İçeriğe atla

Yergöğü Muharebesi (1771)

Yergöğü Muharebesi
1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı

1771 yılında Osmanlılarca inşa edilen Yergöğü kulesi
Tarih12 Eylül 1771
Bölge
Sonuç Osmanlı zaferi
Taraflar
Rus İmparatorluğu Rus İmparatorluğuOsmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
Rus İmparatorluğu Pyotr Rumyantsev
Rus İmparatorluğu Reinholt Wilhelm von Essen
Osmanlı İmparatorluğu Silahdar Mehmed Paşa
Güçler
22.000 30.000
Kayıplar
500 ölü ve 2.000+ yaralı, 7 top Hafif

Yergöğü Muharebesi, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

Silahdar Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu 12 Eylül 1771'de Yergöğü'ne saldıran General Reinholt Wilhelm von Essen komutasındaki Rus ordusunu mağlup etti.

Muharebe öncesi

1770 yılını Larga ve Kartal Ovası zaferleriyle tamamlayan Pyotr Rumyantsev komutasındaki Rus ordusu 1771 yılında işgali altında bulundurduğu Eflak ve Boğdan'a yayılırken, bir diğer Rus ordusu da Kırım Hanlığı'nı işgale yöneldi.

Buna mukabil, Sadrazam Silahdar Mehmed Paşa Osmanlı ordusunun bir yıl önceki yenilgilerinden alınan derslerle büyük meydan muharebelerinden kaçınarak Tuna Nehri boyunca savunmada kalmayı tercih etti. Bu strateji karşısında müstahkem Osmanlı kalelerine saldırarak kayıplara uğrayan Rus ordusu Osmanlıların karşı taarruzlarına karşı geniş bir cepheye dağınık bir şekilde yayılınca, Rusçuk'ta yığınak yapan Osmanlı ordusu Haziran ortasında başarılı bir harekâtla Tuna Nehri üzerindeki stratejik geçiş noktalarından Yergöğü'nü geri aldı.[1]

Muharebe

Rusya'nın Tuna orduları komutanı Feldmareşal Pyotr Rumyantsev, General Reinholt Wilhelm von Hessen komutasındaki 22.000 kişiden oluşan Rus ordusunu Eylül ayında Yergöğü'ne sevketti. Rus komutan karargâhını Bağlartepesi'ne kurdu ve 12 Eylül 1771'de Yergöğü'ne taarruzu başlattı. Bununla birlikte, Osmanlı ordusu hücumu başarıyla püskürttü. 500 ölü ve binlerce yaralı veren Rus ordusu[2] yedi top ve mühimmat dolu üç arabayı da muharebe sahasında bırakarak düzensiz bir şekilde Bükreş'e doğru çekildi.

Muharebe sonrası

Osmanlı ordusu kazandığı bu zaferden sonra bölgede harekât üstünlüğünü ele geçirse de, piyade güçleri beklenmeden 30 Ekim 1771'de yalnızca atlı birliklerle yapılan Bükreş taarruzu başarılı olamadı. Keza Maçin ve Tulça'ya yönelik Osmanlı taarruzları da Ruslarca püskürtülünce cepheye denge geldi.

Karşı taarruzların başarısız olması sonucunda Sadrazam Silahdar Mehmed Paşa 11 Aralık 1771'de azledildi ve eski Sadrazam Muhsinzade Mehmed Paşa (1765-1768) yeniden bu göreve getirildi. Lehistan Krallığı'nın paylaşılmasına odaklanmak isteyen Avusturya ve Prusya'nın girişimleriyle Osmanlılar ve Ruslar ateşkes müzakerelerine meylettiler. Prusya Osmanlılara 22 Ocak 1772'de verdiği Nota'yla ateşkes teklif etti. Feldmareşal Pyotr Rumyantsev'in 6 Mart 1772'deki mektubuna cevaben, Sadrazam Muhsinzade Mehmed Paşa da 10 Mart 1772 tarihli mektubuyla ateşkes koşullarını iletti. Atşekesin ardından gerçekleşen müzakereler sonucunda 10 Haziran 1772'de imzalanan Yergöğü Mütarekesi'yle taraflar karada, 13 Temmuz 1772'de Paros'ta imzalanan mütarekeyle de denizde çatışmalara son verdiler (daha sonra süresi tekrar uzatılan mütarekelerin ardından barış müzakereleri başarıya ulaşmayınca 1773 yazında çatışmalar yeniden başladı).

Kaynakça

  1. ^ "Kutuzov: A Life in War and Peace", Alexander Mikaberidze, Oxford University Press (2022), s.37
  2. ^ "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.16, s.186

İlgili Araştırma Makaleleri

Muhsinzade Abdullah Paşa I. Mahmud saltanatında, 6 Ağustos 1737 - 19 Aralık 1737 tarihleri arasında dört ay on dört gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Muhsinzade Mehmed Paşa III. Mustafa saltanatında 28 Mart 1765 - 7 Ağustos 1768 ve 11 Aralık 1771 - 4 Ağustos 1774 tarihleri arasında iki kez 3 yıl altı ay yirmi üç gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Mahir Hamza Paşa III. Mustafa saltanatında 7 Ağustos 1768-20 Ekim 1768 tarihleri arasında iki ay on dört gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Mehmet Sait Galip Paşa, Osmanlı diplomatı, yerel idarecisi ve II. Mahmud saltanatında 13 Aralık 1823 - 14 Eylül 1824 tarihleri arasında dokuz ay iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Silahdar Cihangirli Mehmed Paşa III. Mustafa saltanatında 25 Ekim 1770 - 11 Aralık 1771 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında 1806-1812 yılları arasında yapılmış savaş

1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında birçok cephede yapılmış savaştır. Napolyon Bonapart'ın önderliğindeki Fransa'nın Avrupa'da başlattığı savaşların arka planında yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Rus Çarlığı arasında 1768-1774 yılları arasında yapılmış savaş

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlıların Ruslara yenik düşmesiyle sonuçlanmış bir savaştır. Bu savaşın sonucunda Ukrayna'nın güneyi, Kuzey Kafkaslar ve Kırım, Rusya'nın eline geçmiştir.

Silahdar Damat Dimetokalı Mehmed Paşa I. Mahmud saltanatında 9 Ocak 1736 - 6 Ağustos, 1737 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Rusçuk Muharebesi, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Silistre Kuşatması (1773)</span>

Silistre Kuşatması ya da Silistre Muharebesi, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Maçin Muharebesi</span> Osmanlı-Rus savaşında yaşanan muharebe

Maçin Muharebesi, 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Hotin Kuşatması (1769)</span>

Hotin Kuşatması, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Kamaniçe Muharebesi</span>

Kamaniçe Muharebesi, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Yergöğü Kuşatması (1790)</span>

Yergöğü Kuşatması, 1787-1791 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Köprü Faciası</span>

Köprü Faciası, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı sırasındaki Osmanlı-Eflak mücadelesinde evre.

<span class="mw-page-title-main">Obileşti Muharebesi</span>

Obileşti Muharebesi, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Yergöğü Muharebesi (1809)</span>

Yergöğü Muharebesi, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

Yergöğü Mütarekesi, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Kartal Ovası Muharebesi (1770)</span> Savaş

Kartal Ovası Muharebesi ya da Kartal Meydan Muharebesi, Rus kaynaklarında Kagul Meydan Muharebesi olarak geçmektedir; 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın en önemli kara savaşı olup ayrıca 18. yüzyıldaki en büyük kara savaşlarından biridir. 1 Ağustos 1770'te Rus Ordusu'nun Kaplan Giray komutasındaki Kırım Hanlığı Ordusu'nu yendiği Larga Savaşı'nın hemen 2 hafta sonrasında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Özi Kuşatması (1771)</span>

Özi Kuşatması, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.