İçeriğe atla

Yadayim (Talmud)

Yadayim (ידיים‎) ("Eller"), Mişna'nın Tohorot faslının onbirinci bölümü.[1] Dört kısmı, ellerin kirliliği ve arındırılması ile ilgilidir.[1] Mişna ellerin temizlenmesi için gerekli su miktarını, kullanılabilecek kapların türünü ve temizliğinden şüphe edilen ellere nasıl su döküleceğini açıklar.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c The new encyclopedia of Judaism. New York: New York University Press. 2002. ss. 137. ISBN 978-0814793886. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Ketubot ("Evlenme akitleri"), Mişna'nın Naşim faslının ikinci bölümü. İlk kısmı; evlilik akti (Ketuba), erkeğin kadına karşı olan yükümlülükleri ile ilgilidir. Ketuba'da kadının getirdiği çeyizin miktarı ve kocanın ölümü veya boşanma durumunda, kadına ödenecek parasal meblağ belirtilir. Mişna, ayrıca evlilik merasimini, tecavüz ve kız kaçırma suçlarının cezasını, boşanma nedenlerini ve miras hukukunu tartışır ve Erets Yisrael'in ve Kudüs'ün ulviliğini vurguluyarak bir kocanın karısını oraya yerleşmeye zorlayabileceğini fakat oradan ayrılmaya mecbur edemiyeceğini belirtir. Konu, her iki Talmud'da ve Tosefta'da ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Kiduşin ("Kutsama"), Mişna'nın Naşim faslının yedinci bölümü. İlk dört kısmı, bir erkeğin kadınla evlenmesini iki aşama dahilinde kabul eder: (l) "Erusin" - resmi evlilikten 12 ay evvelki işlem ve (2) "Nissuim" - resmi nikahın tamamlanması, bunun için gerekli işaret ve beraber yaşama safhası. Mişna evlilik ile ilgili yasaları, kadın ve erkek arasındaki sosyal davranışlara ilişkin ahlaki ilkeleri inceler. Konu her iki Talmud'da ve Tosefta'da daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Moed Katan, Mişna'nın Moed faslının onbirinci bölümü. Üç kısmı özellikle Pesah'ın ve Sukot'un ara günlerinde izin verilen veya yasaklanan şeylerle ilgilidir. Ayrıca Şabat ve dini bayramlardaki yas tutma konusundaki kuralları işleyen bu bölüm, her iki Talmud'da ve Tosefta'da ele alınmıştır.

Makşirin, Mişna'nın Tohorot faslının sekizinci bölümü. Altı kısmı gıda ile temas edince onu kirli halen getiren sıvılar ile ilgilidir. Bu bölümde bu durum için gerekli şartlar, umumi banyolar, Yahudi olmayan kişilerin ürettiği gıdaların ritüel kirliliği, suyla temasın yarattığı kirlilik, kaptan kaba iletilen kirlilik, vb. anlatılır.

Meila, Mişna'nın Kadoşim faslının sekizinci bölümü.

Moed, Mişna'nın başlnca ve küçük Yahudi bayramları ile ilgili kurallarını ele alan ikinci faslı. 12 bölümü mevcuttur ve bu bölümler içerdikleri kısım adedinin çokluğu sırasıyla sıralanırlar.

Nazir, Mişna'nın Naşim faslının dördüncü bölümü. Dokuz kısmı, Nazir adağını tutacak kişi ile ilgili kuralları ele alır. Daha önceki "Nedarim" (Adaklar) faslının mantıksal bir devamıdır. Çünkü kişinin kendini Tanrı'ya adamasını tartışır. Nazirlik süresinin asgari ölçüsü, Nazir'e yasak olan şeyler ve Nazir'in adağını yerine getirememesi durumundaki tedbirler ele alınır. Mişna, Samuel ve Samson'un doğuştan beri ömür boyu Nazir olduklarını söyler.

Kelim ("Kaplar"), Mişna'nın Tohorot faslının ilk bölümü. İlk 30 kısmı ritüel açıdan temiz olma durumlarının ele alındığı evde kullanılan mutfak araçlarını ve ayrıca giysileri inceler. Temiz olmama hallerinin nasıl oluştuğu ve bunun dereceleri tartışılır. Ancak İkinci Bet Amikdaş'ın yıkılışından beri ve Kızıl İneğin küllerinin artık elde edilememesi sebebiyle bu yasaların çoğu uygulanabilirliğini yitirmiştir.

Naşim ("Kadınlar"), Mişna'nın üçüncü faslıdır. Yevamot, Ketubot, Neclarim, Nazir, Sota, Gittin ve Kiduşin adında yedi bölüme sahiptir ve bunlarda evlilik akti, sadakatsiz kadın, boşanma, kadın ve erkek arasındaki münasebetler ele alınır.

Nida, Mişna'nın Tohorot faslının yedinci bölümü. İlk on bölümü, bir kadının adet dönemi boyunca ve ondan sonrası ile ilgili durumunu ele alır. İncelenen konular arrasında regl dönemi; bakirelik; kirliliğin intikali; kendini muayene etme; düşük veya kürtaj; adet gören Yahudi olmayan kadınlar; kızların ergenlik çağı ile ilgili tanımlamalar bulunur.

Nezikin ("Zararlar"), Mişna'nın dördüncü faslı. On bölümü, özellikle kamu veya özel mal, mülk veya paraya verilen zararı; büyük suçları, adam öldürmeyi, mahkemeler kurmayı, şahitliğin güvenirliliğini ele alır.

Oholot ("Çadırlar"), Mişna'nın Tohorot faslının ikinci bölümü. 18 kısmı özellikle bir cesetle fiziki temasın sebep olduğu kirlenme ve bir ceset ihtiva eden bir çadıra veya eve girerken uğranılan manevi kirlenme ile ilgilenir. Mişna, kan, saç, dişler ve tırnaklar nedeniyle oluşan kirliliği, evin ve içindeki cisimlerin yarattığı kirliliği; ölü doğan bir çocuğun ve işaretlenmemiş bir mezarın üstünden geçmenin yaratacağı kirliliği ele alır.

Zavim ("Akıntılar"), Mişna'nın Tohorot faslının dokuzuncu bölümü. Bu bölümün beş kısmı, temiz veya kirli olma durumları ile ilgili olarak bir adamın (Zav) veya bir kadının (Zava) vücutlarından gelen bir akıntı sorununu ele alıp kirli olma günlerinin sayımından, bir rütüel banyoya girmeden ve bir günah sunusu ve bir yakılan sunu takdim etmekten bahseder.

Para veya parah ("İnek"), Mişna'nın Tohorot faslının dördüncü bölümü. 12 kısmı, "Kırmızı İneği" seçme, kesme ve yakma ile ilgilidir. Mişna Kırmızı İneğin yaşını, kırmızı kılları olmadığı takdirde geçersiz olacağını, küllerinin su ile karıştırıldıktan sonra "kirli" olanların üzerine serpilerek bu kişilerin arındırılması, işlemini tartışır.

Tamid, Mişna'nın Kodaşim faslının dokuzuncu bölümü. Bet Amikdaş'la ilgili yedi kısmı, her gün Koanim tarafından getirilen ve yakılan korbanotu ele alır. Küllerin sunaktan temizlenmesi, ateş için gerekli odunların hazırlanması, Koanim'in kura ile görevli atanması, koyunun kurban edilmesi ve sunağa getirilmesi ile ilgili usul, sabah söylenen günlük dua korbanot aşamasında icra edilen müzik, Menora'nın temizlenmesi ve dahili sunakta tütsü sunulması bulunmaktadır. Bu konu, Babil Talmudu'nda daha da ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Temura ("Alışveriş"), Mişna'nın Kodaşim faslının altıncı bölümü. Yedi kısmı, Tapınağa tahsis edilmiş objelerin alışverişi ile ilgili yasalarla alakalıdır. Mişna kimin alışverişte bulunabileceğini, neyin alışveriş konusu olabileceğini, hatalı bir adamayı, adanmış bir hayvanın yavrusunu veya kusurlu bir günah sunusunu ele alır.

Pesahim, Mişna'nın Moed faslının üçüncü bölümü. On kısmı matsa yemek ve Pesah Bayramı boyunca mayalanmış "hamets" yememek konusundaki yasaları ele alır Mişna, Kutsal Mabet zamanında Pesah korbanının sunulması ve Pesah'ın ilk gecesindeki düzen (Seder) ile ilgili bilgileri de verir.

Sanhedrin, Mişna'nın Nezikin faslının dördüncü bölümü. Bu bölümün onbir kısmı dini mahkemelerin kuruluşu ve işletilmesi ile ilgili yasaları ele alır. Erets Yisrael'de belirli bir kentin büyüklüğüne ve davaya göre 3, 23 ve 71 kişilik mahkemeler kurulurdu. En büyük Mahkeme, Büyük Sanhedrin adını alır ve Bet-Amikdaş'ın kesme taşlı salonunda toplanırdı. Mişna, parasal konularla ilgili ve çeşitli suç davalarını, cinayet suçlarını, infazı ve kralın yargıyla ilgili haklarını tartışır.

Şevuot ("Yeminler"), Mişna'nın Nezikin faslının altıncı bölümü. Sekiz kısmı, mahkemede ve kişisel yaşamında bir insanın ettiği yeminler ve kuşkusuz bir şekilde ihlal edilmiş olan ritüel ile korbanot aracılığıyla bunun kefareti olmak üzere başlıca iki konuyu ele alır. Ayrıca teminatlar ve dört tür kefalet de bu bölümde ele alınır.

Roş Aşana, Mişna'nın Moed faslının sekizinci bölümü. Dört kısmı Bet Din tarafından yeni ayın saptanması ile ilgili kaideler ve Roş Aşana'da Şofar çalınmasıyla ilgili yasalar ve buna iştirak eden kutsamalar, ayrıca Yeni Yıl'ın Bet Amikdaş dönemi ve sonrası arasındaki kutlama farkları da ele alınır.