İçeriğe atla

Yassıhöyük (Kırşehir)

Koordinatlar: 39°19′08″N 34°04′32″E / 39.3189°K 34.0755°D / 39.3189; 34.0755
Arkeolojik Höyük
Adı:Yassıhöyük (Kırşehir)
il:Kırşehir
İlçe:Merkez
Köy:Karahıdır
Türü:Höyük
Tahribat:Tarım, yol[1]
Tescil durumu:Tescilli[1]
Tescil No ve derece:34 / 1
Tescil tarihi:23.06.1994
Araştırma yöntemi:Kazı

Yassıhöyük, Kırşehir İl merkezinin 25 km. kuzeyinde, Karahıdır Köyü'nün güneyinde yer alan bir höyüktür. Tepe, 635x500 metre boyutlarında ve 12-13 metre yüksekliğindedir. Kırşehir'in Kaman İlçesi sınırları içinde olan Kaman Kalehöyük'ün 30 km. kadar doğusuna düşmektedir.[2][3]

Kazılar

İlk olarak Piegro Meriggi tarafından tespit edilen höyükte daha sonra Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü'nden oluşan Kaman Kalehöyük kazı ekibi tarafından da yüzey araştırması yapılmıştır. Bu yüzey araştırmaları sırasında Erken Tunç Çağı'na ait buluntular ele geçmiştir.[2] Ancak, höyüğün esas dikkat çekmesi 2006 yılının hemen başında Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne getirilen bir kurşun levhadır. Levhada Luvi hiyeroglif yazması olması üzerine höyükte aynı yıl içinde incelemeler yapılmıştır.[4] Bu ekibin başkanlığını yapan Masako Omura, 2007 ve 2008 yıllarında kazı çalışmalarına hazırlık olmak üzere höyükte yüzey araştırmaları, topoğrafik ve jeomanyetik incelemeler yapmıştır. Bu incelemelerde höyüğün Helenistik Dönem, Demir Çağı, Orta Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı'nda iskan gördüğü, özellikle Orta Demir Çağı ve Orta Tunç Çağı'nda önemli bir kent olduğu sonucuna varılmıştır. Kazı çalışmaları ise Masako Omura başkanlığında 2009 yılında başlatılmıştır.[3][5]

Tabakalanma

Höyükteki kazılarda en üstteki üç tabakanın Geç Demir Çağı, dördüncü tabakanın ise Orta Tunç Çağı'na ait olduğu saptanmıştır.[5] Bu tabakanın MÖ 2. binyılın ilk çeyreğine, Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na tarihlenmesi söz konusudur.[6]

Buluntular

Kazı çalışmalarından önce ele geçen Luvi hiyeroglif yazılı kurşun levha, Erken Demir Çağı'nın Yeni Hitit dünyasında ele geçen az sayıdaki belgeden biridir. Anadolu'da ele geçen 7 kurşun levhadan biridir. Asur'da 1905 yılında 6 kurşun levha daha bulunmuştur. Böylece Kırşehir kurşun levhası eldeki 13 kurşun levhadan biridir ve Demir Çağı'nın Luvi hiyeroglif yazılı kurşun levhaların en kuzeybatı buluntusudur.[4] Her iki yüzü de yazılı olan kurşun levha 18,5 cm. uzunlukta, 2,8 cm. genişlikte ve 1,5 mm. kalınlıkta olup katlanmış bir şekilde bulunmuştur.[7]

Geç Demir Çağı tabakalarından elde edilen çanak çömleğin aynı olduğu ve Kaman Kalehöyük IIa döneminin[not 1] geç safhasındaki gibidir. Bu kültür evresinin en alt tabakası (3. tabaka), daha erken dönemin (Orta Tunç Çağı) şiddetli yangın geçirmiş katmanı düzeltilerek inşa edilmiştir.[8]

Erken Tunç Çağı tabakası üzerinde yapılan jeomanyetik araştırmalarda 2 bin metrekare bir alanı kapsayan, yangın geçirmiş kerpiç bir yapı kompleksi saptanmıştır. Bu yapı kompleksinin bir saraya ait olabileceği, Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na tarihlenmesi gerektiği ve Acemhöyük Sarıkaya Sarayı, Kültepe Warşama Sarayı ile benzerlik gösterdiği ileri sürülmektedir.[6]

Dış bağlantılar

Notlar

  1. ^ MÖ 7. yüzyılın ikinci yarısı – MÖ 4. yüzyılın ikinci yarısı, Helenistik Dönem / 19. Kazı Sonuçları Toplantısı Cilt 1, Sh.: 312 / 32. Kazı Sonuçları Toplantısı Cilt 4, Sh.: 421

Kaynakça

  1. ^ a b TAY – Yerleşme Ayrıntıları
  2. ^ a b "TAY – Yerleşme Dönem Ayrıntıları". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2012. 
  3. ^ a b Currnet Archaelogy In Turkey[]
  4. ^ a b Rukiye Akdoğan, J. David Hawkins, Kırşehir-Yassıhöyük'ten Ele Geçen Luvi Hiyeroglif Yazılı Kurşun Levha Anadolu Medeniyetleri Müzesi 2007 – 2008 Yıllığı Sh.: 7
  5. ^ a b 32. Kazı Sonuçları Toplantısı (2010) Cilt 4 – Sh.: 360
  6. ^ a b 32. Kazı Sonuçları Toplantısı (2010) Cilt 4 – Sh.: 362
  7. ^ Rukiye Aydoğan, J. David Hawkins, Sh.: 8
  8. ^ 32. Kazı Sonuçları Toplantısı, Sh.: 361

İlgili Araştırma Makaleleri

İkiztepe Höyüğü, Samsun ili Bafra ilçesinin 7 km. kuzeybatısında yer alan bir höyük'tür. Günümüzde Kızılırmak'ın denize döküldüğü yerin hemen batısında yer alan höyük adını, uzaktan bakıldığında iki tepe olarak görülmesinden almaktadır. Fakat gerçekte dört tepedir. Bu tepeler kazı başkanları tarafından romen rakamlarıyla tanımlanmıştır. Güneydeki en büyük tepe, günümüzde ovadan 29 metre yükseklikte olup Tepe I olarak adlandırılır. Tepe II, bunun kuzeyindedir ve 22,5 metre yüksekliktedir. En kuzeydeki Tepe III, 12,3 metredir. Tepe II'nin batısına düşen Tepe IV ise 16 metredir. Bugün denizden 7 km. içeride olan İkiztepe Höyüğü MÖ 5-3 binlerde denize oldukça yakın konumdaydı.

Köşkerbaba Höyük, Malatya İl merkezinin 31 km. kuzeydoğusunda, Karakaya Baraj Gölü suları altında kalmış olan bir höyüktür. Öncesinde Fırat kıyısından 100 metre içerdeydi. Höyük adını hemen yakınındaki bir yatırdan almaktadır. Höyüğün en üst tabakası eski yıllarda köprü inşaatı sırasında büyük ölçüde tahribata uğramıştır.

Horum Höyük, Gaziantep'in Nizip İlçesi'nin 15 km. kuzeyinde Fırat'ın batı kıyısında yer alan bir höyüktür.

Şemsiyetepe Höyüğü, Elazığ il merkezinin batısında, Bilaluşağı Köyü'nün hemen güneyinde yer alan bir höyüktür. Höyüğün büyük bir bölümü günümüzde Karakaya Baraj Gölü kıyısında kalmıştır. Höyük, 70 x 90 metre ölçülerinde, 5-6 metre yükseklikte dairesel ve küçük bir tepedir. Esasen höyük orta boy bir yerleşme sayılırdı, fakat Fırat günümüze kadar yerleşmenin kuzey ve kuzeybatı kesimini yemiştir.

Üçtepe Höyük Diyarbakır il merkezinin 40 km. güneydoğusunda yer alan bir höyüktür. Bismil ilçesine 10 km. mesafedeki eski adı Kerh ya da Kerh-i Dicle olan Üçtepe köyündedir. Göksu Çayı'nın batı kıyısında ovaya hakim durumdaki höyük 200 x 180 metre genişlik ve 44 metre yükseklikteki doğal bir tepedir.

Domuztepe Höyüğü, Osmaniye il merkezinin 35 km. güneydoğusunda yer alan bir höyüktür. Günümüzde Aslantaş Barajı kıyısında yer alan höyüğü tarihöncesi yerleşim katları su altında kalmıştır.

Mezraa - Teleilat Höyüğü, Şanlıurfa il merkezinin kuzeybatısında, Birecik ilçesinin 5 km güneyinde, Mezraa Köyü'nün hemen batısında ve kısmen altına yayılmış olan bir höyüktür. Yayıldığı alan 7 hektar olan höyük 450 x 160 metre boyutlarında olup 4 metre yüksekliktedir.

İmamoğlu Höyüğü, Malatya il merkezinin 15 km. kuzeydoğusunda yer alan bir höyüktür. Höyük, Karakaya Baraj Gölü içinde bir ada haline gelmiş olup yamaçları tahrip olmuştur. Ada halindeyken de, 1987 yılında höyükte kazı çalışmaları yapılmıştır. Fırat'a dökülen Höyük Deresi ve Kırmısı Dere'nin birleşme noktasındadır. Büyük olasılıkla Fırat'ın oluşturduğu bir birikinti tepesidir. Yamaçları göl suları altından kalmadan önce 14 metre yükseklikte ve 150 x 140 metre boyutlarındaydı.

Şaraga Höyük, Şanlıurfa ili Birecik ilçesi yakınlarında ve Fırat'ın batı kıyısında yer alan bir höyüktür. Önemli bir tarihi merkez olan Karkamış'ın 10 km kuzeyindedir. Höyük, 200 x 150 metre boyutlarında ve 25 metre yüksekliktedir.

Girnavaz Höyüğü, Mardin il merkezinin güneydoğusunda, Nusaybin ilçesinin 4 km. kuzeyinde, Suriye sınırından 5 km içeride yer alan bir höyüktür. Höyüğün yer aldığı Girnavaz adlı tepe, Çağ Çağ Deresi'nin oluşturduğu kayalık bir çıkıntının üstünde yer almakta olup, 350 metre çapında, 24-25 metre yüksekliktedir. Çağ Çağ Deresi Vadisi'nin hemen girişinde bulunan yerleşme, Savur Nehri üzerinden Batman bölgesine ulaşan doğal geçiş üzerindedir.

<span class="mw-page-title-main">Demircihöyük</span>

Demircihöyük, Bilecik il merkezinin yaklaşık olarak 25 km. batısında, Çukurhisar ilçesinin kuzeybatısında yer alan bir höyüktür. Eskişehir Ovası'nın batı kenarındaki höyük 80 metre çapında, 5 metre yüksekliktedir. Yerleşim gördüğü dönemlerde genişlik ve yüksekliğinin çok daha fazla olduğu yapılan sondajlardan anlaşılmaktadır. Buluntular Eskişehir Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.

İmikuşağı Höyüğü, Elazığ İli, Baskil İlçesi, İmikuşağı Köyü'nün kuzeybatısında yer alan bir höyüktür. Fırat'ın doğu kıyısındadır. Tohma Çayı'nın Fırat'a döküldüğü bölgenin karşısındadır. Nehir yatağından 38 metre yüksekteki höyük 200 x 150 metre boyutlarındadır. Ovadan yüksekliği ise 20 metredir.

Tille Höyük, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesinin 30 km. doğusunda, Fırat'ın batı tarafında yer alan bir höyüktür. Höyüğün doğu, batı ve güney yamaçlarında eski adı Tille, günümüzde adı Geldibuldu olan küçük bir köy yerleşimi vardır. Fırat'a katılan bir derenin dar vadisindeki yerleşme doğu terasıyla birlikte 200 x 140 metre, 26 metre yüksekliktedir ve üstünde bir düzlük vardır.

Zank Höyük, Nevşehir İl merkezinin kuzeydoğusunda, Avanos İlçesi'nin Sarılar kasabasının yaklaşık 4 km. kuzeybatısında yer alan bir höyüktür. Tepe yaklaşık 300 metre çapında ve 30 metre yüksekliktedir. Höyüğün 20 dönüm kadar bir alana yayılmış olduğu tahmin edilmektedir.

Kaman Kalehöyük, Kırşehir İl merkezinin kuzeybatısında, Kaman İlçesi'nin 3 km. doğu-kuzeydoğusunda yer alan bir höyüktür. Tepe yaklaşık 280 metre çapında olup 16 metre yüksekliktedir.

<span class="mw-page-title-main">Tell Tayinat</span>

Tell Tayinat Höyüğü, Hatay il merkezinin doğu – kuzeydoğusunda, Reyhanlı ilçesinin 17–18 km batısında, Asi Nehri'nin 1,5 km doğusunda yer alan bir höyüktür. Tepe, yamaçlar dahil olmak üzere 700 x 500 metre boyutlarında, 15 metre yüksekliktedir. Kazı yapılmadan önce üzerinde Tayinat Köyü bulunmakta idi.

Yassıhöyük, Denizli İl merkezinin güneydoğusunda, Acıpayam İlçe'sinin 8 km. kuzeyinde, günümüzde belde olan Yassıhöyük Köyü'nün hemen kuzeyinde yer alan bir höyüktür. Höyüğü oluşturan iki tepeden büyük olanı 350 x 200 metre boyutlarında, 14 metre yükseklikte, diğer ise 190 x 150 metre boyutlarında ve 5 metre yüksekliktedir. Kültür toprağı ova tabanından en az 4 metre daha derine uzanmaktadır. Denizli İli, Acıpayam ilçesinin Yassıhöyük Köyü yakınlarındaki aynı adla bilinen höyük, arkeoloji yazınında Yassıhöyük 1 olarak geçmektedir.

Hirbemerdon Tepe, Diyarbakır İli Bismil İlçesi'nin kabaca 40 km. doğusunda, Yukarı Dicle Vadisi ile Raman Dağı arasında, Batman Çayı ile Dicle Nehri'nin birleştiği bölgede, Dicle'nin batı kıyısında yer alan bir höyüktür. Yerleşme, 4 hektarlık yüksek bir höyük, kuzeybatı tarafta 3,5 hektarlık bir alana yayılmış bir dış şehir ve 3 hektara yayılmış bir aşağı şehirden oluşmaktadır.

Maydos Kilisetepe Höyüğü, Çanakkale İli sınırları içinde, Gelibolu Yarımadası'nın Çanakkale Boğazı'na bakan tarafında, Eceabat İlçesi içinde yer alan bir höyüktür. Maydos Kale olarak da bilinmektedir. Tepe üzerinde Çanakkale Savaşı sırasında tahrip olan bir Orta Çağ kalesinin kalıntıları vardır. Tepe, 200 x 180 metre boyutlarında ve 33 metre yüksekliktedir. Günümüzde denizden yaklaşık olarak 200 metre ilçeride bulunmaktadır.

Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü, 1978 yılında Tokyo’nun Mitaka şehrinde Japon Prensi Takahito Mikasa tarafından kurulan Japon Ortadoğu Kültür Merkezi'ne bağlı bir enstitü olarak 1998 yılında Kırşehir’in Kaman ilçesinde Çağırkan köyünde kurulmuştur. Enstitü, Ortadoğu’da önemli arkeolojik çalışmalar yürütmektedir.