İçeriğe atla

Xiao (flüt)

Xiao

Xiao (Çince: ; pinyin: xiāo), Çin dikey uç üflemeli flütüdür. Genellikle bambudan yapılır. Bazen "delik" anlamına gelen dòngxiāo olarak da adlandırılır. Xiāo'nun eski bir adı shùzhúdí olup eski zamanlardaki xiāo adı, yandan üflemeli bambu flütü olan diziyi de içermekteydi.[1]

Xiāo, genellikle antik dönemde Güneybatı Çin'in Qiang halkı tarafından kullanılan basit bir uçtan üflemeli flütten geliştirildiği düşünülen çok eski bir Çin enstrümanıdır. Xiao'nun sözlü geleneklerinde, uygulayıcılar ve şairler, sesinin Çin inancında kuşların kralı olan Feniks'in çağrısının tatlılığına benzediğini söylemektedirler.[2]

Modern toplumda, Guizhou eyaletinde xiao flütün kültürel vurgusunda bir artış oldu. Bunun nedeni, orada Yuping Flüt Ürünlerinin bulunması ve onun "xiao flüt kültürü" geliştirmesidir. Ancak xiao flüt, çoğunlukla bu durumda Shaxiao flütünün daha da geliştirilmesi için bir basamak taşı olarak görülüyor.[3]

Kaynakça

  1. ^ Lim SK, trans. Wong Huey Khey, "Xiao" and "Dizi", in Origins of Chinese Music, illustrated by Fu Chunjiang (Singapore: Asiapac, 2018), 36-41. 9812299866, 9789812299864; and Wang Chenwei, Wong Samuel, and Chow Jun Yi, The Teng Guide To The Chinese Orchestra (Singapore: World Scientific, 2019), 142-50. 9813233664, 9789813233669
  2. ^ e.g. in a story attributed to Liu Xiang, the player Xiao Shi "could imitate the sound of the phoenix with his flute. He married a princess, and later, with her, transformed into two phoenixes and flew away," from Liexian zhuan (Collected Life Stories of Immortals), in Dao zang (complete collection of Treasury of Daoist Writings), 138. Summarized in English in Paul Waldau and Kimberley Patton, eds., A Communion of Subjects: Animals in Religion, Science, and Ethics (NY: Columbia University Press, 2009), 289, note 42. 0231136439, 9780231136433
  3. ^ Ren Yuanchun. "Deep Development of Yuping Flute Products and Development of Xiao Flute Culture" (PDF). Clausiuspress.com. 6 Mart 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2022. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çince</span> Çin ve çevresinde konuşulan bir dil

Çince, Çin anakarası ve çevresinde yaşayan bir milyardan fazla kişi tarafından konuşulan Eski Çinceden türemiş dillerin oluşturduğu diller grubudur. Dünyadaki her beş kişiden birinin anadili olarak konuştuğu Çince, lehçeleriyle birlikte dünyada en çok konuşulan dildir. Çince ve lehçeleri Büyük Çin olarak adlandırılan Çin anakarası, Hong Kong, Makao, Tayvan ve Malezya, Endonezya, Tayland, Singapur, Myanmar, Vietnam, Güney Kore gibi Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinde konuşulmaktadır. Çince, dünyanın en çok konuşulan dil olmasına bağlı olarak Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biridir. Aynı zamanda Çin, Tayvan, Singapur, Hong Kong ve Makao'nun resmî dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Hong Kong</span> Çinin özel idari bölgesi

Hong Kong (Çince: 香港, Kantonca telaffuzu:

<span class="mw-page-title-main">Laozi</span>

Lao Zi kimi pinyin kullanılmayan eski kaynaklarda adı Lao Tzu, Lao Tse, Laotze diye geçer. Lao Çince 'yaşlı', Zi ise 'üstad', 'bilge' anlamına gelir. Tao Düşüncesi'nin kurucusu kabul edilen önemli bir Çin düşünürüdür. Dao De Çing kitabının yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Flüt</span> üflemeli çalgı

Flüt nefesli grubundaki müzik aletlerindendir. Kamışlı nefesli çalgıların aksine flüt sesini bir açıklık boyunca hava akışından çıkaran bir aerofon veya kamışsız nefesli çalgıdır. Hornbostel – Sachs alet sınıflandırmasına göre oluklar kenardan üflemeli aerofonlar olarak sınıflandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Bambu</span> Bitki alt familyası

Bambu (Bambusoideae), buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait ve 1.200 adede yakın sayıda, kimi farklı görünen bitki türlerinden oluşan alt familyanın üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Singapur</span> Güneydoğu Asyada bir ada ülkesi ve şehir devleti

Singapur, resmî adıyla Singapur Cumhuriyeti, Güneydoğu Asya'da bir ada ülkesi ve şehir devletidir. Ekvatorun 1 derece (137 km) kuzeyinde, Malay Yarımadası'nın güney ucunda yer alan ülke batıda Malakka Boğazı, güneyde Endonezya'ya bağlı Riau Adaları ve doğuda Güney Çin Denizi ile çevrilidir. Ülke toprakları ana ada olan Singapur adası ile 64 ada ve adacıktan meydana gelir. Biri dışında tüm adacıklar Singapur adasının etrafında yer alır. Arazi ıslahı projeleri sayesinde ülkenin yüzölçümü bağımsızlığını kazandığı günden bu yana %25 artmıştır. Dünyanın en yoğun nüfuslu ikinci ülkesi olan Singapur'un nüfusu 5,7 milyondur. Bu nüfusun yalnızca %61'i Singapur vatandaşıdır. Singapur'un resmî dilleri İngilizce, Malayca, Çince ve Tamilcedir. İngilizce ortak dil olarak kullanılır. Ülkenin çok ırklı yapısı anayasa ile güvence altında alınmıştır ve eğitim, konut ve siyaset alanlarında ulusal politikaları şekillendirmeye devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çin dilleri</span> Doğu Asyada ki Sinitik diller

Çin dilleri ya da Çin dil ailesi, Çin'de yaşayan Hanların konuştuğu dillerin tümüne verilen addır. Çin-Tibet dil ailesine dahil kollardan birini oluşturmaktadır. Bu diller ayrıca Sinitik diller olarak da adlandırılır.

Dil biliminde karşılıklı anlaşılabilirlik, farklı fakat birbiriyle ilgili dil türleri konuşanların kasıtlı bir çalışma yapmadan ya da özel çaba harcamadan birbirlerini kolayca anlayabilecekleri diller ya da lehçeler arasında bir ilişkidir. Bu, dilleri lehçelerden ayırt etmekte genellikle en önemli kriter olarak kullanılır, fakat sosyodilbilimsel faktörler de göz önüne alınır.

<span class="mw-page-title-main">Çin kültürü</span>

Çin kültürü, modern dünyadaki en eski jeopolitik varlık olan Çin'in topraklarında yer alan, en zenginleri 10.000 yıl öncesine dayanan, çok çeşitli alanlardaki muazzam ve karmaşık başarıları kapsar. Nitekim günümüz Çin, hanedanların ve siyasi rejim değişiklikleriyle Çin Şi Huang'ın M.Ö. 221 yılında kurduğu Çin İmparatorluğu'nun doğrudan vârisi olarak görülebilir. Pratiklerin, nesnelerin ve kavramların etkili bir şekilde yayılmasına olanak sağlayan bu süreklilik, Çin kültürünün belli unsurlarına bölgesel ve tarihsel farklılıkların ötesine geçen genel bir görünüm kazandırmaktadır. Bu unsurlardan bazı örnekler, mandarin rejiminde ve toplumsal ve ailevi ilişkilerin kavranmasında görünebilen Konfüçyüsçü etkiler ya da Çin dünyası genelinde benimsenmiş felsefi veya metafizik kavramların ve dini pratiklerinin kökeninde bulunan Taoizm damgası. Çin İmparatorluğu'nun prestiji, bu ortak kültürünün Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya'ya yayılmasına katkıda bulunmasının yanı sıra Çin uygarlığını zenginleştirmiş birçok yabancıyı cezbetmiştir. Diğer kültürel başarılar ancak belli bir bölgeye ya da bir döneme özgüdür. Bu açıdan, Çin kültürünün çeşitli alanlarının 19. yüzyıldan beri Batılı nüfuza ve moderniteye yaklaşma biçimi ve küreselleşmeye karşı göstermeye devam ettiği tepki büyük bir ilgi meselesidir. Çin'in ekonomik gelişimi popüler geleneklere ve sanatlara meydan okumaktadır. Nakış veya tiyatro gibi birçok kültür biçimi kaybolma sürecindedir.

<span class="mw-page-title-main">Çin geleneksel dini</span>

Çin geleneksel dini, Çin halkının dinsel uygulamaları ve inançları paylaştığı bir dini gelenektir. Çin geleneksel dinleri ve diğer inançlar arasında açık bir ayrım yapmak zordur, çünkü ölülerin, yerel ruhların, klanların ruhları ve Taoizm, Konfüçyüsçülük, Budizm gibi geleneksel Doğu dinleri ile aynı zamanda batıl inanç, coğrafi durum ve Feng şui gibi unsurlara sahiptir. Hiçbir standartlaştırılmış mitoloji ya da dini önderler bulunmamaktadır ve ritüeller genellikle bir ailenin babası tarafından yapılmaktadır.

Denizaşırı Çinliler, Çin Halk Cumhuriyeti ya da Çin Cumhuriyeti (Tayvan)'nin dışında yaşayan Çin doğumlu ya da Çin kökenli insanlardır. Büyük Çin Bölgesi'nin dışında yaşayan kısmen Çin kökenli insanlar da kendilerini denizaşırı Çinli olarak sayabilir. Denizaşırı Çinliler, Çin'deki Han etnik çoğunluğundan ya da Çin'deki diğer etnik gruplardan olabilir. Kişi başına göre Singapur, Büyük Çin'in dışındaki en büyük denizaşırı Çinli nüfusuna sahip. Avustralya ise kişi başına Asya'nın dışındaki en büyük denizaşırı Çinli nüfusuna sahip.

Shakuhachi, bir Japon uzunlamasına uçtan uca bir bambu flüttür.

<span class="mw-page-title-main">Aileye saygı</span>

Aileye saygı, Konfüçyüs ve Çin Budist ahlakında bir kişinin ebeveynlerine, yaşlılara ve atalarına saygı duyduğu bir erdemdir. Daha genel bir ifadeyle, aileye saygı kişinin ebeveyni için iyi olmak anlamına gelir. Qin-Han döneminde yazıldığı düşünülen Konfüçyüs Aileye Saygı Klasiği, tarihsel olarak Konfüçyüsçü aileye saygının otoriter kaynağı olmuştur. Aileye saygı, Konfüçyüs rol ahlakının merkezinde yer almaktadır.

Wiman Joseon eski Kore tarihinin Gojoseon döneminin bir parçasıydı. Wiman'ın Gojoseon Kralı Jun'dan tahtı ele geçirmesiyle başladı ve Wiman'ın torunu olan Kral Ugeo'nun ölümüyle sona erdi. Arkeolojik veriler dışında, Kore tarihinin bu dönemindeki ana kaynak Sima Qian'ın Shiji'sinin 115. bölümünden geliyor. Wiman aslen Han Hanedanlığı altında Yan Krallığından bir Çin askeri lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Kangju</span>

Kangju Orta Asya'da eski bir krallığın Çince adıydı ve bu krallık birkaç yüzyıl boyunca Yüeçiler'den sonra Mâverâünnehir'deki ikinci en büyük güç olmuştur. Kangju halkı olan Kāng'lar Hint-Avrupalı yarı göçebe bir halktı, İranlı Soğdlar veya kendileriyle yakından ilişkili olan diğer Asii halkları ile özdeşleştirilmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Guzheng</span>

Guzheng, koparılmış bir Çin zitheridir. Modern guzheng genellikle 21, 25 veya 26 telden oluşur, 1,6 m uzunluğundadır ve büyük bir pentatonik ölçekte akort edilmiştir. Paulownia ağacından yapılmış büyük, rezonanslı bir ses tablasına sahiptir. Diğer bileşenler genellikle yapısal veya dekoratif nedenlerle diğer ağaçlardan yapılır. Guzheng oyuncuları genellikle plastik, reçine, bağa veya fildişi gibi malzemelerden yapılmış parmak uçlarını bir veya iki ellerine takmaktadırlar.

<i>Jeholornis</i> ilkin Kretase kuşu

Jeholornis, Çin'de Erken Kretase döneminde yaklaşık 122 ila 120 milyon yıl önce yaşamış bir avialan dinozor cinsidir. Jeholornis fosilleri ilk olarak Çin'in Hubei yaletindeki Jiufotang Formasyonu'nda keşfedildi. Daha sonra daha yaşlı Yixian Formasyonu'nda ek örnekleri bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Divje Babe flütü</span>

Divje Babe flütü ya da Neandertal flütü, Slovenya Bilimler ve Sanatlar Akademisi Arkeoloji Enstitüsü tarafından yürütülen sistematik arkeolojik kazılar sırasında 1995 yılında Slovenya'nın kuzeybatısındaki Cerkno yakınlarındaki Divje Babe I'de ortaya çıkarılan, aralıklı deliklerle delinmiş bir mağara ayısı uyluk kemiğidir. Neandertaller tarafından bir tür müzik aleti olarak yapıldığı öne sürülmüş ve Neandertal flütü olarak tanınmıştır. Eser, Ljubljana'daki Slovenya Ulusal Müzesi'nde Neandertal flütü olarak halka açık bir şekilde sergilenmektedir. Bu haliyle, dünyanın bilinen en eski müzik aletidir.Neandertaller arasında sembolik davranışları ve gelişmiş bilişsel yetenekleri yansıtabilecek diğer birçok Orta Paleolitik (Musteryen) buluntu gibi, bu buluntu da bilim camiasının bir kısmı tarafından şiddetli eleştiri ile karşılanmıştır. Eserin bir flüt olarak yorumlanması tartışmalıdır; bazı araştırmalar deliklerin hayvan kaynaklı olduğunu, muhtemelen bir sırtlana ait diş izleri olduğunu öne sürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nanguan müziği</span>

Nanguan Çin'in güneyindeki Fujian eyaletinden bir Çin klasik müziği tarzıdır. Ayrıca Tayvan'da, özellikle batı kıyısındaki Lukang'da ve Güneydoğu Asya'daki Denizaşırı Çinliler arasında popülerdir.

<span class="mw-page-title-main">Lawrence Wong</span>

Lawrence Wong Shyun Tsai, 15 Mayıs 2024'ten bu yana Singapur'un dördüncü başbakanı ve 2021'den beri maliye bakanı olarak görev yapan Singapurlu bir politikacı, ekonomist ve eski memurdur. İktidardaki Halkın Hareket Partisi'nin bir üyesi olup, 2015'ten beri Parlamento Üyesidir. Wong daha önce 2011 ile 2015 yılları arasında milletvekilliği yaptı. Singapur'un 1965'teki bağımsızlığından sonra doğan ilk başbakandır.