile Avustralya adasındakiler Aborjin Soykırımı adı altında da ele alınır.