İçeriğe atla

Yakup Satar

Yakup Satar
İstiklal Gazisi Yakup Satar
Doğum11 Mart 1898(1898-03-11)
Kırım, Rus İmparatorluğu
Ölüm2 Nisan 2008 (110 yaşında)
Eskişehir, Türkiye
BağlılığıOsmanlı İmparatorluğu Osmanlı Devleti
Hizmet yılları1915–1922
RütbesiOnbaşı
Çatışma/savaşlarıI. Dünya SavaşıTürk Kurtuluş Savaşı

Yakup Satar (11 Mart 1898,[1] Kırım - 2 Nisan 2008, Eskişehir), Türk Kurtuluş Savaşı ve I. Dünya Savaşı'nda Irak Cephesi'nde savaşmış, kırmızı şeritli İstiklal Madalyası sahibi İstiklal Gazisi.

Yakup Satar, Çorumlu Ömer Küyük'ün 12 Ocak 2006'da, Konyalı Veysel Turan'ın da 25 Mart 2007'de vefat etmesinin ardından, hayatta kalan son iki İstiklal Gazisi'nden biriydi. Kırımlı Yakup Satar'ın vefatıyla birlikte, yaşayan tek İstiklal Gazisi olarak emekli albay Mustafa Şekip Birgöl kalmıştı.[2] Birgöl de 11 Kasım 2008'de öldü.[3]

1898 yılında o dönemde Rus İmparatorluğu'nun topraklarında olan Kırım'da Hızır Bey ve Bahtlı Hanım'ın oğlu olarak dünyaya gelen Yakup Satar, Rus İmparatorluğu'nun Türklere yaptığı baskı nedeniyle, 5 yaşındayken ailesiyle birlikte Eskişehir'e göç etti.

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girdiği yıllarda askere başladı. Alman bir kumandanın, özel görev için seçtiği 200 askerin arasında yer alarak, Gizli Gaz Birliği adı verilen bu ekiple birlikte, kimyasal silahlar olarak kullanılabilen zehirli gazlar hakkında eğitim aldı. Bu ekip, öğrendiklerini, cephedeki askerlere de öğretmeleri için yetiştirildi.[4] Yakup Satar, o günleri şöyle hatırlıyor:

Almanlar gazı nasıl kullanacağımızı bize öğretti. Teneffüs takımı vardı, kafamıza takıyorduk. Bu gaz bir silahla atılıyordu. Patladığı yerde dumanı dağılıyordu. Gaz zehirliyordu.[4]

Eğitimin ardından Gizli Gaz Birliği'nin üyeleri dört ayrı gruba ayrılarak farklı cephelere gönderildi. Yakup Satar ise, 50 kişilik bir grupla birlikte on günlük yolculuğun ardından Bağdat'a gitti. Görev gizli olduğu için hiç kimse, olaydan haberdar edilmedi.[4] Yakup Satar, durumu şöyle açıklıyor:

Bağdat'a savaş için gitmedim. Bizim oraya neden gittiğimizi kimse katiyen bilmiyordu. Ne kumandanlar ne başkası.[4]

Bu gizli görev iptal olunca, normal tabura katıldı. Aynı günlerde İstanbul işgal edilip Bağdat'a asker gönderilemeyince mevcut birlikler İngilizlere teslim oldu. Yakup Satar 65 gün hastanede 2 yıl da esir kampında kaldıktan sonra esir değişimi sonrası kurtuldu ve 22 günde Bağdat'tan İstanbul'a geldi. Memleketi Eskişehir'e uğradıktan sonra Millî Mücadele'ye katıldı.

2 Nisan 2008'de Eskişehir'de evinde kızlarıyla yaşayan gazi Satar saat 22.50 sıralarında hayatını kaybetti.[5] 6 Nisan 2008 tarihinde Eskişehir'de, büyük katılımın sağlandığı bir törenle toprağa verildi.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2011. 
  2. ^ Kuru, Mehmet (3 Nisan 2008). "Kurtuluş mücadelesinin sembolü artık aramızda yok". Zaman. 10 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2008. 
  3. ^ Anadolu Ajansı (11 Kasım 2008). "Onun SON GAZİ olduğunu İlker Başbuğ ortaya çıkartmıştı". nethaber.com. 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2008. 
  4. ^ a b c d Doğan, İbrahim (24 Ekim 2005). "Kurtuluş'un son şahitleri". Aksiyon. 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2008. 
  5. ^ "Son İstiklal Savaşı gazisi Yakup Satar, hayatını kaybetti". Hürriyet. 9 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kâzım Karabekir</span> 5. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Musa Kâzım Karabekir, Türk asker ve siyasetçi. "Alçıtepe Kahramanı" namıyla tanınır. Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatan komutanların arasında yer alarak Doğu Cephesi'nde gösterdiği başarılardan dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalif partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer alıp, genel başkanı oldu. Afşar Türklerinden olup soyu Karamanoğulları'na dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Reşat (Çiğiltepe)</span> Türk asker

Reşat Çiğiltepe, Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">Türk Kurtuluş Savaşı</span> Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki direniş hareketinin işgal kuvvetleri ve iş birlikçilerine karşı verdiği siyasi ve askerî mücadele

Türk Kurtuluş Savaşı, I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu'nun İtilaf Devletleri'nce işgali sonucunda Mîsâk-ı Millî sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak için 1919-1922 yılları arasında gerçekleştirilen çok cepheli siyasi ve askeri mücadeledir. Batı Anadolu'da İtilaf Devletleri'nin harekete geçirdikleri Yunan ordusuna; güneyde Fransız ordusuna; doğuda Ermenistan'ın kuvvetlerine; İstanbul rejimine sadık milislere, feodal güçlere ve ayrılıkçılara karşı savaşılmıştır. Bu mücadelenin Batı Cephesi Yunan millî belleğine "Küçük Asya Felaketi" adıyla kazınmıştır. Savaş sırasında Yunan ve Ermeni kuvvetleri, bir etnik temizlik harekâtı olarak, Türk halkına karşı katliamlar, yağmalar ve tecavüzler gerçekleştirmiştir. Savaş, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İstiklâl Madalyası</span> Türk Kurtuluş Savaşında savaşmış askerlere verilen madalya

İstiklâl Madalyası, Türk Kurtuluş Savaşı’nda yararlılık gösteren askerlere ve sivillere, o dönemde milletvekili olanlara, savaşa katılan alayların sancaklarına, Erzurum ve Sivas kongrelerine katılanlara, İstiklâl Madalyası Kanunu adlı özel bir yasaya göre verilen madalyadır. 1 Kasım 1926 tarihine kadar Türkiye Büyük Millet Meclisince verilmiş olan İstiklâl Madalyaları'nı, bu tarihten sonra müracaat edenlere Millî Savunma Bakanlığı vermektedir. Toplam 95.261 kişiye verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fahrettin Altay</span> Türk asker ve siyasetçi

Fahrettin Altay Türk asker ve siyasetçi. Türk Kurtuluş Savaşı'ndaki Büyük Taarruz'dan sonra Yunan ordusunun geri çekilmesini sağlayarak İzmir'e giren 5. Süvari Kolordusunun komutanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Irak Cephesi</span> I. Dünya Savaşında bir cephe

Irak Cephesi, İngilizlerin petrol sahalarını ele geçirmek amacıyla, 15 Ekim 1914'te Bahreyn'i ve 23 Kasım 1914'te Basra'yı işgali üzerine açıldı. Osmanlı kuvvetleri işgale karşı koyamadı. İngilizler, İran'da Ahvaz'ı da ele geçirdiler.

<span class="mw-page-title-main">Yakup Şevki Subaşı</span> Türk asker

Yakup Şevki Subaşı, Türk asker. Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı'nda görev aldı.

<span class="mw-page-title-main">Karaçay, Odunpazarı</span> Eskişehirin Odunpazarı ilçesine bağlı bir mahalle

Karaçay, Eskişehir ilinin Odunpazarı ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">İzzettin Çalışlar</span> Türk asker ve siyasetçi

İzzettin Çalışlar, Türk asker ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Şekip Birgöl</span>

Mustafa Şekip Birgöl, Türk Kurtuluş Savaşı'nda mülazım rütbesiyle savaşmış asker, emekli albay ve İstiklal Savaşı'nın son gazisi. Birgöl, Yakup Satar'ın ölümünden sonra hayatta kalan son İstiklal Savaşı gazisiydi. 105 yaşında ölümüyle birlikte, yaşayan İstiklal Savaşı gazisi kalmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Nurettin Özsu</span>

Hüseyin Nurettin Özsu, Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Sabri Erçetin</span>

Mehmet Sabri Erçetin,, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı'nda görev yapmış Türk subay.

<span class="mw-page-title-main">Muzaffer Göksenin</span> Türk asker ve diplomat

Muzaffer Göksenin,, Türk asker ve diplomat.

Gazi Ömer Küyük, İstiklal Savaşı Gazisi. Gazi Ömer Küyük, son mülakatında, “Bu vatanın kıymetini iyi bilin, bundan sonrası size düşüyor” demişti. Türk Kurtuluş Savaşı’nın son tanık gazileri; Ömer Küyük, Yakup Satar ve Veysel Turan'ın günlük yaşamları ve savaş yıllarına dair anıları “son buluşma” adlı belgesel türündeki filmde anlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Lütfi Müfit Özdeş</span> Türk asker ve siyasetçi

Lütfi Müfit Özdeş, Türk asker ve siyasetçi.

Yüzbaşı Hasan Tahsin Akıncı, Türk asker, bürokrat.

İsmail Hakkı, Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Bayram Bayazit</span> Türk asker (1883-1971)

İstiklal Gazisi İbrahim Bayram Bayazit I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı'nda, onbaşı ve çavuş rütbesi ile savaşmış ve 2 Eylül'de Yunan komutanlarından General Nikolaos Trikupis'i esir alan Türk askeridir.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Hakkı Talay</span> Türk general ve siyasetçi

İsmail Hakkı Talay, Türk asker ve siyasetçidir. I. Dünya Savaşı, Galiçya Cephesi, Sarıkamış Muharebesi ve İzmir'in Kurtuluşu'nda önemli görevler almıştır. Bu kahramanlıklarından dolayı kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.