İçeriğe atla

Yana-İndigirka Ovası

Yana-İndigirka Ovası (RusçaЯно-Индигирская низменность; YakutçaДьааҥы - Индигир намтала), Rusya'da, kuzey Sibirya'daki Uzak Doğu Federal Bölgesi'nde bulunan, bulunan büyük, alçak rakımlı bir alüvyon ovasıdır.

İdari olarak, ova topraklarının çoğu Saha Cumhuriyeti'nin (Yakutistan) bir parçasıdır. Ovalarda Çukurdağ, Olenegorsk ve Nijneyansk gibi yerleşik nüfus merkezleri vardır, ancak bunlar çok az ve dağınıktır.

Coğrafya

Ova, adını batısındaki Yana Nehri ve doğusundaki İndigirka Nehri'nden alır ve orta ve alt kesimlerinde her iki nehir tarafından kesilir.[1] Bölge çoğunlukla düz ve çok bataklıktır, kuzey sınırları batıda Laptev Denizi'nin Buor Khaya Körfezi'nden doğuda Doğu Sibirya Denizi kıyısındaki İndigirka Nehri deltasına kadar 600 kilometre (370 mi)boyunca uzanmaktadır. Kundyulyun, Selennyah Dağları'nın kuzey ucu ve güneydeki Polousnyy Dağları ile sınırlıdır.[2]

Yana-Indigirka Ovası kabaca hilal şeklinde olup, en fazla 300 kilometre (190 mi) genişliğe ulaşmaktadır. Ovanın ortalama yüksekliği deniz seviyesinden 30 metre (98 ft) ve 80 metre (260 ft) arasında değişmektedir. Ovaların içinde çok sayıda göl vardır ve bunların en büyüğü 249 kilometrekarelik bir alana sahip olan Bustah Gölü'dür. Yana-İndigirka Ovası ayrıca batı ucunda Omoloy Nehri'nin alt bölümünü, Yana Nehri'nin geniş deltasını ve doğuda indigirka'nın Byoryolyoh ve Allaiha alt kol kollarını içerir. Ovanın diğer önemli nehirleri, diğer küçük nehirler ve akarsuların yanı sıra Çondon, San Yuryah, Sellyah, Muksunuoha, Hroma, Sundrun, Dyagarin ve Gusinaya'dır.[3] Büyük nehirler ovada kıvrılıp genişler ve 350 metre (1.150 ft) ila 500 metre (1.600 ft) arasındaki genişliklere ulaşır.[4]

Yana-İndigirka Ovası, Polousny Sıradağları'nın güneyindeki Abıy Ovası ve doğu tarafındaki Kolima Ovası'nı içeren daha geniş Yana-Kolima ova sisteminin bir parçasıdır.[5] Ovanın en kuzeydeki noktası Kondakov Platosu üzerinde 558 metre (1.831 ft) yüksekliğe kadar ulaşan kaya sırtları vardır.[1]

Yana-İndigirka Ovası harita bölümü

Toprak

Ovalar, permafrostun yaygınlığı nedeniyle yüksek miktarda fosil buzu içeren çeşitli deniz, nehir ve göl çökellerinden oluşan bir termokarst zemine sahiptir. Yerel kabartmanın özellikleri arasında alas göller ve bataklıklar ile çokgen topraklar içeren çöküntüler bulunur. Nehirlerin, denizlerin ve göllerin kıyıları boyunca baycarah höyükleri vardır.[2]

İklim

Ovaların iklimi serttir, ovada uzun ve sert kışlar görülür. Geniş ova, yıla göre Ekim başı ile Mayıs sonu veya Haziran başı arasında buz ve kar altında tamamen donmuş bir şekilde kalır. Buz eridiğinde geniş alanlar sular altında kalır ve bazı adalar ve kumsallar su altında tamamen kaybolur. Seller azaldıktan sonra, kış donları başlayana kadar yaz/sonbahar başı düşük su seviyeleri görülür.[4]

Ocak ayında ortalama sıcaklık deniz kıyısında -32 °C (-26 °F) ve iç kesimlerde -36 °C (-33 °F) olarak ölçülür. Temmuz ayında ortalama sıcaklık deniz kıyısında 0 °C (32 °F) olarak ölçülür, ancak iç kesimler soğuk kalır ve sıcaklık -12 °C (10 °F) olarak ölçülür.

Flora ve fauna

Kuzey sınırlarda, 69. paralelin üzerinde, ova deniz kıyıları yosun, liken ve çalı tundralarıyla kaplıdır. Güney kesimde, özellikle nehir vadileri boyunca orman tundra bölgeleri vardır, orman örtüsü ince dağılmış karaçamdan oluşur.[3]

Yana-İndigirka Ovası'nda ren geyiği sürülerinin yanı sıra kurtlar ve kutup tilkisi ve diğer canlılar yaşar. Nehirlerin ve göllerin suları Sibirya vendacesi, chir, muksun, nelma ve omul gibi çeşitli balık türleri açısından zengindir.[4]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b Google Earth
  2. ^ a b Рельеф и геологическое строение 18 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Relief and geological structure)
  3. ^ a b "Yana-Indigirka Lowland - Russian Academic Dictionary". 31 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2021. 
  4. ^ a b c Indigirka 29 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. / Great Russian Encyclopedia in 35 vols. / Ch. ed. Yu.S. Osipov . - M, 2004—2017.
  5. ^ Oleg Leonidovič Kryžanovskij, A Checklist of the Ground-beetles of Russia and Adjacent Lands. p. 16

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Güneydoğu Anadolu Bölgesi</span> Türkiyenin güneydoğusundaki coğrafi bölgesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Güneydoğu Torosların güneyinden Suriye sınırına kadar olan yerleri kaplar. Bölge doğu ve kuzeyden Doğu Anadolu Bölgesi, batıdan Akdeniz Bölgesi, güneyden Suriye ve kısa bir sınırla da Irak ile çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Küçük Menderes</span> Türkiyede bir nehir

Küçük Menderes, Ege yöresinde Bozdağlar'dan doğan bir nehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Bafa Gölü</span> Türkiyenin Aydın ve Muğla illerinde bir göl

Bafa Gölü, Ege Bölgesi'nin en büyük gölü.

<span class="mw-page-title-main">Soğuk iklimler</span>

Asya'nın kuzeyinde yer alan Sibirya, 12.800.000 km²'lik yüzölçümüyle Rusya'nın yüzde 60'tan fazlasını kaplar. Batıda Ural Dağları'ndan doğuda Büyük Okyanus'a kadar uzanır. Kuzeyinde Arktik Okyanusu vardır. Sibirya'nın güneyinde, batıdan doğuya doğru, Kazakistan, Moğolistan ve Çin yer alır. Sibirya'nın nüfusu yaklaşık 40 milyondur.

<span class="mw-page-title-main">Ova</span> düz coğrafi alan

Coğrafyada, ova genellikle alçak bölgelerde bulunan ama yanlış bilinenin aksine bazen yükseklerde de bulunabilen, akarsu alüvyonlarının oluşturduğu birikimli, düz bir arazi alanıdır. Ovalar vadiler boyunca veya dağların eteklerinde, kıyı ovaları ve yaylalar veya yayla ovaları olarak ortaya çıkar.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa coğrafyası</span> Avrupanın fiziksel kara kütlesinin tanımı

Avrupa geleneksel olarak Dünya'daki 7 kıtadan biri olarak düşünülmektedir. Oysa Avrupa ve Asya coğrafi açıdan birbirleriyle bağlantılı kıtalardır ve bazen Avrasya adı altında anılırlar. Avrupa'nın geleneksel tanımına göre Ural Dağları Avrupa'nın doğudaki sınırını oluştururlar. Güneydoğu'daki sınırını Ural Nehri oluşturur. Sınır Hazar denizi, Kafkas Dağlarının zirveleri boyunca devam eder, Karadeniz, İstanbul Boğazı, Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı'yla belirlenir. Akdeniz Avrupa'nın güney sınırını, Atlas Okyanusu ise batı sınırını belirler. İzlanda Avrupa'dan çok Kuzey Amerika'ya yakın olmakla birlikte Avrupa'nın bir parçası olarak sayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kolima Nehri</span>

Kolima, havzası Yakutistan, Çukotka Özerk Okrugu ve Rusya'nın Magadan Oblastı bölümlerini kapsayan kuzeydoğu Sibirya'da bir nehirdir. Kolima' nın adı dır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Sibirya Ovası</span>

Kuzey Sibirya Ovası, ayrıca Taymır Ovası olarak da bilinir, Krasnoyarsk Krayı ve Yakutistan'da Yenisey ve Olenyok Irmakları alt ulaşımları arasındaki Rusya'ya ait bir düzlüktür. 1,400 km uzunluğunda ve 600 km genişliğindedir. Bu ovada, çok sayıda thermokarst gölünün bulunduğu geniş ve yoğun bataklıklar üzerinde yaklaşık 200–300 m yüksekliğinde düz tepe sırtları yükselir.

<span class="mw-page-title-main">Yana Nehri</span>

Yana Nehri, Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nde bulunan bir nehirdir. Nehir, 872 km uzunluğunda olup batıda Lena ve doğuda İndigirka nehirleri arasında yer alır ve Laptev Denizi'ne dökülür.

<span class="mw-page-title-main">İndigirka</span> Rusyada bir nehir

Indigirka batıda Yana ve doğuda Kolima nehirleri olan Rusya bünyesindeki Yakutistan'da bir nehirdir. Nehrin uzunluğu 1.726 km2dir. Drenaj alanının büyüklüğü 360.000 km2dir.

Kolhis Ovası, Gürcistan'ın batı kesiminde yer alan bir ovadır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Rus Bölgeleri</span>

Büyük Rus Bölgeleri, Rusya Federasyonu'nda karakteristik kabartma biçimleri sergileyen sekiz jeomorfolojik bölgedir. Yedi tanesi Uralların doğusunda yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Orta Yakut Ovası</span>

Orta Yakut Ovası veya Orta Yakut Ovaları, ayrıca Orta Yakut Düzlükleri veya Vilyuy Ovası olarak da bilinir, Sibirya, Rusya'da yer alan alçak rakımlı bir alüvyon ovasıdır.

Doğu Sibirya Ovası, Yana-Kolima Ovası olarak da bilinir, Rusya'nın Kuzeydoğu Sibirya'sında geniş yer alan bir ovadır. Ova bölgesi, Büyük Rus Bölgeleri'nden biridir. İdari olarak Saha Cumhuriyeti'nin (Yakutistan) bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Alazeya</span>

Alazeya, Rusya'da, Yakutistan'ın kuzeydoğu kesiminde, batısındaki daha büyük İndigirka havzaları ile doğuda Kolima havzaları arasında yer alan ve Kuzey Kutbu'na akan bir nehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Baycarah</span>

Baycarah, Yakutçada kabaca koni şeklinde bir doğal kaya oluşumunu ifade eden bir terimdir. Genellikle silttaşı, siltli torf veya balçıktan oluşurlar.

<span class="mw-page-title-main">Bulgaristan coğrafyası</span>

Bulgaristan coğrafyası, Bulgaristan'nın coğrafi özelliklerini tanımlar. Bulgaristan, Tuna Nehrinin güneyinde tamamı Balkan Yarımadasında bulunan ve Karadeniz'e kıyısı olan bir Güneydoğu Avrupa devletidir. Kuzey'de Romanya ile 605 km'lik sınırı vardır. Bu sınırın büyük bölümünü Tuna Nehri oluşturur. Batı'da Sırbistan (344 km) ve Kuzey Makedonya (162 km) ile sınır komşusudur. Güney'de Yunanistan (472 km) ikinci en uzun sınır komşudur. Güneydoğu'da Türkiye (223 km) ile ve Doğu'da Karadeniz ile çevrilidir. Tarihsel olarak Mezya, Trakya ve Makedonya bölgelerini kapsar. Günümüzde Doğu-Batı doğrultusunda uzanan Balkan Dağları, ülkeyi Kuzey Bulgaristan ve Güney Bulgaristan olmak üzere 2'ye böler.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ coğrafyası</span>

Karadağ güneybatı Balkanlar'da küçük, dağlık bir ülkedir. Karadağ, Hırvatistan, Bosna Hersek, Sırbistan, Arnavutluk, Kosova ve Adriyatik Denizi ile sınır komşusudur. 13.812 km 2 alanı ile küçük bir ülke olarak görülmesine rağmen arazi konfigürasyonu açısından çeşitlilik arz etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kündülün</span> Yakutistandaki bir dağ silsilesi

Kündülün, Rusya'nın Uzak Doğu Federal Bölgesi'ndeki Saha Cumhuriyeti'nde bulunan bir dağ sıilsilesidir. Dağın en yakınındaki havaalanı Ust-Yanski ilçesindeki Ust-Kuyga Havalimanı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Kolıma Ovası</span>

Kolıma Ovası, Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nin kuzeydoğusunda bulunan bir ovadır. Ova, Alazeya, Bolşaya Çukoçya havzasında ve Kolıma nehirlerinin aşağı kesimlerinde yer almaktadır ve yaklaşık 120 m kalınlığında akarsu-gölsel tınlı topraktan oluşur. İklimi subarktiktir.