İçeriğe atla

Yeşil Kilise

Koordinatlar: 39°45′45″K 46°44′37″D / 39.76250°K 46.74361°D / 39.76250; 46.74361
Yeşil Kilise
2018'de kilise
Harita
Temel bilgiler
KonumŞuşa, Azerbaycan
Koordinatlar39°45′45″K 46°44′37″D / 39.76250°K 46.74361°D / 39.76250; 46.74361
İnançHristiyanlık
MezhepErmeni Apostolik Kilisesi
Mimari
Mimari biçimErmeni mimarisi

Yeşil Kilise, Kanach Zham olarak bilinen Vaftizci Yahya Kilisesi (Ermenice: Կանաչ Ժամ), Azerbaycan Şuşa'da yıkılmış bir Ermeni Apostolik kilisesidir. Kanach Zham, Gazançetsots Katedrali'nin hemen yukarısında yer almaktadır.

Kanach Zham, daha önce kilisenin yeşil kubbelerine atıfta bulunan Ermenice "Yeşil Şapel" anlamına gelir. Kilise bazen, daha önce Kanach Zham ile aynı yerde bulunan ve onu inşa eden Dağlık Karabağ çiftçilerinin onuruna verilen eski ahşap kilisenin adı olan Gharabakhtsots olarak da adlandırılır.[1]

Kilise, 1818 yılında, eski Gharabahtsots ahşap kilisesi ile aynı yerde inşa edilmiştir. Kilise, kilisenin doğu cephesinin şapelin batı kısmına bitişik olmasıyla benzersiz bir haç planına göre inşa edilmiştir ve kilisenin uzun kubbesi ve şapeli, her ikisi de kasabanın uzaktan açıkça görülebilmektedir. Kilisenin içi de bazı benzersiz mimari özelliklere sahiptir. Kilisenin girişinin üstünde 1847'den kalma "Babayan Stepanos Hovhannes. Merhum kardeşi Mkrtych'in anısına." yazan bir yazıt var.[1][2]

Kasım 2020'de Ermeni kaynakları, kısmen yıkılan kilisenin resimlerine ve internette dolaşan bir videoya atıfta bulunarak, 2020 Dağlık Karabağ savaşında şehrin ele geçirilmesinden sonra kilisenin kulelerinin Azerbaycan tarafından tahrip edildiğini bildirdi.[3][4] Ermeni Apostolik Kilisesi Kutsal Eçmiadzin Ana Makamı, 19 Kasım 2020'de Kanach Zham'ın yıkımını kınadı.[5]

Mart 2021'de, 15 Şubat'ta çekilen uydu görüntüleri, kilisenin yıkılışını gösteren Ermeni haber kaynakları tarafından yayınlandı.[6][7] Kilisenin yıkılışı Nisan 2021'de Google Haritalar'da görülebilir.[8]

Bir Azerbaycan haber ajansı Kanach Zham'ın tahribatını yalanlayarak, kilisenin Ermeni mirasını da inkâr etti ve savaş sırasında ağır hasar gören kilisenin tadilattan geçtiğini ve kubbesinin yeniden inşa edildiğini bildirdi.[9]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b "Kanach Zham Church". 360GreatArmenia.am. 22 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "6 Christian Sites Armenia Fears It Has Lost to Azerbaijan". Christianity Today. 5 Ocak 2021. 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Azeris destroy domes of Armenian church in Karabakh's Shushi". PanArmenian.Net. 20 Kasım 2020. 21 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "The Kanach Zham Church in Shushi has been partially destroyed". Fact Investigation Platform (FIP). 19 Kasım 2020. 20 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Armenian St. John the Baptist church in Shushi vandalized". Public Radio of Armenia (Armradio). 19 Kasım 2020. 19 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Fresh Satellite Images Show Azerbaijan's Destruction Of Shushi's Kanach Zham Church". Zartonk Media. 17 Mart 2021. 18 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Azeris destroy Armenian church in Karabakh's Shushi". panorama.am. 17 Mart 2021. 19 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ Կանաչ Ժամ եկեղեցի 23 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Google Maps, accessed on 23 April 2021.
  9. ^ "Православному храму в Шуше возвращается первоначальный облик". Turan Information Agency. 19 Mart 2021. 19 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Շուշիի պատմական հուշարձանները". echmiadzin.asj-oa.am. 12 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şuşa</span> Azerbaycanda şehir

Şuşa, Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde yer alan bir şehir. Azerbaycan'ın kültür başkenti. Şuşa rayonunun idarî merkezi olan yerleşim, 1992'de Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edildi ve hiçbir ülke tarafından tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin de facto yönetimi altına girdi. 8 Kasım 2020'de ise şehir Şuşa Muharebesi sonucunda Azerbaycan kuvvetlerince ele geçirildi ve 28 yıllık fiili yönetim son buldu.

<span class="mw-page-title-main">Akdamar Kilisesi</span> Akdamar (Ahtamar) Adasındaki tarihi kilise

Akdamar Kilisesi, Ahtamar Kilisesi, Surp Haç Kilisesi veya Kutsal Haç Katedrali, Türkiye'nin doğusunda, Van Gölü üzerindeki Akdamar Adası'nda yer alan bir kilisedir. Kudüs'ten İran'a kaçırıldıktan sonra 7. yüzyılda Van yöresine getirildiği rivayet edilen Hakiki Haç'ın bir parçasını barındırmak maksadıyla Kral I. Gagik'in emriyle 915-921 yıllarında Mimar Manuel tarafından inşa edilmiştir. Ermeni Kırımı'ndan sonra cemaatsiz kalan dini yapı bugün müze olarak hizmet vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Özerk Oblastı</span>

Dağlık Karabağ Özerk Oblastı, 1923'te Sovyetler Birliği'nin Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içinde kurduğu özerk oblasttı. Başkenti Stepanakert şehriydi. Oblastın lideri, Azerbaycan Komünist Partisi Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi Komitesinin Birinci Sekreteriydi. Nüfusun çoğunluğunu etnik Ermeniler oluşturuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ sorunu</span> Dağlık Karabağ için, Azerbeycan ve Ermenistan arasında olan hak davası savaşıdır

Dağlık Karabağ sorunu, Azerbaycan ile Ermenistan arasında, Dağlık Karabağ ve Dağlık Karabağ'ı çevreleyen Ermeni kontrolündeki Azerbaycan toprakları'ndaki etnik çatışma ve toprak anlaşmazlığıdır. Bu anlaşmazlık, 27 Eylül 2020 tarihinde başlayan İkinci Dağlık Karabağ Savaşı ile son bulmaya yaklaşmıştır. Yaklaşık 3 sene sonra 19-20 Eylül 2023 tarihlerinde gerçekleşen 2023 Dağlık Karabağ çatışmaları ile bölge tamamen Azerbaycan kontrolüne geçmiş ve sorun çözülmüştür. Artsah Cumhuriyeti fiilen bağımsızdı, ancak Ermenistan dahil hiçbir ülke tarafından tanınmamış bir cumhuriyetti. Çatışmanın kökeni, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıktı. Sovyetler Birliği döneminde, Josef Stalin Dağlık Karabağ bölgesini, tarihsel olarak Ermeni ve çoğunluğu Ermeni nüfusu olan Sovyet Azerbaycan'da bir özerk oblast haline getirmeye karar verdi. Mevcut çatışma, 1988'de Karabağ Ermenilerinin, Karabağ'ın Sovyet Azerbaycan'dan Sovyet Ermenistan'a devredilmesini talep ettiği zaman başladı. Çatışma, 1990'lı yılların başlarında, geniş çaplı bir savaşa dönüştü.

Azize Tereza Kilisesi; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir Katolik kilisesidir. İsmi, Lisieuxlü Azize Tereza'dan gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Surp Nigoğayos Ermeni Kilisesi (Fatih)</span> İstanbul, Topkapıda kilise

Surp Nigoğayos Ermeni Kilisesi, Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesi Topkapı semtinde bulunan Ermeni kilisesi. 1630 tarihli bir elyazmasında bu bölgede bir kilisenin varlığı geçse de kilisenin ne zaman inşa edildiği bilinmemektedir. Kayıtlara göre kilise inşasına 1813'te başlanmış, 1823’te kilise ikinci kez inşa edilmiştir. 1832’de ise üçüncü kez inşa edilen kilise nedeni bilinmemekle birlikte harap olur ve 1831'de İstanbul Ermeni Patriği Isdepanos II. Ağavni yeni bir kilise inşası için Sultan II. Mahmut'a başvurur. Vartan Kalfa Tıngıryan'ın mimarlığında yeniden inşa edile kilise 1894 depreminde zarar görerek yenilenir. I. Dünya Savaşı'nda askeri amaçlarla kullanılan kilise 1927'de yenilenerek Patrik Mesrob I. Naroyan tarafından açılır. 1987 yılında onarımdan geçen kilise 2000 yılında tekrar onarım görerek Aram Ateşyan tarafından ibadete açılır.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Stepanos Manastırı</span>

Aziz Stepanos Manastırı, İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nin kuzeybatısındaki Ermeni manastırıdır. Culfa şehristanının merkezi olan Culfa kentinin yaklaşık 15 km kuzeybatısında, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile İran arasındaki sınırın İran tarafındaki Aras nehri boyunca derin bir kanyonun içinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dzordzor Şapeli</span>

Dzordzor Şapeli veya Tzortzor Şapeli, İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nin Maku şehristanında, Zangmar Nehri üzerindeki Barun köyünde bulunan bir Ermeni manastırı ve kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">Çupan Şapeli</span>

Çupan Şapeli küçük bir tarihi Ermeni kilisesi. İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'ndeki Culfa şehristanının merkezi olan Culfa kentinde bulunur. Vadinin diğer ucunda Aras Nehrinin karşı yakasında Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti görünür.

<span class="mw-page-title-main">Azize Astvatsatsin Kilisesi</span>

Azize Astvatsatsin Kilisesi veya Tanrının Kutsal Annesi Kilisesi, İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'ndeki Culfa şehristanının merkezi olan Culfa kentinde Daraşamb yakınındaki bulunan Ermeni kilisesidir. Culfa şehrinin yaklaşık 15 km kuzeybatısında, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile İran arasındaki sınırı çizen Aras nehrinin İran tarafındaki kıyısındadır.

<span class="mw-page-title-main">Gazançetsots Katedrali</span> Şuşa, Azerbaycanda bir katedral

Kutsal Kurtarıcı Katedrali, yaygın olarak Ğazançetsots olarak anılır (Ղազանչեցոց), Azerbaycan'ın Şuşa şehrindeki bir Ermeni Apostolik katedrali. Ermeni Apostolik Kilisesi'nin Artsah piskoposluk bölgesinin merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Katliamı</span> Şuşadaki Ermenilerin katliamı

Şuşa pogromu veya Şuşa katliamı, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde yer alan Şuşa şehrindeki Ermeni ayaklanmasının bastırılmasının ardından Azeri asker ve siviller tarafından şehirdeki Ermeni nüfusunun topluca öldürülmesini ve Ermeni mahallelerinin yıkımını içeren olaylardır.

<span class="mw-page-title-main">Amaras Manastırı</span> Azerbaycanın Hocavend ilinde manastır

Amaras Manastırı, Hocavend iline bağlı Sos köyü yakınlarında Karabağ bölgesinde bulunan bir Ermeni manastırı. Manastır, önemli bir dini ve eğitim merkeziydi. Manastır, erken Hristiyanlık döneminden Alban Havari Kilisesi'nin kaldırılmasına kadar Kafkasya Albanya'sında en çok ziyaret edilen kutsal tapınaklardan biri olmuş, yakın zamana kadar bulunduğu bölgenin hem Hristiyan hem de Müslüman nüfusu tarafından kutsal kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Noraşen Kilisesi</span> Gürcistanın başkenti Tifliste yer alan tarihi Ermeni Apostolik Kilisesi

Noraşen Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te yer alan ve günümüzde kullanılmayan bir Ermeni Apostolik Kilisesidir. Kilise, Tiflis Sioni Katedrali ve Jvaris Ana Kilisesi'nin yanında, Eski Tiflis'te konumlanmıştır.

2014 Ermenistan Mil Mi-24 helikopterinin düşürülmesi, 12 Kasım 2014'te, Ermeni Mil Mi-24 saldırı helikopterinin, Dağlık Karabağ çatışması sırasında, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından vurularak düşürülmesi olayıdır. Uçakta yer alan üç mürettebat üyesi ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan savaş

İkinci Dağlık Karabağ Savaşı, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı veya 44 Günlük Savaş Dağlık Karabağ'da Türkiye destekli Azerbaycan ile Ermenistan ve onun desteklediği tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında yaşanmış silahlı çatışmalardır.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Muharebesi (2020)</span>

Şuşa Muharebesi veya Azerbaycanlılar tarafından dile getirildiği şekilde Şuşa'nın Kurtuluşu, 4-7 Ekim 2020 tarihleri arasında de jure Azerbaycan'ın Şuşa rayonunun parçası olan ancak de facto olarak artık Azerbaycana ait olan Şuşa şehrinde gerçekleşen muharebe.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ'da barışı koruma operasyonları</span> Dağlık Karabağda barışı koruma operasyonları

Dağlık Karabağ'da barışı koruma misyonu 2020 Dağlık Karabağ savaşı sonrasında Dağlık Karabağ bölgesinde devam eden barışı koruma operasyonlarını ifade eder. Ermenistan ve Azerbaycan güçleri arasındaki ateşkesi izlemeyi amaçlayan operasyon Rusya ve Türkiye tarafından yürütülüyor.

<span class="mw-page-title-main">2020 Gazançetsots Katedrali bombardımanı</span>

2020 Gazançetsots Katedrali bombardımanı, 8 Ekim'de Gazançetsots Katedrali olarak da bilinen Şuşa Kutsal Kurtarıcı Katedrali'nin füzelerle iki kez vurulması sonucu binanın çatısının bir kısmının çökmesiyle sonuçlandı. Ermenistan bu saldırı için Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerini suçladı.

<span class="mw-page-title-main">Vatan Partisi (Ermenistan)</span>

Vatan Partisi Ermenistan'da merkez sağ bir siyasi partidir. 30 Mayıs 2020'de Artur Vanetsyan tarafından kurulmuştur.