İçeriğe atla

Yaşar Kemal'in sinema ve tiyatroya uyarlanan eserleri listesi

Yaşar Kemal (1923-2015), hayatı boyunca öykü, roman, çeviri, deneme, derleme, şiir ve röportaj alanlarında eser vermiştir. Bu eserlerden sekizi tiyatro oyununa, on ikisi sinemaya ve ikisi baleye uyarlanmıştır. Yaşar Kemal'in ayrıca senaryosunu yazdığı filmleri de mevcuttur. Sinemaya uyarlanan ilk eseri, Beyaz Mendil adıyla 1955'te Lütfi Ömer Akad tarafından hem senaryosu yazılmış hem yönetilmiştir. Sahnelenen ilk eseri ise Teneke'dir. 5-14 Mart 1993 tarihleri arasında düzenlenen 5. Ankara Uluslararası Film Festivali'ndeki yan etkinliklerdeki "Türk Sineması" bölümü Yaşar Kemal'e ayrılmıştır.

Tiyatro

Yaşar Kemal'in tiyatroya uyarlanan eserleri
Eser adı (yıl) Oyun adı (yıl) Senaryolaştıran Perde sayısı Tiyatro sahnesi
(ilk sahnelenme)
Notlar
Teneke (1967)Teneke (1965)Yaşar Kemal2Gülriz Sururi-Engin Cezzar Topluluğu (İstanbul)1966 İlhan İskender Armağanı
Yer Demir Gök Bakır (1963)Uzundere (1966)Nihat Asyalı1 (→3)Ankara Deneme Sahnesiİlkin bir perdeden oluşurken daha sonra üç perde olarak yeniden uyarlanmıştır.
Ortadirek (1960)Ovadan Esen Rüzgâr (1974)Alan SeymourBilinmiyorTurun kaupunginteatteri (Finlandiya)Yönetmen: Kalle Holmberg
Ağrıdağı Efsanesi (1970)Ağrıdağı Efsanesi (1974)Ali TaygunBilinmiyorİstanbul Şehir Tiyatroları Fatih SahnesiYönetmen: Ali Taygun
Ağrıdağı Efsanesi (1981)Macit KoperBilinmiyorDostlar Tiyatrosu
"Bebek" (1948)Bebek (1975)BilinmiyorBilinmiyorGöteborg Üniversite Tiyatrosu (İsveç)Yönetmen: Tuncel Kurtiz
Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca (1977)Filler Sultanı (1983)BilinmiyorBilinmiyorGöteborg Ulusal Tiyatrosu (İsveç)
Yılanı Öldürseler (1976)Yılanı Öldürseler (1983)Marianik RevillonBilinmiyorThéâtre de la Cité internationale (Paris)
Binboğalar Efsanesi (1971)La légende des mille taureaux (1984)BilinmiyorBilinmiyorThéâtre du Chêne noir (Avignon)Yönetmen: Gérard Gelas

Sinema

Yaşar Kemal'in sinemaya uyarlanan eserleri
Eser adı Film adı (yıl) Senarist(ler) Yönetmen(ler) Notlar
BilinmiyorBeyaz Mendil (1955)Lütfi Ömer AkadLütfi Ömer Akad
"Dükkâncı"Namus Düşmanı (1957)Ziya MetinZiya Metin
Üç Anadolu EfsanesiAlageyik (1959)Halit Refiğ
Atıf Yılmaz
Yılmaz Güney
Atıf YılmazEserin "Alageyik" bölümü filme alınmıştır.
Karacaoğlan'ın Kara Sevdası (1959)Halit Refiğ
Atıf Yılmaz
Yılmaz Güney
Yaşar Kemal
Atıf YılmazEserin "Karacaoğlan" bölümü filme alınmıştır.
BilinmiyorÖlüm Tarlası (1966)Yaşar KemalAtıf Yılmaz
BilinmiyorUrfa İstanbul (1968)Osman F. SedenO. Nuri Ergün
Ağrıdağı EfsanesiAğrı Dağı Efsanesi (1975)Duygu Sağıroğlu
Lütfi Ö. Akad
Memduh Ün
Memduh Ün
"Bebek"Bebek (1976)Güneş KarabudaGüneş Karabudaİsveç televizyonu için filme çekilmiştir.
Yılanı ÖldürselerYılanı Öldürseler (1982)Türkân Şoray
Işıl Özgentürk
Arif Keskiner
Yaşar Kemal
Türkân Şoray
İnce MemedMemed My Hawk (1984)Peter UstinovPeter UstinovFilmin Türkiye'de çekilmesine izin verilmeyince Yugoslavya'da çekilip tamamlanmıştır. 1984'ün sonlarında video kasedi Türkiye'ye gelmiştir.
Yer Demir Gök BakırYer Demir Gök Bakır (1987)Yaşar Kemal
Zülfü Livaneli
Zülfü LivaneliFilmin senaryosu da yayımlanmıştır. Cannes Film Festivali'nde "Belirli Bir Bakış" bölümünde Türkiye'yi temsil etmiştir.
"Ağır Akan Su"Menekşe Koyu (1991)Barbro Karabuda Barbro Karabuda Orijinal adı: Violbukten

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Halit Refiğ</span>

Halit Refik Refiğ, Türk sinema yönetmeni, senarist, yazar, öğretim görevlisi, onursal profesördür.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Sunal</span> Türk sinema sanatçısı (1944–2000)

Ali Kemal Sunal, Türk oyuncu, yapımcı ve senarist ve komedyendir. Türk sinemasının en başarılı ve unutulmaz oyuncularından biri olarak kabul edilmektedir.

<i>Davacı</i> (film) Zeki Öktenin yönettiği 1986 yapımı Türk filmi

Davacı, 1986 yapımı bir Türk filmidir

Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz, Aziz Nesin'in ilk olarak radyo oyunu olarak yazdığı eser. Aziz Nesin tarafından sırasıyla sahne oyunu, sinema filmi, çizgi roman, televizyon filmi ve roman olarak uyarlanmıştır.

Arif Memduh Ün, Türk futbolcu, sinema yönetmeni, oyuncu, kurgucu, senarist, yapımcı, öğretim görevlisi ve Onursal Profesör.

<span class="mw-page-title-main">Yaşar Kemal</span> Türk yazar ve şair (1923–2015)

Kemal Sadık Gökçeli veya bilinen adıyla Yaşar Kemal, Kürt kökenli Türk roman ve hikâye yazarı, şair ve aktivisttir. Türk edebiyatının en önde gelen yazarlarından biri olarak kabul edilen Yaşar Kemal, yaşamı boyunca pek çok ödül almış ve Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilmiştir. En ünlü eseri, yaklaşık 32 yılda tamamladığı İnce Memed roman serisidir.

<i>Zübük</i> (film) film

Zübük Aziz Nesin'in aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmış; yönetmenliğini Kartal Tibet'in, senaristliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı 1980 yapımı filmdir.

<i>Ağrıdağı Efsanesi</i> Türkçe roman

Ağrıdağı Efsanesi Yaşar Kemal'in destansı romanlarındandır. İlk basımı 1970'te Cem Yayınevi tarafından yapılmıştır. Roman, bir film ve bir opera eserine ilham kaynağı olmuştur.

<i>Sarı Sıcak</i> İlk kez 1955te basılmış Yaşar Kemal eseri

Sarı Sıcak, Yaşar Kemal'in öykülerini derlediği eserinin adıdır. Eser ilk olarak 1955 yılında yayınlanmıştır. Yazarın öykü dalında verdiği ilk eseridir. Eser yazarın daha sonra verdiği başyapıtlarından İnce Memed'den önce Türkiye ve dünyaca tanınmasını sağlamıştır.

<i>Salako</i> Kemal Sunalın başrolündeki 1974 yapımı film

Salako, Kemal Sunal ve Meral Zeren'in başrolde oynadığı 1974 yapımı film. Filmin yönetmeni Atıf Yılmaz, senaryo yazarı Sadık Şendil'dir. Film Kemal Sunal'ın başrol oynadığı ilk filmdir.

<span class="mw-page-title-main">Türk sineması</span> Türkiyede sinemaya genel bakış

Türk sineması, Türkiye sineması veya eski adıyla Yeşilçam, Türkiye'deki film endüstrisine dair faaliyetleri ve sinema kültürünü kapsamaktadır.

Özlem...Düne, Bugüne, Yarına, 1995 yapımı Türk sinema filmi. Tülay Eratalay'ın yönetmenliğindeki film üç adet kısa filmden oluşur. Film 32.Antalya ve 8. Ankara Film Festivallerinde çeşitli ödüllere layık görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Ergüvenç</span> Türk seslendirme sanatçısı ve oyuncu

Kemal Ergüvenç, Türk tiyatro, sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı.

<i>Ala Geyik</i> (film, 1969) Film

Ala Geyik, 1969 yılı Türk yapımı sinema filmi.

Nigâr Hanım ile Çiftçi Sadık Efendi'nin oğlu olarak 1923 yılında dünyaya gelen Yaşar Kemal, hayatı boyunca öykü, roman, çeviri, deneme, derleme, şiir ve röportaj alanlarında eser vermiştir. On altı yaşındayken 1939'da ilk şiiri "Seyhan"ı Görüşler adlı Adana halkevleri dergisinde yayımladı. Ortaokuldan ayrıldıktan sonra folklor derlemelerine başladı ve 1940-1941 yılları arasında Çukurova'dan ile Toroslardan derlediği ağıtları içeren ilk kitabı olan Ağıtlar, 1943 yılında Adana Halkevi tarafından; 1944 yılında ilk hikâyesi Pis Hikâye'yi yayımladı. 1940'larda Adana'da çıkan Çığ dergisi çevresinde Pertev Naili Boratav, Nurullah Ataç, Güzin Dino gibi isimlerle tanıştı. Özellikle, ressam Abidin Dino'nun ağabeyi Arif Dino'yla kurduğu yakınlık onun düşün ve yazın dünyasının gelişimini önemli bir ölçüde etkilemiştir. Kemal Sadık Göğceli adı ile çeşitli yayımlarda yazarken Yaşar Kemal adını Cumhuriyet gazetesine girince kullanmaya başladı ve 1951-1963 yılları arasında gazetede fıkra ve röportaj yazarı olarak çalıştı. 1952 yılında yayımlanan ilk öykü kitabı olan Sarı Sıcak'ta da yer alan Bebek öyküsü burada tefrika edildi. 1947'de İnce Memed'i yazdı fakat yarım bıraktı ve 1953-54'te bitirdi. Dört ciltten oluşan seri, otuz dokuz yılda tamamlandı. Teneke (1955), Dağın Öte Yüzü serisi, Üç Anadolu Efsanesi (1967), Binboğalar Efsanesi (1971), Yılanı Öldürseler (1976), Hüyükteki Nar Ağacı (1982) dahil olmak üzere yazarın birçok eseri, Çukurova'da geçmektedir. Ayrıca eserlerden sekizi tiyatro oyununa, on ikisi sinemaya ve ikisi baleye uyarlanmıştır. Yaşar Kemal'in ayrıca senaryosunu yazdığı filmleri de mevcuttur.

Yılanı Öldürseler, Yaşar Kemal'in aşk, töre ve anne şefkati üçgeninde filmlere konu olmuş romanıdır. Eserde Yaşar Kemal'in doğup büyüdüğü Osmaniye'nin Hemite köyündeki Esme'nin hikâyesini anlatılır. Yazar, Yılanı Öldürseler'i 1950'de Kozan hapishanesinde yatarken tanıştığı bir çocuğun başından geçenlerden esinlenerek yazmıştır. 1976'da Cumhuriyet gazetesinde tefrika edildikten sonra aynı yıl Cem Yayınevi tarafından kitap olarak basılmıştır. 1982'de Türkan Şoray'ın yönetmenliğinde aynı adla sinemaya uyarlanan kitap, 1983 yılında Marianik Revillon tarafından Paris'te tiyatro oyunu olarak sahnelenmiştir. 1991 yılında Yaşar Kemal'in eşi Thilda Kemal tarafından To Crush the Serpent adıyla İngilizceye çevrilmiştir.

20. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri, 4 Mayıs 2015 tarihinde tiyatro ve sinema oyuncusu Sadri Alışık anısına verilen ödüllerdir. Ödüller, Beşiktaş Belediyesi Mustafa Kemal Merkezi Attila İlhan Salonu'nda Yekta Kopan'ın sunuculuğunda verildi.

<span class="mw-page-title-main">Adana Sinema Müzesi</span>

Adana Sinema Müzesi, Türkiye'nin Adana kentinde bulunan bir sinema müzesidir.

<i>Aynaroz Kadısı</i>

Aynaroz Kadısı; Necdet Mahfi Ayral'ın aynı adlı tiyatro eserinin senaryolaştırılıp, Muhsin Ertuğrul'un yönetmeliğini yaptığı 1938 yapımı Türk filmidir.

Fakir Aşıkların Romanı, 1971 yapımı Türk sinema filmi. Filmin başrollerinde Cüneyt Arkın ve Nur Alpan oynamıştır.