İçeriğe atla

Yağlıdere

Yağlıdere
Giresun'un Türkiye'deki konumu
Giresun'un Türkiye'deki konumu
Harita
İlçe sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
İlGiresun
Coğrafi bölgeKaradeniz Bölgesi
İdare
 • KaymakamSeda Ünlü
 • Belediye başkanıYaşar İbaş (MHP)
Yüzölçümü
 • Toplam322 km²
Rakım50 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam16.758
 • Kır
8,110
 • Şehir
7.467
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu28610
İl alan kodu0454
İl plaka kodu28

Yağlıdere, Giresun ilinin bir ilçesidir. İlçe halkının çoğunluğunu Türkmen Çepniler oluşturur. Kuzey ve doğuda Espiye, güneyde Alucra ve Şebinkarahisar, batıda Keşap ve Dereli ilçeleriyle komşudur. Denizden 14 km içeride kurulan ilçenin râkımı 50 m'dir.

Köken bilimi

İlçe adını yanında kurulduğu Yağlıdere'den almıştır. Bu isim de akarsuyun doğduğu Çakrak Köyü'nün yaylalarında süt ve yağ üretimi yapan Rumlardan kalmadır. Çevresinde yağ üretilen dereye Yağlıdere adı verilmiştir.

Tarihçe

Yöre 11. yüzyıl sonlarında Türk hakimiyetine girmiştir. Haçlı seferleri sonucunda Doğu Roma hakimiyeti başlar. 1200-1400 yılları arasında Trabzon İmparatorluğu'na bağlıdır. 1400'lü yıllardan itibaren Çepni Türklerinin nüfusu artmaya başlar. Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon'u fethetmesiyle Osmanlı idaresi başlar. 1920'li yıllara kadar Rum nüfusu ilçede barınmaya devam eder.[2]

1811 yılında çevre halkın dere kenarına Cuma camii yapmasıyla Yağlıdere yerleşmesi oluşmaya başlamıştır. Caminin yanına diğer esnaflar dükkân açmış ve bu alan pazar yerine dönmüştür. Camiyanı adı verilen bu pazarın gelişmesiyle köy oluşmuştur. 19. yüzyılda Tirebolu'ya bağlı köy, 1957'de Espiye'ye bağlı bucak olmuştur.[2] 29 Şubat 1972'de belediye statüsü alarak beldeye dönüşmüştür.[3]

Yağlıdere ilçesi 1987 yılında kurulmuştur. 2000 yılından sonra Ahallı, Akdoğan, Kızılelma ve Kurucalı köyleri; 2008'de Tepeköy; 2013'te Akdarı ve Oruçbey köyleri[4] ve 2019 yılında ise Ömerli köyü ilçeye mahalle olarak bağlanınca ilçenin toplam mahalle sayısı 12'ye yükselmiştir.[5]

Gurbetçilik

1960 yıllarının başında ABD'ye başlayan göç hareketinde Yağlıdere'den ilk göçmenler ağırlıkla New York, New Jersey ve Paterson gibi şehirlere gitmiştir. Buna bağlı olarak ilçeden Amerika'ya göç sürekli artarak devam etmiştir. Amerika'da Yağlıdere ve civar köylerinden göç etmiş kalabalık bir Yağlıdereli topluluğu bulunmaktadır. Yağlıdere'den Amerika'ya yapılan göçlerin birçoğu kaçak göçmen veya sığınmacı statüsündedir.[6]

Amerika'da yerleşik Yağlıdereli kitlesi özellikle yaz aylarındaki ziyaretlerinde ilçenin nüfusunu kalabalıklaştırır. Bu sebeple "New Yağlıdere" olarak anılmaktadır. İlçe nüfusundan daha çok Yağlıdereli Amerika'da yaşamaktadır. Amerika'da yaklaşık olarak 50 bin Yağlıdere kökenli kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir.[7]

İklim ve Bitki Örtüsü

İlçede tipik Karadeniz iklimi etkilidir. Yazlar serin, kışlar ılık ve yağışlıdır. Yağış bol ve tüm yıla dağılmıştır. Kurak mevsim yoktur. Yıllık yağış miktarı 1300 mm, yıllık bağıl nem ortalaması % 70 civarıdır. Yıllık ortalama sıcaklık 14 °C'dir.[8]

Alçaklarda bitki örtüsü kışın yaprak döken türlerden; kestane, meşe, kızılağaç, kavaktan oluşur. Orman altı florası çoğunlukla ormangülü, taflan ve şimşirden oluşur. Daha yüksek alanlarda (500-1500m), sarıçam, göknar, sakız ağaçlarından oluşan iğne yapraklılar görülür. 1500 m'nin üzerindeki dağların zirvelerinde, yayla alanlarında alpin çayırlar görülür.[8]

Nüfus

Yıl Toplam ŞehirKır
1990[9]26.9314.89922.032
2000[10]19.2974.33614.961
2007[11]19.1188.12710.991
2008[12]19.2817.75811.523
2009[13]19.0217.41211.609
2010[14]18.3377.09511.242
2011[15]17.5786.57311.005
2012[16]16.7976.07710.720
2013[17]16.8336.9079.926
2014[18]16.2926.8219.471
2015[19]16.0667.2688.798
2016[19]16.2197.6188.601
2017[19]15.1896.9158.274
2018[19]16.7586.42210.336
2019[19]15.7937.8647.929
2020[19]15.5777.4678.110

Ekonomi

İlçenin ekonomisi fındık başta olmak üzere tarım, hayvancılık, arıcılık ve ormancılık temellidir. Halk kendi ihtiyacı için meyve, sebze yetiştirmektedir. Fındığa alternatif olarak kivi yetiştiriciliği son yıllarda ilgi çekmektedir. İlçede 2.535 adet kovanla arıcılık yapılmakta olup, yıllık ortalama 34 ton bal üretilir. Ayrıca alabalık çiftlikleri ve iki adet fındık kırma atölyesi bulunur. İlçe topraklarında bakır ve çinko yatakları olsa da üretim bulunmamaktadır.

Kardeş Bölgeler

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "5/11" (PDF). 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2012. 
  2. ^ a b "Tarihçe". yaglidere.gov.tr. 25 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2014. 
  3. ^ "Belediye Kurulmasına Dair Kararlar" (PDF). Resmî Gazete. 14 Mart 1972. 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2021. 
  4. ^ "Yağlıdere'de İki Köy Mahalle Olabilmek İçin Sandığa Gitti". haberler.com. 1 Mayıs 2011. 23 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2020. 
  5. ^ Özdemir, Fatih Aytekin (6 Şubat 2019). "Yağlıdere'de İki Köy Mahalle Olabilmek İçin Sandığa Gitti". yaglidere.com. 8 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2020. 
  6. ^ Minute, Turkish (12 Haziran 2023). "Thousands of Turkish citizens seek asylum in US through Mexico: report". Turkish Minute (İngilizce). 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2020. 
  8. ^ a b "GÖKTEPE REGÜLATÖRÜ VE HES(13,20 MWm/13,04MWe), KIRMA-ELEME VE HARÇ ÜNİTESİ TESİSLERİ" (PDF). 2014. 27 Aralık 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2014. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  17. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  18. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  19. ^ a b c d e f

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Giresun (il)</span> Türkiyenin Karadeniz Bölgesinde bir il

Giresun, fındığı ile tanınan ve Karadeniz Bölgesi'nin doğusunda yer alan il. Kirazın bütün dünyaya buradan yayıldığı kabul edilir. Karadeniz'e kıyısı olan Giresun doğudan batıya Trabzon, Gümüşhane, Erzincan, Sivas ve Ordu illeriyle çevrilidir. Trafik numarası 28'dir. Yerli halkın çoğunluğunu Çepniler oluşturur. 1500'lü yıllardaki Osmanlı Tahrir Defterlerinde yöreye Vilayet-i Çepni de denmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Giresun</span> Giresun ilinin merkezi olan şehir

Giresun, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz bölümünde yer alan Giresun ilinin merkezidir. Giresun, Osmanlı'daki idari bölgelerden biri olan Vilayet-i Çepni'nin merkeziydi. Giresun'un yerli nüfusunu Çepniler oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kırıkkale</span> Kırıkkale ilinin merkezi olan şehir

Kırıkkale, Kırıkkale ilinin merkezi olan şehirdir. 1941 yılında belediye statüsüne kavuşmuştur. Kırık köyü arazileri üzerine kurulmuş, gelişmiş ve büyümüştür. 1920'lerde Mühimmat Fabrikasının temellerinin atılması, DDY buradan geçmesi gibi unsurlar şehrin oluşmasında önemli rol oynamıştır. Mühimmat Fabrikasının üretime geçmesiyle şehir göç almaya başlamış ve 12 hanelik Kırık köyü, 1929 yılında bucak yapılarak "Kırıkkale" biçiminde kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sarıkaya, Yozgat</span> Yozgatın ilçesi

Sarıkaya, Yozgat ilinin bir ilçesidir. İl merkezine 79 km uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şalpazarı</span> Trabzonun ilçesi

Şalpazarı veya eski ismiyle Ağasar, Trabzon ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Bulancak</span> Giresun ilçesi

Bulancak Giresun ilinin bir ilçesidir. Karadeniz kıyısında yer alır. Batısında Giresun'un Piraziz ilçesi, Ordu Altınordu ilçesi ile Kabadüz ilçesi doğusunda Giresun şehir merkezi yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Çanakçı</span> Giresun ilçesi

Çanakçı, Giresun ilinin nüfus bakımından en küçük ilçesi. Giresun'un iç kesimlerinde yer alıp denize kıyısı bulunmamaktadır. Görele ilçesine bağlı bir bucakken daha sonra ilçe olmuştur. Genel yapısı ormanlıktır. Tüm Karadeniz Bölgesi gibi dağınık yerleşim görülür.

<span class="mw-page-title-main">Espiye</span> Türkiyede Giresun ilinin Karadeniz kıyısında bir ilçe

Espiye, Giresun ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Keşap</span> Giresunun ilçesi

Keşap, Giresun ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Piraziz</span> Giresunun ilçesi

Piraziz, Giresun ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Tirebolu</span> Giresunun bir ilçesi

Tirebolu, Giresun iline bağlı bir ilçedir. İl merkezi olan Giresun'un doğu yönünde, Karadeniz kıyısında, Doğankent, Espiye, Görele ve Güce ilçeleriyle sınırları bulunmakta olup il merkezi Giresun'a 45 km uzaklıktadır. Doğal güzelliklerinin yanı sıra zengin tarihiyle de ön plana çıkan Tirebolu'nun tarihi MÖ 7. yüzyıla dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Torul</span> Gümüşhanenin ilçesi

Torul, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nde, Gümüşhane iline bağlı ilçe ve ilçe merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Gülyalı</span> Ordunun ilçesi

Gülyalı, Ordu ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Mesudiye</span> Ordunun ilçesi

Mesudiye, Ordu ilinin Sivas sınırındaki bir ilçesi. Yerli halkın önemli bir bölümü Türkmen/Çepnilerden oluşur. Ordu ilinin yüzölçümü en büyük ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Dereli</span> Giresun ilçesi

Dereli, Giresun ilinin bir ilçesidir. Giresun ilinin güneyinde, Şebinkarahisar yolunun 32. km. sinde Aksu Vadisi üzerinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Saruhanlı</span> Manisanın ilçesi

Saruhanlı, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde bulunan Manisa ilinin ilçelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Görele</span> Giresunun ilçesi

Görele, Giresun ilinin kuzeydoğusunda bulunan ve Karadeniz'e kıyısı olan bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Alucra</span> Giresunun ilçesi

Alucra, Giresun ilinin bir ilçesidir. Giresun iline 127 km, Gümüşhane iline 147 km, Erzincan iline 148 km uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hilvan</span> Şanlıurfanın ilçesi

Hilvan, Şanlıurfa iline bağlı bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Giresun'un ilçeleri</span> ilçeler ve beldeler

Giresun, Karadeniz bölgesinin bir ilidir. 16 ilçesinden 8'i Karadeniz sahilindedir. Bu ilçeler /D.010 sahil yoluyla bağlanır.