İçeriğe atla

Yamaga Sokō

Yamaga Sokō

Yamaga Sokō (Japonca: 山鹿 素行, 'Yamaga Sokou', 21 Eylül 1622 - 23 Ekim 1685), Edo döneminin başlarında yaşamış Japon Konfüçyüsçü ve stratejist. Yamaga okulu denen strateji okulunun babası olarak bilinir. Ölümden sonraki (gerçek) adı Takasuke (高祐) ya da Yoshinori (義矩). Resmi adı Shikei (子敬), takma adı Jingoemon (甚五右衛門). İnsan (因山) ve Sokō (素行) isimlerini de kullandı.

Hayatı

Mutsu bölgesindeki Aizu şehrinde (şimdiki Fukushima ilindeki Aizu-Wakamatsu şehri) rōnin Yamaga Tei'i (Yamaga Takamichi diye de bilinir)'in oğlu olarak dünyaya geldi. 1628 yılında 6 yaşında iken Edo'ya gitti. 1630 yılında, 9 yaşında iken Hayashi Razan'ın altında Neokonfüçyüsçülük eğitimi aldı. 15 yaşından itibaren Obata Kagenori ve Hōjō Ujinaga'nın altında strateji eğitimi almaya, Hirota Tansai'dan da Şinto eğitimi aldı ve bunlar dışında da şiir gibi birçok alanda eğitim aldı.

Neokonfüçyüsçülüğü eleştirdikten sonra Harima bölgesindeki Akō Beyliğine gönderilip, orada samuray eğitimi aldı. Akō Beyliği Karō'su (Lordun en üst düzey samurayı, başdanışman) Ōishi Yoshio da öğrencilerinden biri olup, Yoshio'nun rol aldığı "Genroku Akō Vakası"ndan sonra Yamaga okulu "gerçek savaşa yönelik bir savaş okulu" olarak ünlendi.

1662 yılından sonra Neokonfüçyüsçülük ile ilgili birtakım şüpheler duymaya başlayıp, yeni bir düşünce sistemi oluşturmaya başladı. 1665 yılında yer ve gökten gelen doğanın insanlığın bilincinden bağımsız bir şekilde varlık gösterdiğini ve bir düzen içerisinde kendiliğinden hareket ettiğini düşündü. Bu düşünce, öğrencileri tarafından düzenlenip "Yamaga Gorui" (Yamaga Sokō'dan seçmeler) gibi eserlerde toplanmıştır.

1675 yılında affedildikten sonra Edo'ya dönüp, 10 yıl boyunca orada strateji dersleri verdi. Bu dersler daha sonra gelecek olan Yoshida Shōin gibilerini etkilemiştir.

1685 yılında vefat etti. Mezarı Tokyo ilinin Shinjuku ilçesindeki budist Sōtō mezhebine ait Sōsanji tapınağında bulunmaktadır.

Karakteri

  • Konfüçyüsçülük'teki genel inanışın aksine Dünya'nın yuvarlak olduğuna inanmıştır.
  • "Ebedi netice şimdidedir" sözüyle ünlüdür.
  • Hirado bölgesi Lordu Matsuura Shigenobu ailesiyle olan yakınlığı sayesinde akrabası olan Yamaga Heima Matsuura ailesinin Karō'su olmuştur.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Galatasaray Lisesi</span> İstanbulda bir lise

Galatasaray Lisesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinin Galatasaray semtinde bulunan bir lisedir. Türkiye'nin en eski eğitim kurumlarından biri olan okul Fransızca eğitim vermektedir.

Bursa Erkek Lisesi (Mekteb-i İ'dâdî-i Mülkî, Bursa Mekteb-i Sultanisi, Bursa Lisesi, Bursa Erkek Lisesi, Bursa Anadolu Erkek Lisesi) Bursa'da 19. yüzyıl sonunda kurulan ve halen Anadolu lisesi statüsünde faaliyete devam eden eğitim kuruluşu.

Dârü'l-Muallimât; 1870 yılında Osmanlı Devleti’nde, ilk ve orta öğretim kız okullarına öğretmen yetiştirmek için açılan eğitim kurumu. Kız öğretmen okulu.

<span class="mw-page-title-main">Konfüçyüs</span> Çinli filozof, eğitimci ve yazar (MÖ 551–479)

Konfüçyüs ya da Kongzi, , Çinli filozof, eğitimci ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Sanâyi-i Nefîse Mektebi</span> Osmanlı güzel sanatlar yüksek okulu

Sanayi-i Nefise Mektebi, güzel sanatlar alanında eğitim vermek üzere II. Abdülhamit döneminde İstanbul’da 1882’de kurulmuş bir yüksekokuldur.

<span class="mw-page-title-main">Miyamoto Musashi</span> Japon samuray, dövüş sanatçısı

Miyamoto Musaşi, ergenlik döneminde Miyamoto Bennosuke ya da Miyamoto Musana, ünlü Japon kılıç üstadı. Tarihte en yetenekli kılıç üstatları arasında yer aldığına inanılır. Çok genç yaştan itibaren girdiği birçok düello sayesinde kılıç kullanımı konusunda efsane hâline geldi. Hiyoho Niten İçi-riyu veya Nito Riyu stilinin babasıdır. Strateji, taktik ve felsefe hakkındaki Beş Çember Kitabı, bugün bile birçok kesim tarafından okunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İmam hatip lisesi</span> Türkiyede bir lise türü

İmam hatip lisesi, Türkiye'de bir resmî kuruluş. Amacı hatip ve imam yetişmesini sağlamak olan ortaöğretim düzeyinde mesleki okullara verilen isimdir.

PISA olarak kısaltılan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (İngilizce: Programme for International Student Assessment) adında Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından 1997'de geliştirilen uygulama uluslararası çapta üç yılda bir 15 yaşındaki öğrencilerin başarısını sınamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn</span> Osmanlı İmparatorluğu’nda askeri mühendislik eğitimi veren okul

Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn, İstanbul'da 1795 yılında kurulan; Osmanlı ordusu için topçu ve istihkâm subayı yetiştiren askerî okul. III. Selim devrinde yeniden yapılanmanın en önemli kurumlarından biri olarak 1795‘te Hasköy’de açılmıştır. 1773’te kurulan Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun’dan sonra imparatorluğun ikinci mühendishanesidir. Örneklerini, Fransa’da Mouradgea D’Ohsson’un ve özellikle Viyana’da Ebûbekir Râtib Efendi’nin gözlemlediği askerlik ve mühendislik akademilerinden almıştır. Kuruluş sebebi Nizâm-ı Cedîd ordusunun teşkil edilmesiyle bağlantılıdır. İlk dönemiyle ilgili belgelerde Fünûn-i Harbiyye Tâlimhânesi, Mekteb-i Fünûn-i Harbiyye veya Mühendishâne-i Sultânî gibi isimlerle, ardından da Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn olarak anılmıştır.

Neokonfüçyüsçülük, Song Hânedanlığı zamânında oluşup kökeni Konfüçyüsçülük'te olan, fakat aynı zamanda Daoizm ve Budizm'den de etkilenmiş dînî ve felsefî bir akımdır. Neokonfüçyüsçülük, Song Hânedanlığı kurulduğundan beri Çin'e hâkim olmuş en etkin düşünsel akımlardan biridir. Çincede bu kavram, bu şekliyle mevcut değildir. Onun yerine Songxue, Lixue veyâ Xinli Xue diye bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Walter Model</span> Nazi Almanyasında Generalfeldmarschall

Otto Moritz Walter Model, Alman mareşal. II. Dünya Savaşı sırasında çoğunlukla Doğu Cephesi'nde ve batıda savaşın ikinci yarısında yaptığı savunma savaşları ile bilinir. Wehrmacht'ın en iyi savunma taktiklerinin ismi olmuştur. Agresif bir panzer komutanı olmasına rağmen, iyi savunma savaş uygulayıcısı olarak tanındı. 9. Ordu'nun başında iken 1941-1942'deki yaptığı savunma savaşları sayesinde onun başarısı gelecekteki kariyerini belirledi.

Almanya'da eğitim konusunda genel olarak yetkili kurum eyalet yönetimleridir, Federal hükümetin eğitim konusunda küçük sorumluluğu vardır. İsteğe bağlı olmak üzere anaokulu eğitimi üç ve altı yaş arasındaki tüm çocuklar için sağlanmaktadır, sonrasında ise on iki yıl sürecek zorunlu eğitim hayatı başlayacaktır. Almanya'da öğrenciler birden altıya kadar olan bir sistemle notlandırırlar; bir en yüksek, altı ise en düşük veya geçersiz not konumundadır. Bir çocuğun okula devamını engelleyecek şekilde hasta veya engelli olmasının dışına Alman eyaletlerinin hiçbirinde evden eğitime izin verilmemektedir. Almanya'da kısa bir süreliğine yaşayacak olan yabancı ailelerin çocukların ev ortamında kendi dillerinde eğitime tutulmak suretiyle zorunlu eğitimden muaf tutulabileceklerine dair istisna kararlar da vardır. İlköğretim genel olarak dört yıl sürmektedir ve devlet okulları bu aşamada yer almazlar.

<span class="mw-page-title-main">İnas Sanâyi-i Nefîse Mektebi</span> Osmanlı güzel sanatlar üniversitesi

İnas Sanayi-i Nefise Mektebi, kadınlara güzel sanatlar eğitimi vermek için İstanbul'da 1914 yılında kurulan ve 1920’lerde kız-erkek ayrımının kalkmasına kadar hizmet veren okuldur.

<span class="mw-page-title-main">Yoshida Shōin</span> Japon siyasetçi (1830 – 1859)

Yoshida Shōin, Japon samuray, düşünür, eğitimci, askeri bilimler uzmanı, bölge araştırmacısı. Meiji Restorasyonu'nun ruhani lideri ve kuramcısı olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">İmparatoriçe Aleksandra Rus-Müslüman Kız Mektebi</span>

İmparatoriçe Aleksandra Rus-Müslüman Kız Mektebi, Bakü’de Müslüman kızların eğitim görmesi için Hacı Zeynel Abidin Tağıyev tarafından kurulan ve 1901-1918 yılları arasında hizmet vermiş olan yatılı okuldur. Bakü Müslüman Kız Mektebi ve Tağıyev’in Kız Mektebi olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Shōka Sonjuku</span>

Shōka Sonjuku, Edo Dönemi’nin sonlarında Chōshū samurayı Yoshida Shōin’in ders verdiği okulun adıdır. Chōshū bölgesindeki Hagi Kalesi’ni çevreleyen Matsumoto köyü ’nde Shōin’in amcası olan Tamaki Bunnosuke tarafından 1848 yılında kurulmuş olup, Shōin de bu okulda eğitim görmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Tıp fakültesi</span> tıp alanında eğitim veren kurum

Tıp fakültesi, tıp biliminin öğretildiği ve bu bilim içindeki çeşitli dallarda araştırmalar yapılan fakülte. Mezunları, tıp doktoru unvanı almaktadır. Ayrıca mezuniyet sonrası uzmanlık eğitimi ile uzman doktor, operatör doktor gibi unvanlar verilir. Temel tıp bilimleri alanında yüksek lisans ve doktora eğitimleri de verilmektedir. Türkiye’de tıp fakülteleri liseden sonra ülke genelinde yapılan bir merkezi sınavla öğrenci kabul etmektedir. Eğitim süresi 6 yıldır. Okullar farklı eğitim modellerini tercih etse de ülke genelindeki fakültelerde ilk 3 yıl teorik eğitim laboratuvar dersleriyle beraber verilir sonraki 2 yıl çeşitli bölümlerde stajlara devam edilirken öğrencilerin bilgileri sözlü sınavlarla da sınanmaya başlanır ve okulun son sınıfında Intörn (stajyer) adıyla hastanede gözetim altında çalışmaya başlar. Intörn (stajyer) maaşı, 2022 yılında asgari ücret olarak verilmektedir.

Finlandiya eğitim sistemi, okul ücreti olmayan ve tamamıyla öğünleri tam zamanlı öğrencilere sağlanan bir eğitim sistemidir. Finlandiya'nın güncel eğitim sistemi günlük bakım programları, bir senelik anaokulu programı ; dokuz yıllık zorunlu çok amaçlı okul(yedi yaşından başlayıp, on altı yaşına kadar süren); zorunlu eğitim sonrasında ikinci genel akademik ve meslekî eğitim; yükseköğrenim ve yetişkinler eğitimlerden oluşmaktadır. Eğitimde eşitliği ve mükemmelliği sağlamak için Finlandiya'nın uyguladığı strateji: Öğrencileri eğitim hayatlarında seçmeden, izlemeden ve gruplama yapmadan halka açık ve finanse edilmiş kapsamlı bir okul sistemi inşa etmeye dayanır. Stratejilerinden bir parçası: öğrencilerin evlerinin yakınlarında okula sahip olmaları için okul ağını mümkün olduğunca yaymaktır. Eğer uygun olmayan durumlarda, örneğin kırsal alanlarda, ücretsiz ulaşım imkânı sağlamaktır. Derslerde kapsayıcı özel eğitim ve düşük başarıyı azaltmak için eğitici çaba tipik Nordik eğitim sistemidir.

İsviçre'de eğitim sistemi İsviçre Federal Anayasasına göre kantonlara devredilmiştir ve bu yüzden büyük bir çeşitlilik gösterir. Federal devlet (konfederasyon) sadece belli temel kuralları koyar ve ihtiyaçları karşılar. Örneğin ilkokul, ortaokul ve iki yıl anaokulu zorunludur ve ücretsizdir. Genel olarak üniversite ve yüksek meslek okullarına kadar olan eğitim zorunlu ve ücretsizdir. Ayrıca konfederasyon bazı üniversiteleri finanse eder. Toplam eğitim sisteminin yüzde 90'ı kantonlar ve belediyeler tarafından finansa edilir.

<span class="mw-page-title-main">Nakano Takeko</span>

Nakano Takeko Aizu Hanlığı'ndan Japon kadın savaşçı.