İçeriğe atla

Ynys Môn

Ynys Môn
Anglesey
Ynys Môn haritadaki konumu
BaşkentLlangefni
En büyükHolyhead
Resmî dil(ler)İngilizce 
Galce
Etnik gruplar
98.1% Beyaz
DemonimGalli
HükûmetMonarşi
• Monarşi
III. Charles
• Birleşik Krallık Başbakanı
Rishi Sunak
• Milletvekili
Albert Owen
• Meclis Üyesi
Ieuan Wyn Jones
• kilometrekare
714
Nüfus
• 2011 sayımı
69,700
Zaman dilimiUTC+0 (GMT)
• Yaz (YSU)
UTC+1 (BST)
Trafik akışıleft
İnternet alan adı.uk

Ynys Môn (Anglesey), Galler'in kuzeybatı kıyısında bulunan, Birleşik Krallık'a ait olan bir adadır.

Genel bilgi

Menai Suspension Köprüsü

1826 yılında Thomas Telford tarafından inşa edilen Menai Suspension Köprüsü ile anakaraya bağlantısı yapılmıştır. Sakinlerinin yaklaşık dörtte üçü Galce konuşmaktadır ve adaya Galce'de Ynys Môn demektedirler. Ada'da yaşayanların Birleşik Krallık Parlamentosu ve Ulusal Meclis için oy kullanmaktadırlar.

714 km² yüz ölçümüne sahip olan ada, Galler'in en büyük adası olmasıyla birlikte, aynı zamanda Birleşik Krallık'ın etrafındaki beşinci büyük, İrlanda denizindeki en büyük adadır. En büyük şehri Holyhead'dır.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık</span> Kuzeybatı Avrupadaki devlet

Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı veya yaygın adıyla Birleşik Krallık, Avrupa anakarasının kuzeybatı kıyılarında, Kuzeybatı Avrupa'da egemen bir ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Britanya</span> Avrupanın kuzeybatısında bulunan ve birkaç ülkeyi kapsayan ada

Büyük Britanya, İrlanda Adası'nın doğusunda yer alan, üzerinde İngiltere, Galler ve İskoçya'nın bulunduğu Birleşik Krallık'a bağlı ada. Büyük Britanya Adası, Britanya Adaları'nın en büyüğüdür.

<span class="mw-page-title-main">Galler</span> Birleşik Krallıkın parçası olan Batı Avrupa ülkesi

Galler, Büyük Britanya'da Birleşik Krallık'a bağlı dört ülkeden biri. Doğuda İngiltere'nin Cheshire, Shropshire, Herefordshire ve Gloucestershire kontlukları, güneyde Bristol Kanalı, batıda ve kuzeyde İrlanda Denizi ile çevrilidir. 1.680 milden (2.700 km) fazla kıyı şeridine sahip olan Galler, özellikle kuzeyinde büyük ölçüde dağlıktır. Ülkenin en yüksek zirvesi Yr Wyddfa'dır. Ülke kuzey ılıman kuşağında yer alır ve değişken bir deniz iklimine sahiptir.

Galce, Kelt dillerinin Britonik koluna ait bir dildir. Çoğunlukla Galler'de konuşulur, İngiltere'de de az bir konuşura sahiptir. Tarihsel bağlamda İngilizcede bu dil Kambrian, Kambrik gibi isimlerle bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Newport, Galler</span>

Newport, Birleşik Krallık'taki Galler ülkesinin şehir statüsünü taşıyan kentlerinden birisidir. Newport, Usk Nehri kıyısında kurulmuş olup yaklaşık olarak Cardiff ile Bristol şehirleri arasında bulunmaktadır. Şehrin Galce ismi Usk-Üzerindeki-Yeni-Kaledir; ancak bu yeni kale 1840'ta demiryolu yapılırken yıkılmış olup, şimdi şehirde bulunan bir başka kaleye Newport Kalesi adı verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tudor Hanedanı</span>

Tudor Hanedanı ya da Tudor Dönemi,, 1485 ile 1603 yılları arasındaki dönemde İngiltere Krallığı'nı idare eden, Galler kökenli hanedan ve hanedanın iktidarda olduğu döneme verilen isim. Söz konusu dönem, İngiliz tarihinin en parlak dönemlerinden biri olarak gösterilir. VII. Henry güçlü bir merkezi otorite kurdu ve VIII. Henry zengin bir devletin ve güçlü bir monarşinin temellerini attı. İngiltere'deki ailesi, İngiltere ve İrlanda'yı 1485'ten 1603'e kadar, 118 yıl boyunca yöneten, Galler kökenli kraliyet ailesidir. Kurucusu Henry Tudor'dur. Aralarından üçü İngiltere'yi Orta Çağ'dan çıkarıp gelecek yüzyıllarda dünyanın büyük bir kısmına egemen olan güçlü bir Rönesans devletine dönüşmesine önemli katkı sağlamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Cardiff</span> Gallerin başkenti

Cardiff, Birleşik Krallık'ın dört ana bölgesinden biri olan Galler'in başkenti ve 481,082 kişilik nüfusu ile en büyük şehridir. Yerel dil olan Galce'de Caerdydd şeklinde yazılıp "kardid" olarak okunan Cardiff ayrıca, Galler'in ticari ve kültürel merkezidir. Kurumlar, Galler'e ait ulusal medya, Galler hükûmetinin ülke ve oturacak yerinde en popüler ziyaretçi varış yeridir. Cardiff'e 2006 yılında 11,7 milyon ziyaretçi gelmiştir.

Galliler, Büyük Britanya adasının batısında yer alan Galler bölgesinde yaşayan ve ana dilleri Galce olan Kelt kökenli bir etnik gruptur.

<span class="mw-page-title-main">St Davids</span>

St Davids, Birleşik Krallık'ın Galler Ülkesi'nde "Pembrokshire" Kontluğunda, Orta Çağ'dan kalma Katedrali bulunması dolayısı ile "şehir" statüsü taşımaktadır. Ama nüfusu bir köy kadar 2000'in altında olup Birleşik Krallık'ta şehir statüsü taşıyan en küçük yerleşke niteliği kazanmıştır.

Galler mitolojisi, Hristiyanlık öncesi Büyük Britanyalılara ait mitolojilerin günümüze kadar taşınan kalıntılardır. Bu mitler Llyfr Coch Hergest, Llyfr Gwyn Rhydderch, Llyfr Aneirin ve Llyfr Taliesin gibi Orta Çağ Galler el yazmalarında büyük oranda değişime uğrayarak günümüze ulaşmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Matthew Stevens</span> Galli profesyonel snooker oyuncusu

Matthew Stevens, Galli profesyonel snooker oyuncusudur.

<span class="mw-page-title-main">Swansea</span>

Swansea (/ˈswɒnzi/ swon-zee; Galce: Abertawe [abɛrˈtauɛ]), Birleşik Krallık'ta Galler'in güneyinde, eskiden Glamorgan Kontluğu'na bağlı ve şimdi kendi adı altında Swansea Şehir ve Kontluğu yöresel idaresine bağlı, Atlantik Okyanusu kıyısında bir büyük liman ve sahili olan ve şehir statüsü taşıyan bir idare ve yerleşim merkezidir. Galce adı Abertawe olup Tawe Nehri ağzı anlamındadır. Swansea'nin bağlı olduğu vilayet Swansea kentsel alanını kapsadığı gibi, çok tanınmış bir kırsal tabiat alanı olan Gower Yarımadası ile kırsal Lliw tepelerini de kapsamaktadır. Swansea şehir olma statüsünü 1969'da, şimdiki Kral III. Charles'ın Galler prensi olarak atanması sırasında bir şeref olarak almıştır. 1982 ise Swansea yöresel idaresinin başkanına Lord Mayor unvanı taşıma şerefi verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık arması</span> Resmî devlet arması

Birleşik Krallık'ın resmî arması İngiliz, İskoç, Galler ve İrlanda armalarından oluşmuştur. Britanya tarihinde her soylunun kendine ait bir arması vardır. Hepsi bir birine benzerdir. Arma en üstünde taç vardır. Taç monarşiyi simgeler. Ortadaki kalkanda ise Büyük Britanya, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda, Birleşik Krallığı oluşturan etnik grupların kendine özgü armaları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Bangor, Gwynedd</span>

Bangor, Birleşik Krallık'ın Galler ülkesinin kuzeybatısında Gwynedd Kontluğu'nun içinde bulunan ve Katedrali bulunduğu için Orta Çağ'dan beri şehir statüsü bulunan bir yerleşkedir.

<span class="mw-page-title-main">Britonlar</span>

Britonlar, en azından Britanya Demir Çağı'ndan Yüksek Orta Çağ'a kadar Büyük Britanya'da yaşayan yerli Kelt halkını ifade eder. Bu dönemde, Galler, Cornish ve Bretonlar gibi farklı gruplara ayrılmışlardır. Modern Brittonik dillerin atası olan Ortak Brittonik dilini konuşuyorlardı.

<span class="mw-page-title-main">St Asaph</span>

St Asaph, Birleşik Krallık'ın Galler Ülkesi'nin kuzeyinde "Denbighshire" Kontluğunda bulunan, Kraliçe II. Elizabeth'in tahta geçmesinin 50. yılı onuruna 2012'de "şehir" statüsü kazanmış bir yerleşkedir. Nüfusu 3.355 kişi olup Birleşik Krallık'ta şehir statüsü taşıyan yerleşkeler arasında nüfus bakımından Galler'de bulunan St Davids'den sonra alttan ikinci sıradadır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık'ın ülkeleri</span> 1922den bu yana Birleşik Krallıkın bileşenleri

Birleşik Krallık (BK) dört ülkeden oluşur: Galler, İngiltere, İskoçya ve Kuzey İrlanda.

<span class="mw-page-title-main">S4C</span>

S4C Birleşik Krallık ve İrlanda boyunca Galler dilinde yayın yapan İngiliz kamu hizmeti televizyon kanalı. Özellikle Galce konuşan bir kitleye hitap eden ilk televizyon kanalı olan S4C, BBC One, ITV ve BBC Two'dan sonra Birleşik Krallık'taki dördüncü en eski televizyon kanalı. 2017-2018 itibarıyla S4C'nin ortalama 131 çalışanı vardı.

<span class="mw-page-title-main">Anglesey Havalimanı</span>

Anglesey Havalimanı ; Savunma Altyapı Teşkilatı'ndan kiralanan arazi üzerinde Anglesey Adası İl Konseyi'ne ait bir havalimanıdır. Havalimanı; Anglesey, Galler'deki Llanfair-yn-Neubwll'de bulunmaktadır. Kiralanan alan RAF Valley'in bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Galler'in idari bölümleri</span>

Galler'in idari bölümleri, 22 üniter otoriteden oluşmaktadır. Günümüz otoriteler 1996 yılında kurulmuş olup eğitim, sosyal hizmet, çevre koruma ve karayolu bakımının çoğu dahil olmak üzere kendi ana alanları dahilinde yerel yönetim hizmetlerini sağlamaktan sorumludurlar ve çoğunda seçilmiş bir topluluk konseyinin bulunduğu topluluklara bölünmüştür. Topluluk konseyleri tarafından sağlanan hizmetler değişiklik göstermektedir ancak genellikle kamusal alanların ve tesislerin bakımını üstlenirler.