İçeriğe atla

Yakut Laykası

Yakut Laykası
Diğer adlarYakut Laika, Yakustkaya Laika, Kolyma-Indigirka Laika, Laïka de Iakoutie, Chien de Traîneau de Yakutie, Laika de Yakutia, Kolyma Husky
ÜlkeYakutistan, Rusya
Özellikler
Boy Erkek 55-59 santimetre (22-23 in)
Dişi 53-57 santimetre (21-22 in)
Coat Double coated, with a thick downy undercoat, and a longer, more coarse top coat.
Köpek (Canis lupus familiaris)

Yakut Laykası (Rusça: Якутская лайка) Saha (Yakutya) Cumhuriyeti'nin anavatanı Arktik sahilin olan işçi köpek ırkından bir türdür. Başlıca yaşam alanı Kolyma, Indigirka, Yana ve Lena'nın haliçleridir. İşlevsellik açısından, Yakut Laykası bir ren geyiği, çoban köpeği (olenegonka), avcı köpeği ve bir kızak köpeği olarak hizmet edebilir. Eylül 2019'da FCI, cinsi resmen kabul etti.[1]

Tarih

Kızak köpekleri olarak kullanılan Yakut Laykaları

Yakut Laykaları, memelileri ve kuşları avlamak için yerli Yakutlar tarafından geliştirilmiştir. Köpekler vazgeçilmez yardımcılar ve refakatçilerdi. Saha dilinde bu cins, "Yakut iti" anlamına gelen "Sakha yta" olarak bilinir.

Açıklama

Kızak köpekleri olarak Yakut Laykaları
Yakut Laykası, Tuğrik
Arcturus North Star - Rusya, Avrasya, RKF, Ulusal Kulüp Şampiyonu Yakut Laykası Şampiyonu

Bu tür, mükemmel koku alma, işitme ve görme duyusu, güçlü avlanma dürtüsü, dayanıklılığı olan çok yönlü bir köpektir; yırtıcılara karşı saldırgan, insanlara karşı yumuşak ve naziktirler. Yakut Laykaları, kuzey Sibirya'nın düşmanca iklimine kolayca katlanabilen bir türdür bu sebeple zorlu yaşam koşullarına ayak uydurabilir. Kızak köpeği olarak kullanılma eğiliminin artması Rus tüccarların Kuzey Kutbu'na gelmesiyle ortaya çıktı.

17. yüzyılda beyaz kutup tilkilerine olan talebin artmasıyla, Kuzey Kutbu keşfi zirveye ulaştı. Kürk ve mamut dişleri ticareti, yerel ulusların ana geliri haline geldi. Cinsin kökeni ve sonraki oluşumu hala tam olarak bilinmemektedir, ancak ulaşılması zor ülke ve aşırı doğal koşullar nedeniyle, Yakut Laykaları ilkel yerli ırklar olarak yaşamışlardır; nadiren hapsedildiler ve özgürce çiftleştiler. Doğal olarak, yerel tip köpekler ancak diğer cins köpeklerden tam izolasyon koşulları altında korunabilir. Yakutistanda yaşayan köpeklerin ilk bilimsel tanımları, kuzeyde ilk coğrafi çalışmaların yapıldığı 18. yüzyılın sonlarında yayınlandı. Prens Shirinsky-Shikhmatov, Laykalar hakkındaki monografisinde şunları yazdı: “Kuzeydeki araştırmacılar elbette kuzey köpeğini görmezden gelemezdi; bu köpeğin varlığının kuzeylilerin yaşamını mümkün kıldığı gerçeğine karşı çıkamazlardı."

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Kolyma-Indigirka Laika 8 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Federation Cynologique Internationale.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Güney Kutbu</span> Dünyanın en güney noktası

Güney Kutbu, Dünya ekseninin alt kısmında kalan noktayı tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Köpek</span> evcil, etçil ve memeli bir hayvan

Köpek ; köpekgiller (Canidae) familyasına ait, görünüş ve büyüklükleri farklı 400'den fazla ırkı olan, etçil bir memelidir. Bozkurt'un alt türlerinden biri olan köpek, tilki ve çakallarla da yakın akrabalardır. Kedilerle birlikte dünyanın en geniş coğrafyaya yayılan ve en çok beslenen iki evcil hayvanından biridir. 2001 yılı tahminlerine göre dünyada 400 milyondan fazla köpek vardır.

<span class="mw-page-title-main">Layka</span> Sovyet uzay köpeği, uzaya çıkan ilk canlı (1957)

Layka, Dünya yörüngesine çıkan ilk hayvan olan Sovyet uzay köpeğidir. Moskova sokaklarından toplanan melez bir köpek olan Layka, 3 Kasım 1957 tarihinde fırlatılan Sputnik 2 uzay aracının yolcusu olarak seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Yakutistan</span> Rusyada özerk bir Türk cumhuriyeti

Yakutistan ya da Saha Cumhuriyeti, Rusya'yı oluşturan federe cumhuriyetlerden biri ve yüz ölçümü açısından en büyüğüdür. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Yakutlar bir Türk halkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Köpekgiller</span> etçil memeli familyası

Köpekgiller (Canidae), etçiller (Carnivora) takımına ait bir familya.

<span class="mw-page-title-main">Yakutlar</span>

Yakutlar ya da Sahalar, Rusya içindeki Saha Cumhuriyeti'nde yaşayan Türk halkı.

<span class="mw-page-title-main">Newfoundland (köpek)</span>

Newfoundland, genellikle siyah ve büyükçe köpek ırkı.

Dakhund, daksund, porsuk köpeği ya da sosis bir av köpeği ırkı.

<span class="mw-page-title-main">Sibirya kurdu</span>

Sibirya kurdu ya da "haski" (Husky), yüzyıllarca kızak çekme, ren geyiği çobanlığı ve bekçilik görevlerinde kullanılmış bir köpek ırkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Akbaş (köpek)</span> Köpek ırkı

Akbaş Anadolu'ya özgü bir köpek ırkıdır. Kangal ile aynı soy ailesindendir.

<span class="mw-page-title-main">Samoyed (köpek)</span>

Samoyed, adını kuzey Sibirya'da yaşayan Samoyedlerden almaktadır. Uzun beyaz tüyleri ve gülen yüz yapısı ile tanınırlar. Yaşam süreleri 12-15 yıldır. Tarih öncesi zamanlardan bu yana Sibirya'da Samoyed denen avcılıkla geçinen bir halk yaşamaktadır. Yüzyıllar boyunca kızaklarının çekiminde beyaz güzel köpekler kullanmışlardır. Bu köpek kabilenin ismi ile anılmaktadır. 1889'de kâşif Robert Scott bu köpeklerden birkaç tanesini İngiltere'ye getirdi. Irk dünyaya buradan yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yukagirler</span>

Yukagirler, Kuzeydoğu Sibirya'nın yerli halklarından biridir. Geleneksel işleri, ağ kullanılmasıyla balıkçılık, yaban geyiği avcılığı, kızağa koşulan köpekler yetiştirmedir.

<span class="mw-page-title-main">Sputnik 2</span>

Sputnik 2, dünya yörüngesine fırlatılan ikinci uydu. Sovyetler Birliği tarafından 3 Kasım 1957 tarihinde fırlatılan uydu, uzaya çıkan ilk canlı olan Layka adında bir köpek taşımaktaydı. 500 kg ağırlığındaki uydu, 4 metre uzunluğunda ve çapı 2 metreydi. Uyduda ayrıca radyo vericileri, bir telemetri sistemi, bir programlama ünitesi, kabin için bir yenileme ve ısı kontrol sistemi ve bilimsel ekipmanlar bulunuyordu. Ayrı ve mühürlenmiş bir bölmeye ise Layka yerleştirilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Kuzeyli ırklar</span>

Kuzeyli ırklar; dünyanın kuzey bölgelerine has, çoğunluğu kurda benzeyen, soğuğa dayanıklı işçi köpeklerini kapsayan köpek grubu. Spitz grubundaki köpeklerin çoğu kuzeyli ırklardır. Kuzeyli ırklara örnek olarak akita, Alaska Malamutu, Chow Chow ve Sibirya kurdu (haski) verilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Yakut sığırı</span>

Yakutçada "Саха ынаҕа" tâbir edilen Yakut sığırları Kuzey Kutup Dairesinin kuzeyinde, Sibirya'nın doğusunda ve Yakutistan'da yetiştirilen bir sığır cinsidir. Aşırı düşük sıcaklıklara karşı dayanıklılığı ile bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Lopapeysa</span>

Lopapeysa, İzlanda yününden elde edilen özel bir kazak türüdür. İzlanda'da 20. yüzyılın başları ve ortalarını kapsayan dönemde ithalatın yerini alması için yerli koyun yününü kullanımına yönelik bir teşvik başlamıştır. Lopapeysanın ilk olarak bu dönemlerde ortaya çıktığı düşünülmektedir. Tasarım o zamandan beri İzlanda kültürel kimliği için ulusal bir simge haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yakut atı</span>

Yakut Atı veya Yakut Sibirya'daki Saha Cumhuriyeti bölgesinden yerli bir at ırkıdır.

Yasak veya yasaq, bazen iasak, İmparatorluk Rusya'sında Sibirya'nın yerli halklarından alınan kürk haraçını belirtmek için kullanılan "haraç" için Türkçe bir kelimedir.

<span class="mw-page-title-main">Ferdinand von Wrangel</span> Baltık Alman kâşifi

Baron Ferdinand Friedrich Georg Ludwig von Wrangel, bir Baltık Alman kâşifi, Rus İmparatorluk Donanması'nda denizci, Saint Petersburg Bilimler Akademisi'nin Onurlu Üyesi ve Rus Coğrafya Derneği'nin kurucusudur. Günümüz Alaska'sındaki Rus yerleşimlerinin valisi olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Fedot Alekseyeviç Popov</span>

Fedot Alekseyeviç Popov, Bering Boğazı üzerinden ilk Avrupa seferini organize eden bir Rus kaşifti.