İçeriğe atla

Yue Çincesi

Yue Çincesi
粵語/粤语
Ana dili olanlarÇin, Malezya (Kuala Lumpur, Ipoh, Kota Kinabalu), Vietnam, Endonezya (Medan), Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Birleşik Krallık ve Kanton göçmenlerinin yerleştiği diğer ülkeler.
Dil ailesi
Çin-Tibet
Dil kodları
ISO 639-3yue

Yue, Çincenin ana dallarından biridir. Başta Guangdong ve Guangşi eyaletleri olmak üzere Güney Çin'de konuşulur.

Dalın tümünü tanımlamak için sıkça Kantonca terimi kullanılır; dilbilimciler bu terimi ancak sadece prestij lehçesi olarak geçen Guanco (Kanton) ve Hong Kong ağızları (bkz: Hong Kong Kantoncası) için kullanırlar. Guanco'nun güneybatısındaki kıyı bölgelerinde konuşulan Taishan lehçesi, Guangdong'dan Güneydoğu Asya ve Kuzey Amerika'ya göç eden çoğu insanın konuştuğu lehçedir. Sonraki göçmenler ise Kantonca konuşanlardır.

Yue değişkeleri, diğer Çin dilleri ile karşılıklı olarak anlaşılmaz.[1] Orta Çincedeki son ünsüzler ve tonlama kategorileri açısından en muhafazakâr değişkelerdendir, ancak diğer Çin dillerinin ilk ve orta ünsüzlerinde muhafaza ettiği farklı ayırt edici özellikleri kaybetmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Victor H. Mair (2009): Mutual Intelligibility of Sinitic Languages 28 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çince</span> Çin ve çevresinde konuşulan bir dil

Çince, Çin anakarası ve çevresinde yaşayan bir milyardan fazla kişi tarafından konuşulan Eski Çinceden türemiş dillerin oluşturduğu diller grubudur. Dünyadaki her beş kişiden birinin anadili olarak konuştuğu Çince, lehçeleriyle birlikte dünyada en çok konuşulan dildir. Çince ve lehçeleri Büyük Çin olarak adlandırılan Çin anakarası, Hong Kong, Makao, Tayvan ve Malezya, Endonezya, Tayland, Singapur, Myanmar, Vietnam, Güney Kore gibi Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinde konuşulmaktadır. Çince, dünyanın en çok konuşulan dil olmasına bağlı olarak Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biridir. Aynı zamanda Çin, Tayvan, Singapur, Hong Kong ve Makao'nun resmî dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Mandarin</span> Çin dilinde bir lehçe

Mandarin ya da Beifanghua Çincenin en çok konuşulan dilidir. Kuzey Çin'de konuşulan tüm lehçeler Mandarin altında sınıflandırılmıştır. Ancak genelde Mandarin daha dar anlamıyla Çin ve Tayvan'da resmî dil olarak kullanılan Standart Çinceye işaret eder.

<span class="mw-page-title-main">İç Moğolistan</span> Çinin kuzeydoğusunda özerk bölge

İç Moğolistan ya da resmî adıyla İç Moğolistan Özerk Bölgesi, Çin Halk Cumhuriyeti'ne bağlı bir özerk bölge. Ülkenin kuzey ve kuzeydoğusunda bulunur. Kuzeyde Moğolistan, doğuda Heilongjiang, Jilin ve Liaoning, güneyde Hebei, Şansi ve Şensi yönetim bölgeleri ile Ningxia özerk bölgesi, batıda da Gansu yönetim bölgesi ile çevrilidir. Yüzölçümü 1.183.000 km², yönetim merkezi Huhhot'tur. Nüfus; 24.049.155 (2020).

<span class="mw-page-title-main">Guangdong</span> Güney Çin denizi kıyısında bulunan, Çinin en kalabalık eyaleti.

Guangdong, Güney Çin'de, Güney Çin Denizi'nin kuzey kıyısında Çin'in 23 eyaletinden (sheng) biridir. Eyalet başkenti Guangzhou'dur. Toplam yaklaşık 179,800 km2 (69,421 sq mi), alanda 126,84 milyon nüfusuyla Guangdong, Çin'in en kalabalık eyaleti ve bölgeye göre 15'inci en büyük ve aynı zamanda dünyanın en kalabalık üçüncü ülke alt bölümüdür.

<span class="mw-page-title-main">Kantonca</span> Çindeki Guangdong eyaleti civarında konuşulan Yus çeşidi

Kantonca (廣東話) ya da Standart Kantonca, Güney Çin'deki Guangdong eyaleti civarında konuşulan Yue değişkesidir. Yue'nin geleneksel prestij lehçesidir. Yazı dili olarak geleneksel Çince karakterler esas alınır.

<span class="mw-page-title-main">Guangzhou</span> Çinde şehir, Guangdongun başkenti

Guangzhou ya da Guanco, Çin'in güneyindeki Guangdong Eyaleti'nin merkezi ve en büyük şehridir. Çin Hanedanı'na kadar dayanan 2,200 yıllık tarihi vardır; tarihi boyunca da Güney Çin'in siyasi, askerî, ekonomik, kültürel, bilim ve eğitim merkezi olarak işlev göstermiştir. Günümüz Guangzhou şehri, Çin'in birinci kademe şehirlerinden biridir. Lingnan kültürünün doğduğu ve geliştiği yer olup Modern Çağ'da devrimlere patlak verildiği bir yer olmuştur ve günümüzde çağdaş Çin kültürünün önemli bir beşiğidir. Guangzhou belediye dairesi, 1921 yılında Çin anakarasındaki ilk belediye yönetimi olarak açıldı. 2010 Yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı verilerine göre Guangzhou şehrinin 10,641,400 kişilik nüfusu vardı. Komşu şehir Foshan ile beraber sayıldığında nüfus açısından Çin'in en büyük ikinci ve Dünya'nın en büyük 10. metropol alanını teşkil eder.

Geleneksel Çin karakterleri, Basitleştirilmiş Çin karakterleri ile birlikte çağdaş Çincenin yazımı için yaygın olarak kullanılan iki standart karakter kümesinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Çin dilleri</span> Doğu Asyada ki Sinitik diller

Çin dilleri ya da Çin dil ailesi, Çin'de yaşayan Hanların konuştuğu dillerin tümüne verilen addır. Çin-Tibet dil ailesine dahil kollardan birini oluşturmaktadır. Bu diller ayrıca Sinitik diller olarak da adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">İnci Nehri</span>

İnci Irmağı, İnci Nehri, Guangdong Nehri ya da eskiden Kanton Nehri Çince adıyla "Zhujiang" olarak da bilinen nehir aslında Güney Çin'deki geniş bir nehir sistemidir.

Hong Kong Kantoncası, Hong Kong'da yaygın olarak konuşulan Kantonca lehçesi. Makao'da da konuşulur. Hong Kongluların bu lehçeyi çoğunlukla "Kantonca" olarak nitelendirmelerine rağmen, Çin anakarasında birçok kaynakta "Hong Kong ağzı" (香港話) olarak tanımlanır.

Han Ulusu'nun alt grupları, Çin lehçe grupları olarak da bilinir, dilbilimsel, kültürel, genetik ve bölgesel özelliklere dayanarak belirlenmektedir. Mandarin dilinde bu grupları tanımlamak için kullanılan terminoloji; Çin anakarasında "minxi", Tayvan'da ise "zuqun". Çinli Müslümanlar için kökeni göz önüne almaksızın Hui tanımının kullanılması dışında, Çin Halk Cumhuriyeti'nin resmi olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biri olarak tanınan herhangi bir Han alt grubu yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Cantopop</span>

Cantopop, "Cantonese pop music" öbeğinin kısaltması; çoğunlukla Hong Kong'da yapılan, Kantonca dilinde söylenen popüler müzik tarzı. Bu ifade, müziğin yapımının ve tüketiminin bağlamını da içerir. 1970'lerde başlayan Cantopop, 1980'lerde ve 1990'larda kendi popülerliğinin zirvesine ulaştı, ancak 2000'lerde popülerliği yavaş yavaş azaldı. İlk kez 1974'te kullanılan "Cantorock" teriminden türeyen "Cantopop" terimi, kendisi ilk kez 1978'de kullanıldı. Zirvesi boyunca Çin, Tayvan, Vietnam, Güney Kore, Japonya, Singapur, Malezya ve Endonezya'ya yayılmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Hong Kong mutfağı</span>

Hong Kong mutfağı, Hong Kong'un eski Britanya kolonisi olması ve uzun zaman uluslararası bir ticaret limanı olarak işlev göstermesi nedeniyle çok çeşitli unsurların etkisi altında olmuş bir mutfaktır; Hong Kong mutfağının ana etki kaynakları Kanton mutfağı, Britanya mutfağı, diğer Batı mutfakları, diğer Çin mutfakları, Japon mutfağı ve Güneydoğu Asya mutfakları. Hong Kong; yol kenarı tezgahlarından en lüks restoranlara kadar, her sınıfta sınırsız çeşitlilikte yiyecekler sunmaktadır. Hong Kong'un dünyaca ünlü bir yemek kültürü var ve Hong Kong şehri, 2017 yılı itibarıyla en az bir Michelin yıldızına layık görülmüş 50'den fazla restoran barındırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kanton mutfağı</span>

Kanton mutfağı veya Yue mutfağı, bazı kaynaklarda Guangdong mutfağı olarak da geçer; başta eyalet başkenti Guanco olmak üzere Çin'in Guangdong eyaletinin yöresel mutfağıdır. Çin'in "Sekiz Büyük Mutfağı" 'ndan birini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Kantonlular</span> etnik grup

Kantonlular veya Yue halkı, Yue Çincesi dilinde konuşan Han Çinlilerinin bir alt grubudur. Büyük çoğunlukla Çin'in güneyinde, Guangdong ve Guangxi eyaletlerinde yaşamaktadırlar. Aslında sıklıkla "Kantonlular" terimi, Liangguang bölgesindeki insanlara atıfta bulunmak yerine, yalnızca Guangzhou şehri ve çevre şehir ve kasabaları veya anadili Standart Kantonca olan kişilerden bahsedilirken kullanılır.

Şanghay dili, Şanghay lehçesi, Hu dili veya Hu lehçesi olarak da bilinir, Şanghay şehrinin merkezî alanlarında ve bu alanların etrafında konuşulan bir Wu değişkesidir. Çin-Tibet dil ailesinin bir parçası olarak sınıflandırılır. Şanghayca, diğer Wu lehçeleriyle aynı şekilde Putonghua gibi diğer Çin dilleriyle karşılıklı anlaşılabilirliği yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Hmong dili</span>

Hmong veya Mong dili, Çin'de Miao olarak bilinir, Hmong-Mien dil ailesinin Hmong kolunun Batı Hmong dalına bağlı bir lehçe sürekliliğidir. Siçuan, Yünnan, Guizhou, Guangşi, Hainan, Kuzey Vietnam, Tayland ve Laos'ta yaşayan Hmonglar tarafından konuşulur. Bu lehçe sürekliliğinin kapsamındaki değişkeler büyük oranda karşılıklı anlaşılabilirlik gösterirler ve 280 bin Hmong asıllı Amerikalı dahil olmak üzere yaklaşık 2,7 milyon kişi tarafından konuşulurlar. Hmong dilini konuşanların yarısından fazlası Çin'in çeşitli yerli Hmong değişkelerini konuşur; Çin'de Dananshan (大南山) lehçesi, Standart Hmong dilinin temelini oluşturur. Hmong halkının yerli olduğu bölgede en çok konuşulan değişke Dananshan lehçesiyken Hmong Daw (Ak) ile Hmong Njua (Yeşil) değişkeleri yalnızca Laos ve ABD'de yaygın olarak konuşulur.

Lingnan kültürü veya Kanton kültürü, Lingnan bölgesinin Çin kültürünü ifade eder: ikiz Guangdong ve Guangxi eyaletlerinin isimleri sırasıyla "doğu genişliği" ve "batı genişliği" anlamındadır. Kesin konuşmak gerekirse "Lingnan kültürü" terimi iki tanımlodor:

  1. Saf coğrafi koşullar terimi Kantonca kültürü aynı zamanda kültürleri sadece içerir Hakkas, Teochews, Taishanese, Hainanese ve bu gibi non-Han grupları Zhuangs, Tanka veya She Lingnan bölgesinde.
  2. Daha tipik olarak, yalnızca Guangdong ve Guangxi'deki tarihsel olarak baskın kültürel-dilsel güç olan Kanton kültürüne atıfta bulunmak için kullanılır.

Teochew lehçesi, Chaozhou lehçesi, Chaoshan lehçesi ya da Chaoshan/Chaozhou dili, Çin-Tibet dil ailesinin Çin dilleri grubunun Min dalına ait Güney Min dilinin bir lehçesidir. Chaoshan bölgesinin yerel şivesi olan Teochew lehçesi, Chaoshanlıların ana dilidir. Çin diasporasında çok sayıda Chaoshanlının olmasından dolayı Çin diaspora topluluklarında Teochew lehçesinin neredeyse Kantonca ya da Hokkien gibi diğer Çin dilleri kadar büyük bir etkisi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">She halkı</span>

She halkı, Çin'in resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir.