İçeriğe atla

Yeni Gine Bölgesi

Yeni Gine Bölgesi
Territory of New Guinea[1]
1914–1975
Yeni Gine Bölgesi bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
TürAvustralya Manda Bölgesi
(1920–1946)
Avustralya BM Vesayet Bölgesi
(1946–1975)
BaşkentRabaul (1914–1937)
Lae (1937–1942)
Wau (1942)
Yaygın dil(ler)İngilizce (resmî)
Avustronezya dilleri
Papua dilleri
Tok Pisin}}
Alman kreolu
HükûmetManda Bölgesi, daha sonra Avustralya BM Mütevelli Heyeti Bölgesi
Monarşi 
• 1914–1936
V. George
• 1952–1975
II. Elizabeth
Yönetici 
• 1914–1915
William Holmes (ilk)
• 1934–1942
Walter McNicoll (son)[2]
Yasama organıPapua ve Yeni Gine Anayasa Konseyi
Meclis
Tarihçe 
28 Haziran 1919
16 September 1975[3]
Para birimiAvustralya sterlini
Öncüller
Ardıllar
Alman Yeni Ginesi
Papua ve Yeni Gine Bölgesi
Papua Yeni Gine
Pasifik'teki Manda bölgeleri:



1. Güney Denizleri Mandası
2. Yeni Gine Mandası
3. Nauru Mandası
4. Batı Samoa Mandası

Yeni Gine Bölgesi, 1914'ten 1975'e kadar Yeni Gine adasında Avustralya tarafından yönetilen bir Birleşmiş Milletler vesayet bölgesiydi. 1949'da bölge Papua Bölgesi ile birleştirilerek Papua ve Yeni Gine Bölgesi adıyla idarî bir birlik kuruldu. Bu idarî birliğin adı 1971'de Papua Yeni Gine olarak değiştirildi. Bir idarî birliğin parçası olmasına rağmen, Yeni Gine Bölgesi, Bağımsız Papua Yeni Gine Devleti' kuruluşuna kadar her zaman ayrı bir yasal statü ve kimlik haklarını korudu.

Alman Samoası ve Nauru dışında Ekvator'un güneyinde yer alan Pasifik Okyanusu'ndaki Alman Mülkiyetleri için Manda başlıklı ilk Avustralya mandası, Birinci Dünya Savaşı sırasında Avustralya kuvvetleri tarafından ele geçirilip işgal edilen önceki Alman Yeni Ginesi'ne dayanıyordu. .

Yeni Gine Bölgesi'nin çoğu, 1942 ile 1945 yılları arasında İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya tarafından işgal edildi. Bu süre zarfında, Yeni Britanya adasındaki Rabaul büyük bir Japon üssü haline geldi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Papua ve Yeni Gine toprakları, Papua Yeni Gine Geçici Yönetim Yasası (1945–46) uyarınca bir idarî birlik içinde birleştirildi.

Papua ile idarî birleştirme

Savaştan sonra, Papua ve Yeni Gine'nin sivil yönetimi restore edildi ve 1945–46 tarihli Papua Yeni Gine Geçici Yönetim Yasası uyarınca Papua ve Yeni Gine yeni bir idarî yönetim olarak birleştirildi.[4][5] Papua ve Yeni Gine Yasası 1949, Papua Bölgesi ile Yeni Gine Bölgesi'ni Papua ve Yeni Gine Bölgesi olarak birleştirdi. Kanun, bir Yasama Konseyi (1951'de kurulmuştu), bir adlî teşkilat, bir kamu hizmeti ve bir yerel yönetim sistemi sağlıyordu.[4]

Avustralya Dış Bölgeler Bakanı Andrew Peacock altında, bölge 1972'de özerkliği kabul etti ve 15 Eylül 1975'te Avustralya'daki Whitlam Hükûmeti döneminde, bölge Papua Yeni Gine adı ile bağımsızlığını ilan etti.[6]

Kaynakça

  1. ^ New Guinea Act, 1920 to 1945; Papua and New Guinea Act, 1949 (as to its official and commonly used name being Territory of New Guinea and not Trust Territory of New Guinea
  2. ^ McNicoll was the last administrator who ran a separate administration from Papua
  3. ^ As to the Territory of New Guinea having continued to have a legal existence as a distinct territory, separate and distinct from the Territory of Papua, note the following Recital to the Papua New Guinea Independence Act, 1975 "WHEREAS the Papua and New Guinea Act 1949 provided for the administration of the Territory of Papua and the Territory of New Guinea by Australia in an administrative union, by the name of the Territory of Papua and New Guinea, whilst maintaining the identity and status of the Territory of New Guinea as a Trust Territory and the identity and status of the Territory of Papua as a Possession of the Crown".
  4. ^ a b "Papua New Guinea". State.gov. 12 Aralık 2012. 21 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2013. 
  5. ^ "Papua-New Guinea Provisional Administration Act 1945". 4 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023. 
  6. ^ "In office – Gough Whitlam – Australia's PMs – Australia's Prime Ministers". Primeministers.naa.gov.au. 12 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avustralya</span> Güney Yarımkürede yer alan kıta ülkesi

Avustralya, resmî adıyla Avustralya Milletler Topluluğu, Güney Yarımkürede yer alan bir kıta ülkesidir. Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus arasında uzanır. Okyanusya kıtasında bulunur ve kıtanın çok büyük bir bölümünü kaplar. Komşuları Endonezya, Doğu Timor, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Vanuatu, Yeni Kaledonya ve Yeni Zelanda'dır. Başkenti Canberra, en büyük şehri ise Sidney'dir.

<span class="mw-page-title-main">Papua Yeni Gine</span> Okyanusyada bulunan bir ada devleti

Papua Yeni Gine, resmî adıyla Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti, Okyanusya'da Yeni Gine adasının doğu yarısı ile Melanezya'daki civar adaları kapsayan bir ülkedir. Yeni Gine adasının batı kısmı ise Endonezya'ya aittir ve sadece Endonezya ile kara sınırı bulunur. Güneyinde Avustralya bulunur. 462.840 km²'lik yüzölçümüyle en büyük üçüncü ada ülkesidir. Başkenti adanın güneydoğu kıyısındaki Port Moresby'dir.

<span class="mw-page-title-main">Mercan Denizi Adaları</span>

Mercan Denizi Adaları Bölgesi, Avustralya'da, Queensland eyaletinin kuzeydoğusundaki Mercan Denizi'ndeki bir grup küçük ve çoğunlukla ıssız tropik ada ve resiflerden oluşan Avustralya'nın dış bölgesidir. Yaşanılan tek ada Willis Adası'dır. Bölge, çoğu okyanus olan, Büyük Set Resifi'nin dış kenarından doğuya ve güneye uzanan ve Heralds Beacon Adası, Osprey Resifi, Willis Grubu ve on beş diğer resif/ada grubunu içeren 780.000 km²'yi kapsar. Cato Adası, bölgedeki en yüksek noktadır.

Aşağıdaki listede daha önce geçmişte kendi yönetimini devralmayan bölgeler yer almaktadır.

<i>Pseudonaja textilis</i> Avustralyaya özgü çok zehirli yılan

Pseudonaja textilis, Pseudonaja cinsine bağlı zehirli bir yılan türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya Başkent Bölgesi</span> Avustralyada başkent Canberranın bulunduğu federal arazi

Avustralya Başkent Bölgesi, Avustralya'da başkent Canberra'nın bulunduğu eyalettir. Avustralya'da ACT olarak kısaltılır. 2,35 km²'lik alanı ile Avustralya'nın en küçük eyaletidir. Tamamı ile Yeni Güney Galler'in içindedir. Mart 2022 itibarıyla nüfusu 455.869'dur.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Yeni Britanya</span> Papua Yeni Ginede bir bölge

Doğu Yeni Britanya, Papua Yeni Gine'nin 19 eyaletinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Batı Ermenistan Yönetimi</span>

Batı Ermenistan Yönetimi, Van Gölü etrafında, 1915-1918 yılları arasında oluşmuş bir Ermeni geçici yönetimiydi.

Federal bölge, federasyonlarda bulunan bir idari bölünüş şeklidir. Federal hükûmetin doğrudan kontrolü altındadır. Federal bölge genellikle başkenttir.

<span class="mw-page-title-main">Bob Dadae</span>

Sir Bob Bofeng Dadae, Papua Yeni Gine'nin onuncu ve şu anki Genel Valisi olarak görev yapan Papua Yeni Gineli bir politikacıdır. Görevine 28 Şubat 2017'de Michael Ogio'nun yerine onuncu genel vali olarak başladı.

Tok Pisin, Papua Yeni Gine'nin en çok kullanılan ve resmi kreol dildir. Ancak, Batı, Körfez, Merkez, Oro Eyaleti ve Milne Körfezi İllerinin bazı bölgelerinde, Tok Pisin kullanımı daha kısa bir tarihe sahiptir ve özellikle yaşlı insanlar arasında daha az yaygındır. Muhtemelen ticaret amaçlı bir pidgin olarak gelişmesine rağmen, Tok Pisin kendi başına ayrı bir dil haline gelmiştir. Dil, genellikle İngilizce konuşurları tarafından "Yeni Gine Pidgini" veya "Pidgin İngilizce" olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">James Marape</span> Papua Yeni Gine başbakanı

James Marape Papua Yeni Gineli bir politikacı ve Papua Yeni Gine'nin sekizinci Başbakanı. Temmuz 2007'den bu yana Papua Yeni Gine Ulusal Parlamentosu'nun bir üyesidir ve Hela eyaletindeki yaylalardaki Tari-Pori Açık seçmenlerini temsil eder.

<span class="mw-page-title-main">O Arise, All You Sons</span> Papua Yeni Gine milli marşı

O Arise, All You Sons, Okyanusya ülkesi Papua Yeni Gine'nin millî marşıdır. Marş ülkenin 1975 yılında Avustralya'dan bağımsızlığından bu yana millî marş olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya Anayasası</span>

Avustralya Anayasası, Avustralya'nın en yüksek yasası olan yazılı bir anayasadır. Avustralya'yı anayasal bir monarşi altında bir federasyon olarak kurar ve federal yürütme hükûmeti, yasama organı ve yargının yapısını ve yetkilerini ana hatlarıyla belirtir.

Yeni Gine Şarkıcı Köpeği ya da Yeni Gine Highland köpeği Yeni Gine adasındaki Yeni Gine Yaylalarında bulunan eski (bazal) bir köpek soyudur. Canis hallstromi adı altında kendi başına ayrı bir tür olarak kabul edildiğinde, Avustralya dingo ve Yeni Gine Highland vahşi köpeği ile yakından ilgilidir. Eşsiz ses yeteneğiyle ünlüdür.

<span class="mw-page-title-main">Papua Yeni Gine arması</span> Ulusal arma

Papua Yeni Gine arması, Papua Yeni Gine devletinin resmî armasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Papua Bölgesi</span> 1883ten 1975e kadar Okyanusyadaki Britanya ve Avustralya kolonisi

Papua Bölgesi, 1902'den 1949'a kadar var olan Yeni Gine adasının güneydoğusunda fiilî bir Avustralya sömürgesiydi. Bölge daha önce Londra'dan Britanya Yeni Ginesi olarak yönetiliyordu ve Papua Yeni Gine 1975'te bağımsızlığını kazanana kadar Birleşik Krallık'ın hukuken elinde kaldı. Bölge, şu anda Papua Yeni Gine'nin yaklaşık yarısı olan Güney Yaylaları, Batı, Körfez ve Orta eyaletlerin yanı sıra Oro ve Milne Körfezi'nden oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Papua ve Yeni Gine Bölgesi</span> 1949–1975 arası Yeni Gine adasının doğusundaki Avustralya bölgesi

Papua ve Yeni Gine Bölgesi ya da resmî adı ile Papua Bölgesi ve Yeni Gine Bölgesi İdarî Birliği, Okyanusya bölgesindeki Yeni Gine adasındaki Papua Bölgesi ile Yeni Gine Bölgesi'nin idarî olarak 1949 yılında birleştirilmesi ile oluşturuldu.

Monica Paulus, Papua Yeni Gine Dağlık Bölgesi'nden bir insan hakları aktivisti. "Yayla Kadınları İnsan Hakları Savunucuları Ağı" ve "Büyücülük Şiddetini Durdurun" kurucu ortaklarından biridir ve çabalarını büyücülük veya büyücülükle suçlanan kadınları korumaya yoğunlaştırır.

2024 Enga heyelanı, 24 Mayıs 2024'te yerel saatle 03.00'te Papua Yeni Gine'nin Mulitaka kentinde gerçekleşen heyelan felaketidir. Bu afetin 2.000'den fazla kişinin ölümüne neden olduğu düşünülüyordu; ancak 1 haftalık çabalar sonunda sadece 11 ceset bulundu. Yalnızca Kaokalam ve Tulipana köylerinde yaşayan yaklaşık 2.500 kişi de dahil olmak üzere pek çok kişinin kaybolduğu tahmin ediliyor. Bu heyelan, 1998 Papua Yeni Gine depreminden bu yana ülkede yaşanan en ölümcül doğal afet ve Vargas trajedisinden bu yana dünya çapındaki en ölümcül toprak kayması oldu.