İçeriğe atla

Yukarı Oruzman

Koordinatlar: 41°17′48″K 44°10′37″D / 41.29667°K 44.17694°D / 41.29667; 44.17694
Yukarı Oruzman
ზემო ოროზმანი
Köy
Gürcistan üzerinde Yukarı Oruzman
Yukarı Oruzman
Yukarı Oruzman
Koordinatlar: 41°17′48″K 44°10′37″D / 41.29667°K 44.17694°D / 41.29667; 44.17694
Ülkeler listesi Gürcistan
BölgeDmanisi
Rakım1220 m
Nüfus
 (2014)
 • Toplam901
Zaman dilimi
Gürcistan+4

Yukarı Oruzman ( Gürcüce: ზემო ოროზმანი Rusça: Земо-Орозмани Azerice: Yuxarı Oruzman ) Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde Dmanis (Başkeçid) Belediyesinin kırsal idari birimine bağlı,[1] etnik olarak Türk nüfusa sahip yerleşim birimidir.[1] Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.[2]

Etimoloji

Köyün adı ve etnik kökeni Oğuz Türkleri ile ilişkilendirilmektedir.[2] Oruzman adının Oğuzun oğlu ''Uruz'' dan geldiği düşünülmektedir. Tarihi Borçalı bölgesinde olduğu gibi Oruzman köyünde kullanılan dil genellikle  güneybatı (Oğuz) grubuna ait dillerle aynı karakteristik özellikleri taşımaktadır.[3][4] Bölgede Türkçe konuşan İslam dinine mensup Sünni halk etnik olarak Terekeme veya Karapapak olanak adlandırılmıştır. Baskakov'a göre  "terekeme" kavramı Persler tarafından kendilerine verilen toplu bir isimdir. Arapça "Türk" (تركي) kelimesi ile aynı anlama gelmektedir. Arapça çoğul (تر ﻛـمـه) Türkler anlamına gelmektedir. Buna karşılık "karapapak"  ise siyah şapka anlamına gelmektedir.[3] Geleneksel kıyafetlerinin karakteristik özelliğine uygun olarak Türkler tarafından kendi içlerinde, yaylacılık yapan ve göçebe hayatı yaşayan kabilelere verilen bir ad olduğu düşünülmektedir. Dmanis'teki arkeolojik kazılar, bir buçuk milyon yıllık bir insan çenesini ortaya çıkardı. Bu arkeolojik kazılar sırasında bir Müslüman mezarlığında, Arap alfabesiyle yazılmış 1204 tarihli bir kitabe anıtı ve 1340 tarihli (yüzündeki yazıttan Karam Han'a ait olduğunu gösteren) taştan bir at heykeli bulunmuştur.Yukarı Oruzman da bulunan bazı kiliselerin zincirli olduğu görülmektedir. Tarihi Arnavut kilisesi ise diğerlerinden farklı olarak  yanındaki tünel ve tünelin giriş kısmına yakın üç dairesel oda bulunmaktadır. Tünelin çıkışının "Hazine" denilen köyün arkasındaki tepeye kadar uzandığı düşünülmektedir.[5] Bu tepenin adının kilise ile bağlantılı olduğu söylenmektedir.

Coğrafya

Köy, Dmanisi bölge merkezinin 4 km güneyinde, Maşaver Nehri'nin sağ kıyısında, deniz seviyesinden 1220 metre yükseklikte yer almaktadır.[1]

Nüfus

Gürcistan Devlet İstatistik Komitesi'ne göre 2014 yılı resmi nüfus sayımında Yukarı Oruzman köyünün nüfusu 901 kişi olarak kayıtlara geçmiştir.[4]

Ekonomi

Nüfus ağırlıklı olarak koyun yetiştiriciliği, sığır yetiştiriciliği ve sebze yetiştiriciliği ile uğraşmaktadır .

Kaynakça

  1. ^ a b "Wikimapia - Let's describe the whole world!". wikimapia.org. 25 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 
  2. ^ Şureddin Memmedli Gürcistan Azerbetcanlıları (PDF). 15 Ekim 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 
  3. ^ ) PROF. DR. YUSUF SEYİDOV VE AZERBAYCAN EDEBÎ DİLİ TARİHİ MESELELERİ. 14 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 
  4. ^ "Turkic languages | Geography, History, & Comparison". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 2 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 
  5. ^ El yaddaşı - Orzuman - Oğuz eli. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karapapaklar</span> Azerbaycan Türklerini oluşturan etnik boylardan birisi

Karapapaklar veya Terekemeler, Kuzey Kafkasya'da Derbent, Gürcistan'da Kvemo Kartli, Azerbaycan'da Kazah, İran'da Sulduz ve Türkiye'de de genel olarak Kuzeydoğu Anadolu'da yaşayan Azerbaycan Türklerini oluşturan etnik boylardan biridir.

Mihrali Bey (1844-1905), hayat öyküsü Borçalı edebi geleneklerinin önemli ürünlerinden biri olan Mihrali Bey Destanı 'na konu olmuş Karapapak kökenli bir halk kahramanı.

Borçalı, Gürcistan'ın Kvemo Kartli bölgesinde yer alan tarihsel bir yerin adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kvemo Kartli</span>

Kvemo Kartli veya Aşağı Kartli, Gürcistan'nın doğu kesiminde tarihsel ve idari bölgelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Sarıkavak, Şarkışla</span>

Sarıkavak, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Göldalı, Arpaçay</span>

Göldalı, Kars ilinin Arpaçay ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Gamerli</span>

Gamerli, Azerice Qəmərli, Rusca Камарло), Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi (Başkeçit) şehri belediyesine bağlı, tamamı Türk nüfuslu Gamerli kırsal bölge biriminin idari merkezi olan bir köydür. Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dağ Arıklı</span>

Dağ Arıklı, Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi (Başkeçit) şehri belediyesine bağlı bir köydür. Etnik olarak Türk nüfusa sahip olan köy, Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Goçulu</span>

Goçulu, Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Bolnisi şehri belediyesine bağlı, etnik olarak Türk nüfusa sahip bir köydür. Köy tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır. 1990 yılında adı Çapala olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Aşağı Oruzman</span>

Aşağı Oruzman Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde Dmanis (Başkeçid) Belediyesinin kırsal idari birimine bağlı, etnik olarak Türk nüfusa sahip yerleşim birimidir. Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şahmarlı</span>

Şahmarlı Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi (Başkeçit) şehri belediyesine bağlı bir köydür. Etnik olarak Türk nüfusa sahip olan köy, Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bezekli</span>

Bezekli Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde, Dmanis (Başkeçid) Belediyesi, Hamamlı kırsal idari birimine bağlı, etnik olarak Türk nüfusa sahip yerleşim birimidir. Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çopurallar</span>

Çopurallar Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde, Dmanis (Başkeçid) Belediyesi, Gamerli kırsal idari birimine bağlı, etnik olarak Türk nüfusa sahip yerleşim birimidir. Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyinkent</span>

Hüseyinkend Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi (Başkeçit) şehri belediyesine bağlı, tamamı Türk nüfuslu, Karabulak kırsal idari bölge birimine bağlı bir köydür. Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Karakilise (Dmanisi)</span>

Karakilise, Gürcistan Cumhuriyeti'nin Dmanisi belediyesi, Kvemo-Kartli bölgesi Kvemo-Orozmani kırsal idari-bölge birimine bağlı bir köydür. Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi BorçalI bölgesinde bulunmaktadır. Köyün adı 1 Temmuz 1949 yılında Vake olarak değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Dağ Kızılhacılı</span>

Dağ Kızılhacılı Gürcistan Cumhuriyeti'nin Dmanisi (Başgeçit) şehri belediyesine bağlı, İpnari kırsal idari birimine bağlı, etnik olarak Türk nüfusa bir köydür. Köy tarihi borçalı bölgesinde yeralmakytadır.

<span class="mw-page-title-main">Darbaz</span>

Darbaz  Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Bolnisi şehri belediyesine bağlı, büyük çoğunluğu Türk nüfuslu olan bu yerleşim yeri Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Seferli (Dmanisi)</span>

Seferli Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi (Başkeçit) şehri belediyesine bağlı, Hamamlı kırsal idari birimine bağlı bir köydür. Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kızılkilise (Dmanisi)</span>

Kızılkilise, Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi şehri belediyesine bağlı, etnik olarak Türk nüfusa sahip bir köydür. Köy, Gürcistan'ın güneydoğu kesminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır. 1870 yılı kayıtlarından Köyün eski adının Demirci Hasanlı olduğu anlaşılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yakuplu (Dmanisi)</span>

Yakuplu, Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi şehri belediyesine bağlı, etnik olarak Türk nüfusa sahip bir köydür. Köy, Gürcistan'ın güneydoğu kesminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.