İçeriğe atla

Yakın Plan

Yakın Plan
Nema-ye Nazdik
YönetmenAbbas Kiyarüstemi
YapımcıAli Reza Zarrin
SenaristAbbas Kiyarüstemi
OyuncularHüseyin Sabzian
Mohsen Makhmalbaf
Abolfazl Ahankhah
Mehrdad Ahankhah
Monoochehr Ahankhah
Mahrokh Ahankhah
Görüntü yönetmeniAli Reza Zarrindast
Yapım yılı1990, İran
Süre100 dakika
DilFarsça

Yakın Plan (Farsça: Nema-ye Nazdik, İngilizce: Close-Up), 1990 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. Kendisini ünlü yönetmen Mohsen Makhmalbaf olarak tanıtan ve varlıklı bir aileden çekeceği film için para istemesi sonucunda tutuklanan bir kişinin gerçeğe dayanan öyküsünü konu alır. Öyküde yer alan kişiler filmde kendilerini oynamıştır.

Kiyarüstemi, Hüseyin Sabzian adındaki adamın tutuklama haberini gazetede okuduktan sonra, konuyla ilgili yarı-belgesel tarzda bir film çekmeye karar verdi. Bunun üzerine, yargı organlarıyla temasa geçti, sanığı hapishanede ziyaret etti ve mahkeme sırasında çekim yapabilmek için izin aldı. 1990 İran depremi döneminde geçen film, pek çok ödül aldı ve yönetmenin batıda tanınmasını sağladı.

Konusu

Yoksul sinema tutkunu Hüseyin Sabzian, otobüste yaşlı bir kadınla tanışır ve kendisini ünlü İranlı yönetmen Mohsen Makhmalbaf olarak tanıtır. Kadın, buna inanarak, adamı ailesiyle tanıştırmak üzere evine davete eder. Sabzian da, aileyi, yeni çekeceği filme para yardımı yapmaları şartıyla, filminde oynamaya ikna eder. Fakat, zengin Ahankhah ailesi, evi soyacağından şüphelenerek, adamı polise ihbar eder. Sabzian tutuklanır, sorgulama ve yargılanma süreci başlar.

Özellikleri

Yönetmenin "gözbebeğim" [1] diyerek andığı film, kurguyla gerçeğin yerlerini sürekli olarak değiştirerek, alışılagelmiş sinema anlayışına meydan okur. Yarı-belgesel nitelikteki film, Sabzian'ın kendisini Makhmalbaf olarak tanıtmasının ahlaki gerekçelerini incelerken, seyircinin, onun kültürel ve artistik yeteneğini de anlamasını sağlar.[2][3] Film, Quentin Tarantino, Martin Scorsese, Werner Herzog, Jean-Luc Godard ve Nanni Moretti[4] gibi ünlü yönetmenlerce övüldü ve Avrupa'da da gösterildi.[5]

Oyuncular

Filmde kendisini oynayan Hüseyin Sabzian.
  • Hüseyin Sabzian - kendisi / Makhmalbaf
  • Mohsen Makhmalbaf - kendisi
  • Abolfazl Ahankhah - kendisi
  • Mehrdad Ahankhah - kendisi
  • Monoochehr Ahankhah - kendisi
  • Mahrokh Ahankhah - kendisi
  • Nayer Mohseni Zonoozi - kendisi
  • Ahmad Reza Moayed Mohseni - aile dostu
  • Hossain Farazmand - muhabir
  • Hooshang Shamaei - taksi şoförü
  • Mohammad Ali Barrati - asker
  • Davood Goodarzi - çavuş
  • Haj Ali Reza Ahmadi - hakim
  • Hassan Komaili - kâtip
  • Davood Mohabbat - kâtip
  • Abbas Kiyarüstemi - kendisi (ses)

Ödüller

  • Jüri Özel Ödülü - 8. Fajr Uluslararası Film Festivali, Tahran 1990.
  • Gümüş R Ödülü - 3. Rimini Uluslararası Film Festivali, İtalya 1990.
  • Quebec Eleştirmenler Birliği Ödülü - 19. Montreal Uluslararası Yeni Film ve Video Festivali, Kanada 1990.
  • En iyi yönetmen - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
  • Basın Ödülü - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
  • Dunkerque Şehri Ödülü - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
  • Sinema öğrencileri ödülü - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
  • FIPRESCI Ödülü - 11. İstanbul Uluslararası Film Festivali, Türkiye 1992.

Kaynakça

  1. ^ Abbas Kiarostami’nin gözbebeği: NEMA-YE NAZDİK (CLOSE-UP). 5 Ekim 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Radyo İTÜ. Erişim tarihi: 30.10.2007.
  2. ^ Close Up. 12 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Slant Magazine. Erişim tarihi: 30.10.2007.
  3. ^ Close-Up: Holding a Mirror up to the Movies. 24 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Combustible Celluloid. Erişim tarihi: 30.10.2007.
  4. ^ Close-Up. 7 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Bfi Video Publishing. Erişim tarihi: 30.10.2007.
  5. ^ Celebrating film-making. 5 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Hindu. Erişim tarihi: 30.10.2007.

Ayrıca bakınız

  • Hamid Dabaşi: İran Sineması, Agora Kitaplığı 2004. (Close-up: Iranian Cinema, Past, Present, Future (2001) kitabının Türkçe çevirisi.)

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Behmen Kubadi</span> İranlı film yönetmeni

Bahman Ghobadi, İranlı Kürt film yönetmeni.

<i>Bisikletçi</i> (film)

Bisikletçi İranlı yönetmen Mohsen Makhmalbaf'in 1987 yapımı filmidir. Film Uluslararası Hawaii Film Festival'inde en iyi film dalında ödül aldı.

<span class="mw-page-title-main">Muhsin Mahmelbaf</span> İranlı film yönetmeni, yazar, editör ve yapımcı

Muhsin Mahmelbaf İranlı yönetmen, senarist, film editörü ve film yapımcısıdır. Hâlen Asya Film Akademisi'nin başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abbas Kiyarüstemi</span> İranlı yönetmen, senarist, fotoğrafçı ve yapımcı

Abbas Kiyarüstemi, dünya çapında tanınan ve takdir gören İranlı yönetmen, senarist ve yapımcıdır. 1970'ten bu yana sinema alanında çalışmakta olan Kiyarüstemi, kısa film ve belgeseller de dahil olmak üzere, 40'tan fazla filmde çalıştı. Özellikle Köker Üçlemesi, Kirazın Tadı ve Rüzgâr Bizi Sürükleyecek filmleriyle dikkat çekti ve eleştirel başarı kazandı.

<i>Kirazın Tadı</i> (film)

Kirazın Tadı, 1997 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. Tahran'ın kenar mahallelerinden birinde arabasıyla dolaşarak intihar ettikten sonra para karşılığında mezarına toprak atacak birini arayan orta yaşlı bir adam hakkında, minimalist bir filmdir.

<i>Rüzgâr Bizi Sürükleyecek</i>

Rüzgâr Bizi Sürükleyecek, 1999 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. Bir grup gazeteci ve üretim mühendisinin, yerel matem ritüellerini araştırmak ve belgelemek amacıyla bir Kürt köyüne yaptığı yolculuğu ve köye gelmeleriyle yaşananları konu alır. Filmin adı, İranlı ünlü şair Füruğ Ferruhzad'ın bir şiirinden alıntıdır. Filmin genelinde de, Ferruhzad ve Ömer Hayyam gibi pek çok İranlı şairin yaşam ve ölüme ilişkin şiirlerine göndermeler vardır.

<i>Kandahar</i> (film)

Kandahar veya Ayın Ardındaki Güneş: Kandahar, 2001 İran - Fransa ortak yapımı Mohsen Makhmalbaf filmidir. Taliban dönemi Afganistanında geçer. Başarılı bir Afgan-Kanadalı olan Nafas'ın, ailesinin kaçarken Afganistan'da bıraktığı kızkardeşinden, milenyumun son güneş tutulması sırasında intihar edeceğine dair bir mektup alması ve bunun üzerine döndüğü Afganistan'da yaşadıklarını konu alır. Filmin senaryosu, Nafas'ı oynayan Nelofer Pazira'nın yaşadığı gerçek bir olaydan yola çıkılarak yazılmıştır. Kısmen gerçeğe dayalı, kısmen kurgusaldır.

<i>Arkadaşımın Evi Nerede?</i>

Arkadaşımın Evi Nerede?,, 1987 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. Yönetmenin Köker Üçlemesinin ilk filmi kabul edilir. Küçük bir çocuğun komşu köyde oturan arkadaşının evini, arkadaşının kendisinde kalan defterini geri vermek için arayışını konu alır. Basit gibi görünen hikâye, insanların bireysel yükümlükleri, vicdan, sadakat ve günlük kahramanlıkları sembolize ederek anlatır. İran köylülerinin gelenekleri ve inançları da filmin pek çok yerinde görülür.

<i>Ve Yaşam Sürüyor</i> (film)

Ve Yaşam Sürüyor, 1992 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. Kiyarüstemi'nin Köker Üçlemesinin ikinci filmi sayılır. Yönetmen, 30 binden fazla kişinin öldüğü 1990 İran depreminden sonra, bir önceki filmi Arkadaşımın Evi Nerede'de oynayan oyuncuları bulmak amacıyla bölgeye gitmiştir. Belgesel tarzında çekilmiş olan bu film, söz konusu arayışın yarı kurgusal olarak anlatılmasına dayanır. Filmin konusunu, Farhad Kheradmand'ın oynadığı bir yönetmenin, deprem sonrası bölgeye yaptığı yolculuk oluşturur.

<i>Zeytin Ağaçları Altında</i> (film)

Zeytin Ağaçları Altında, 1994 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. 1990 İran depremi sonrasında, Kuzey İran'da geçer. Yönetmenin Deprem Üçlemesinin bu son filmi, kendisi de ilk film Arkadaşımın Evi Nerede'nin çekim öyküsüne dayanan ikinci film Ve Yaşam Sürüyor'un yapım öyküsüyle ilgilidir. Diğer Kiyarüstemi filmleri gibi basit ve doğal bir anlatımın hakim olduğu filmde, sanat ve hayat arasındaki ilişki tüm karmaşıklığıyla ve kurguyla gerçeğin sınırları sürekli bulanıklaştırılarak ele alınmıştır.

<i>10</i> (film, 2002)

10 ya da On, 2002 İran-Fransa-ABD ortak yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. İran'ın başkenti Tahran'da çekildi. Türkiye'de 27 Mayıs 2002'de gösterime girdi. ABD'de gösterime girdiğinde 105.656 $ hasılat elde etti. Fransa'da Les Cahiers du cinéma tarafından 2002'nin en iyi on filminden biri seçildi.

İran Yeni Dalgası veya İranlı Yeni Dalga, İran sinemasındaki bir akımın adıdır. 1969'da Dariush Mehrjui'nin Gāv (İnek) adlı filmiyle başlayan akım, Mesud Kimiai'nin Gheysar ve Nasser Taqvai'nin Calm in Front of Others filmleriyle devam etti. Akım, yeni kültürel, dinamik ve entelektüel değerler ortaya koydu. İranlı sinema seyircisi de daha titiz hale geldi ve akımı gelişmesi ve başarılı olması yönünde teşvik etti. 3-4 yıl içinde 40-50 civarında kayda değer film çekildi ve İran Yeni Dalgası kurulmuş ve kendisini kabul ettirmiş oldu.

The Roads of Kiarostami, 2005 İran yapımı siyah-beyaz Abbas Kiyarüstemi belgeselidir. Süresi, 32 dakikadır. Yönetmen, filmde, kendi ilham kaynaklarını göz önünde tutarak, şiirsel gözlemlerlerle sade siyah-beyaz fotoğrafları, müziği ve politik açıdan provoke edici finali birleştirir ve doğa manzaralarının gücünü yansıtır.

<span class="mw-page-title-main">Behmen Kiyarüstemi</span>

Behmen Kiyarüstemi, İranlı yönetmen, görüntü yönetmeni, kurgucu ve film yapımcısı. Yönetmen Abbas Kiyarüstemi'nin oğludur.

São Paulo Uluslararası Film Festivali, São Paulo, Brezilya'da 1976'dan bu yana her yıl düzenlenen film festivalidir. Festival bünyesinde workshoplar da yapılır. 2004'te İranlı yönetmen Abbas Kiyarüstemi jüri üyeleri arasındaydı.

<i>11 Eylül</i> (film)

11 Eylül, farklı ülkelerden 11 yönetmenin çektiği kısa filmlerden oluşan 2002 yılı yapımı 135 dakika uzunluğunda uluslararası bir uzun metrajlı film. Yönetmenler, 11 dakika, 9 saniye süren kısa bölümlerde 11 Eylül saldırılarına ilişkin kendi bakış açılarını yansıtmışlardır. Filmin orijinal fikri ve prodüksiyonu Fransız yönetmen Alain Brigand'a aittir.

Abbas Kiyarüstemi, filmlerinde görülen, çocuk kahramanlar kullanmasından kırsal bölgelerde geçen hikâyelere ve arabaların içinde sabit kamerayla çekilmiş diyaloglara, teknik ve temaları karakteristik bir şekilde kullanmasıyla tanınır. Ayrıca İran şiirinden diyalog, film adları ve filmlerinde işlediği temalarda yararlanması ve çoğunlukla belgesel tarzda film yapımını tercih etmesi de yönetmenin belirgin özelliklerindendir.

<i>Aslı Gibidir</i> 2010 yapımı film

Aslı Gibidir, 2008 İran, Belçika, İtalya, Fransa ortak yapımı yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. İtalya'nın Toscana bölgesinde çekildi. Fransızca olarak çekilen film, yönetmenin, dili Farsça olmayan ilk filmi olma özelliğini taşır. Ayrıca, Kiyarüstemi'nin ilk kez dünyaca ünlü yıldız oyuncuları oynattığı filmi olmasıyla da dikkat çeker.

İranlı yönetmen Abbas Kiyarüstemi dünya çapında seyirci ve eleştirmenlerin beğenisini kazandı ve kariyeri boyunca 70'in üzerinde ödül aldı.

<span class="mw-page-title-main">Pegah Ahengerani</span>

Pegah Ahengerani, İranlı film yönetmeni ve oyuncudur. Annesi Manijeh Hekmat, babası Cemşid Ahengerani'dir. 2001'den beri İran yapımı 11 uzun metrajlı filmde rol aldı ve bir belgesel filmi çekti.