İçeriğe atla

Yahudi Muharebe Örgütü

Yahudi Muharebe Örgütü, 28 Temmuz 1942 yılında oluşturulan yeraltı direniş örgütüdür. Örgütü kuranlarda Varşova Gettosu'nda yaşayanlardı. Kurulma sebebi ise Yahudilerin bu gettodan alınıp ölüm kamplarına gönderilmesidir. En büyük eylemde burada gerçekleşti (bkz: Varşova Gettosu Ayaklanması[1]). Örgütün amacı II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından başlatılan Holokost'u engellemektir. Örgüte sol görüşlü Siyonistler katılım gösterdi. Anti-Faşist Blok, Bund, Hashomer Hatzair, Dror, Cukunft, Akiba ve Poale Zion bu örgüte katılan Siyonist örgütlenmelerdir. Örgüt Polonya Sosyalist Partisi'in kontrolündeydi. Örgütün ilk komutanı Mordechai Anielewicz'dir. Armia Krajowa, Gwardia Ludowa ve daha sonra bunun yerini alacak Armia Ludowa silah konusunda hem eğtim verdi hem de donanımını sağladı. Varşova Gettosu Ayaklanması'nda kızıl bayraklarla çatışmıştır.

Kaynakça

  1. ^ Jewish Fighting Organization 1 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at Britannica Online Encyclopedia

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Piyanist</i> (film, 2002) 2002 yapımı film

Piyanist ya da orijinal ismiyle The Pianist, Roman Polanski'nin 2002 yapımı uzun metrajlı dramatik ve biyografik savaş filmidir. Fransız–İngiliz–Alman–Polonyalı ortak yapımı olan film, gerçek bir hikâyeyi anlatmaktadır. 1930'lar Polonya'sının başarılı piyanist ve bestecilerinden biri olan Yahudi kökenli Władek Szpilman'ın, Varşova Ayaklanması'nın bastırılmasından hemen sonra Wehrmacht subayı Wilm Hosenfeld'ın önemli yardımları sayesinde nasıl hayatta kaldığını anlattığı Śmierć Miasta isimli otobiyografisine dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Gettosu Ayaklanması</span>

Varşova Gettosu Ayaklanması, Alman işgali döneminde, 19 Nisan - 16 Mayıs 1943 tarihleri arasında Polonya Genel Hükûmeti 'nin merkezi Varşova şehrinde bulunan Varşova Gettosu'nda devam eden ayaklanma.

<span class="mw-page-title-main">Jürgen Stroop</span> Alman SS ve polis generali ve hüküm giymiş savaş suçlusu (1895-1952)

Jürgen Stroop, Nazi Almanyası'nın SS Generali ve 1942-1943 yılları arasında Varşova Gettosu yıkımı polisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Polonya bayrağı</span> Ulusal bayrak

Polonya Bayrağı, Polonya Cumhuriyeti devletinin resmi ulusal bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">Armia Krajowa</span> 2.Dünya Savaşı sırasında Alman işgalindeki Polonyadaki direniş hareketi

Armia Krajowa, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası’nın işgali altındaki Polonya’da bir direniş hareketi. 1942 yılı Şubat ayında Związek Walki Zbrojnej adıyla kuruldu. İki yıl içinde çoğu direniş grubunu kapsayacak şekilde genişledi. Polonya Sürgün Hükûmetine bağlıydı ve bu hükûmetin silahlı kuvvetine evrildi. 1944 yılında bünyesinde 200 ila 600 bin kişinin bulunduğu öne sürülür. Yugoslav Partizanları ve Sovyet partizanlarının ardından Avrupa’daki savaş sırasında en büyük üçüncü direniş örgütüydü. Örgütün varlığına, 20 Ocak 1945 tarihinden itibaren işgal altındaki Polonya topraklarının ilerleyen Kızıl Ordu tarafından ele geçirilmesi üzerine son verilir.

<span class="mw-page-title-main">Josef Blösche</span>

Josef Blösche, Almanya'da Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi üyesi ve bir Rottenführer olarak II. Dünya Savaşı sırasında SS ve SD'de görev yapan asker. Blösche birçok Yahudiyi vurup öldümüş ve çok daha fazla Yahudiyi imha kamplarında ölüme yollamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Ayaklanması</span>

Varşova Ayaklanması, Polonya'daki Armia Krajowa birliklerinin Varşova'yı Alman işgalinden kurtarmak için gerçekleştirdiği, II. Dünya Savaşı'nın önemli operasyonlarından birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Armia Ludowa</span>

Armia Ludowa, Polonya'nın işgaline karşı olarak 1 Ocak 1944 tarihinde komünist ilkelere dayalı kurulmuş direniş örgütü. Sürekli olarak Sovyet partizanları ile iş birliği içerisindeydi.

<span class="mw-page-title-main">Gwardia Ludowa</span>

Gwardia Ludowa, veya GL Polonya İşçi Partisi'nin kurmuş olduğu komünist yeraltı örgütüdür. Londra merkezli oluşturulan Polonya geçici hükûmeti'ne katılmayı reddettiler. 1 Ocak 1944 yılında ise Gwardia Ludowa yerini Armia Ludowa'ya bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Gettosu</span>

Varşova Gettosu, 1 Nisan 1940 tarihinde Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı sırasında işgal ettiği Polonya'nın başkenti Varşova'da kurmuş olduğu gettodur. Kurucusu Polonya'nın Genel Valisi Hans Frank'tır. Daha sonra Nürnberg duruşmaları sonucunda idam edildi. Aynı zamanda bu getto Nazi Almanyası'nın işgal ettiği diğer bölgelerde kurmuş olduğu 400'den fazla gettonun en büyüğüdür. Burada yaklaşık 400.000'den fazla Yahudi vardı. Bu gettoda kısmi olarak Romanlar da vardı. Nihai çözüm adı altında Yahudiler'i öldürmeye başlanılmasıyla 254.000 Getto sakini Treblinka imha kampına gönderildi. Bunların hepsi öldürüldü. Ancak bu sevkiyatı durdurmak amacıyla direnişler de gösterildi. Varşova Getto Ayaklanması olarak bilinen ayaklanma gerçekleşti. Toplama kamplarında meydana gelen en büyük direniş, bu kampın imha olmasına sebep oldu.

<span class="mw-page-title-main">Częstochowa Gettosu Ayaklanması</span>

Çestohova Gettosu Ayaklanması, II. Dünya Savaşı sırasında işgal edilen Polonya'nın Çestohova kentinde Almanlar tarafından kurulan gettoda meydana gelen ayaklanmadır. Buradaki ilk ayaklanma 4 Ocak 1943 yılında meydana geldi. Ancak ayaklanma başarılı olamamış ve misilleme olarak 50 genç Yahudi öldürülmüştü. Asıl büyük ayaklanma ise Haziran 1943 yılında gerçekleşti.

Bialystok Gettosu Direnişi, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından işgal edilen Polonya'nın Bialystok kentinde kurulan gettodaki ayaklanmadır. Bu ayaklanma Varşova Gettosu Ayaklanması'ndan sonraki en büyük ikinci getto ayaklanmasıdır. Direniş Anti-Faşist Askeri Örgüt tarafından düzenlendi.

<span class="mw-page-title-main">4. Waffen-SS Panzergrenadier Tümeni Polizei</span>

4. SS Tümeni "Polizei", Waffen-SS tümenlerinden bir tanesidir. II. Dünya Savaşı öncesinde parti liderlerini korumak amacıyla kuruldu. Savaşın başlamasıyla işgal edilen bölgelerde partizanlara karşı savaştı. Mücadele edilen partizanlar; Fransız Partizanları, Polonya Partizanları, Sovyet Partizanları ve Yunan Partizanları olarak sıralanabilir. Hatta partizanları yıldırmak için Yunanistan'da yapılan katliamlardan bir tanesi olan Distomo katliamını gerçekleştirdi. Ancak bu tümen sadece partizanlara değil düzenli ordulara karşı da savaştı. Nazi Almanyası'nın teslim olduğu Mayıs 1945 yılında Amerikan birliklerine teslim oldu.

<span class="mw-page-title-main">Jedwabne Katliamı</span>

Jedwabne Katliamı, 10 Temmuz 1941 II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından işgal edilen Polonya'nın başkenti Varşova’nın 190 km kuzeydoğusunda kalan Jedwabne köyünde gerçekleşen Yahudi katliamıdır. Bu katliam sırasında en az 400 Yahudi dövülerek öldürülürken diğerleri canlı olarak bir ahırda yakılarak öldürüldü. Araştırmacılar kurbanların gerçek sayısının kaç olduğunun bilinmesinin imkansız olduğunu söyledi. Gross’a göre Jedwabne’de 1600 civarında Yahudi öldürüldü. Katliamın gerçekleştiği Jedwabne'de Lehçe, İbranice ve Yidiş dillerinde bir anıt yapılmıştır. Anıtta “10 Temmuz 1941 yılında öldürülen ve canlı olarak yakılan Jedwabne ve civarında yaşayan, erkek, kadın ve çocuklar, bu toprağın sakinleri anısına” ibaresi yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Moşe Arens</span>

Moşe Arens, İsrailli havacılık mühendisi, araştırmacı, diplomat ve Likud üyesi politikacı. 1973-1992 ve 1999-2003 yılları arasında Knesset üyesi, üç kez Savunma Bakanı ve bir kez Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Arens, ayrıca İsrail'in ABD Büyükelçisi olarak görev yaptı ve Hayfa'daki Technion'da profesördü.

<span class="mw-page-title-main">Adam Czerniaków</span>

Adam Abram Czerniaków, II. Dünya Savaşı sırasında Varşova Gettosu Yahudi Konseyi'nin (Judenrat) başkanı olan Polonyalı bir mühendis ve senatördü. 23 Temmuz 1942'de Grossaktion Varşova olarak bilinen Yahudilerin toplu imhasının başlamasından bir gün sonra bir siyanür hapı yutarak intihar etti.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Sinagog (Varşova)</span>

Varşova Büyük Sinagogu 19. yüzyıl Polonya'sında inşa edilen en büyük binalardan biriydi ve açılışıyla dünyanın en büyük sinagogu oldu. Varşova'daki Tłomackie caddesinde yer alıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Gettosu çocuğu</span>

Varşova Gettosu Çocuğu 1943 Varşova Gettosu ayaklanması sırasında çekilen bir fotoğraf. Gettoda bir çocuk, Rottenführer askeri olan Josef Blösche tarafından hafif makineli tüfek kendisine doğrultulurken ellerini başının üzerinde tutuyor. Fotoğraftaki Yahudiler sığınakta saklanırken Alman SS Subaylarına yakalanırlar ve zorla oradan çıkartılırlar. Fotoğraf çekildikten sonra fotoğraftaki herkes Umschlagplatz'a götürüldü ve bazıları Majdanek toplama kampına bazıları Treblinka'ya gönderildi.

<span class="mw-page-title-main">Ludwig Fischer</span>

Ludwig Fischer Alman Nazi Partisi'nde avukat, politikacı ve savaş suçlarından idam edilen hüküm giymiş bir savaş suçlusudur.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Berman</span> İsrailli-Polonyalı siyasetçi (1906-1978)

Adolf Avraham Berman, Polonyalı-İsrailli bir aktivist ve komünist politikacıdır.