İçeriğe atla

Yorumlanan programlama dili

Yorumlanan programlama dili bilgisayar programlamada yazılan programların çalışabilmeleri için kaynak kodlarının bir yorumlayıcı tarafından yorumlanması gerektiğini ifade etmektedir. "Interpreted programming language" olarak da geçmektedir.

Teorik olarak herhangi bir programlama dili ile yazılan bir program, kendi derleyicisi tarafından makine diline dönüştürülür ve derlendikleri platform üzerinde doğrudan çalıştırılır (C, Ada, Pascal, Delphi, Algol dillerinde olduğu gibi) ya da o dilin yorumlayıcısı tarafından işletilerek çalıştırılır (Python, Ruby, Java, Lisp, BASIC, AWK gibi). Bununla beraber kimi dillerde bu iki özelliğe de rastlamak mümkündür (Lisp, C, Ocaml ve Python'da olduğu gibi).

Yorumlanan dillerde sık rastlanan özelliklerden bazıları

  • Bağımsız platform
  • Hata ayıklama kolay
  • Küçük program boyutu
  • Dinamik tip belirleme

Ek olarak yorumlanan diller, doğrudan makine diline çevrilmedikleri ve bir yorumlayıcı tarafından yorumlandıkları için performans gerektiren yerlerde bekleneni veremeyebilirler. Fakat özellikle akademik çalışmalarda programlama dili öğretmek için ya da yazılım projelerinde prototoip üretimi için sıkça tercih edilmektedirler.

Çok kullanılan yorumlanan diller

Listedeki dillerin tamamı sadece yorumlanan programlama dili değildir, fakat sıklıkla yorumlanan bir dil olarak da kullanılmaktadırlar.

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Programlama dili</span>

Programlama dili, yazılımcının bir algoritmayı ifade etmek amacıyla, bir bilgisayara ne yapmasını istediğini anlatmasının tektipleştirilmiş yoludur. Programlama dilleri, yazılımcının bilgisayara hangi veri üzerinde işlem yapacağını, verinin nasıl depolanıp iletileceğini, hangi koşullarda hangi işlemlerin yapılacağını tam olarak anlatmasını sağlar.

<span class="mw-page-title-main">C (programlama dili)</span> programlama dili

C, yapısal bir programlama dilidir. Bell Laboratuvarları'nda, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından UNIX işletim sistemini geliştirebilmek amacıyla B dilinden türetilmiştir. Geliştirilme tarihi 1972 olmasına rağmen yaygınlaşması Brian Kernighan ve Dennis M. Ritchie tarafından yayımlanan "C Programlama Dili" kitabından sonra hızlanmıştır. Günümüzde neredeyse tüm işletim sistemlerinin yapımında %95'lere varan oranda kullanılmış, hâlen daha sistem, sürücü yazılımı, işletim sistemi modülleri ve hız gereken her yerde kullanılan oldukça yaygın ve sınırları belirsiz oldukça keskin bir dildir. Keskinliği, programcıya sonsuz özgürlüğün yanında çok büyük hatalar yapabilme olanağı sağlamasıdır. Programlamanın gelişim süreciyle beraber programlamanın karmaşıklaşması, gereksinimlerin artması ile uygulama programlarında nesne yönelimliliğin ortaya çıkmasından sonra C programcıları büyük ölçüde nesne yönelimliliği destekleyen C++ diline geçmişlerdir.

OCaml, Fransız Ulusal Bilişim ve Uygulamaları Araştırma Kurumunda (INRIA) Xavier Leroy tarafından geliştirilen, ücretsiz ve özgür bir lisans altında sunulan, ML programlama dilleri ailesine mensup, hem yorumlanan hem de derlenip doğal makine koduna dönüştürülebilen gelişmiş bir fonksiyonel programlama dilidir.

<span class="mw-page-title-main">C♯</span> programlama dili

C#; Microsoft tarafından .NET Teknolojisi için geliştirilen modern bir programlama dilidir. Sözdizimi C-like bir deneyim sunar.

Python, nesne yönelimli, yorumlamalı, birimsel (modüler) ve etkileşimli yüksek seviyeli bir programlama dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Derleyici</span> kaynak kodunu bilgisayarın işleyebileceği koda dönüştüren program

Derleyici, kaynak kodu makine koduna dönüştüren yazılımdır. Bir programlama dilinin derleyicisi, o programlama dili kullanılarak yazılmış olan kodu hedef işlemci mimarisine göre uygun şekilde makine koduna derler ve genellikle çıktı olarak yürütülebilir dosyanın oluşturulmasını sağlar. Bu eyleme derleme denir. Bir başka ifadeyle derleyici, bir tür yazı işleyicidir; girdi olarak yazı alır ve çıktı olarak yazı verir.

<span class="mw-page-title-main">Yazılım</span> bilgisayarın somut olmayan çalıştırılabilir bileşeni

Yazılım, değişik ve çeşitli görevler yapma amaçlı tasarlanmış elektronik aygıtların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nesne yönelimli programlama</span> nesne kavramına dayalı programlama paradigması

Nesne yönelimli programlama veya kısaca NYP, Her işlevin nesneler olarak soyutlandığı bir programlama yaklaşımıdır. NYP destekleyen programlama dilleri yüksek seviye diller olarak adlandırılır.

Nesne tabanlı programlama dili, nesne kullanımını destekleyen ve kapsülleme ilkesine uyan programlama dillerini tanımlar. Ancak nesne tabanlı programlama dilleri, kalıtım gibi nesne yönelimli programlama dillerine özel özellikleri taşımazlar. Bu durumda nesne tabanlı programlama dilleri nesne yönelimli programlama dillerinin altkümesini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Programlama</span> bilgisayar probleminin orijinal formülasyonundan çalıştırılabilir bilgisayar programlarına yönlendiren süreç

Programlama ya da diğer adı ile yazılımlama, bilgisayarın donanıma nasıl davranacağını anlatan, bilgisayara yön veren komutlar, kelimeler, aritmetik işlemlerdir. Diğer bir tanımla programlama, bilgisayar programlarının yazılması, test edilmesi ve bakımının yapılması sürecine verilen isimdir.

Yorumlayıcı, yazılımı kısım kısım ele alarak doğrudan çalıştırır. Yorumlayıcılar standart bir çalıştırılabilir kod üretmezler. Yorumlama işlemi aşama aşama yapılmadığı için genellikle ilk hatanın bulunduğu yerde programın çalışması kesilir.

<span class="mw-page-title-main">PB-2000C</span>

Casio PB-2000C, standart olarak 32KB hafızaya sahip farklı programlama dilleri kabul edebilen bir hesap makinesidir.

Betik dili, betik yorumlamak için yazılmış özel çalışma-zamanı sistemlerinin yorumlayabileceği programlama dilleridir. Diğer programlama dilleri ile yazılan kodlar makine koduna çevrilip çıkan program doğrudan çalıştırılırken betik kodları interpreter tarafından doğrudan okunur ve yorumlanarak işlemler yorumlayıcının kendisi tarafından yapılır.

Ruby, nesneye yönelik, dinamik, reflektif ve esnek bir programlama dilidir. Ruby dili, Yukihiro Matsumoto tarafından Japonya'da tasarlanmaya ve geliştirilmeye başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">SQLite</span>

SQLite, dünyada en çok dağıtılan ve tavsiye edilen kaynak kodları halka açık, tamamen C/C++ programlama dilleriyle geliştirilmiş sunucu yazılımı ve yapılandırma gereksinimi olmayan, işlemsel ve ilişkisel bir SQL veritabanı motorudur.

<span class="mw-page-title-main">Java sanal makinesi</span>

Java Sanal Makinesi (JSM), Java platformunun nesne modülü formatı olan class uzantılı sınıf dosyalarının belleğe yüklenip çalıştırılması için gereken hizmetleri sunan bir sistem programıdır ve temel görevinin sınıf dosyalarını yorumlamak olduğu söylenebilir. Ancak, JSM'ni salt bir yorumlayıcı olarak görmek büyük haksızlık olur. Zira, yorumlama ile birlikte JSM'nin şu görevleri de vardır.

Java bytecode, Java Programlama Dili'nde Java derleyicinin Java kodlarını makine dili yerine kendi alternatif biçime derlediği bytecode adı verilen binary dosyadır. Bu program Java Sanal Makinesi (JVM) adı verilen bir hayali bilgisayarın makine kodunu yaratır. Bu şekilde oluşturulmuş olan bytecode makine diline yorumlayıcı programlar vasıtasıyla çevrilir. Bytecode'unu kullanmanın bir avantajı JVM ile yorumlanan bu kodun herhangi bir derleme işlemine tabi tutulmadan bütün bilgisayarlarda çalışabilecek duruma gelmesidir. Dolayısıyla Java Programlama Dili internet uygulamaları için mantıklı bir kullanılma nedeni oluşturmaktadır.

GLFW, temelde ve ilk olarak OpenGL ile kullanılmak üzere geliştirilmiş hafif bir yardımcı kütüphanedir. Programcıya, üzerinde çalışılan işletim sisteminden bağımsız olarak OpenGL ve Vulkan için 'context' ve pencere yaratma, klavye, fare, oyun çubuğu girdi ve çıktılarını yönetme kolaylığı sağlar.

<span class="mw-page-title-main">Yazılım iskeleti</span>

Bilgisayar programlamada yazılım iskeleti, yazılım çerçevesi ya da yazılım çatısı, standart fonksiyonların hazır olarak sunulduğu ancak programcı tarafından bu fonksiyonlardan arzu edilen kısımların ek kodlarla istenildiği şekilde güncellenebildiği sistemlerdir.