İçeriğe atla

Yakup Şınkieviç

Müftü Yakup Şınkieviç
Müftü Yakup Şınkieviç

Yakup Şınkieviç (Lehçe: Jakub Szynkiewicz, 16 Nisan 1884 - 1 Kasım 1966), 1925'te yeni bağımsızlığını kazanan Polonya'nın ilk müftüsü olarak seçilen bir Felsefe ve Doğu Bilimleri Doktoru idi.[1]

Biyografi

Yakup Şınkieviç, 16 Nisan 1884’de Rus İmparatorluğu’nun Minsk ilindeki Lahoviçe’de (Lachowicze) bir Lipka ailesinde doğdu. Süleyman ve Fatma’nın oğluydu.[2] Bir erkek kardeşi, Mustafa Sınkieviç Związek Tatarów Litewskich (Litvanya Tatarları Topluluğu) kurumunun başkanıydı, bir de Emine adında kız kardeşi vardı.

1904’te Minsk Lisesi’nden (Męska Szkoła Realna) mezun oldu, ardından önce mühendislik bilimleri okudu ancak daha sonra 1907’de St. Petersburg’da Oryantalizm okumaya karar verdi. 1925’te Berlin Üniversitesi’nde Almanca üzerine yazdığı tezle felsefe alanında doktora yaptı. Aynı yılın 28 Ekim’inde Polonya’daki tüm Müslümanların müftüsü seçildi. Müftülüğün merkezi Vilnus’ta bulunuyordu.[3]

1935’te “Wersety z Koranu” başlığı atlında yayınlanan eserinde Kuran’dan birkaç ayeti Arapçadan Lehçeye çevirdi. Müftülüğü esnasında Hindistan, Filistin, Mısır ve diğer Müslüman ülkelerin çoğuyla temaslar kurdu. Müftü Şınkieviç, 1926’da Kahire hilafet konfresine de katıldı. 1935’teki Avrupa Müslüman Kongresi sırasında “en açık sözlü katılımcılardan biri” olarak tanındı.[4] Kongredeki dramatik bir olay Müftü Şınkieviç, Istituto Superiore Orientale di Napoli'nin müdürü Kont Bernardo Barbiellini Amidei’den Müslümanlığını kanıtlaması için üç kere şehadet getirmesini istedi. Müftü Şınkieviç ayrıca 1936’da Polonyalı Müslümanların yasal statüsüyle ilgilenen yeni bağımsız Polonya devletinin resmi düzenlemelerini de denetledi. Varşova’da bir cami inşa etme planlarının merkezinde yer aldı ancak 1939’da Polonya’nın Naziler tarafından işgal edilmesinden dolayı plan kesintiye uğradı.

Dünya Savaşı sırasında Nazilerin İşgal Altındaki Doğu Toprakları Bakanlığı’nda müftü olarak görev yaptı. 1944’ün sonlarında ülkeden ayrıldı ve Komünist Polonya’ya dönmeyi reddetti. Savaştan sonra Mısır’a yerleşti ancak 1952’de Sovyet yanlısı Nasır’ın darbe yapmasından sonra ABD’ye taşındı. 1 Kasım 1966’da Connecticut, Waterburry’de öldü.

Kaynakça

  1. ^ https://bibliotekatatarska.pl/wp-content/uploads/2016/11/Slownik.pdf 9 Nisan 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. []
  2. ^ Gąsiorowski, Stefan (2015). "Szynkiewicz Jakub". Polski Słownik Biograficzny. 50. Polska Akademia Nauk & Polska Akademia Umiejętności. s. 321. 
  3. ^ Schinkewitsch, Jakob: Rabghuzis Syntax. In: Mitteilungen d. Sem. f. Orient. Sprachen zu Berlin, Abt. II <Westasiat. Studien>. Jg. 29, Berlin, Phil. Diss. vom 10. Juni 1926. Berlin, Reichsdruckerei, 1926
  4. ^ Swiss Exile: The European Muslim Congress, 1935 by Martin Kramer (from Islam Assembled)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Hüsnü Özdamar</span>

Hüseyin Hüsnü Özdamar, Kurtuluş Savaşı'nın Batı Cephesi'nde yararlılıklar göstermiş, TBMM'de 7 dönem Isparta milletvekilliği yapmış bir din ve siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Willy Brandt</span> 4. Almanya şansölyesi

Willy Brandt veya doğum adıyla Herbert Ernst Karl Frahm, Federal Almanya Şansölyesi (1969-1974), Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) lideri (1964-1987).

<i>Kriegsmarine</i> Nazi Almanyası Deniz Kuvvetleri

Kriegsmarine, Mayıs 1935'te savunma kuvvetlerinin yeniden inşası kanunuyla kurulmuş Nazi Almanyası Deniz Kuvvetleri'ne verilmiş addır. 1935-1945 yılları arasında toplam 1,5 milyon kişiyi çalıştırdı. Atlantik'teki savaşı bizzat kendileri yürüttü. 1939-1943 yılları arasında U-botları Atlantik'te muazzam başarılar elde ettiler. Bayrağı, Nazi Almanyası savaş bayrağıyla aynıdır.

<span class="mw-page-title-main">Shmuel Yosef Agnon</span>

Samuel Josef Agnon İsrailli kısa-hikâye yazarı. İbranice yazan ilk yazar olarak 1966 yılında Nelly Sachs'la birlikte edebiyat dalında Nobel Ödülüne layık görüldü. Eserlerinde başta Polonya olmak üzere Filistin'e yerleşen Doğu Yahudilerinin yaşamlarından kesitler yansıttı. Başlıca eserleri "Kovulmuşlar", "Bir gecelik misafir", "Tılsım" ve "Sözlü" kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Rutka Laskier</span>

Rutka Laskier, Ocak 1943'te Będzin Yahudi gettosuna geldikten sonra Nisan 1943'e kadarki yaşantısını günlüğüne kaydettiği için "Polonyalı Anne Frank" olarak anılan genç kız.

<span class="mw-page-title-main">Erich Hoepner</span>

Erich Hoepner, Alman subay ve Nazi Almanyası döneminde panzer birliklerinin önde gelen komutanlarından (Generaloberst) biri.

<span class="mw-page-title-main">Generaloberst</span>

Generaloberst, Alman ordusunda orgeneral ile mareşal rütbeleri arasındaki bir askeri rütbe. Albay general olarak çevrilebilir. 4 yıldızlı bir orgenerale eşit, ancak mareşalin altındaydı. 1945'e kadar Kriegsmarine'deki Amiral'e veya 1990'a kadar Volksmarine'deki Flottenadmiral'e eşdeğerdi. Rütbe, en yüksek sıradan askeri rütbe ve barış zamanında verilen en yüksek askeri rütbeydi.

<span class="mw-page-title-main">Georg-Hans Reinhardt</span>

Georg-Hans Reinhardt, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'nda 3. Panzer Ordusu ve Merkez Ordular Grubu Komutanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Deutsche Oper</span>

Deutsche Oper, Berlin eyaletinin en büyük opera evi ve Almanya'nın en büyük ikinci operasıdır.

Locarno Antlaşması, 5-16 Ekim 1925 tarihleri arasında İsviçre'nin Locarno kentinde müzakere edilen ve 1 Aralık 1925'te Londra'da imzalanan antlaşma.

<span class="mw-page-title-main">Wilm Hosenfeld</span> Alman subay

Wilhelm Adalbert Hosenfeld SUO, İkinci Dünya Harbi'nde Hauptmann (Yüzbaşı) rütbesine kadar yükselen, asıl mesleği ortaokul öğretmenliği olan bir Alman subaydı. Alman işgali altındaki Polonya'da görev yaptığı süre boyunca Yahudilere sempati duyup, birçok Yahudi'nin Nazi zulmünden korunmasına ve kurtarılmasına yardım etmişti. Bu davranışından ötürü Yad Vaşem'de İsrail tarafından Uluslararası Dürüstler Madalyası ile 2008'de onurlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Çekoslovakya'nın İşgali</span>

Çekoslovakya'nın İşgali (1938-1945), Münih Antlaşması sonucu Almanya'nın, Südetler olarak bilinen bölgeyi işgal etmesiyle başlamıştır. 16 Mart 1939'da Alman birlikleri Çekoslovakya'nın geri kalanını da işgal ederek II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar ülkenin varlığına son vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hugo Steinhaus</span>

Władysław Hugo Dionizy Steinhaus, Polonyalı matematikçi ve eğitimci. Steinhaus doktorasını 1911 yılında Göttingen Üniversitesi'nde David Hilbert'in gözetiminde tamamladı. Ardından Lwów Üniversitesi'nde profesör olan Polonyalı matematikçi, burada, sonraları Lwów Matematik Okulu olarak tanınacak yapının kuruluşuna katkı yaptı. Steinhaus, birlikte fonksiyonel analizin önemli unsurlarından Banach-Steinhaus teoremini ortaya koyduğu matematikçi, Stefan Banach'ı keşfeden isim olarak bilindi. Polonyalı, II. Dünya Savaşı'nın bitiminden sonra, Wrocław Üniversitesi'nin matematik bölümünün kurulması ve Polonya matematiğinin savaşın yıkımından sonra toparlanması adına önemli görevler üstlendi.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Polonya Cumhuriyeti</span> 1918-1939 arasında hüküm sürmüş devlet

İkinci Polonya Cumhuriyeti, I. Dünya Savaşı'nın sonu olan 1918 yılından II. Dünya Savaşı'nın başlangıcı olan 1939 yılına kadar Orta ve Doğu Avrupa'da siyasal varlığını sürdürmüş bir devlettir. 1939 yılında Nazi Almanyası ve Sovyetler Birliği'nin işgali sonucunda sınırları Nazi Almanyası, Sovyetler Birliği ve Slovak Cumhuriyeti arasında paylaştırıldı. İkinci Polonya Cumhuriyeti'nin Çekoslovakya, Weimar Cumhuriyeti, Letonya, Litvanya, Romanya Krallığı ve Sovyetler Birliği ile sınırı vardı. Sürgündeki Polonya hükûmeti, önce Paris'te ve daha sonra 1940'taki Fransa'nın düşüşünde Londra'da kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Reîsü'l-ulema</span> Vikimedya liste maddesi

Reîsü'l-ulema, Bosna Hersek İslam Birliği başkanına verilen unvan.

<span class="mw-page-title-main">Vera Harujaya</span> Sovyet casus

Vera Harujaya, İki Savaş Arası Dönem sırasında Polonya'da Sovyetler Birliği için casusluk görevi yapan Beyaz Rus komünist yazar, öğretmen, gazeteci, eylemci, partizan, direniş hareketi üyesi, ulusal kahraman. Barbarossa Harekâtı sonrası Naziler tarafından idam edildi. Kendisine Lenin Nişanı, Kızıl Bayrak Nişanı ve Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi.

<span class="mw-page-title-main">Ładoś Grubu</span> II. Dünya Savaşı sırasında, Avrupalı Yahudileri katledilmekten kurtarmak için İsviçrede sahte Güney Amerika pasaportları basmak üzere ortaklaşa bir sistem oluşturan Polonyalı diplomatlar ve Yahudi aktivistlere verilen isim

Vadoş Grubu, diğer adıyla Bern grubu – II. Dünya Savaşı sırasında, Avrupalı Yahudileri katledilmekten kurtarmak için İsviçre'de sahte Güney Amerika pasaportları basmak üzere ortaklaşa bir sistem oluşturan Polonyalı diplomatlar ve Yahudi aktivistlere verilen isim.

<span class="mw-page-title-main">Marek Sobieski (1628-1652)</span>

Marek Sobieski, Leh bir asilzade, Krasnystaw ve Yavoriv'in starostası ve Leh kralı III. Jan Sobieski'nin ağabeyiydi. Kraków'daki Nowodworski Koleji ve Kraków Akademisi'nden mezun olduktan sonra Batı Avrupa'ya giderek orada öğrenim gördü. 1648'de Polonya'ya dönmesinin ardından, Zbaraż Kuşatması ve Beresteczko Muharebesi'nde Kazaklar ve Tatarlar'a karşı savaştı. 1652'de Tatarlar tarafından esir alındı ve Kazaklar tarafından öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Halil Kemal Efendi</span>

Halil Kemal Efendi, Milli Mücadele yıllarında Kütahya'nın Gediz ilçesi Müftüsü, icazet (diploma) verme yetkisine sahip, müderris ve İstiklal Savaşı gazisidir. Gedizliler arasında şöhret olan ismi Hoca Kemal Efendi ve lakabı da Hocazade'dir.

<span class="mw-page-title-main">Łucja Frey</span>

Łucja Frey veya Łucja Frey-Gottesman Polonyalı bir nöroloji doktorudur. Frey sendromu onun adını taşımaktadır. Avrupa'daki ilk kadın akademik nörologlardan biriydi. Frey, 1942'de 53 yaşında Lviv gettosu'nda Holokost sırasında öldü.