İçeriğe atla

Yukagir (köy)

Koordinatlar: 71°45′0″K 139°53′0″D / 71.75000°K 139.88333°D / 71.75000; 139.88333

Yukagir (Rusça: Юкагир, Sahaca: Дьүкээгир - Cükeegir), Rusya'ya bağlı Yakutistan'ın Ust-Yanski ilçesinde (ulusunda) yer alan bir köydür. Köy, adını asırlardır oralarda yaşamını sürdüren Yukagir halkından almıştır.

Yukagir
Юкагир

Дьүкээгир
Köy
Rusya'daki konumu
Rusya'daki konumu
Yukagir
Rusya'daki konumu
Koordinatlar: 71°45′0″K 139°53′0″D / 71.75000°K 139.88333°D / 71.75000; 139.88333
Ülke Rusya
CumhuriyetSaha Özerk Cumhuriyeti
Rakım1 m
Nüfus
 (2021)
 • Toplam128
Zaman dilimiUTC+10:00

Coğrafya

Laptev Denizi'nin Yanski Körfezi kıyısında, bağlı olduğu Yakutistan Cumhuriyeti'nin başkenti Yakutsk'un kuş uçuşu yaklaşık 1.158 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Bağlı olduğu ülke olan Rusya'nın başkenti Moskova'ya uzaklığı ise yaklaşık olarak 4.625 km'dir.

Nüfus

2021 yılı sayımına göre köyün nüfusu 128 kişiden oluşmaktadır.[1]

Yıl Nüfus
2002 106
2007 127
2010 128
2012 123
2013 122
2014 120
2015 126
2016 123
2017 122
2018 124
2021 128

Tarih

  • 2002 yılında, iki öğrenci Yukagir'den 30 kilometre uzaklıktaki Muksunuokha Nehri yakınlarında bir erkek mamut başı buldular. Radyokarbon analizi mamutun mutlak yaşını 18.3 bin yıl olarak verdi. Yukagir mamutunun başının iyi korunmuş olması, Japonya'daki EXPO-2005 dünya sergisinin merkezinde yer almasını sağlamıştır.[2]
  • 2010 yılında Yukagir topluluğu üyeleri Laptev Denizi kıyısında 106 kg ağırlığında yünlü bir mamut mumyası keşfetti. Keşfedilen mamuta topluluğun adı olan Mamut Yuka adı verildi. Mamutun yaklaşık 39 bin yıl önce, 6-9 yaşlarında öldüğü belirlendi.[3]
  • Ağustos 2011'de, Çukçalah Gölü kıyısında 9.310 yaşında bir bizon bulundu. Bu türün tüm vücut parçaları ve iç organlarıyla birlikte bulunan ilk örneği olmuştur. Ayrıca 4630 yaşında yetişkin bir kısrağın kalıntıları da bulunmuştur.[4]
  • 2016 kışında Yukagir'de bir çiftin donarak ölmekten kıl payı kurtulduğu bir olay meydana geldi. Yukagir halkından iki ren geyiği çobanı Nijneyansk'a yaptıkları bir alışverişten evlerine dönüyorlardı. Buzlu Laptev Denizi kıyısında ilerlerken kar motosikletlerinin motoru bozuldu ve beklenmedik bir şekilde durdu. Kadın ve kocası ertesi geceyi vahşi doğada, eksi 50 derecede, rüzgara maruz kalarak geçirmek zorunda kaldı. Çift sürekli hareket ederek hayatta kalmaya çalıştı. Adam yoldan kar topladı, ağzında eritti ve karısına dudaklarından su içirdi. Ertesi günün akşamı, kaşif Eduard von Toll'un rehberinin torununun torunu olan kadının erkek kardeşi tarafından baygın hâlde bulunup kurtarıldılar.[5]

Kaynakça

  1. ^ "nüfus". 2 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024. 
  2. ^ "mamut yaşı". 21 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024. 
  3. ^ "ikinci mamut". 31 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024. 
  4. ^ "kısrak ve bizon". 9 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024. 
  5. ^ "kurtarılma". 20 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kımız</span> fermante içecek

Kımız, kısrak sütünün fermente edilmesiyle elde edilen geleneksel içecek. Orta Asya bozkırlarında yaşayan Kırgız, Başkurt, Kazak, Yakut, Uygur ve Özbek gibi Türk halkları ve Moğollar arasında bugün de önemli bir içecektir. Süt şekerince zengin olan kısrak sütünden îmâl edilen kımız, beyazımsı bir sıvıdır. Çok eski bir tarihi vardır. İlk olarak Orta Asya’da Türkistan ve Moğolistan taraflarında yaşayan kavimlerce içilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yakutistan</span> Rusyada özerk bir Türk cumhuriyeti

Yakutistan ya da Saha Cumhuriyeti, Rusya'yı oluşturan federe cumhuriyetlerden biri ve yüz ölçümü açısından en büyüğüdür. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Yakutlar bir Türk halkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Baykal Gölü</span> Dünyanın en derin gölü

Baykal Gölü, dünyanın en derin gölü olarak anılmaktadır. Sibirya'nın güneyinde, İrkutsk Oblastı ve Buryatya arasında yer alır. İrkutsk şehrinin yakınında bulunan göl, "Sibirya'nın Mavi Gözü" diye adlandırılır. Yüzölçümü yaklaşık 31.722 km²'dir. Uzunluğu 636 km, en geniş yeri 79,5 km'dir. Gölün tabanı deniz seviyesinin yaklaşık 1285 m altındadır. Gölün dibindeki tortul kayaçların yaklaşık 7 km kalınlığında olduğu tahmin edilmektedir. Bu da gölün yeryüzündeki en derin yarıklardan biri olduğunu göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Lena (nehir)</span> Baykal Dağlarında 1640 m yüksekte doğan nehir

Lena, Baykal Gölü'nün 20 km batısında, Orta Sibirya Platosunun güneyindeki Baykal Dağları'nda 1640 m yüksekte doğan nehir. Lena, Kirenga ve Vitim ırmakları ile birleşerek kuzeye doğru akar. Yakutsk'tan içeri girerek Olyokma Irmağı ile birleşir ve oradan da Aldan Nehri ile birleşerek akmaya devam eder. Verkhoyansk sırası ırmağı kuzeybatıya doğru saptırır, Lena en önemli sol kolu Viljuj Nehri ile birleştikten sonra yolunu doğruca Kuzey Buz Denizi'nin bir parçası olan Laptek Denizi'ne doğrultur.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Sibirya Denizi</span> deniz

Doğu Sibirya Denizi, Arktik Okyanusu'un uzantısı olan su kütlesi. Yeni Sibirya Adaları ile De Long Adaları arasında bulunur. Boğazlar aracılığı ile Laptev Denizi ve Çukçi Denizi'ne de bağlantılıdır.

<i>Mamut</i> soyu tükenmiş memeli cinsi

Mamut (Mammuthus), filgiller (Elephantidae) familyasının nesli tükenmiş bir cinsi. Son buzul çağında (Pleyistosen) Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Afrika'da birçok farklı türleri ile yayılım göstermiştir. 4,5 m boy ve 8 ton ağırlığa kadar varan bu cinsin son üyeleri yaklaşık 4000 yıl önce yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Severnaya Zemlya</span>

Severnaya Zemlya Türkçesi Yaklaşık 79° 29, 79912 N 97 19,0137 E / 79,496652 paralel ve meridyenleri arasındadır. Burası Sibirya'nın Taymyr Yarımadası ve Vilkitsky boğazı arasında yer alır. Bu adalar Arktik Okyanusu ve iki marjinal denizi ayıran Kara Denizi ve doğuda Laptev Denizi'yle çevrilidir.

<i>Yünlü mamut</i> tüylü mamut

Yünlü mamut veya kıllı mamut, Pleistosen'de Avrasya ile Kuzey Amerika'da yaşamış ve Holosen'de soyu tükenmiş bir mamut türü.

<span class="mw-page-title-main">Yuka (mamut)</span>

Tüylü bir mamut olan ve iyi korunmuş bir hâlde Ağustos 2010'da bulunan Yuka, Sibirya'daki Kondratievo Nehri ağzının yaklaşık 30 kilometre batısında Oyogos Yar sahilinde bulunmuştur. Yuka, yavru dişi bir mumyadır ve yerel halkın bulmasından ötürü Yukagir köyüne ithafen bu adı almıştır. Keşfedildikten sonra, Yuka iki yılını Yukagir'deki doğal bir buzdolabında -yerel donmuş toprakta- depolanarak ve muhafaza edilerek geçirdi. O zamanlar, Mamut Müzesi'nden ilk bilim insanı olan P. Lazarev ve S. Grigoriev bu mumyalanmış kalıntıları incelemek için geldi. Mamut Yuka Yukagir'den Yakutsk'taki Sakha Bilimler Akademisine taşındı. Ekim 2014'te mamut, Moskova'da sergilendi ve şimdiye kadar keşfedilen en iyi korunmuş Sibirya mamutu olarak kayda geçti.

<span class="mw-page-title-main">Nijneyansk</span> Yakutistanda bir kent tipi yerleşim

Nijneyansk, Rusya'ya bağlı Yakutistan'ın Ust-Yanski ilçesinde (ulusunda), aynı adı taşıyan yerleşim idaresinin merkezi olan kent tipi yerleşimdir. 2023 yılı itibarıyla nüfusu 207'dir.

<span class="mw-page-title-main">Nayba</span> Saha Cumhuriyetindeki bir köy

Nayba, Rusya'ya bağlı Yakutistan'ın Bulun ilçesine (ulusuna) bağlı bir köydür. Hara-Ulah Ulusal Kırsal Yerleşiminin idari merkezi ve tek yerleşim yeridir. 2021 itibarıyla köyün nüfusu 473'tür.

<span class="mw-page-title-main">Deputatski</span> Yakutistandaki bir kent tipi yerleşim

Deputatski, Rusya'ya bağlı Yakutistan Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesinin (ulusunun) yönetim merkezi ve bir kent tipi yerleşimidir. 2023 yılı itibarıyla nüfusu 2637'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kazaçye (Yakutistan)</span> Yakutistanda bir köy

Kazaçye, Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesine (ulusuna) bağlı bir köydür. İdari merkezdeki ve Kazaçinski Ulusal Mirası'nın kırsal yerleşimindeki tek yerleşim yeridir. Nüfusu 2021 yılı itibarıyla 1188'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kündülün</span> Yakutistandaki bir dağ silsilesi

Kündülün, Rusya'nın Uzak Doğu Federal Bölgesi'ndeki Saha Cumhuriyeti'nde bulunan bir dağ sıilsilesidir. Dağın en yakınındaki havaalanı Ust-Yanski ilçesindeki Ust-Kuyga Havalimanı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Hayır (köy)</span> Yakutistandaki bir köy

Hayır, Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesinde (ulusunda) yer alan bir köydür. İdari merkezi olan Omoloyski ulusal mirasındaki tek yerleşim yeridir. İlçenin yönetim merkezi olan Deputatski'ye 408 km uzaklıktadır. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 419'dur. Köyde bir kulüp, tamamlanmamış bir ortaokul, sağlık hizmetleri ve ticaret kurumları faaliyet göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sayılık, Ust-Yanski</span> Yakutistandaki bir köy

Sayılık, Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesine (ulusuna) bağlı bir köydür. Silyannyah Ulusal Mirası'nın idari merkezi ve tek yerleşim yeridir. İlçenin merkezi olan Deputatski'ye 120 kilometre uzaklıktadır. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 550'dir.

<span class="mw-page-title-main">Tumat (köy)</span> Yakutistandaki bir köy

Tumat, Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesine (ulusuna) bağlı bir köydür. Tumatski Ulusal Mirası kırsal yerleşiminin idari merkezi ve tek yerleşim yeridir. İlçenin yönetim merkezi olan Deputatski'den 160 kilometre uzaklıktadır. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 489'dur.

<span class="mw-page-title-main">Uyandi</span> Yakutistandaki bir köy

Uyandi ya da Uyandino, Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesine (ulusuna) bağlı bir köy ve Uyandinski ulusal mirasının idari merkezi aynı zamanda tek yerleşim yeridir. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 142'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ust-Kuyga</span> Yakutistandaki bir kent tipi yerleşim

Ust-Kuyga, Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesinde (ulusunda) yer alan bir kent tipi yerleşimdir. 2023 yılı itibarıyla nüfusu 680'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ust-Yanski ulusu</span> Yakutistanın bir ilçesi

Ust-Yanski ulusu veya ilçesi, Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'ndeki otuz dört idari bölge ya da belediyeden bir tanesidir. Yönetim merkezi ve en büyük yerleşim yeri Deputatski'dir, ulusun nüfusunun %37'si burada yaşamaktadır. 2023 yılı itibarıyla ulusun nüfusu 6809'dur.