İçeriğe atla

Wuzurg framadār

I. Yezd-i Cürd döneminde wuzurg framadar olarak atanan Mihr Narseh'in yazıtı.

Wuzurg framadār (Orta Farsça'da: 𐭫𐭲𐭬𐭥𐭯 𐭠𐭡𐭫, "Büyük Lord"), sadrazam veya başbakanlığa denk olan bir Sâsânî makamıydı.

Liste

  • Abarsam (I. Ardeşir dönemi wuzurg framadar'ı.[1])
  • Mihr Narseh (I. Yezd-i Cürd dönemi wuzurg framadar'ı.)
  • Izadguşasp (I. Hüsrev dönemi wuzurg framadar'ı.)

Kaynakça

  1. ^ E. Yarshater, "Abarsam", Encyclopædia Iranica, I/1, s. 67-68; http://www.iranicaonline.org/articles/abarsam 28 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. adresinden çevrimiçi olarak erişilebilir (10 Ocak 2014 tarihinde erişilmiştir).

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nesîmî</span> 14. yüzyılda yaşamış Türk divan şairi

İmadeddin Nesimî, 14. yüzyılda yaşamış Hurûfi meşrep Azerbaycanlı divan şairi. Alevilik ve Bektaşilikte Yedi Ulu Ozan'dan birisi olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Eher</span>

Eher (Farsça:اهر), İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.

<span class="mw-page-title-main">Bicar</span>

Bicar, İran'ın Kürdistan Eyaleti'nde şehir.

<span class="mw-page-title-main">Gurlular</span> Afganistan, Pakistan ve Kuzey Hindistanda kurulmuş devlet

Gurlular, Horasan'da, diğer birçok doğu İran Tacikler'i gibi Sünni Müslüman bir hanedandı. Gurlular'ın kurduğu imparatorluğun merkezi bugün Afganistan sınırları içinde kalan Gur kenti olup toprakları günümüz İran, Afganistan, Pakistan topraklarını, Hindistan'ın kuzey bölgelerini, Türkistan'ın ve günümüz Arap ülkelerinin ise bazı bölümlerinden oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Karmatîlik</span> İslâmın Şiîlik kolunun İsmâilîyye mezhebinin bir alt mezhebi

Karmatîlik, Şiîliğin İsmâilîyye mezhebinin Fâtımîler'in imâmlığını kabul etmeyen ve "Yediciler" olarak da bilinen koluna ait olan köktendinci (gulat) bir mezhep.

<span class="mw-page-title-main">Lurca</span> İrani bir dil

Lurca, İran'daki bazı bölgelerde konuşulan ve Farsçayla birlikte güneybatı İrani diller grubuna giren dildir. Encyclopædia Iranica'ya göre Lurca ve Bahtiyarca dilleri, Farsça ile Kürtçe arasında kalmış ayrı bir dildir. Çoğu zaman Lekçe diliyle karıştırılmaktadır ancak Lek dili kuzeybatı İrani diller grubunda olmakla birlikte Lurcanın kuzey lehçesi ile büyük oranda fonolojik benzerlik ve ortak kelime dağarcığı göstermektedir. Lurcanın kuzey, güney ve merkezi olmak üzere üç ana lehçe grubu bulunmaktadır. Buyer Ahmed şivesi, Bahtiyari şivesi bulunur. İran'ın Luristan, Çaharmahal ve Bahtiyari, Kohgiluye ve Buyer-Ahmed, Huzistan, İsfahan, Fars eyaletlerinde ve Irak arazilerinde yaşayan Lur oymaklarının dilleridir.

Bedrettin Tebrizi, on üçüncü yüzyılın üçüncü çeyreğinde Anadolu'da Konya'da mimar ve etkin bir bilgindir. Şemseddin Ahmet Eflaki, onu büyük mistik şair Muhammed Celaleddin-i Rumi mezarının mimarı (meʿmār) olarak tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Talışça</span>

Talışça veya Talişçe, İran ve Azerbaycan'da konuşulan bir Kuzeybatı İran dilidir. Tatça ve Zazaca ile yakından ilişkili dil, İran'ın Hazar Denizi kıyılarındaki Gilan ve Erdebil eyaletleri ile Azerbaycan'ın güney illerinde yaklaşık 220.000 kişi tarafından konuşulmaktadır. Konuşurlar Hazar Denizi'nin batı ve güneybatı kıyı bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Glottolog Talişçeyi Türkiye'de konuşulan Zazaca ile Hazar Denizi'nin güney kıyılarında konuşulan Tatça ve lehçeleri ile birlikte Eski Azerice'den türeyen Azeri dilleri grubu içinde sınıflandırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Abd’ûl-Melik bin Attaş</span>

Abd'ûl-Melik bin Attaş Fâtımîler Hâlifeliği devrinde Ebû Tamîm Ma’add el-Mûstensir bil-Lâh'ın İsfahan Bâb-ı Hûcceti ve Dâ’î-i Â'zamı.

<span class="mw-page-title-main">III. Muhammed (Haşhaşi)</span> hükümdar

Alâ'ed-Dîn Muhammed ya da Alâ’ed-Dîn III. Muhammed bin Celâl’ed-Dîn Hasan-ı Sâlis ( Doğum: Hicrî 609 / M. 1213 - Ölüm: Hicrî 653 / M. 1255 ) Hicrî 618-653 / M. 1221-1255 yılları arasında Elemûtlar-Nizârî Devleti hükümdârı ve Nizârî Bâtınî-İsmâ‘îl’îyye Mezhebi'nin Yirmi Altıncı İmâm-ı Zamânı.

<span class="mw-page-title-main">Revvâdîler</span> Azerbaycanda kurulmuş Müslüman bir hanedanlık

Revvadiler, 1071-955 yılları arasında Azerbaycan'ın kuzeybatı bölgesinde bulunmuş Sünni Müslüman bir Kürtleşmiş Arap hanedanıydı. Revvadiler 8. yüzyılın sonlarında ve 9. yüzyılın başlarında Tebriz ve güneydoğu Azerbaycan'ı yönetti. Aile, 10. yüzyılın başlarında Kürtleşerek Tebriz ve Meraga merkezli hale geldi.

<span class="mw-page-title-main">Bahaüddin Amilî</span>

Bahâüddîn Muhammed b. Hüseyn b. Abdissamed el-Âmilî, Şeyh-i Bahai olarak da bilinir, müderris, mutasavvıf, mimar, matematikçi, şair ve astronomdur. Lübnanın güneyindeki Baalbek'de doğmuştur. Bu dönem Osmanlı vatandaşı iken, çocuk yaşta babasıyla birlikte Safevi İran'ına göçmüştür. İslam dünyasında Kopernik Kuramı'ndan önce dünyanın hareketini öngören ilk astronomlardandır. İslam felsefesinde İsfahan Okulu adı verilen bir geleneğin kurucularındandır. Molla Sadra'nın da hocalarındandır. Farklı konularda Arapça ve Farsça dillerinde yüzün üzerinde çalışma ve kitap yazdı. İsfahan'daki Nkş-ı Cihan meydanı ve Çarbek Caddesi ona atfedilir. Herat'a taşındıktan sonra eser vermekle uğraştı. Otuz yıl boyunca seyahatlere çıktı. I. Şah Abbas tarafından takdir edildi ve kendisine şeyhülislâm unvanı verildi. Daha sonra derviş kılığında Mısır, Irak, Hicaz, Suriye ve Anadolu'yu gezdi; Mezarı İran'ın Meşhed şehrinde İmam Rıza anıtı yakınlarındadır.

<span class="mw-page-title-main">I. Antiohos</span>

I. Antiokhos Soter ; d. MÖ 324; ö. MÖ 261) MÖ 281'den itibaren Seleukos İmparatorluğu'nun kralıydı. Büyük İskender'in silah arkadaşı I. Seleukos Nikator ve Pers prensesi Epeme'nin oğludur. Soter namı, kurtarıcı anlamında kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">I. Damasus</span> 37. Katolik Kilisesi papası (305-384; pd. 366-384)

Papa Damasos veya Aziz Damasos 37inci Roma Episkoposu ve papası idi. Latince Damasos olan ismi "ehlileştirici" anlamına gelmektedir. Roma Katolik Kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi içinde bir Aziz olarak kabul edilmekte olup isim günü ve anma yortu günü olarak 11 Aralık'ta kutlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">I. Theodorus</span> 73. Katolik Kilisesi papası (ö. 649; pd. 642-649)

Papa I. Theodore 24 Kasım 642 tarihinden öldüğü 649 yılına kadar papa.

<span class="mw-page-title-main">Bizans-Sasani Savaşı 440</span>

Bizans-Sasani Savaşı 440 Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında kısa süren bir çatışmadır. Kısa sürmesinin nedeni, güney Roma eyaletleri Vandallar tarafından işgaline odaklanmak için savaşa Bizanslıların hızlı bir şekilde son vermeleridir. Sasaniler da barış karşılığında bir miktar para ödendi.

<span class="mw-page-title-main">Pentarşi</span>

Pentarşi Doğu Ortodoks Kilisesi geleneğinde önemli yer tutan kilise yapılanması. Terim tam anlamını Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus döneminde kazanmıştır. Bu modelde kilise patrikler tarafından yönetilen Roma İmparatorluğu'nun beş ana episkopos makamına bölünür: Roma, Konstantinopolis (İstanbul), İskenderiye, Antakya ve Kudüs.

<span class="mw-page-title-main">İzadguşasp</span> İranlı vezir

İzadguşasp veya Bizans kaynaklarında bilindiği adıyla İsdigousnas Zikh, Mihran Meclisinden İranlı bir asilzadeydi. I. Hüsrev'in vezirlerinden biri olarak görev yapmıştır.

Harezm dili veya Harezmce, Soğdca ile yakından ilgili, soyu tükenmiş bir Doğu İran dilidir. Dil, Ceyhun yakınlarında bulunan Harezm bölgesinde konuşulmuştur.

Sasanilerin ataları, prens ve prensesleri ve Sasani imparatorlarının aile ağacıdır..