İçeriğe atla

Yawar Mallku

Yawar Mallku
Yawar Mallku
Blood of the Condor (Akbaba'nın Kanı)
YönetmenJorge Sanjinés
YapımcıRicardo Rada
YazarJorge Sanjinés
OyuncularMarcelino Yanahuaya
MüzikAlfredo Domínguez
Ignacio Quispe
Alberto Villalpando
Görüntü yönetmeniAntonio Eguino
KurguJorge Sanjinés
StüdyoUkamau Group
DağıtıcıTricontinental Film Center (1973, ABD)
Çıkış tarih(ler)i1969 (1969)
Süre70 dk
ÜlkeBolivya
DilQuechua
İspanyolca
İngilizce

Kondor'un Kanı (Quechua dilinde: Yawar Mallku, İspanyolca: Sangre de cóndor),[1] Jorge Sanjinés'in yazıp yönettiği ve Marcelino Yanahuaya'nın başrolde oynadığı 1969 Bolivya yapımı drama filmidir.

Filme kaynak teşkil eden olaylar

Film, "Cuerpo del Progreso"dan ("İlerleme Birliği") tıbbi bakım alan yerli bir Bolivya topluluğunun hikâyesini anlatmaktadır. Barış Gücü niteliğinde[2] olan ve ABD destekli bu ajans yerli kadınları gizlice kısırlaştırmaktadır. Yerli halkın film yapımcısına anlattıklarına dayanan hikâye, kamuoyunda bir öfkeye yol açmıştır. Bolivya'daki Barış Gücü hakkında hükûmetin soruşturma yaparak ajansın ülkeden sınır dışı edilmesiyle sonuçlanmıştır.

Çekim süreci

Yönetmen, Hollywood'daki profesyonel oyuncuları işe alma uygulamasının aksine amatör oyuncularla çalışmaya karar verdi. Bolivya'nın Quechua köyü Kaata'ya gitti. Ancak Quechua çiftçileri başlangıçta oynamak istemiyorlardı çünkü hasat mevsimiydi. Sonunda yerel törende birlikte çalıştılar. Bunun üzerine topluluk lideri Marcelino Yanahuaya da filmde oynadı.[3] Ancak Kallawaya kültür bölgesinde yer alan Kaata köyü, gerçek zorunlu kısırlaştırmaların yapıldığı yer değildi ve başlangıçta planlanan olaylardaki gerçek kişileri kullanarak yarı-belgesel nitelikte bir film olma özelliğinden vazgeçilmesi filmi (gerçek olaylardan esinlenen) kurgusal bir öyküye dönüştürdü.[4]

Gösterim

Filmin sinema salonlarında gösterilmesi ABD tarafından yapılan baskı nedeniyle engellenmek istemiş ve sinema salonları devlet tarafından kapatılmıştır. Ancak halkın başlattığı protesto eylemleri üzerine filmin oynatılmasına izin verilmiştir. 1971'de sol eğilimli General Juan José Torres'in başkanlığında ABD'ye bağlı Bolivya Barış Gücü ülkeden gönderilmiştir.[3]

Konusu

Yerli bir Bolivya topluluğu tıbbi bakım aldıkları ajansın kadınları gizlice kısırlaştırdığını anlayınca yabancılara saldırır. Saldırganlar yetkililer tarafından vurulur. Filmin kahramanı, kardeşi için umutsuzca tıbbi bakım arar, ancak uygun bakım için para eksikliği nedeniyle kardeşi ölür.[3]

Kaynakça

Dipnotlar

  1. ^ Julio Calvo Pérez, Daniel Jorques Jiménez: Presentación. En: Julio Calvo Pérez, Daniel Jorques Jiménez: Estudios de lengua y cultura amerindias II: lenguas, literaturas y medios : actas de las IV Jornadas Internacionales de Lengua y Cultura Amerindias, Valencia, 17–20 de noviembre de 1997. Universidad de Valencia, 1998, S. 3–32, hier S. 17. (İspanyolca)
  2. ^ Geidel, Molly. "Sowing Death in Our Women's Wombs": Modernization and Indigenous Nationalism in the 1960s Peace Corps and Jorge Sanjinés' Yawar Mallku. American Quarterly - Volume 62, Number 3, September 2010, pp. 763-786 (İngilizce)
  3. ^ a b c Stephen M. Hart (2004). A Companion to Latin American Film. Boydell & Brewer Ltd. ss. 69-. ISBN 978-1-85566-106-6. 4 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2012.  (İngilizce)
  4. ^ Licette Carrasco Osses: Notas para un debate desde Yawar Mallku y La nación clandestina. 26 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Pandemia Ediciones, La Paz (Bolivia) 2020. S. 42, 58. (İspanyolca)

Dış bağlantılar

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kolombiya</span> Güney Amerikada bir ülke

Kolombiya veya resmî adıyla Kolombiya Cumhuriyeti, Güney Amerika'da yer alan ve Kuzey Amerika'da adaları bulunan bir ülkedir. Kuzeybatıda Panama, kuzeyde Karayip Denizi, doğuda Venezuela ve Brezilya, güneyde Ekvador ve Peru ve batıda Büyük Okyanus ile çevrilidir. Yüz ölçümüne göre Güney Amerika'nın 4., dünyanın ise 26. en geniş ülkesidir. Ülke 32 departman ve aynı zamanda en büyük şehir olan Bogotá Başkent Bölgesi'ne ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Paraguay</span> Güney Amerikada ülke

Paraguay Cumhuriyeti, Güney Amerika'da bir ülkedir. Denize kıyısı olmayan bir ülke, güneyi ile güneybatısında Arjantin, kuzeyi ile kuzeydoğusunda Brezilya, kuzeybatısında ise Bolivya ile çevrelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Arjantin</span> Güney Amerikada yer alan bir ülke

Arjantin, resmî adıyla Arjantin Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Güney Amerika kıtasının güneyini kaplayan Güney Konisi’nde yer alan ülke. Arjantin 2.791.810 kilometrekare (1.077.924 sq mi)'lik toplam yüzölçümü ile Güney Amerika'da ikinci, dünyada ise en büyük sekizinci ülkedir. Kuzeyde Bolivya ve Paraguay, kuzeydoğuda Brezilya, batıda Şili, doğuda ise Uruguay komşusudur. Güneyini Drake Boğazı, batısını And Dağları ve doğusunu Atlas Okyanusu çevreler.

<span class="mw-page-title-main">İspanyolca</span> İber Yarımadası kökenli Roman dili

İspanyolca ya da Kastilya dili, Latin dillerinden biri. Kökeni İspanya'nın Kastilya bölgesine dayanır. 480 milyona yakın kişinin ana dili olarak konuştuğu İspanyolca, ana dil olarak Çinceden sonra en çok konuşulan ikinci dildir. En çok konuşulan diller sıralamasında ise İngilizce, Çince ve Hintçe dilinden sonra dördüncü sıradadır. İnternette ise İngilizce ve Çinceden sonra en çok kullanılan üçüncü dildir. İspanyolca, Portekizce ve Katalanca ile birlikte, Latin dillerinin güneybatı kolunu temsil eden üç dilden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Peru</span> Güney Amerika ülkesi

Peru, ya da resmî adıyla Peru Cumhuriyeti Güney Amerika'nın batısında bir ülkedir. Kuzeyde Ekvador ve Kolombiya, doğuda Brezilya, güneydoğuda Bolivya, güneyde Şili ve batıda Büyük Okyanus'la sınırlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Federico García Lorca</span>

Federico García Lorca İspanyol şair ve oyun yazarı, aynı zamanda ressam, piyanist ve bestecidir. 27 kuşağının sembol üyelerinden birisidir. İspanya İç Savaşı'nın başlangıcında 38 yaşında iken öldürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Evo Morales</span>

Juan Evo Morales Ayma, eski Bolivya devlet başkanı, Movimiento al Socialismo lideridir. Aymara asıllı Morales, 2006-2019 yılları arasında Bolivya Devlet Başkanlığı görevini yürütmüştür. Morales ve hükûmeti, fakirlik oranlarını düşürmeyi ve Amerika Birleşik Devletleri ve/veya çok uluslu şirketlerin ülkedeki etkisini azaltmayı hedefleyen solcu politikaları ile karakterize edilir.

<span class="mw-page-title-main">Keçuva dilleri</span>

Keçuva dilleri veya İnka dilleri veya topluca Keçuvaca, Güney Amerika'nın And Dağları'nın ortalarındaki bölgelerde konuşulan bir dil ailesi veya lehçe sürekliliğidir. Keçuvaca dil ailesinin bilinen bir akrabası yoktur ve Amerikan yerli dilleri içinde en çok konuşulan dil ailesidir.

<span class="mw-page-title-main">İnka İmparatorluğu</span>

İnka İmparatorluğu, Kolomb öncesi Amerika'nın en büyük imparatorluğudur. İnka terimi, yarı efsanevi kurucu Manco Capac'tan 1532'de İspanyollara yenik düşmüş Atahualpa'ya dek toplam 13 imparatordan oluşan bir hanedanın hükmettiği Kolomb öncesi Güney Amerika halklarının tarihi ve uygarlığına ilişkin her türlü olayı kapsayan bir ifadedir.

Yeni şarkı hareketi Latin Amerika'da ortaya çıkan bir müzik hareketidir. İlk olarak Güney Amerika'nın güneyinde - Arjantin, Şili ve Uruguay - 1950 ve 1960'larda ortaya çıkmıştır, kısa sürede kıtanın diğer bölgelerinde de tutulmuştur. Geleneksel Latin Amerika halk müziği öğeleri ve bazı durumlarda rock müziği öğelerini, ilerici ve genellikle politik sözlerle birleştirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Condor Planı</span> 1970li yıllarda Latin Amerikadaki sağ diktatörlüklerin CIA desteğiyle uygulamaya koyduğu operasyon

Condor Planı veya Condor Operasyonu, 1970'li yıllarda Latin Amerika'daki sağ diktatörlüklerin CIA desteğiyle uygulamaya koyduğu operasyon. Bill Clinton döneminde (2000) açıklanan belgeler sonucunda CIA desteği daha açık biçimde ortaya konmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Meksika Bağımsızlık Savaşı</span>

Meksika Bağımsızlık Savaşı, Meksikalı milliyetçiler ile İspanya'ya bağlı koloni güçleri arasında 1810-1821 yılları arasında yaşanan savaş.

<span class="mw-page-title-main">Diablada</span> And halk dansları

Diablada veya Danza de los Diablos, dansçılar giydiği şeytan maskesi ve kostümlerinin karakterize ettiği Güney Amerika dansı. İspanya'dan getirilen dinî içerikli tiyatro oyunlarıyla Ant Dağları'ndaki yerlilerin Uru tanrısı Tiw onuruna yaptığı Llama llama ve Aymara madencilerin mağaralarda yaşayan şeytansı ruh Anchanchu hakkında yaptıkları rit gibi dinî dansların birleşmesiyle oluşmuştur. Özellikle 17. yüzyılda İspanyol otoritelerinin geleneksel dinî dansları yasaklamasıyla bu tür danslar Hristiyan ritüeli kisvesi altında devam ettirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fito Páez</span> Arjantinli müzisyen

Rodolfo Páez Ávalos ya da daha çok bilinen adıyla Fito Páez , Arjantinli popüler rock and roll piyanisti, söz yazarı, şarkıcı ve film yönetmeni.

<span class="mw-page-title-main">Luis Arce</span>

Luis Alberto Arce Catacora, genellikle Lucho olarak anılır. 2020'den beri Bolivya'nın 67. başkanı olarak görev yapan Bolivyalı bir bankacı, ekonomist ve politikacıdır. Sosyalizm Hareketi'nin bir üyesi olarak, daha önce 2006'dan 2017'ye ve 2019'da maliye bakanı - daha sonra ekonomi ve kamu maliyesi bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Resmî dili İspanyolca olan ülkeler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

İspanyolca'yı dünyada 470 milyon ila 500 milyon kişinin konuştuğu tahmin edilmektedir. İspanyolca dünyada en çok ülkede resmî dil olarak kabul edilen dildir. Ayrıca İspanyolca en çok öğrenilen 2. dillerden birisidir.

Ukamau, Aymara dilinde 1966 yılında Jorge Sanjinés tarafında çekilmiş siyah beyaz bir filmdir. "İşte Budur!" başlığı ile de kaynaklara geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ernesto Cavour</span>

Ernesto Cavour Aramayo, Bolivyalı şarkıcı, müzisyen, söz yazarı, eğitimci ve mucit.

<span class="mw-page-title-main">Latin Amerika Tarihi</span>

Latin Amerika, Batı Yarımküre'de İspanyolca ve Portekizce konuşulan ülkeleri kapsayan bir bölgedir. Avrupalıların 15. yüzyılın sonları ve 16. yüzyılın başlarında bölgeye gelişinden önce, birçoğu özellikle güneyde Olmek, Maya, Muisca ve İnka gibi ileri medeniyetler geliştirmiş olan çeşitli yerli halklar yaşıyordu. Bölge, kendi dillerini ve Roma Katolikliğini bölgeye empoze eden ve özellikle zorla çalıştırılabilecek yerli nüfusun bulunmadığı bölgelere işçi olarak Afrikalı köleler getiren İspanya ve Portekiz'in kontrolü altına girdi. 19. yüzyılın başlarında, Küba ve Porto Riko hariç, İspanyol Amerika'sındaki ülkelerin çoğu silahlı mücadele yoluyla bağımsızlıklarını kazandı. Portekiz'den ayrı bir monarşi haline gelen Brezilya, 19. yüzyılın sonlarında bir cumhuriyet haline geldi. Ancak, Avrupa monarşilerinden siyasi bağımsızlık, yeni egemen uluslarda köleliğin kaldırılmasına yol açmadı. Bağımsızlıktan sonra Latin Amerika siyasi ve ekonomik istikrarsızlık yaşadı ve Büyük Britanya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi yabancı güçler önemli bir etkiye sahip oldu; bu da ülkelerin siyasi egemenliğini koruduğu ancak yabancı güçlerin önemli ekonomik güce sahip olduğu bir tür yeni sömürgeciliğe yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">David Choquehuanca</span>

David Choquehuanca Céspedes, Bolivyalı bir diplomat, köylü lideri, politikacı ve sendikacıdır. 2020'den beri Bolivya'nın 39. başkan yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Sosyalizm Hareketi'nin bir üyesidir ve daha önce Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştır. 2006'dan 2017'ye kadar ve 2017'den 2019'a kadar ALBA genel sekreteri olarak görev yaptı.