İçeriğe atla

William Whaley

Liverpool köle gemisi

William Whaley (tahminen 1765'te öldü) bir İngiliz köle tüccarıydı. Liverpool Limanı'ndan en az 22 köle yolculuğuna katıldı ve İngiliz Amerikasın'daki en büyük köle tüccarlarından biriydi. Köle tüccarı olmadan önce en büyük iki köle tüccarı olan William Davenport ve William Earle'ü çalıştırdı.

Köle ticareti

Bir köle gemisindeki köle güvertesinin, zincirlenmiş Afrikalıları gösteren günümüze ait bir resmi
Bir köle gemisinde kölelerin satışını gösteren günümüze ait bir tablonun detayı

Whaley, 1750-1759 yılları arasında Liverpool Limanı'ndan en az 22 köle seferine katıldı.[1]

Whaley, lüks mallar sattı ve Capesthorne Hall'un sahibi John Ward ile bir bağlantı sürdürdü. 1741'de John Ward, torunu William Davenport'u Whaley için çırak olarak çalışmak üzere Liverpool'a gönderdi. Davenport 7 yıl boyunca Whaley için toptancı olarak ve Afrika ticaretinde çıraklık yaptı. Whaley'e Davenport'u çırağı olarak alması için 120 sterlin ve yıllık 25 sterlinlik ek bir ücret ödendi. Dönemi için ödenen ücretler çok yüksek olacaktı, bu da Whaley'nin firmasının önemli bir eğitim sunduğunu gösteriyor.[2] Çıraklık eğitimini tamamlamasıyla Whaley ve Davenport köle seferlerine ortak oldular, 1748 ile 1753 yılları arasında sekiz köle seferine katıldılar. Whaley ve Davenport, Eski Calabar'ın köle istasyonu olarak yaratılmasına öncülük ettiler. Davenport daha sonra, tamamlanan köle seferlerinin sayısıyla İngiltere'nin en büyük köle tüccarı oldu.

Whaley William Earle'ü bir köle gemisi kaptanı olarak işe aldı. Daha sonrasında Earle Liverpool Limanı'ndaki en büyük köle tüccarlarından biri oldu. Mart 1750'de Earle, Whaley, Davenport ve diğerlerine ait Chesterfield adlı bir gemiye kaptanlık etti. Whaley, Davenport ve diğerleri tarafından Earle verilen Chesterfield talimatlarının detaylarını içeren bir mektup korunmuştur. 22 Mayıs 1751 tarihli mektup, Earle'e Liverpool'dan ayrılmasını ve Afrika halkı ve dil dişleriyle takas edilecek malları satın almak üzere Mann Adası'ndaki Douglas'a gitmesi talimatını verdi. Oradan Eski Calabar'a yelken açacak ve 350 kişi alacaktı. Mektup, Earle'a beş prestij kazandırıyordu, buna ek olarak, Earle'un ücretine ek olarak, satıldığında yalnızca kendisine fayda sağlayacak 5 kişiyi seçebileceği anlamına geliyordu. Daha sonra kölelerin satılacağı Karayipler'e yelken açması talimatı verildi. Daha sonra kendisine Bristol veya Londra'da satılacak mallarla birlikte dönüş yolculuğu için mal alması söylendi. Whaley tarafından imzalanan mektuba bir ek olarak, Earle'a, 350 kölenin tamamını satın almadığı anlamına gelse bile, alabildiği kadar çok fil dişi satın almasını söyledi.

Whaley, Chesapeake köle ticaretine katıldı ve Afrikalıları Amerika Birleşik Devletleri olacak olan Chesapeake Körfezi'ne taşıdı. Whaley, onu 18. yüzyılın ilk yarısında en büyük 7. köle ithalatçısı yapan 5 köle seferi ile 866 kişiyi taşıdı. 1750'den sonra İngiliz köle ticareti daha çok Batı Hint Adaları ve Güney Carolina'ya odaklandı. Whaley düzenli olarak insanları Güney Carolina'daki Henry Laurens'e sattı. Laurens, bir Amerika Devrim Savaşı politikacısıydı ve aynı zamanda İngiliz Amerikasın'daki en büyük köle tüccarlarından ve köle sahiplerinden biriydi.

Köle gemileri

Whaley bir miktar köle gemisine sahipti ve bunlara yatırım yaptı. Bu gemileri,Chesterfield, Ann Gally ve St. George'idi.[3]

Kişisel hayatı

Whaley, hem Lancashire'da hem de Upholland'da ve Eccleston'da yaşadı. 1765 dolaylarında öldü. [4]

Kaynakça

  1. ^ Richardson 2007, s. 206.
  2. ^ "Slave Trade – Profits in the Liverpool slave trade: the accounts of William Davenport, 1754–1784". 21 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2022. 
  3. ^ "Trans-Atlantic Slave Trade – Database". www.slavevoyages.org. 18 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2022. 
  4. ^ Richardson 2007.

Kaynaklar

Daha Fazlası

  • History of the Liverpool Privateers. Birleşik Krallık: Liverpool University Press. 1897.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nijerya</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Nijerya ya da resmî adı ile Nijerya Federal Cumhuriyeti, Afrika kıtasının batısında yer alan ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Nijer, Çad, Kamerun ve Benin oluştururken, ülkenin güneyinde Gine Körfezi içerisinde yer alan Benin Körfezi yer almaktadır. Ülkenin başkenti Abuja'dır.

<span class="mw-page-title-main">Sakalavalar</span> Madagaskarın etnik grubu

Sakalavalar, Malaya-Polinezya dili konuşan ve özellikle Madagaskar'ın batı kıyısında yaşayan yaklaşık 380.000 nüfuslu etnik topluluktur.

<span class="mw-page-title-main">Merkantilizm</span> Politik ve iktisadî bir teori

Merkantilizm, bir ekonominin ihracatını en üst düzeye çıkarmak ve ithalatını en aza indirmek için tasarlanmış milliyetçi bir ekonomi politikasıdır. Başka bir deyişle, ülke içindeki kaynak birikimini en üst düzeye çıkarmayı ve bu kaynakları tek taraflı ticaret için kullanmayı amaçlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kingston upon Hull</span> ingilterede bir şehir

Kingston upon Hull veya yaygın olarak kullanılan kısa adıyla Hull, Birleşik Krallık'ın İngiltere ülkesinin Yorkshire ve Humber bölgesinde bulunan "Kingston-upon-Hull Şehir Yerel İdaresi" adlı tek-seviyeli-yerel-idare merkezi ve 1897'de Kraliçe Victoria berat ile şehir olma statüsü de kazanan bir yerleşkedir. Kingston upon Hull coğrafi olarak ve kraliyet seremonileri için "East Ridings Yorkshire" törensel kontluğuna bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kölelik</span> bir insanın başka birinin malı ve mülkü olması

Kölelik, bir insanın başka birinin malı ve mülkü olması. Başka bir kişinin malı ve mülkü olan kişiye köle, memlûk veya kul; köle sahibine ise efendi veya mevla denir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nda kölelik</span> Osmanlı ekonomisinde ve toplumunda insan köleliği

Osmanlı İmparatorluğu'nda kölelik, Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomisinin ve geleneksel toplumunun yasal ve önemli bir parçasıydı. Köle edinilen ana kaynaklar Güney Avrupa, Doğu Avrupa, Balkanlar ve Kafkasya'daki savaşlar, siyasi olarak organize edilmiş köleleştirme seferleri ve Afrika'dan getirilen siyahilerin satıldığı köle ticaretiydi. Büyük askeri seferlerin ardından köle satış fiyatlarının düştüğü bilinir. Osmanlı İmparatorluğu'nun idari ve siyasi merkezi olan İstanbul'da, 16. ve 17. yüzyıl nüfusunun yaklaşık beşte biri kölelerden oluşuyordu. Bu yüzyılların gümrük istatistikleri, İstanbul'un Karadeniz'den yaptığı ilave köle ithalatının 1453'ten 1700'e kadar toplam 2,5 milyon civarında olabileceğini gösteriyor.

<span class="mw-page-title-main">Liverpool</span> İngilterede bir şehir

Liverpool, Birleşik Krallık'ta, İngiltere ülkesinde Mersey Nehri Halici'nin doğusunda bulunan şehir yerleşkesidir. Yerel idare bakımdan törensel Merseyside Metropoliten Kontluğu'nda bulunan bir tek-seviyeli metropoliten yerel bölge olan Liverpool Şehri yerel idaresi altındadır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık tarihi</span> Büyük Britanya tarihi

Birleşik Krallık tarihi, 18. yüzyılın başlarında Birlik Antlaşması ve Birlik Yasaları ile başlar. Birleşik Krallık'ın çekirdeği, 1707'de İngiltere ve İskoçya krallıklarının siyasi birliği yoluyla Büyük Britanya adlı yeni bir üniter devletin kurulmasıyla oluştu. Tarihçi Simon Schama, bu yeni Büyük Britanya devleti hakkında şunları söylemiştir:

Düşmanca bir birleşme olarak başladı, ancak dünyanın en güçlü ve sağlam birliğine dönüştü... Bu Avrupa tarihindeki en hayret verici dönüşümlerden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Osman</span> İslam Devletinin üçüncü halifesi, sahabe

Osman bin Affan, Hulefâ-yi Râşidîn'den üçüncüsü, İslam peygamberi Muhammed'in cennetle müjdelenmiş sahâbelerinden birisidir. 644 yılından 656'daki öldürülmesine kadar, 12 yıl boyunca halifelik yapmıştır; Hulefâ-yi Râşidîn'den en uzun süre halifelik yapan odur. Şiâ'da halifeliği kabul edilmeyen sahâbedendir; zira Şîa inancına göre hüküm sürmesi gereken ilk halife Ali'dir. Sünni inanca göre Ali ve Osman arasında ayrım yapılmaz. Ümeyyeoğullarından (Emeviler) olan Osman'ın künyesi İslam peygamberi Muhammed'in kızı Rukiyye'den olan oğluna nispetle Ebu Abdullah'tır. Bunun dışında Ebu Leyla olarak anıldığı da olurdu.

<span class="mw-page-title-main">John Hawkins</span>

Amiral Sir John Hawkins, bir İngiliz gemi yapımcısı, deniz amiri, gezgin, kumandan, seyir subayı ve köle tüccarıdır. Kraliyet Donanması'da haznedar (1577) ve denetleyici(1589) görevlerindeyken donanmadaki eski gemileri onarmış ve İspanyol Armada'nda ki kadar hızlı gidebilecek gemilerin tasarlanmasına büyük yardımları olmuştur. Daha sonraları İspanyol hazine gemilerinin yollarını keserek, onları deniz ablukasına almayı keşfetmiştir. 16. yüzyıl İngiltere'sin deki en önemli deniz adamlarından birisidir. Ayrıca Elizabeth donanmasının baş mimarı olarak görülür.

<span class="mw-page-title-main">Nevis</span>

Nevis, Karayipler'deki Küçük Antiller'in kuzeyinde bulunan ada. Saint Kitts adasıyla birlikte Saint Kitts ve Nevis'i oluşturmaktadır. Adanın batı tarafında Karayip Denizi ve doğusu Atlas Okyanusu'na bakmaktadır. Adanın 350 km doğu-güneybatısında Puerto Rico adası ve 50 km batısında Antigua adası bulunur. Adanın alanı 93 km² olup nüfusu 2006 itibarıyla 12,106 kişidir. Adanın başkenti Charlestown kentidir.

<span class="mw-page-title-main">Üç köşeli ticaret</span> Üç liman veya bölge arasında ticaret

Üç köşeli ticaret veya üç kenarlı ticaret veya üçgen ticaret bir birinci bölgeden ihraç edilebilen mallar için ikinci bir bölgede (limanda) ithal için talep olmadığı, ama aynı zamanda bu ikinci bölgenin ihraç edebileciği mallar için birinci bölgede ithal talebi olduğu hallerde ortaya çıkar. Üç köşeli ticaret sisteminde üçüncü bir bölge bulunur ve bu bölgede gereken nitelik birinci bölgenin ihraç mallarına talep olması ve aynı zamanda ikinci bölgeye ihraç edebileceği mallar olmasıdir. Üç köşeli ticaret sistemi genel bir ticaret şekli olmakla beraber, pratikte bu tip ticarete en bariz örnek 16. yüzyıllar sonlarından 19. yüzyıl başlarına kadar olan dönemde Avrupa, Batı-Afrika, Kuzey Amerika üçgeni üzerinde olan ve Batı Afrika-Kuzey Amerika "orta pasajı"'nda ticari malın "Afrikalı köleler" olduğu ticaret sistemidir.

Amerika'nın kolonizasyonu, İskandinav denizcilerin 10. yüzyılda, bugünkü Grönland ve Kanada'nın belli bölgelerini keşfederek buralara yerleşmesiyle başladı. İskandinav folkloruna göre, kızılderililerle yerleşimciler arasında cereyan eden şiddetli çatışmalar neticesinde bu yerleşimler terk edilmek zorunda kalındı. Gerçek Avrupa kolonizasyonu, Christopher Columbus'un 1492 yılında Uzakdoğu'ya yeni ticaret rotaları bulmak için, İspanya sponsorluğunda, batıya doğru çıktığı keşif gezisinde, kazara Amerika Kıtası'nı keşfetmesiyle başladı. Hemen sonra Avrupalılar kıtanın derinliklerine inerek, fetih ve kolonizasyon hareketine giriştiler. Columbus, 1492-1493 yıllarında yaptığı ilk iki seyahatte, Bahamalar'a ve aralarında Hispaniola, Puerto Rico ve Küba'nın da bulunduğu bazı Karayip Adaları'na ulaştı. 1497 yılında İngiltere Krallığı adına Bristol'den yola çıkan John Cabot, Kuzey Amerika'da karaya çıktı. Bir yıl sonra Columbus, üçüncü seferinde Güney Amerika sahillerine ulaştı. Christopher Columbus'un seferlerinin sponsoru olan İspanyol İmparatorluğu, Kuzey Amerika'dan Güney Amerika'nın en aşağı noktasına kadar, Karayip Adaları da dahil olmak üzere, en büyük sömürgelere sahip ilk Avrupa ülkesi oldu. İlk İspanyol şehri, 1496 yılında kurulan, bugün Dominik Cumhuriyeti sınırlarında kalan Santo Domingo'dur. San Juan, Porto Riko 1508'de, Veracruz ve Panama City ise 1519 yılında kurulmuştur. 1565 yılında İspanyollar tarafından kurulan St. Augustine, Florida şehri, ABD'nin üzerinde yerleşim bulunan en eski şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Afrika'da kölelik</span>

Kölelik tarihsel olarak Afrika'da yaygındı ve Modern Afrika'da kölelik hala bazı Afrika ülkelerinde devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı döneminde Sudan</span>

Osmanlı döneminde Sudan tarihi, Sudan tarihinin 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun özerk devleti olan Mısır Hidivliği'nin yönetimi altındaki dönemi kapsamaktadır. Dönem, Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın Sudan'ı fethine başladığı 1820'den 1885'te Hartum'un kendi kendini Mehdi ilan eden Muhammed Ahmed'in eline geçmesine kadar sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Modern Afrika'da kölelik</span>

Afrika kıtası, çağdaş köleliğin en yaygın olduğu bölgelerden biridir. Afrika'da köleliğin uzun bir tarihi vardır, Sahra-ötesi ve Hint Okyanusu'ndaki köle ticareti ve yine Atlantik-ötesi köle ticareti ile kölelere olan talep, kârlı köle ihracatını tetikleyerek, köle toplamak için sürekli bir savaşan bir dizi krallıkların oluşumuna sebep olmuştur Bu oluşumlar 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyılın başına kadar olan döneme, yani sömürge dönemine kadar devam etmiştir. 1900 yılında itibaren kölelik bastırılmaya çalışılsa da, bu çalışma pek başarılı olamadı ve dekolonizasyondan sonra bile kölelik, teknik olarak yasadışı olmasına rağmen Afrika'nın birçok yerinde hâlâ devam ediyor.

<span class="mw-page-title-main">İzlanda'da Kölelik</span>

Vikingler kıyı şehirlerini kurmaya başladığından beridir kölelik yüzyıllardır İrlanda'da vardı. Ancak 11. yüzyılda Dublin İskandinav-Gal Krallığında zirveye ulaştı.

<span class="mw-page-title-main">Kölelerin evliliği (Amerika Birleşik Devletleri)</span>

İç Savaş'tan önce Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kölelerin evliliği genellikle yasal değildi. Afrika Amerikalı köleler mal olarak düşünülürdü ve kölelik İç Savaştan sonra kaldırılmasıyla ve Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın on üçüncü değişikliğine kadar kölelerin sivil ve insan hakları reddedildi. Hem eyalet hem de federal yasalar, köleler için olan hakları reddediyor veya nadiren tanıyordu.

Nijerya tarihi, MÖ. 1500 civarında başlayan Nok kültürü gibi erken uygarlıklar aracılığıyla en az MÖ 13.000'e dayanan en eski sakinlerine kadar izlenebilir. Nri Krallığı, Benin İmparatorluğu, ve Oyo İmparatorluğu gibi çok sayıda eski Afrika uygarlığı bugün Nijerya olarak bilinen bölgeye yerleştiler. İslam, Nijerya'ya 11. yüzyılda Bornu İmparatorluğu ve Hausa Eyaletleri aracılığıyla ulaştı. Hristiyanlık ise 15. yüzyılda Portekiz'den gelen rahipler Augustinian ve Capuchin aracılığıyla Nijerya'ya geldi. Songhai İmparatorluğu da bölgenin bir bölümünü işgal etti. 15. yüzyıldan itibaren Avrupalı köle tüccarları günümüz Nijerya bölgesinde başlayan Atlantik köle ticaretinin bir parçası olarak köleleştirilmiş Afrikalıları satın almak için bölgeye geldiler. Avrupalı köle tüccarları tarafından kullanılan ilk Nijerya limanı bir kıyı limanı olan Badagry idi. Yerel tüccarlar onlara köle sağlayarak bölgedeki etnik gruplar arasındaki çatışmaları tırmandırdılar ve Sahra-ötesi yol üzerinden eski ticaret kalıplarını bozdular.

<span class="mw-page-title-main">William Dampier</span> Britanyalı korsan ve kâşif

William Dampier, bugünkü Avustralya'nın bazı kesimlerini keşfeden ilk İngiliz kaşif, korsan, hükümeti izinli korsan, denizci ve doğa bilimciydi ve dünyanın çevresini üç kez dolaşan ilk kişiydi. Ayrıca Avustralya'nın ilk doğa tarihçisi ve Francis Drake ile James Cook arasındaki dönemin en önemli İngiliz kaşiflerinden biri olarak tanımlanmıştır; o, birincisinin korsan cüreti ve ikincisinin bilimsel araştırmasının bir karışımıyla "bu iki çağ arasında köprü kurdu". Avokado, barbekü ve yemek çubukları gibi sözcükleri kullanan ilk İngiliz yazarlar arasında olarak, keşifleri Avrupalı bir takipçi kitlesi için bir dizi bitki, hayvan, yiyecek ve pişirme tekniğini belirleyen ve adlandıran ilk keşif gezileri arasındaydı. Avokadoların hazırlanışını anlatırken, ekmek meyvesi bitkisi olarak adlandırılan guacamole'nin yapımını tarif eden ilk Avrupalı oldu ve flamingo ve deniz ineği gibi Avrupa damak tadına yabancı çok sayıda yiyeceğin tadını sık sık belgeledi.