İçeriğe atla

Yolda

Yolda
On the Road
Yolda kitabının Türkçe basımı
YazarJack Kerouac
ÜlkeAmerika
Dilİngilizce
TürlerRoman
Beat
Yayım5 Eylül 1957
YayımcıViking Press
Medya türüBaskı (Ciltli ve Karton Kapak)
Sayfa320 sayfa
ISBN978-0-141-18267-4
Seri
The Town and the City
(1950)
YoldaThe Subterraneans
(1958)

Yolda (İngilizce özgün adı On the Road), Beat kuşağı yazarlarından Jack Kerouac'ın 1951'de yazdığı ve Viking Press tarafından 1957'de yayımlanan romanıdır. Büyük ölçüde otobiyografik olan ve çoğu unsuru gerçek hayattan alınan romanda Kerouac ve arkadaşlarının yüzyılın ortasında ABD'yi baştan başa dolaştığı yolculuklar ve daha sonra Beat Kuşağı olarak adlandırılacak yakın arkadaş çevresi anlatılır. Savaş sonrası Amerikan gençliğini en fazla etkileyen ve Beat kuşağını tanıtan eser kabul edilir.

Oluşumu

Romanın malzemesi Kerouac'ın 1947'den itibaren çıktığı yolculuklar sırasında sürekli not aldığı küçük defterlerde yıllarca biriktiyse de, bunların roman bütünlüğünde ortaya çıkması 1951 yılındaki yoğun üç haftada gerçekleşti. Bu süre içinde Kerouac, daha sonra sıkça anlattığı şekliyle, "parça kâğıtları uç uca ekleyerek yaptığı 36 metrelik bir ruloya aralıksız, neredeyse bir oturuşta daktilo ederek" kitabı bitirdi. Metin, 1957'de yayınlanana kadar geçen yıllarda bir kısmını Kerouac'ın gerekli gördüğü pek çok değişiklik geçirdi ama bu arada yayınevinin ısrarıyla o dönem pornografik olarak değerlendirilen kısımlar çıkartıldı ve gerçek isimler değiştirildi. Viking Press 2007'de kitabın 50. yıldönümü vesilesiyle özgün metnin çok az değiştirilmiş bir şeklini On the Road: The Original Scroll başlığıyla yayınladı.

Karakterler

Gerçek hayattaki karşılığı[1]Karakterin adı
Jack KerouacSal Paradise
Gabrielle Kerouac Sal'ın teyzesi
Alan Ansen Rollo Greb
William S. BurroughsOld Bull Lee
Joan Vollmer Jane
Lucien Carr Damion
Neal CassadyDean Moriarty
Carolyn Cassady Camille
Hal Chase Chad King
Henri Cru Remi Boncoeur
Bea Franko Terry
Allen GinsbergCarlo Marx
Diana Hansen Inez
Alan Harrington Hal Hingham
Joan Haverty Laura
Luanne Henderson Mary Lou
Al Hinkle Ed Dunkel
Helen Hinkle Galatea Dunkel
Jim Holmes Tom Snark
John Clellon Holmes Tom Saybrook
Herbert Huncke Elmer Hassel
Frank Jeffries Stan Shephard
Gene Pippin Gene Dexter
Ed Stringham Tom Saybrook
Allan Temko Roland Major
Bill Tomson Roy Johnson
Helen Tomson Dorothy Johnson
Ed Uhl Ed Wall

Özet

Kerouac'ın Yolda kitabında anlatılan yolculuklar:
  1947
  1949
  1950

Kitap, anlatıdaki maceraların esas bağlayıcısı ve ortak paydası olan kişinin tanıtılmasıyla açılır: Dean Moriarty (Neal Cassady). Anlatıcı Salvatore Sal Paradise (Kerouac) ise hümanist düşüncelerin, kendi eklektik arkadaş grubunun, cazın, Amerikan coğrafyası ve kadınların etkisi altındadır.

Daha en başta "Dean Moriarty'nin gelişiyle ömrümün yollarda diye adlandırabileceğim bölüm başladı" diyen Sal kitabın devamında bu uzun yolculukları anlatır.

Roman, New York'ta sona erer. Dean Sal'ı görmek ve onu kendisine katılarak kız arkadaşıyla birlikte San Francisco'ya taşınmaya ikna etmek için New York'a gelir. Ancak taşınma planları yürümez ve Dean Batı'ya yalnız başına döner.

Sinema uyarlaması

Yolda'nın filme çevrimi uzun yıllar gündemde kalmıştır. Russell Banks, kitabın film haklarını 1980'de alan yapımcı Francis Ford Coppola için romanı senaryoya aktarmıştır. Film projesi Brezilyalı yönetmen Walter Salles yönetiminde, uzun bir hazırlık döneminden sonra Ağustos 2010'de başlayan çekimlerin 25 milyon USD bütçeyle New Orleans, Montreal, Meksika ve Arjantin'de yapılacağı duyurulmuştu.[2] Film, 2012 tarihinde vizyona girdi.

Etkileri

Yolda aralarında Bob Dylan, Jim Morrison, Hunter S. Thompson olmak üzere pek çok şair, yazar, oyuncu ve müzisyen üzerinde büyük etki bıraktı. Dylan yıllar sonra "Herkes gibi benim de hayatımı değiştirmişti." diyecekti. Tom Waits de, Jack ve Neal'i bir şarkısında anar ve Beatlerden "atalar" diye bahseder. Tanınmış fotoğrafçı Robert Frank ve Stephen Shore da 1970'lerde Kerouac'ın kitabını rehber alarak, Amerikan yol gezileri yaptılar. Hunter S. Thompson'ın yol romanı Fear and Loathing in Las Vegas gibi, Easy Rider, Paris, Texas ve hatta Thelma ve Louise gibi filmleri de, Kerouac'ın romanı olmadan düşünmek çok zordur.[3]

Kaynakça

  1. ^ Sandison, David. Jeck Kerouac: An Illustrated Biography. Chicago: Chicago Review Press. 1999.
  2. ^ Stuart, Kemp (6 Mayıs 2010). "Kristen Stewart goes On the Road". The Hollywood Reporter. 14 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2010. 
  3. ^ O'Hagan, Sean (5 Ağustos 2007). "America's first king of the road". Londra: The Guardian. 23 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2010. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Jack Kerouac</span> Amerikalı yazar (1922 – 1969)

Jean-Louis "Jack" Kerouac Kanadalı-Amerikalı roman yazarı ve şair.

<span class="mw-page-title-main">William S. Burroughs</span> Amerikalı romancı (1914 – 1997)

William Seward Burroughs II ya da takma adıyla William Lee, Amerikalı roman ve deneme yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Allen Ginsberg</span> Amerikalı yazar (1926 – 1997)

Irwin Allen Ginsberg, Amerikalı savaş karşıtı şair. Flower power hareketinin fikir babalarındandır.

Beat Kuşağı New York'ta bir araya gelen ve daha sonra batı yakası kardeşliğine katılan bir grup Amerikan şairleri ve yazarlarından oluşmuştur. Bu hareket 1950 ve 60'lı yıllarda belirgin hale gelmiştir. Beat Kuşağı doğaçlama, tutkulu diyalog, açık cinsellik ve uyuşturucu deneyimleriyle ilgilenmiştir. Çalışmaları bunlara yansımış ve sonrasında yerleşik edebi dergilere sızmaya başlamıştır. Beat Kuşağının post modern edebiyata etkisi yadsınamaz. 1950'li yıllarda konformist bir hayatı yücelten ABD toplumunun değerlerine karşı olan bu yazarların en önemlilerinden biri olarak kabul edilen Jack Kerouac aynı zamanda "Beat Kuşağı" terimini de öneren ilk isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Lawrence Ferlinghetti</span> Amerikalı sanatçı ve yazar (1919 – 2021)

Lawrence Ferlinghetti, Amerikalı şair ve ressam, City Lights Kitapçısı ve Yayınevi'nin kurucusu.

<i>Guguk Kuşu</i> (film) 1975 yılı yapımlı Amerikan drama filmi

"Guguk Kuşu,, Ken Kesey'in aynı adlı romanına dayanan ve Miloš Forman tarafından yönetilen 1975 Amerikan psikolojik drama filmidir. Film, bir akıl hastanesinde yeni bir hastayı canlandıran Jack Nicholson ile sadist bir hemşireyi canlandıran Louise Fletcher'ı başrollerde bulunduruyor. Yardımcı oyuncu kadrosunda Will Sampson, Danny DeVito, Sydney Lassick, William Redfield ve Christopher Lloyd ve Brad Dourif'in filmdeki ilk performansları yer alıyor.

Beat Kuşağı yazarlarının önde gelenlerinden Jack Kerouac'ın, orijinal adı The Dharma Bums olan kitabı. Kitap 1956 yılında Kerouac'ın San Francisco'nun beatnik dünyasındaki gerçek yaşam öyküsünün romanlaştırılmış şeklidir. Roman kahramanları da yalnızca isimleri değiştirilerek yansıtılmış gerçek kişilerdir.

Rolling Stone, popüler kültüre odaklanan aylık Amerikan dergisi. 1967'de Jann Wenner ve müzik eleştirmeni Ralph J. Gleason tarafından San Francisco'da kuruldu. İlk dönemlerinde rock müzik yazıları ve Hunter S. Thompson'ın politika yazılarıyla dikkat çekti. 1990'lı yıllarda daha genç bir okur kitlesine hitap etmek amacıyla odak noktasını televizyon programlarına, sinema oyuncularına ve popüler müziğe kaydırdı. Daha sonra yeniden geleneksel tarzına dönerek müzik, eğlence ve politika ekseninde içerik üretmeye başladı.

<i>Beat</i> (albüm)

Beat, İngiliz rock grubu King Crimson’ın dokuzuncu stüdyo albümüdür. Albüm, Beat Kuşağı’na göndermeler içerir.

<i>Vegasta Korku ve Nefret</i> (film)

Vegas'ta Korku ve Nefret 1998 yapımlı Hunter S. Thompson'un Las Vegas'ta Korku ve Nefret adlı 1971 yılındakı kitabından sinemaya uyarlanan komedi macera filmidir. Film için ilk önce Marlon Brando ve Jack Nicholson düşünülmüş fakat yaşlı oldukları için daha sonra rol almamışlar. ki aynı şekilde John Malkovichde öyle. Bu sebepten Dan Aykroyd ve John Belushi rol için düşünülmüş, ancak Belushi'nin ölümünden sonra onlar da rol almadılar. Hunter S. Thompson Johnny Depp ile tanışınca ve bu projeden bahs edince filmin başrolündeki Duke rolünü Johnny Depp ve Thompsonun yakın arkadaşı Oscar Z. Acostanın rolünü ise Deppin arkadaşı olan Benicio Del Toro aldı. Filmin yönetmenliği için Martin Scorsese ve Oliver Stone düşünülmüşdü fakat yönetmenliği sonunda Terry Gilliam yaptı. The Matrix (bar) sahnesinin bir yerinde ise Hunter S. Thompson filmde kendisi kısa olarak gözüktü.

<span class="mw-page-title-main">Hunter S. Thompson</span> Amerikalı gazeteci ve yazar (1937 – 2005)

Hunter Stockton Thompson Amerikalı gazeteci ve yazar. En çok 1971 yılındaki romanı Las Vegas'ta Korku ve Nefret ile bilinmektedir. Aşırı derecede uyuşturucu ve alkol kullanmakta idi. Where the Buffalo Roam (1980) isimli kendisi ile ilgili bir film çekildi ve filmde onu Bill Murray oynadı. 1998 yılında da yine kendi romanında yola çıkarak çekilmiş Fear and Loathing in Las Vegas filminde kendisinin romandaki hali olan Raoul Dukeyi bu sefer Johnny Depp ve romanında Dr. Gonzo olarak tasvir ettiği arkadaşı Oscar Zeta Acostayı Benicio Del Toro oynamıştır. Kendisi ile ilgili en son The Rum Diary filmi çekilmiş ve vizyona girmiştir. Gonzo gazeteceliğini yaratan Hunter S. Thompson iki defa evlenmiş ve hayata tutunmaya çalışmıştır. 2005 yılının Şubat ayında silah ile kendisini vurarak öldürmüştür. Kendisinin toplam üç kitabı vardı. Screw-Jack kısa hikâyeler serisi ve Fire in the Nuts kısa hikâyesinin de yaratıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Michael Madsen</span> Danimarka asıllı Amerikalı yapımcı ve aktör

Michael Søren Madsen, Amerikalı aktör, yapımcı, yönetmen, yazar, şair ve fotoğrafçı.

<span class="mw-page-title-main">Kon-Tiki</span>

Kon-Tiki, Norveçli bilim insanı Thor Heyerdahl ve beş arkadaşının 1947'de Güney Amerika'nın batı kıyılarından Tahiti'nin doğusundaki adalara yaptıkları yolculukta kullandıkları sal. Heyerdahl, eski çağlarda Amerika'da yaşayan insanların, okyanusu salla geçerek Polinezya'da koloniler kurmuş olabileceği düşüncesini kanıtlamak istiyordu. Heyerdahl, arkadaşlarıyla birlikte Callao'da (Peru) yetişen balsa ağacı kütüklerinden yaptığı ve efsanevi İnka tanrısı Kon-Tiki adını verdiği bu salla 4,300 millik yolu 101 günde almayı başardı. Kon-Tiki bugün Oslo'da aynı adla anılan müzede sergilenmektedir.

<i>Paris, Texas</i> (film)

Paris, Texas, 1984 Fransa - Batı Almanya ortak yapımı dramatik yol filmdir.

Neal Leon Cassady 1950'lerde Beat Kuşağı ve 1960'larda psikedelik akımın önemli bir simgesi, Jack Kerouac'ın Yolda (roman)'ının en önemli karakteri olan Dean Moriarty olarak tanınmıştır.

<i>Yıldız Geçidi: Süreklilik</i>

Stargate: Continuum, 2008 Haziran ayında DVD sürümü yayınlanan film, 7 milyon dolarlık bütçesiyle 2007 yılında çekilmeye başlandı. Yıldız Geçidi SG-1'in ikinci devam filmi olarak çekildi. SG-1 ekibi tüm kadrosuyla bu filmde yepyeni maceralara atılmaktadır. The Ark of Truth filminin aksine Richard Dean Anderson bu filmde etkin olmasa da yer almaktadır.

<i>Açık Yol</i>

The Open Road Türkçesi ile Açık Yol 2009 yapımı komedi-drama türündeki Michael Meredith tarafından yönetilen film. Justin Timberlake, Kate Mara, Jeff Bridges ve Mary Steenburgen yer aldığı filmin yapım şirketi Anchor Bay Entertainment'dır. Filmin oyuncu kadrosunda country şarkıcıları Lyle Lovett ve Harry Dean Stanton da yer almaktadır. Filmin çekimlerine 2008 şubat ayında Hammond, Louisiana başlanmış ve Memphis, Tennessee, Corpus Christi, Texas gibi Birleşik Devletler'in güneyindeki çeşitli kentlerinde devam etmiştir.

<i>Tutku Günlükleri</i> 2011 ABD yapımı dönemsel dramatik komedi filmi

Tutku Günlükleri, 2011 ABD yapımı dönemsel dramatik komedi filmidir. Özgün adı The Rum Diary olan film 6 Ocak 2012'de Türkiye'de sinemalarda gösterime girdi.

<span class="mw-page-title-main">Jeffrey Dean Morgan</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Jeffrey Dean Morgan,, Amerikalı bir oyuncudur. En bilinen rolleri arasında Grey's Anatomy dizisindeki Denny Duquette karakteri ve Supernatural dizisindeki John Winchester karakteri bulunur.

Alfred Gilbert Aronowitz, 1964'te Bob Dylan'ı The Beatles ile tanıştırmasıyla tanınan Amerikalı bir rock gazetecisiydi.