İçeriğe atla

Yeranuhi Karakaşyan

Yeranuhi Karakaşyan
Doğum1848
İstanbul
Ölüm1924
MeslekOyunculuk

Yeranuhi Karakaşyan (1848, İstanbul - 1924, Rusya), Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu.

19. yüzyılda İstanbul’da başarılı kadın tiyatrocular arasında yer aldı. Özellikle erkek rollerindeki başarısı ile ünlendi.[1] Oyuncu ve şarkıcı Verkine Karakaşyan’ın ablasıdır.

Yaşamı

1848 yılında İstanbul’un Üsküdar semtinde dünyaya geldi. İlk defa 1864'te Sırabyan Hekimyan'ın Şark Tiyatrosu'nda sahneye çıktı, kısa sürede zamanın başarılı sanatçıları arasında yer aldı.

1868'de Güllü Agop'un tiyatrosuna geçti. Özellikle Namık Kemal'in Zavallı çocuk piyesindeki Ata bey rolüyle tanındı. Bu piyesteki Ata rolünün dışında Paul ve Virginie'de Paul, Güzel Osep'te Osep gibi genç erkek rollerine çıkıyordu.[2] Güllü Agop 1869 yılında Gedikpaşa Tiyatrosu'nu kurduğunda burada sahneye çıkmaya başladı ve 10 yıl süreyle başrollerde oynaı. 1873’teOsmanlı Devleti’nde politik bir olay haline gelen Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre oyununda Zekiye rolünü onun canlandırdığı düşünülür.[3]

1881'de Mınakyan'ın topluluğuyla çıktığı Rusya turnesinde de Madn Obrey'in tasavvurları oyununda başarı sağladı. Osmanlı – Rus Savaşı’nda 1885 ve 1888’de Benilyan Operet Topluluğu ile 'la Mısır'a gitti. Leblebici Horhor, Köse Kahya, Girofle-Girofla oyunlarında rol aldı. Aynı grupla Kafkasya turnesine de katıldı ve Hamlet'te kraliçe rolünü, Venedik Taciri'nde Nerissa'yı oynadı. 1890'da ikinci Kahire turnesinde ise Alexandre Dumas'nın Catherine Howard adlı eserinde başrolü oynadı.

Tiflis’te Prens Alexander Argoutiants Yerkaynabazouk ile evlendi. Kimi kaynaklara göre 1902, kimine göre 1924 yılında hayatını kaybetmiştir.[1]

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Güllü Agop</span> Osmanlı tiyatrocu (1830-1898)

Agop Vartovyan, Osmanlı dönemi tiyatro oyuncusu ve yönetmeni ve Türk tiyatrosunun kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Mardiros Mınakyan</span> Osmanlı Ermenisi tiyatro yönetmeni

Mardiros Mınakyan, Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu ve yönetmeni. Türk tiyatrosunun doğuş ve gelişme evrelerindeki katkılarıyla Batılı anlamda tiyatronun yerleşmesinde önemli rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Namık Kemal</span> Osmanlı yazar ve gazeteci

Namık Kemal, Türk milliyetçiliğine esin kaynağı olmuş, Genç Osmanlı hareketine bağlı yazar, gazeteci, devlet adamı ve şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Behzat Butak</span> Türk oyuncu

Behzat Hâki Butak, Türk tiyatro oyuncusuydu.

Türk tiyatrosu, Türkiye'de kırsal kesimlerdeki köy tiyatrosu ile kentlerdeki halk tiyatrosunu içeren geleneksel Türk tiyatrosu ve 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti'ndeki Batılılaşma hareketi ile ortaya çıkan batılı tarzdaki Türk tiyatrosunu ifade eder.

<i>Vatan yahut Silistre</i> Namık Kemal tarafından yazılan tiyatro oyunu (1872)

Vatan yahut Silistre, Namık Kemal’in 1872’de kaleme aldığı dört perdelik tiyatro yapıtıdır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Dram Kumpanyası</span>

Osmanlı Dram Kumpanyası, 19. yüzyıl sonunda İstanbul'da kurulmuş, tiyatro topluluğu.

Osmanlı Tiyatrosu veya Tiyatro-i Osmani, Güllü Agop'un Gedikpaşa Tiyatrosu'nda kurduğu ve adı bu yapıyla özdeşleşmiş tiyatro topluluğudur. Repertuvarlarında Türkçe ve Ermenice olmak üzere iki dilli oyunlar sergileyen ekip 1870 yılından itibaren genellikle Türkçe oyunlar sergilemişlerdir. Batı edebiyatından Türkçeye çevrilmiş eserler ilk defa burada temsil edilmişlerdir. 1870'te Güllü Agop'a, on yıllık müzikli ve suflörsüz oyunlar dışında Türkçe oyun oynatma tekel imtiyazı Sadrazam Âli Paşa'nın desteği ile verildi, böylece Güllü Agop rakipsiz kaldı.Güllü Agop'a verilen bu imtiyaz, hicri takvimle 15 sefer 1287 ve 16 Mart 1870 tarihli Şûra-i Devlet Umumî tezkeresi ve şartname metni Başbakanlık Arşivi Şura-yı Devlet Belgeleri 777 numaradadır.

<span class="mw-page-title-main">Gedikpaşa Tiyatrosu</span> İstanbulun Gedikpaşa semtinde 1859’da inşa edildiği düşünülen 1884’te yıktırılmış tiyatro

Gedikpaşa Tiyatrosu, İstanbul'un Gedikpaşa semtinde 1859'da inşa edildiği düşünülen 1884'te yıktırılmış tiyatrodur. Osmanlı İmparatorluğu'nda tiyatronun doğuş ve gelişiminde önemli bir yer kaplamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tomas Fasulyeciyan</span> Osmanlı Ermenisi oyuncu

Tomas (Tovmas) Fasulyeciyan  Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu, yönetmen.

Şark Tiyatrosu, Tanzimat döneminde İstanbul'da kurulmuş bir tiyatro topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">Refik Ahmet Nuri Sekizinci</span> Türk tiyatro yazarı, gazeteci, oyuncu, dramaturg

Refik Ahmet Nuri Sekizinci veya İbn-ür Refik Ahmet Nuri Sekizinci, Osmanlı tiyatro oyuncusu, oyun yazarı, bürokrat ve 12. Fenerbahçe SK başkanıdır. En sevdiği oyunu "Sekizinci" olduğu için sonradan soyadı olarak almıştır. Edebiyat dünyasında daha çok uyarlamalarıyla tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nda sahne sanatları</span> Osmanlı Devleti bünyesindeki tiyatro, sinema, müzik, dans, opera, gölge oyunu gibi sahnede icra edilen sanat türlerinin genel adı

Osmanlı'da sahne sanatları, Osmanlı Devleti bünyesindeki tiyatro, sinema, müzik, dans, opera, gölge oyunu gibi sahnede icra edilen sanat türlerinin genel adıdır. 18. yüzyıla kadar kukla, meddahlık, Karagöz ve Hacivat ve ortaoyunu gibi geleneksel Türk tiyatrosu olarak adlandırılan sahne sanatları egemendir. 18. yüzyılda başlayan batılılaşma çabaları ile çağdaş anlamdaki tiyatro, opera ve daha sonra sinema sergilenmeye başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aziziye Tiyatrosu</span>

Aziziye Tiyatrosu ya da Osmanlı Tiyatrosu, İstanbul'un Üsküdar ilçesinde 1868'de kurulan tiyatrodur.

Harutyun Aleksanyan, Ermeni asıllı Osmanlı tiyatro sanatçısıdır.

Osmanlı İmparatorluğu'nda tiyatro Tanzimat devri sonrasında gelişim gösterdi ve II. Meşrutiyet sonrasında Batılı manada gelişimi hızlandı.

M. Kemal Küçük, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Savarş Boğos Karakaş</span> Türkiye Ermenisi tiyatrocu

Savarş Boğos Karakaş Türkiye Ermenisi tiyatro sanatçısı, oyuncu ve rejisör.

<span class="mw-page-title-main">Vahan Şahinyan</span> Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu, tenor ve rejisör

Vahan Şahinyan Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu, tenor, rejisör ve operet sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Verkine Karakaşyan</span> Osmanlı Ermenisi oyuncu ve soprano

Verkine Karakaşyan, Osmanlı Ermenisi aktris ve soprano.