İçeriğe atla

Yeni Atlantik Bildirisi

Başbakan Boris Johnson (solda), Haziran 2021'deki G7 Zirvesi'nde ABD Başkanı Joe Biden (sağda) ile buluşuyor.

Yeni Atlantik Bildirisi, Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden tarafından 10 Haziran 2021'de imzalanan bir anlaşmadır. Anlaşma, Johnson ve Biden'ın 2021 G7 Zirvesi'nde Cornwall'da gerçekleşen ilk yüz yüze görüşmesinde imzalandı.

Anlaşma, 1941 yılında Britanya Başbakanı Winston Churchill ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Franklin D. Roosevelt tarafından ilan edilen Atlantik Bildirisi'nin yeni bir versiyonudur. Anlaşmanın ilan edildiği toplantı, Batı ittifakını yeniden tanımlamak amacıyla yapılmıştır.[1]

Arka plan

Orijinal Atlantik Bildirisi, Winston Churchill ve Franklin D. Roosevelt tarafından 1941 yılında ilan edilen bir anlaşmadır. Anlaşma, ABD'nin II. Dünya Savaşı'na girmeden önce, Batı'nın demokrasi ve egemenliğe olan bağlılığının bir beyanıdır.[1] Orijinal anlaşma, ABD ve Birleşik Krallık'ın herhangi bir toprak kazancı aramadığını, tüm insanların kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğunu, toprak düzenlemelerinin ilgili halklarla uyum içinde olması gerektiğini, ticaret engellerinin azaltılması gerektiğini ve savaştan sonra bir silahsızlanma olması gerektiğini doğruladı.

Yeni anlaşma, Joe Biden'ın göreve gelmesinden bu yana Joe Biden ve Boris Johnson'ın ilk yüz yüze buluşmasında, 2021 G7 zirvesinde Cornwall'da imzalandı. Joe Biden, "halklararasındaki özel ilişkiyi teyit etti ve her iki ulusun da paylaştığı kalıcı demokratik değerleri savunma taahhüdünü yineledi".[2] Yeni Atlantik Bildirisi, aynı zamanda "seksen yıl önce belirlenen taahhütleri ve hedefleri" teyit ederken, 21. yüzyılın "yeni zorluklarına" da değindi.[3]

Hedefler

Anlaşmada sekiz amaç öne çıkmaktadır:[4]

  • Demokrasinin ve açık toplumların ilke ve kurumlarını savunmak
  • Uluslararası işbirliğini sürdüren kurumları, yasaları ve normları güçlendirmek ve uyarlamak
  • Egemenlik, toprak bütünlüğü ve anlaşmazlıkların barışçıl çözümü ilkeleri arkasında birlik olmak
  • Ülkelerin bilim ve teknolojideki yenilikçi üstünlüğünü kullanmak ve korumak
  • Siber tehditlere karşı da dahil olmak üzere kolektif güvenliği ve uluslararası istikrarı korumaya yönelik ortak sorumluluğu teyit etmek; ve ülkelerin NATO'nun savunmasına yönelik nükleer caydırıcılıklarını ilan etmek
  • Kapsayıcı, adil, iklim dostu, sürdürülebilir, kurallara dayalı bir ekonomi inşa etmeye devam etmek
  • Tüm uluslararası eylemlerde iklim değişikliğine öncelik vermek
  • Sağlık sistemlerini güçlendirmek ve sağlığın korunmasını geliştirmek için işbirliğini sürdürmeyi taahhüt etmek

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b Sanger, David E.; Shear, Michael D. (10 Haziran 2021). "Eighty Years Later, Biden and Johnson Revise the Atlantic Charter for a New Era". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 17 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2021. 
  2. ^ "G7: Joe Biden is breath of fresh air, says Boris Johnson". BBC News (İngilizce). 11 Haziran 2021. 11 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2021. 
  3. ^ "The New Atlantic Charter". The White House. 10 Haziran 2021. 18 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2021. 
  4. ^ "New Atlantic Charter and Joint Statement agreed by the PM and President Biden". GOV.UK (İngilizce). 10 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Winston Churchill</span> Birleşik Krallık başbakanı (1940–45; 1951–55)

Sir Winston Leonard Spencer Churchill, 1940-1945 ve 1951-1955 dönemi Birleşik Krallık Başbakanı. II. Dünya Savaşı sırasında Birleşik Krallık'ın başında bulunmuştur. Savaşın ardından 5 Mart 1946'da ABD'nin Missouri eyaletinin Fulton kentindeki Westminster Kolejinde verdiği söylevle "Demir Perde" teriminin benimsenmesini sağlamış ve Soğuk Savaş'ın habercisi olarak tanımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İnsan Hakları Evrensel Bildirisi</span> BM İnsan Hakları Komisyonunca 1948de kabul edilen bildiri

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun Haziran 1948'de hazırladığı ve birkaç değişiklik yapıldıktan sonra 10 Aralık 1948'de, BM Genel Kurulunun Paris'te yapılan 183. oturumunda kabul edilen 30 maddelik bildiridir.

<span class="mw-page-title-main">Atlantik Bildirisi</span> savaş sonrası için Müttefik hedeflerini tanımlayan 1941 tarihli Anglo-Amerikan politik bildirisi

Atlantik Bildirisi, 9 Ağustos 1941 tarihinde Müttefikler, II. Dünya Savaşı sırasında, savaşın yürütülmesini sağlamak ve zafere ulaşabilmek için alınacak önlemleri saptamak maksadıyla, çeşitli toplantılar yapmış olup, bu toplantılardan ilki, Başkan Franklin D. Roosevelt ile Birleşik Krallık Başbakanı Winston Churchill arasında olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Soğuk Savaş</span> 1947–1991 yılları arasında Batı Bloku ve Doğu Bloku arasında geçen jeopolitik gerginlik süreci

Soğuk Savaş, iki Süper güç olan ABD önderliğinde Batı Bloku ile Sovyetler Birliği'nin önderliğinde Doğu Bloku ülkeleri arasında Truman Doktrini'nin ilanından (1947) SSCB'nin dağılmasına (1991) kadar devam ettiği kabul edilen uluslararası siyasi ve askeri gerginlik. Soğuk Savaş dönemi, Amerika liderliğinde batı dünyası ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin önderliğindeki komünist blok arasındaki dünya üzerinde geniş bir nüfusu etki etmesine verilen isimdir. Soğuk Savaş döneminde NATO, "Batı İttifakı" olarak da biliniyordu. Batı Bloku, NATO üyesi ülkeler ile NATO üyesi olmayan ancak ABD ile müttefik olan kapitalist ve antikomünist ülkelerden, Doğu Bloku ise Varşova Paktı'na üye olan komünist ve bu pakta üye olmayan diğer komünist ülkelerden oluşuyordu. Bu iki karşıt blokun yanı sıra hiçbir bloku desteklemeyen Bağlantısızlar Hareketi isimli üçüncü bir blok daha vardı. Çin ve Yugoslavya hem Doğu Bloku ülkeleri, hem de Bağlantısızlar Hareketi ülkeleriydi. Bu iki komünist ülkenin her iki blokta da olmasının nedeni Sovyetler Birliği ile olan görüş farklılıklarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Boris Johnson</span> Birleşik Krallık başbakanı (2019–2022)

Alexander Boris de Pfeffel Johnson, 2019'dan 2022'ye kadar Birleşik Krallık Başbakanı ve Muhafazakâr Parti Lideri olan İngiliz siyasetçi ve yazardır. Daha önce 2016'dan 2018'e kadar Dışişleri Bakanı ve 2008'den 2016'ya kadar Londra Belediye Başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Yalta Konferansı</span> Yaltanın 3 kilometre güneyinde bulunan Livadia Sarayında düzenlenen ve Churchill, Roosevelt ve Stalin olmak üzere "Üç Büyük" (Big Three)ün katıldığı konferans

Yalta Konferansı ya da Kırım Konferansı, II. Dünya Savaşı sırasında 4 Şubat 1945 - 11 Şubat 1945 tarihleri arasında SSCB'nin önde gelen tatil yeri Yalta'nın 3 kilometre güneyinde bulunan Livadia Sarayı'nda düzenlenen ve Churchill, Roosevelt ve Stalin olmak üzere "Üç Büyük" 'ün katıldığı konferans.

<span class="mw-page-title-main">Kazablanka Konferansı</span>

Casablanca Konferansı veya Kazablanka Konferansı II. Dünya Savaşı sırasında ABD başkanı Franklin D. Roosevelt, Birleşik Krallık başbakanı Winston Churchill ve Combined Chiefs of Staff (CCS) arasında gerçekleşen gizli Hitler karşıtı bir zirveydi. Zirve 14 Ocak 1943'ten 26 Ocak 1943'e kadar Fas'ın Kazablanka şehrinde düzenlendi.

<span class="mw-page-title-main">II. Dünya Savaşı'nda Birleşik Krallık</span>

Birleşik Krallık'ın 1939 yılının eylül ayında Nazi Almanyası'na savaş ilan etmesi kraliyet kolonileri ve Hindistan'ı kapsasa da dominyonları otomatikman savaşa sokmadı. Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda ve Güney Afrika kısa süre içerisinde savaş ilan etti; ama Serbest İrlanda Devleti savaş boyunca tarafsız kalmayı tercih etti. 1940 yılında Almanya'nın Fransa'yı işgal etmesinin ardından 1941 yılında Sovyetler Birliği savaşa girene dek Birleşik Krallık Nazi Almanyası'na karşı tek başına kaldı. Winston Churchill ABD'nin askeri yardımı için ABD başkanı Franklin D. Roosevelt'i ikna etmek üzere başarılı lobicilik çalışmaları yürüttü; ama Roosevelt henüz Kongre'den ülkenin savaşa sokulmasını istemeye hazır değildi. Ağustos 1941'de Roosevelt ve Churcill tüm halkların kendi yönetim biçimlerini seçmeye hakları olduğunu belirten Atlantik Bildirisi'ni imzaladı. Bu ifade Almanya tarafından işgal edilmiş olan Avrupa ülkelerini mi, yoksa Avrupa ülkeleri tarafından sömürgeleştirilen bölgeleri mi kast ettiği net olmadığından daha sonraları Britanya, ABD ve milliyetçi hareketler tarafından farklı biçimlerde yorumlandı.

<span class="mw-page-title-main">Atlantikçilik</span> Kuzey Amerika-Avrupa işbirliğine ilişkin siyasi ideoloji

Atlantikçilik, Kuzey Amerika ile Avrupa'daki insanlar ve hükûmetler arasındaki daha yakın ilişkilere destek verme ideolojik inancıdır. Bu ilişkiler, siyasi, ekonomik ve savunma konularında işbirliğini amaçlayarak katılımcı ülkelerin güvenliğini ve refahını korumak, liberal demokrasiyi ve çokkültürlülüğü birleştiren açık bir toplumun ilerici değerlerini korumak amacıyla kurulur. Terim, Kuzey Amerika ve Avrupa tarafından çevrelenen Atlantik Okyanusu'ndan türetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tahran Konferansı</span>

Tahran Konferansı, 28 Kasım - 1 Aralık 1943 tarihleri arasında, Müttefik liderler, Joseph Stalin, Franklin D. Roosevelt ve Winston Churchill katılımıyla, SSCB'nin Tahran Büyükelçiliği'nde gerçekleşen ve o ana dek ilk kez tüm Müttefik liderlerin katıldığı bir strateji toplantısı idi. 22-26 Kasım 1943 tarihlerinde yapılan Kahire Konferansı'ndan hemen sonra yapılan bu liderler zirvesini, 1945 yılında yapılan Yalta Konferansı ve Potsdam Konferansları takip etti. Üç lider, toplantıya ajandalarındaki farklı gündemlerle başlamış olmakla birlikte, Nazi Almanyası'na karşı yeni bir cephe açılması konusunda oy birliği ile aldıkları bir kararla toplantıyı sonlandırdılar. Müttefiklerin Türkiye ve İran'la olan ilişkileri, Yugoslavya'daki operasyon, Japonya'nın durumu ve savaştan sonra yapılacaklar, Konferans'ta ele alınan diğer konulardı. İran'ın bağımsızlığının, müttefiklerin üç büyük üyesince tanındığına dair ayrı bir protokol de imza altına alındı.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Kahire Konferansı</span> İkinci Kahire Konferansı

İkinci Kahire Konferansı, 4-6 Aralık 1943 tarihlerinde Kahire, Mısır'da, Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'na Müttefik Devletler lehine katılması için gerçekleşen konferanstır.

USS <i>Iowa</i> (BB-61)

USS Iowa (BB-61), Iowa sınıfı bir savaş gemisidir ve ABD Donanması'nın ABD'nin Iowa eyaletinden adını alan dördüncü gemisidir. Montana sınıfı zırhlıların iptali nedeniyle Iowa, Amerika Birleşik Devletleri zırhlı sınıflarının son öncü gemisidir ve II.Dünya Savaşı sırasında Atlantik Okyanusu'nda hizmet veren sınıfının tek üyesidir.

Winston Churchill, Birleşik Krallık'ın Nazi Almanyası'na savaş ilan ettiği 3 Eylül 1939'da Amiralliğin Birinci Lordu olarak atandı. 10 Mayıs 1940'ta Neville Chamberlain'in yerini aldı ve 26 Temmuz 1945'e kadar görevde kaldı. 1930'larda görev dışında kalan Churchill, Nazi Almanyası'nda artan militarizm tehdidine karşı Britanya'nın yeniden silahlanması çağrısında başı çekmişti. Başbakan olarak, Mihver güçlerine karşı Müttefiklerin savaş çabalarına İngilizlerin katılımını denetledi. Churchill, faşizmin yayılmasına karşı Avrupa'nın liberal demokrasisini savunmada önemli bir rol oynayan muzaffer bir savaş zamanı lideri olarak görülüyor, ancak 1945'te Dresden'in bombalanması gibi bazı savaş olayları tartışma yarattı. İkinci Dünya Savaşı'nın ilk yarısında Müttefik liderlerin en önemlisiydi.

<span class="mw-page-title-main">2021 G20 Roma zirvesi</span>

2021 G20 Roma zirvesi, 30-31 Ekim 2021'de İtalya'nın başkenti Roma'da gerçekleşmesi planlanan Yirmiler Grubu'nun (G20) on altıncı toplantısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Geçici Churchill Hükûmeti</span> Birleşik Krallık hükûmeti

Geçici Churchill Hükûmeti, İkinci Dünya Savaşı'nın ikinci aşamalarında, 23 Mayıs'tan 26 Temmuz 1945'e kadar kısa vadeli bir Birleşik Krallık (BK) hükûmetiydi. Başbakan, Muhafazakar Parti lideri Winston Churchill'di. Bu hükûmet, 10 Mayıs 1940'ta ilk kez başbakan olarak atanmasından sonra oluşturduğu ulusal koalisyonun yerini aldı. Koalisyon Muhafazakar, İşçi ve Liberal partilerin önde gelen üyelerinden oluşuyordu ve Nazi Almanyası'nın yenilgisinden kısa bir süre sonra sona erdi, çünkü koalisyon tarafları Japonya'nın yenilgisine kadar devam edip etmeme konusunda anlaşamadılar.

<span class="mw-page-title-main">Churchill Savaş Hükûmeti</span> Birleşik Krallık hükûmeti

Churchill savaş Hükûmeti, 10 Mayıs 1940'tan 23 Mayıs 1945'e kadar İkinci Dünya Savaşı'nın çoğunda Birleşik Krallık'ın koalisyon hükûmetiydi. Neville Chamberlain'in istifasının ardından Kral VI. George tarafından Başbakan olarak atanan Winston Churchill tarafından yönetildi.

<span class="mw-page-title-main">Morgenthau Planı</span>

Morgenthau Planı veya asıl adıyla Suggested Post-Surrender Program for Germany, II. Dünya Savaşı sonrasında Nazi Almanyası'nın ardından kurulacak olan Almanya'nın silah sanayiinin tamamen ortadan kaldırılmasını ve ilgili endüstriyel üretimin sınırlandırılmasını öneren tasarıdır. 1944 yılında dönemin Amerika Birleşik Devletleri hazine bakanı Henry Morgenthau Jr. tarafından önerilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kahire Deklarasyonu</span>

Kahire Deklarasyonu, 27 Kasım 1943 tarihinde Mısır'ın başkenti Kahire kentinde yapılan Kahire Konferansı'nın sonunda yayınlanan bir bildiriydi. Amerika Birleşik Devletleri başkanı Franklin Roosevelt, Birleşik Krallık başbakanı Winston Churchill ve Çin devlet başkanı Çan Kay Şek hazır bulundu. Bildiri, II. Dünya Savaşı Müttefikler tarafından savaş sonrası düzen için hedefler belirlemek üzere yayınlanan 1941 Atlantik Şartı'ndan fikirler geliştirdi. Kahire Deklerasyonu, 1 Aralık 1943'te radyo aracılığıyla yayınlandı.

<span class="mw-page-title-main">Stresa Antlaşması</span>

Stresa Anlaşması, Fransa başbakanı Pierre-Étienne Flandin, İngiltere başbakanı Ramsay MacDonald ve İtalya başbakanı Benito Mussolini arasında 14 Nisan'da İtalya'nın Maggiore Gölü kıyısındaki Stresa kasabasında yapılan bir anlaşmaydı. 1935 Resmi olarak Stresa Konferansı'nın Nihai Bildirgesi olarak adlandırılan, amacı Locarno Antlaşmalarını yeniden teyit etmek ve Avusturya'nın bağımsızlığının "ortak politikalarına ilham vermeye devam edeceğini" ilan etmekti. İmzacılar ayrıca, Almanların gelecekte Versay Antlaşması'nı değiştirmeye yönelik herhangi bir girişimi reddettiler. Churchill, Hitler ve Gereksiz Savaş'ta Pat Buchanan, "Stresa Anlaşması'nın, II. Dünya Savaşı başlamadan önce Hitler'i durdurmaya yönelik en önemli girişim" olduğunu yazdı. Bununla birlikte, Birleşik Krallık'ın Haziran 1935'te Almanya'ya donanmasının boyutunu artırma izni verilen İngiliz-Alman Deniz Anlaşmasını imzalamasının ardından Stresa Anlaşması çökmeye başladı. İtalya'nın Habeşistan'ı işgalinden hemen sonra, anlaşmadan 2 ila 3 ay sonra tamamen bozuldu.

<span class="mw-page-title-main">Dört Polis</span>

"Dört Polis", ABD Başkanı Franklin Roosevelt'in dünya barışının garantörü olarak Büyük Dörtlü ile kurduğu savaş sonrası bir konseydi. Üyeleri 2. Dünya Savaşı sırasında Dört Güç olarak adlandırıldı ve 2. Dünya Savaşı'nın dört büyük müttefikini oluşturdular: Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, Sovyetler Birliği ve Çin. Roosevelt, 1942'den itibaren "Dört Polis" terimini defalarca kullandı.