İçeriğe atla

Yeni Türkiye Partisi (2002)

Yeni Türkiye Partisi
KısaltmaYTP
Genel başkanİsmail Cem
Genel sekreterİstemihan Talay
Kurucuİsmail Cem
Kuruluş tarihi22 Temmuz 2002
Kapanış tarihi24 Ekim 2004
ÖnceliDemokratik Sol Parti
ArdılıCumhuriyet Halk Partisi
İdeolojiSosyal demokrasi
Siyasi pozisyonMerkez sol
Türkiye Türkiye Cumhuriyeti

Yeni Türkiye Partisi (YTP), 2002 ile 2004 yılları arasında var olmuş merkez sol eğilimli siyasi parti.

Tarihçe

22 Temmuz 2002'de, Demokratik Sol Partiden (DSP) ayrılan Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan, ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş ve Muş milletvekili Zeki Eker liderliğindeki bir grup milletvekili tarafından kuruldu.[1][2] 8 Temmuz 2002'de başlayan istifa sürecinin ardından DSP'den ayrılan 64 milletvekilinden Mustafa Yılmaz dışındaki 63 kişi Yeni Türkiye Partisine katıldı.[3] Merkez sol çizgide olan partinin ilk ve tek genel başkanı İsmail Cem olmuştur. Ekonomiden sorumlu devlet bakanı olarak 57. Hükümette yer almış olan Kemal Derviş, partinin kuruluş döneminde Cem ve Özkan'la birlikte hareket etmesine karşın kısa süre sonra Cumhuriyet Halk Partisine (CHP) geçti.[4]

3 Kasım 2002 erken genel seçimlerinde %1,15'lik oy oranıyla bir varlık gösterememesi üzerine başta Hüsamettin Özkan olmak üzere partiden büyük kopuşlar oldu. 2004 yerel seçimlerinde oylarının %0,25'e gerilemesi ve İsmail Cem'in ağır hastalığı nedeni ile YTP siyasi varlığını daha fazla devam ettiremedi. 3 Ekim 2004'te İsmail Cem, CHP genel başkanı Deniz Baykal'ın yaptığı YTP'nin CHP'ye katılma çağrısını kabul ettiğini açıkladı. 24 Ekim 2004'te de Ankara'da düzenlenen Yeni Türkiye Partisi Büyük Kongresi, Genel Başkan İsmail Cem'in önerisini kabul ederek 315 delegeden 303'ünün oyuyla CHP’ye katılma kararı aldı.[5]

Yeni Türkiye Partisi ve seçimler

Genel seçimler

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Seçim Genel Başkan Oy Oran Sandalye
2002İsmail Cem363.869% 1,15
0 / 550

Yerel seçimler

Seçim Genel Başkan İl Genel Meclisi Belediye
Oy %
2004İsmail Cem79.584%0,255

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2023. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2023. 
  3. ^ "YENİ TÜRKİYE PARTİSİ KURULDU". 11 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2023. 
  4. ^ Kemal Derviş çatı aday olabilir mi 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., odatv.com, 29 Mayıs 2014.
  5. ^ "Son kongre ağlattı". Milliyet. 25 Ekim 2004. 26 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Demokratik Sol Parti</span> Türkiyede bir siyasi parti

Demokratik Sol Parti, 14 Kasım 1985 tarihinde Bülent Ecevit liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "DSP" şeklindedir. Simgesi ak güvercindir. TBMM'de 1 milletvekili ile temsil edilmektedir. Genel başkanı Önder Aksakal'dır.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Cem</span> Türk politikacı ve gazeteci

İsmail Cem, Türk siyasetçi ve gazeteci. 1997 ile 2002 yılları arasında Türkiye Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Suikast sonucu hayatını kaybeden gazeteci-yazar Abdi İpekçi ile kuzenlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Derviş</span> Türk ekonomist ve politikacı (1949–2023)

Kemal Derviş, Türk ekonomist, siyasetçi ve akademisyen. 2001 Türkiye ekonomik krizi sonrası dönemin Başbakanı Bülent Ecevit tarafından Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı ve Hazine Müsteşarı olarak görevlendirildi ve "Süper Bakan" lakabıyla anıldı. 2002-2005 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde yer aldı.

<span class="mw-page-title-main">Doğru Yol Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1983–2007)

Doğru Yol Partisi, Demokrat Parti (DP) ve Adalet Partisi (AP)'nin siyasi mirasçısı olduğu kabul edilen eski siyasal parti. 1983 yılında, 12 Eylül Darbesi'nde kapatılan Adalet Partisi'nin devamı olarak kurulan DYP, 2007 yılında adının değiştirilmesiyle Demokrat Parti adı altında yeniden yapılanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sosyaldemokrat Halkçı Parti</span> Türkiyede bir siyasi parti (1985–1995)

Sosyaldemokrat Halkçı Parti, 12 Eylül Darbesi'nden sonra Türkiye Cumhuriyeti'nde, kapatılan Cumhuriyet Halk Partisi'nin oylarını bünyesinde toparlamak maksadıyla kurulmuş olan siyasi partidir. Kısaltması "SHP" şeklindedir. Aynı kulvarda kurulmuş olan Halkçı Parti ve Sosyal Demokrasi Partisi'nin arasında yaptığı protokol ile kurulmuştur. Halkçı Parti, 2 Kasım 1985 tarihli kurultayında adını ve logosunu Sosyaldemokrat Halkçı Parti olarak değiştirmiş, 3 Kasım 1985 tarihinde Sosyal Demokrasi Partisi'nin kendini feshedip SHP'ye katılmasıyla parti son halini almıştır. Partinin amblemi zeytin dallarıyla çevrelenmiş Altı Ok olarak benimsenmişti. Sosyaldemokrat Halkçı Parti 18 Şubat 1995'te Cumhuriyet Halk Partisi ile birleşmiş, böylece hukuki varlığı sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ortanın solu</span> CHPnin merkez solda konumlanmasını ve sosyal demokratlaşmasını ifade eden tabir

Ortanın solu, CHP'nin politik yelpazede merkez solda konumlandırılmasını ve CHP'nin sosyal demokratlaşma dönemini ifade eder. En başta "ortanın solu" söylemi, İsmet İnönü'nün Kemalizm'i siyasi yelpazede merkez sola koymasıyla başlamış, sonrasında Bülent Ecevit ile beraber Kemalizm ile sosyal demokrasinin kaynaşmasıyla devam etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Sarıgül</span> Türk politikacı

Mustafa Sarıgül, Türk iş insanı ve siyasetçidir. 1999-2014 yılları arasında İstanbul'un Şişli ilçesinin belediye başkanlığını yaptı. 23 Haziran 2023'e kadar 17 Aralık 2020'de kurduğu Türkiye Değişim Partisi'nin genel başkanlığı görevini üstlendi. 14 Mayıs 2023 itibarıyla Cumhuriyet Halk Partisi Erzincan milletvekilidir.

<span class="mw-page-title-main">Bülent Ecevit</span> 16. Türkiye başbakanı

Mustafa Bülent Ecevit, Türk gazeteci, şair, yazar, çevirmen ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin eski başbakanı, çalışma bakanı, devlet bakanı ve başbakan yardımcısıdır. 1974, 1977, 1978-1979 ve 1999-2002 yıllarında beş kez Türkiye başbakanlığı görevini üstlenmiştir. 1972-1980 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanlığında, 1987-2004 yılları arasında ise Demokratik Sol Parti genel başkanlığında bulunmuştur. 1961-1965 yılları arasında İsmet İnönü tarafından kurulan hükûmetlerde çalışma bakanı olarak yer almıştır. Ecevit, 20 Temmuz 1974 tarihinde ilk Kıbrıs Harekâtı'nı, 14 Ağustos 1974 tarihinde ise "Ayşe tatile çıksın." parolasıyla ikinci harekâtı başlatmıştır. 1999'da PKK'nın kurucusu Abdullah Öcalan'ın Kenya'da yakalanarak Türkiye'ye getirilmesini sağlamıştır. 1974'te genel af, 2000'de eşi Rahşan Ecevit'in etkisi ile Rahşan Affı'nı çıkarmıştır. Anne tarafından dedesi olan Medine Harem Şeyhi Hacı Emin Paşa'dan kendisine kalan Medine'deki yüklü mirası 2005 yılında Türk hacılarının yararlanması koşuluyla devlete, Diyanet İşleri Başkanlığına bağışlamıştır.

Hasan Hüsamettin Özkan, Türk siyasetçi. 1999 ve 2002 yılları arasında Bülent Ecevit tarafından kurulan Koalisyon Hükûmeti'nde Başbakan Yardımcısı olarak yer aldı. 1991, 1995 ve 1999 Türkiye genel seçimlerinde İstanbul Milletvekili olarak meclise girdi.

<span class="mw-page-title-main">1961 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 12. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1961 Türkiye genel seçimleri, 15 Ekim 1961 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi 12. yasama döneminde görev yapacak 450 milletvekilini belirlemek için yapılan genel seçim. 27 Mayıs Darbesi'nin ardından yapılan ilk genel seçimlerdir. 1961 Senato seçimleri ile aynı gün yapılan seçimlerde milletvekili seçimi zarfları "pembe", Cumhuriyet Senatosu seçimi zarfları ise "yeşil" renkli olarak belirlenmişti.

<span class="mw-page-title-main">1969 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 14. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1969 Türkiye genel seçimleri, 12 Ekim 1969 tarihinde TBMM 14. dönem milletvekillerini belirlemek için yapılan genel seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">2002 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 22. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

2002 Türkiye genel seçimleri, 3 Kasım 2002 günü Türkiye genelinde yapılan erken genel seçimdir. Bu genel seçim ile Türkiye Büyük Millet Meclisi 22. dönem milletvekilleri seçilmiştir. Yüzde 10 ülke barajlı d'Hondt sistemi uygulanan seçimde, yalnızca Adalet ve Kalkınma Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi bu barajı aşarak meclise milletvekili sokmayı başarmışlardır. Oyların yüzde 34,3'ünü alarak kazandığı 363 milletvekilliği ile tek başına iktidar olan AK Parti, TBMM'nin üyelik sayısının yaklaşık yüzde 66'sını alarak liste usulü çoğunluk sisteminin uygulandığı 1950'li yıllardan sonra TBMM'deki en büyük temsil gücünü elde eden siyasi parti oldu.

<span class="mw-page-title-main">57. Türkiye Hükûmeti</span> V. Ecevit Hükûmeti (1999–2002)

57. Türkiye Hükûmeti, V. Ecevit Hükûmeti veya ANASOL-M Hükûmeti, 28 Mayıs 1999 - 18 Kasım 2002 tarihleri arasında görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Masum Türker</span> Türk siyasetçi

Masum Türker, Türk siyasetçi, eski Demokratik Sol Parti Genel Başkanı. 2009-2015 yılları arasında Demokratik Sol Parti'nin genel başkanlığını yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ertuğrul Günay</span> Türk siyasetçi ve hukukçu

Ertuğrul Günay, Türk siyasetçi ve hukukçu.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Türkiye Partisi (1961)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1961–1973)

Yeni Türkiye Partisi (YTP), 1961 ile 1973 arasında Türkiye'de faaliyet göstermiş siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Değişim Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (2020–2023)

Türkiye Değişim Partisi, 17 Aralık 2020 tarihinde Mustafa Sarıgül liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partiydi. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "TDP" şeklindeydi. Simgesi Trakya ve Anadolu'yu simgeleyen iki kalpten ve iki kıtayı birleştiren bir yıldızdan oluşmaktaydı. 23 Haziran 2023'te Cumhuriyet Halk Partisi ile birleşme kararı aldı ve partinin varlığı son buldu.

<span class="mw-page-title-main">2002'de Türkiye</span>

2002'deki Türkiye olayları.

Zeki Eker, Kürt asıllı Türk siyasetçi. Demokratik Sol Parti’den XXI. dönem Muş milletvekilliği yapmıştır. Milletvekilliği yaptığı dönemde TBMM Başkanlık Divanı idare amirliği görevinde bulunmuştur. Türkiye'nin en köklü aşiretlerinden biri olan Badıkan Aşireti'nin lideridir. Aşiretinin kökleri Mervânîler'in kurucusu olan (Bad)'a dayanmaktadır. Muşspor Futbol Kulübü (1990-1991) sezonunda şampiyonluğa tarihinde sadece bir kez Zeki Eker'in başkanlığı döneminde ulaşmıştır.

Esvet Özdoğu Türk siyasetçi ve diş hekimi. XXI. dönem TBMM'de Ankara milletvekili olarak görev yaptı.