İçeriğe atla

Xgl

Xgl sağlamış olduğu kübik görünüm (X-Server üzerinde)

Xgl, X Pencere Sistemi için geliştirilmiş ve günümüzde artık kullanılmayan bir görüntü sunucusudur; zamanının modern ekran kartlarının OpenGL sürücüleriyle birlikte sağladığı avantajları X Pencere Sistemi'ne kazandırabilmek amacıyla tasarlanmıştır. Linux masaüstüne çeşitli şeffaflaştırma, gölgelendirme, animasyon gibi görsel ögelerin ilâve olmasını sağlar. Bu ögelerin kullanılması, ekran kartını kullandığı için, işlemci gücüne ihtiyaç duymaz, böylece uygulanan efektler sistemin performansını düşürmez.

Tarihi

Gerçek saydam pencereler

Xgl mimarisinin geliştirilmesi bir Novell çalışanı olan David Reveman tarafından 2004 yılının sonlarında başlatıldı. Kaynak kodları ise 2 ocak 2006 da halka açılarak, freedesktop.org projesinin bir parçası olarak, geliştirilmesine devam edildi.

Geleceği

Xgl projesi ilk olarak Xglx adı altında X-Server ile bütünleşik bir yapıda geliştirilecektir. X-Server ile bütünleşik olarak çalışan GLX kullanılarak Xgl'nin uyumluluğunun arttırılması hedeflenmektedir.

Xegl ise Xgl projesinin uzun vadedeki hedefidir. Xegl projesi, Xgl'nin tamamen X-Server'dan bağımsızlaşarak kendi arayüzünü kullanmasını amaçlamaktadır. Böylece ekrana görüntü çizimi, bilgisayarın işlemcisi ve belleği aracılığıyla değil ekran kartının bileşenleri aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Bu sayede görüntü kalitesi üst seviyeye ulaşacak ve büyük ölçüde performans artışı sağlanacaktır.

Alternatifleri

X-Org Vakfı tarafından geliştirilen ve Fedora topluluğunun da desteklediği AIGLX Xgl'nin en önemli alternatifidir.

AIGLX X-Server ile bütünleşik olarak çalışmakta ve bütün POSIX (Linux- ve Unix kökenli işletim sistemleri) dağıtımlarını desteklemektedir.

2 Boyutlu bir donanım hızlandırma tekniği kullanan "Quartz 2D Extreme", Mac OS X'in 10.4 sürümünden itibaren kullanılmaktadır. Yakın zamanda piyasaya sürülecek olan Windows Vista da buna benzer bir teknik kullanacaktır.

Uyumluluk ve kullanılabilirlilik

SUSE, 10.1 sürümünden itibaren Xgl'i desteklemektedir. Ubuntu'nun 6.06 ve üstündeki sürümlerine de Xgl ile uyumlu haldedir. Gentoo için ise hazır paketler mevcuttur.

Mandriva 2007 içerisinde Compiz paketlerini, dolayısı ile Xgl ve AIGLX'i barındırmaktadır. Mandriva'nin bir bileşeni olan drak3d sayesinde birkaç tıklama ile 3B masaüstü kolayca kurulabilmektedir.

Linux kurmadan, sadece denemek isteyenler için canlı sistem dağıtımları mevcuttur. Bu dağıtımları CD'ye yazdıktan sonra, CD'yi takıp bilgisayarı yeniden başlatarak, herhangi bir kurulum veya ayar yapmadan sistemi çalıstırıp test edebilirsiniz.

Kaynakça

Dış bağlantılar

Dosyalar

Ekran görüntüleri, demo ve videolar

İlgili Araştırma Makaleleri

Linux dağıtımı ; Linux çekirdeği, GNU araçları ve bir masaüstü ortamının bir araya gelmesiyle, bu birlikteliği sürdürülebilir şekilde yönetecek bir yapılandırma araçları seti, yazılım güncelleme araçları vb. ile oluşturularak tam teşekküllü bir işletim sistemi haline gelen uygulamalar bütününü ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Gentoo Linux</span> kaynak kod temelli bir GNU/Linux dağıtımı

Gentoo, kaynak kod temelli bir Linux dağıtımıdır. Kaynak kod tabanlı kurulumunun zorluğu sebebiyle, diğer Linux dağıtımları kadar popüler olamasa da; kaynak kurulumlu dağıtımlar arasında en popüleridir. Özelleşmiş Linux dağıtımları hazırlanırken temel olarak kullanılmaya uygundur. Gentoo, adını bir çeşit penguen olan Gentoo Pengueni'nden almıştır.

Novell merkezi Waltham, Massachusetts'de bulunan bir yazılım şirketidir. Özellikle sunucu sistemleri ve Linux alanında faaliyet gösterir. Novell mali bakımdan dünyanın 22'ci en büyük bilgisayar şirketidir.

<span class="mw-page-title-main">OpenSUSE</span> topluluk destekli Linux dağıtımı

openSUSE ( ), eskiden SUSE Linux, ana destekçisi SUSE olan bir GNU/Linux dağıtımıdır. "Leap" sürümü, ticari amaçlı geliştirilen SUSE Linux Enterprise Server ve SUSE Linux Enterprise Desktop için bir taban ve deneme ortamı oluşturur. Leap, ticari SUSE Linux ürünlerine doğrudan yükseltme imkanı sunar. En popüler dağıtımlardan biridir. Geliştirilmesinin odak noktası, kullanıcı dostu bir masaüstü ve zengin özellikli sunucu ortamı sağlarken, yazılım geliştiriciler ve sistem yöneticileri için kullanılabilir açık kaynaklı araçlar sunmaktır.

<span class="mw-page-title-main">PCLinuxOS</span>

PCLinuxOS veya kısaca PCLOS, kişisel bilgisayarlar için kolay kullanılması amaçlanan ücretsiz bir Linux dağıtımıdır. CD'de ya da USB bellekte çalıştırılabilir veya sabit diske kurulumu yapılabilir. Ayrıca birçok Linux dağıtımında olduğu gibi 6 veya 12 ayda bir çıkarılan güncel sürümü kurmadan da mevcut sürümde güncelleme yapılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Compiz Fusion</span>

Compiz Fusion, Unix ve türevleri için açık kaynaklı pencere yöneticisi Compiz ve bir grup eklentisini içeren bir yazılımdır. Compiz ve Beryl projelerinin birleşmesinden sonra ortaya çıkan ilk üründür. Henüz beta aşamasındadır. Başta son güncel sürümlerinde Compiz Fusion'u otomatik olarak kurulu sunan Mandriva ve Ubuntu olmak üzere çok sayıda Linux dağıtımı projeye destek vermektedir..

<span class="mw-page-title-main">Enlightenment</span>

Enlightenment, basit, hızlı, sade ve kullanışlı bir masaüstü ortamı yaratmak için başlatılan bir projedir. EFL adı verilen pek çok parçadan oluşmuş bir grup kütüphane üzerine inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nexenta OS</span>

Nexenta OS OpenSolaris projesi ile Oracle firmasının Solaris'in kaynak kodlarını açmasından sonra ortaya çıkan OpenSolaris dağıtımıdır. Nexenta OS, Solaris (SunOS) çekirdeğine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">UNetbootin</span>

UNetbootin, çeşitli Linux dağıtımlarının kalıp dosyasını bir USB belleğe yazdırarak, bilgisayar açılışında başlatılabilir özellikli Çalışan USB oluşturulmasını sağlayan çoklu platform destekli, özgür ve ücretsiz bir yazılımdır.

<span class="mw-page-title-main">KDE Plasma 5</span> Vikimedya kategorisi

KDE Plasma 5, Unix benzeri işletim sistemlerinde çalışmak üzere KDE Plasma 4 masaüstü ortamının halefi olarak 15 Temmuz 2014 tarihinde yayınlanan masaüstü ortamıdır.

BioLinux aşağıdaki metodların birini veya birden fazlasını kullanarak bir Linux platformunda biyoinformatik yazılımlarına erişimi daha kolay yapmayı hedefleyen çeşitli projeler için kullanılan terimdir:

<span class="mw-page-title-main">SUSE Linux Enterprise Desktop</span>

Novell Linux Masaüstü olarak tanıtılan SUSE Linux Enterprise Desktop (SLED), SUSE tarafından geliştirilen, pazarlanan ve kurumsal müşterilere hitap etmeyi amaçlayan bir GNU/Linux dağıtımıdır. Özel olarak kurumsal masaüstü bilgisayar kullanımı için tasarlanmıştır. Yeni ana sürümler 24-36 ay arayla piyasaya sürülürken, ikincil sürümler 9-12 ayda bir çıkarılır. SUSE Linux Enterprise Desktop da dahil olmak üzere SUSE Linux Enterprise ürünleri, dahil edilen bileşenlerin yalnızca olgun, kararlı sürümlerinin piyasaya sürülen kurumsal ürüne eklenmesini sağlamak amacıyla openSUSE gibi topluluk ürününlerinden çok daha yoğun ve sıkı bir test sürecine alınır.

<span class="mw-page-title-main">SUSE Linux Enterprise Server</span>

SUSE Linux Enterprise Server (SLES), SUSE tarafından geliştirilen GNU/Linux dağıtımıdır. Sunucular, ana bilgisayarlar ve iş istasyonları için tasarlanmıştır, ancak deneme amaçlı masaüstü bilgisayarlara da kurmak mümkündür. Başlıca sürümler 3-4 yıl arayla yayımlanırken, küçük sürümler yaklaşık 12 ayda bir çıkar. SUSE Linux Enterprise Server da dahil olmak üzere SUSE Linux Enterprise ürünleri, içerilen bileşenlerin yalnızca olgun, kararlı sürümleriyle sistemin yayımlanması amacıyla diğer SUSE ürünleri için bir test ortamı yaratan topluluk dağıtımı OpenSUSE'den yararlanır.

<span class="mw-page-title-main">SUSE</span>

SUSE Almanya merkezli, çok uluslu, açık kaynak yazılım geliştiren ve bunların dağıtımını üstlenen bir şirket. 1992 yılında kurulan şirket, ticari olarak Linux tabanlı bir işletim sistemi geliştiren ilk şirkettir. SUSE Linux Enterprise'ın geliştiricisi ve openSUSE Linux dağıtımını geliştiren topluluk destekli openSUSE Projesinin ana destekçisidir. OpenSUSE Tumbleweed, kararlılık odaklı ''Leap'' sürümüne; Leap sürümü ise SUSE Linux Enterprise Server ve SUSE Linux Enterprise Desktop gibi ticari ürünlere taban oluşturur ve bu dağıtımlar için bir test ortamı olarak görev yapar.

<span class="mw-page-title-main">SUSE Linux</span>

SUSE Linux SUSE tarafından geliştirilmiş işletim sistemlerinin genel adıdır. SUSE Linux; OpenSUSE, SLES, SLED gibi diğer SUSE projelerini anmak için de kullanılır. Ücretsiz ve açık kaynaklı Linux çekirdeği üzerine inşa edilmiştir ve diğer açık kaynaklı sistem ve uygulama yazılımı projeleri ile birlikte dağıtılır. SUSE Linux Alman kökenlidir, adı “Software und System-Entwicklung” sözcüğünün kısaltmasından gelmektedir. İlk ticari Linux dağıtımı olarak 1994 yılında piyasaya sürüldü. Bir diğer SUSE projesi olan YaST yapılandırma aracı ile de bilinir.

<span class="mw-page-title-main">OpenSUSE Projesi</span>

OpenSUSE Projesi, OpenSUSE dağıtımı ve dağıtım için çeşitli araçların geliştirilmesi, kullanım kılavuzlarının hazırlanması, paketlerin bakım ve dağıtımının sağlanması gibi görevleri üstlenen bir kuruluştur.

<span class="mw-page-title-main">SUSE Studio</span>

SUSE Studio, SUSE tarafından geliştirilen bir çevrimiçi yazılım geliştirme aracıydı. Kullanıcılar kendi Linux dağıtımlarını, yazılım araçlarını veya sanallaştırma araçlarını geliştirebilirlerdi. Ancak esas özelliği, kullanıcılarına işletim sistemlerine hangi paketleri dahil edeceklerini kolaylıkla düzenlemesine olanak sağlamasıydı.

<span class="mw-page-title-main">HomeBank</span>

HomeBank, OpenBSD, Linux, FreeBSD, Microsoft Windows, Mac OS ve AmigaOS üzerinde çalışan kişisel bir muhasebe yazılım paketidir. GNU Genel Kamu Lisansı altında yayınlanan HomeBank, özgür bir yazılımdır. HomeBank, Debian, Fedora, Mandriva, openSUSE, Gentoo Linux, Arch Linux ve Ubuntu gibi Linux dağıtımlarının yazılım havuzlarında bulunabilir.

<span class="mw-page-title-main">RPM Paket Yöneticisi</span>

RPM Paket Yöneticisi ücretsiz ve açık kaynaklı bir paket yönetim sistemidir. RPM adı, .rpm dosya biçimini ve paket yöneticisi programının kendisini ifade eder. RPM, öncelikle Linux dağıtımları için tasarlanmıştı; dosya formatı, Linux Standard Base'in temel paket formatıdır.

<span class="mw-page-title-main">Compiz</span>

Compiz, pencere yönetimi için hızlı kompozit masaüstü efektleri oluşturmak üzere 3D grafik donanımını kullanarak X Pencere Sistemi için tasarlanmış bir kompozit pencere yöneticisidir. Küçültme animasyonu veya küp çalışma alanı gibi efektler, yüklenebilir eklentiler olarak uygulanır. ICCCM kurallarına uyduğu için Compiz, GNOME Panel kullanılırken varsayılan Mutter veya Metacity veya KDE Plasma Workspaces'te KWin yerine kullanılabilir. Dahili olarak Compiz, OpenGL kitaplığını grafik donanımına arabirim olarak kullanır.